Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad realizujacy funkcje wzmacniacza selektywnego oraz generatora RC napiecia sinusoidalnego i napiecia o przebiegu prostokatnym. Uklad taki wykorzystywany jest zwlaszcza przy pomiarach przesuniecia fazowego sygnalu posiadajacego duzy poziom zaklócen o czestotliwosci 2-^3 krotnie wiekszej od czestotliwosci sygnalu mierzonego. Sygnaly takie otrzymywane sa na przyklad przy pomiarach niewywazenia kola samochodowego w wywazarkach jednoprzebiegowych.W dotychczas znanych ukladach, do realizacji poszczególnych funkcji czyli wzmacniania selektywnego i generowania napiec o przebiegach sinusoidalnych lub prostokatnych, stosowane sa oddzielne zespoly.W ukladach zlozonych z takich zespolów, uzyskiwana jest mala dokladnosc pomiaru przesuniecia fazowego, zwlaszcza w przypadku dokonywania pomiarów malych niewywazen w jednej plaszczyznie podczas gdy w drugiej plaszczyznie wartosc niewywazenia jest stosunkowo duza. Przyczyna tego jest wykorzystywanie do pomiaru w tych ukladach, sygnalu róznicowego z dwóch czujników a wiec w przypadku, gdy w plaszczyznie nie mierzonej wartosc niewywazenia jest duza, wówczas wystepuje znaczna amplituda zaklócen o czestotliwosci rezonansowej zawieszenia ukladu.Eliminowanie sygnalów zaklócajacych przez zastosowanie filtrów waskopasmowych nie daje zadawalajacych rezultatów. Trudne do wyeliminowania sa zwlaszcza sygnaly których czestotliwosc jest zblizona do czestotliwosci drgan wlasnych elementów ulozyskowania. Stosowane filtry waskopasmowe posiadaja duzy blad fazowy i amplitudowy przy zmianie czestotliwosci sygnalu a wiec przy zmianach obrotów silnika napedzajacego. Zastosowanie do eliminacji sygnalów zaklócajacych rozwiazania polegajacego na zastosowaniu dwóch mnozników analogowych w których sygnal zaklócajacy jest pomnozony przez sygnal porównawczy i nastepnie scalkowany, powoduje równiez powstawanie duzych bledów poniewaz harmoniczne sygnalów porównawczych, tworza z sygnalem zaklócajacym wartosci srednie iloczynu, które powoduja znaczne uchyby pomiarowe.. ' *2 96 230 Celem wynalazku jest usuniecie podanych niedogodnosci przez opracowanie ukladu elektronicznego, który realizuje jednoczesnie funkcje wzmacniacza selektywnego oraz generatora RC napiecia sinusoidalnego i napiecia o przebiegu prostokatnym. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie odpowiedniego polaczenia poszczególnych elementów ukladu takich jak: wzmacniacze, rezystory, mierniki fazy i amplitudy oraz czwórnik. Zastosowany w ukladzie wzmacniacz szerokopasmowy posiada blok selektywnego ujemnego sprzezania zwrotnego w postaci czwórnika RC typu podwójne T. Natomiast petle dodatniego sprzezenia stanowi drugi wzmacniacz oraz rezystor wlaczony pomiedzy wejscie szerokopasmowego wzmacniacza i wyjscie wymienionego drugiego wzmacniacza. Na wyjsciu tym uzyskiwane jest napiecie o przebiegu prostokatnym, które steruje miernik fazy. Natomist na wyjsciu szerokopasmowego wzmacniacza otrzymuje sie napiecie sinusoidalne sterujace miernik amplitudy. Napiecie sinusoidalne jest suma napiecia generacji i napiecia sygnalu wejsciowego pomnozonego przez wzmocnienie szerokopasmowego wzmacniacza, przy czym wymienione napiecia skladowe sa zgodne fazowo i posiadaja jednakowa czestotliwosc.Dodawane do napiecia sygnalu wejsciowego, napiecie z generatora posiada amplitude wieksza od amplitudy zaklócen dzieki czemu w sygnale sumacyjnym, zaklócenia nie powoduja przejscia napiecia przez zero, a wiec nie ma dodatkowych impulsów wyzwalajacych miernik fazy. Poza tym dzieki okreslonej wartosci napiecia generacji, uklad przeksztalca napiecie sinusoidalne na prostokatne, niezaleznie' od wielkosci sygnalu wejsciowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu. Uklad sklada sie z szerokopasmowego wzmacniacza Wi, bloku cz selektywnego ujemnego sprzezenia zwrotnego którym moze byc czwórnik „RC" typu podwójne „T", oraz petli dodatniego sprzezenia która stanowi rezystor Rt wlaczony pomiedzy wejscie wzmacniacza Wi i wyjscie Wy* drugiego wzmacniacza W2 o bardzo duzym wzmocnieniu oraz wzmacniacz W2. W obwód sprzezenia zwrotnego wzmacniacza W2, wlaczony jest rezystor R2. Przy zachowaniu odpowiednich przesuniec fazowych i zapewnieniu odpowiednio duzego ujemnego sprzezenia zwrotnego wzbudzenie ukladu nastapi na czestotliwosci przy której tlumienie czwórnika jest najwieksze.W przypadku braku napiecia Us sygnalu wejsciowego uklad pracuje jako generator o czestotliwosci wyznaczonej przez czwórnik RC. Na wyjsciu Wy. 1 wzmacniacza Wx uzyskuje sie napiecie sinusoidalne Ug o amplitudzie regulowanej przez opornik Rt. Natomiast na wyjsciu Wy.2 wzmacniacza W2 uzyskiwane jest napiecie prostokatne Up o stalej amplitudzie. Stalosc amplitudy wynika z tego, ze wzmacniacz W2 ma bardzo duze wzmocnienie i pracuje w stanie przesterowania, tak, ze wielkosc amplitudy sygnalu jest ograniczona górnym zakrzywieniem charakterystyki wzmacniacza. Dzieki temu jest spelniony warunek stabilnosci amplitudy drgan.Jezeli na wejsciu We pojawi sie sygnal Us o czestotliwosci równej czestotliwosci generatora wówczas nastapi synchronizacja wartoscia srednia i napiecie na wyjsciu Wy1 wzrosnie wartosci równej Ug + K • Us poniewaz wzmacniacz W1 pracuje na liniowej charakterystyce przy czym K jest wzmocnieniem wzmacniacza W1.Natomiast na wyjsciu Wy2 amplituda nie ulegnie zmianie. W ukladzie tym napiecie Us sygnalu wejsciowego dodawane jest do napiecia Ug z generatora dzieki czemu w otrzymanym napieciu sumacyjnym K • Us + Ug zaklócenia nie powoduja przejscia napiecia przez zero a wiec nie ma dodatkowych impulsów wyzwalajacych miernik fazy. PL