Przedmiotem wynalazku jest zawór przelewowy, o krótkim czasie otwarcia, przeznaczony do duzych przeplywów cieczy hydraulicznej. Zawór stosowany jest szczególnie w stojakach obudów górniczych do pokladów tapiacych.Znane zawory przelewowe maja grzybek dociskany do gniazda za pomoca sprezyny badz gazu znajdujacego sie w odpowiednim pojemniku umieszczonym nad grzybkiem. Znany jest równie zawór przelewowy wedlug patentu tymczasowego 86264, który ma grzybek dociskany do gniazda co najmniej dwoma elastycznymi krazkami uszczelniajacymi. Poszczególne krazki przekladane sa metalowymi pierscieniami, a ponadto kazdy z nich ma po jednym lub po kilka otworów, dla uzyskania lepszej sprezystosci. W obudowie zaworu wykonane sa wylotowe otwory, których osie sa równolegle do tworzacej stozka dolnej czesci grzybka. Znany zawór ma taka wade, ze przemieszczenie grzybka powoduje przesuwanie uszczelki zamykajacej gaz w pojemniku, co przy znacznym tarciu uszczelki o scianke cylindra jest przyczyna duzej bezwladnosci, zaworu, a tym samym wplywa na opóznienie momentu otwarcia zaworu.Zawór przelewowy wedlug wynalazku jest dolaczony do podtlokowej komory stojaka hydraulicznego obudowy za pomoca stalowego krócca. Tloczek zaworu sklada sie z cienkosciennego stalowego pierscienia, wypelnionego lekkim tworzywem sztucznym, co wplywa na zmniejszenie bezwladnosci zaworu. Od strony cieczy pierscien ma uszczelniajaca wkladke elastyczna. Tloczek dociskany jest do siedliska zaworowego przy pomocy sprezonego gazu, znajdujacego sie w komorze gazowej. Komora gazowa ma ksztalt cylindryczny, a otaczajaca ja uszczelka wykonana jest najkorzystniej z elastycznego materialu np. z gumy wzglednie z tworzywa sztucznego. Dno komory ma ksztalt scietego stozka, przy czym tworzace stozka moga byc dodatkowo wklesle lub wypukle. Srednica komory gazowej jest wieksza od srednicy tloczka za wyjatkiem odcinka, na którym tloczek styka sie bezposrednio z uszczelka otaczajaca komore. Na odcinku tym, który powstaje z przeciecia tworzacych stozka z plaskim dnem komory, srednice tloczka i komory sa sobie równe.Zawór przelewowy wedlug wynalazku ma obudowe, która sklada sie z kadluba dolnego i kadluba górnego z dnem, polaczonych w dowolny sposób np. przetyczka z drutu sprezystego. Dolny kadlib obudowy ma w górnej swojej czesci sciety naroznik, który stanowi podparcie dla uszczelki otaczajacej komore gazowa.2 96 448 Pierscien stalowy tloczka ma na zewnetrznej srednicy wystep, który lacznie z podobnym wystepem w dolnym kadlubie zaworu ogranicza dlugosc odcinka, po którym przesuwa sie tloczek. Ograniczenie to jest niezbedne z uwagi na mozliwosc zniszczenia uszczelki komory gazowej, w wypadku gwaltownego wzrostu cisnienia cieczy hydraulicznej w stojaku. W dolnej czesci zaworu znajduje sie szereg promieniowych otworów, które sluza do wylotu cieczy hydraulicznej do otoczenia. Zaopatrzenie komory w gaz oubywa sie poprzez otwór w qórnym kadlubie obudowy.Zawór przelewowy wedlug wynalazku jest szczególnie przydatny dla górniczych obudów zmechanizowanych, do pokladów tapiacych. W momencie tapniecia, a wiec naglego i silnego nacisku górotworu, powstaje znaczny wzrost cisnienia cieczy hydraulicznej w !•..?¦;,;* ..-.*3 podtlokowej stojaka obudowy, co niejednokrotnie doprowadza do zlamania stojaka i zawalenia sie stropu na scianie wydobywczej. W takich wypadkach normalne zawory bezpieczenstwa okazuja sie nie wystarczajace, a zawór przelewowy wedlug wynalazku, na skutek malej bezwladnosci tloczka i elementu sprezystego tj. sprezonego gazu, zapewnia mozliwosc wypuszczenia cieczy hydraulicznej z przestrzeni podtlokowej w bardzo krótkim czasie.Zawór wedlug wynalazku przedstawiony jest na rysunku w przekroje ^uwym.Tloczek sklada sie z pierscienia 1, wypelnionego sztucznym tworzywem 2, który ma od strony cieczy uszczelniajaca wkladke 3„ Gazowa komora 4 z dnem 5 w ksztalcie scietego stozka otoczona jest uszczelka 6.Dolny kadlub 7 obudowy zaworu polaczony z górnym kadlubem 8 za pomoca przetyczki 9, stanowi jednoczesnie podparcie uszczelki 6 otaczajacej dno 5 komory 4. Pierscien 1 ma wystep 10, który lacznie z wystepem 11 w dolnym kadlubie 7 ogranicza dlugosc odcinka, na którym porusza sie tloczek zaworu.Promieniowe wylotowe otwory 12 umozliwiaja wyplyniecie cieczy hydraulicznej na zewnatrz. Otwór 13 sluzy do doprowadzenia gazu do komory 4. Zawór przymocowany jest do stojaka za pomoca krócca 14.W chwili naglego wzrostu cisnienia cieczy w komorze podtlokowej na skutek tapniecia, nastepuje przemieszczenie tloczka, który ugina dolna czesc uszczelki 6, a tym samym nastepuje równoczesne otwarcie przeplywu sprezonej cieczy hydraulicznej, która poprzez wylotowe otwory 12 wycieka do otoczenia. Ubytek cieczy i strata tym wywolana sa nieznaczne w porównaniu ze stratami jakie moglyby powstac w wypadku zlamania sie stojaka. PL