Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej w sieciach elektro¬ energetycznych, zwlaszcza przy badaniu skutecznosci ochrony od porazen za pomoca zerowania lub uziemienia wzglednie przy badaniu skutecznosci dzialania zabezpieczen elektroenergetycznych.Znany jest sposób pomiaru impedancji petli zwarciowej, w którym wykorzystuje sie sztuczne zwarcie przez rezystancje ograniczajaca prad pomiarowy. Impedancje petli zwarciowej wyznacza sie posrednio na podstawie dwukrotnego pomiaru woltomierzem napiecia, to znaczy napiecia fazowego sieci elektroenergetycznej oraz napiecia na rezystancji petli zwarciowej badz impedancji sztucznego zwarcia o argumencie ustalonym przyjetym jako najczesciej wystepujacy w obwodach zwarciowych zerowania lub uziemienia ochronnego.Znany jest równiez sposób pomiaru impedancji petli zwarciowej na podstawie dwukrotnego pomiaru woltomierzem napiec to znaczy napiecia fazowego sieci elektroenergetycznej oraz napiecia na impedancji sztucznego zwarcia, w którym napiecie na impedancji sztucznego zwarcia ustala sie przez regulacje argumentu y impedancji sztucznego zwarcia od wartosci 0° do wartosci 90°, to znaczy zmieniajac charakter impedancji od rezystancyjnego do reaktancyjnego przy zachowaniu stalego modulu tej impedancji.W podanych sposobach pomiaru impedancji petli zwarciowej wyznacza sie modul impedancji petli badanego obwodu zwarciowego z zaleznosci (Uf)-(UZ) ,zp,- ((u .,z2l w której Uf jest napieciem fazowym sieci elektroenergetycznej, zas Uz napieciem na impedancji Zz sztucznego zwarcia, a Zz modulem impedancji sztucznego zwarcia.Znany jest uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej, skladajacy sie z,szeregowo polaczonych wylacznika z impedancja sztucznego zwarcia o zmiennym argumencie woltomierz pradu przemiennego. W przypadku pomiaru napiecia fazowego sieci oraz napiecia na impedancji sztucznego zwarcia, jeden zacisk wejsciowy ukladu pomiarowego jest polaczony z przewodem fazowym sieci, zas drugi zacisk jest polaczony z obudowa badanego odbiornika polaczonego z przewodem zerowym sieci.2 96 001 Wada pierwszego sposobu jest to, ze blad pomiaru wynikajacy z rozbieznosci miedzy zalozonym charakterem impedancji sztucznego zwarcia a charakterem impedancji badanych obwodów zwarciowych dochodzi do okolo 6%.Wada drugiego sposobu jest to, ze przy pomiarze impedancji petli zwarciowej wystepuje mala stosunkowo róznica napiec o zblizonych wartosciach, które wyznacza sie na podstawie pomiaru napiecia fazowego sieci i napiecia na impedancji sztucznego zwarcia. Niewielkie uchyby pomiaru kazdego z tych napiec oddzielnie powoduja nadmierny uchyb pomiaru.Celem wynalazku jest sposób pomiaru impedancji petli zwarciowej oraz uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej, które umozliwily by zmniejszenie uchybu pomiaru wynikajacego z uchybu pomiaru poszczególnych napiec.Cel ten zostal osiagniety w sposobie wedlug wynalazku, który polega na tym, ze napiecie fazowe sieci mierzy sie wlaczajac do badanego obwodu zwarciowego zaciski odchylenia pionowego oscyloskopu katodowego przy podstawie czasu t = 1/50 s. Nastepnie na ekranie oscyloskopu katodowego ustala sie przebieg napiecia fazowego sieci. Napiecie na impedancji sztucznego zwarcia mierzy sie wlaczajac równolegle do zacisków oscyloskopu katodowego wlaczonego w obwód pomiarowy impedancje sztucznego zwarcia o zmiennym argu¬ mencie if. Nastepnie na ekranie oscyloskopu katodowego ustala sie przebieg napiecia na impedancji sztucznego zwarcia, po czym za pomoca zmiany argumentu napiecia fazowego sieci i napiecia na impedancji sztucznego zwarcia. Po uzyskaniu calkowitej synchronizacji odczytuje sie mierzone wartosci napiecia fazowego sieci i napiecia na impedancji sztucznego zwarcia i podstawia sie do wzoru z którego oblicza sie impedancje petli zwarciowej badanej sieci elektroenergetycznej.Uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej sieci elektroenergetycznej, charakteryzuje sie tym, ze posiada oscyloskop katodowy polaczony zaciskami odchylania pionowego z szeregowo polaczona impedancja sztucznego zwarcia z przyciskiem.Sposób pomiaru impedancji petli zwarciowej realizowany w ukladzie do pomiaru impedancji petli zwarciowej poprzez dobór impedancji sztucznego zwarcia proporcjonalnie do impedancji petli badanego obwodu zwarciowego powoduje pelna synchronizacje napiecia fazowego sieci i na impedancji sztucznego zwarcia, co umozliwia dokladne odczytanie na ekranie oscyloskopu katodowego wartosci mierzonych napiec. Zwiekszenie dokladnosci pomiaru mozna równiez uzyskac przez zmniejszenie amplitudy podstawy czasu i zwiekszenia amplitudy napiecia na oscyloskopie katodowym. Ponadto dzieki wynalazkowi mozna stosowac rachunek algebraiczny zamiast rachunku operatorowego do obliczenia impedancji petli zwarciowej.Przyklad stosowania sposobu jest blizej objasniony w oparciu o rysunek, pozwalajacy lepiej zrozumiec proces jego stosowania, który przedstawia na fig. 1a przebieg napiecia fazowego sieci,a na fig. 1b —przesuniete w fazie przebiegi napieci fazowego i napiecia na impedancji sztucznego zwarcia, na fig. 1c — przebieg napiecia na impedancji sztucznego zwarcia, fig. 1d —^synchronizowane przebiegi napiecia fazowego sieci i napiecia na impe¬ dancji sztucznego zwarcia, zas fig. 2 — uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej sieci elektroenergetycznej.Na figurze 1a rysunku, po wlaczeniu ukladu do pomiaru impedancji Zp petli zwarciowej do zacisków przewodu fazowego U oraz do przewodu zerujacego O, na ekranie oscyloskopu katodowego 1 obserwuje sie przebieg napiecia fazowego Uf sieci, przy otwartym przycisku 2. Oscyloskop katodowy 1 posiada podstawe czasu t = 1/50 s, która umozliwia obserwacje pelnego przebiegu sinusoidalnego jednego okresu. Nastepnie doprowadza sie przebieg napiecia Uf fazowego sieci do polozenia, w którym przejscie przez zero sinusoidy napiecia Uf fazowego sieci znajduje sie w miejscu przeciecia wspólrzednych na ekranie oscyloskopu.Na figurze 1b rysunku, na ekranie oscyloskopu katodowego 1 obserwuje sie przebieg napiecia Uz na impedancji Zz sztucznego zwarcia, która zostala wlaczona po przycisnieciu przycisku 2 w badany obwód petli zwarciowej sieci elektroenergetycznej. Przebieg napiecia Uz na impedancji sztucznego zwarcia jest przesuniety wzgledem napiecia Uf fazowego sieci o argument Na figurze 1c rysunku, na ekranie oscyloskopu katodowego 1 obserwuje sie przebieg napiecia Uz na impedancji sztucznego zwarcia, który uzyskuje sie przez regulacje argumentem y? impedancji Zz sztucznego zwarcia, doprowadzajac do polozenia, w którym przejscie przez zero sinusoidy napiecia Uz znajduje sie w miejscu przeciecia wspólrzednych na ekranie oscyloskopu katodowego 1.Na figurze 1d rysunku, na ekranie oscyloskopu katodowego 1, obserwuje sie zsynchronizowane przebiegi napiecia Uf fazowego sieci oraz napiecia Uz na impedancji Zz sztucznego zwarcia dla których zwiekszenia dokladnosci odczytu zmniejszono amplitude podstawy czasu i zwiekszono amplitude napiecia oscyloskopu katodowego 1.Tak odczytane wartosci napiecia Uf fazowego sieci oraz napiecia Uz na impedancji Zz sztucznego zwarcia, odczytane z wspólrzednych umieszczonych na ekranie oscyloskopu katodowego 1 oraz wartosc modulu impedancji Zz sztucznego zwarcia, która jest znana i odczytana dokladnie, podstawia sie do zaleznosci:96 001 3 (Uf)-(Uz) (Zp,. m ,Zz, w której Uf jest napieciem fazowym sieci, Uz napieciem na impedancji sztucznego zwarcia, a Zz modulem impedancji sztucznego zwarcia, z której to zaleznosci oblicza sie impedancje Zp petli zwarciowej sieci elektroenergetycznej.Na figurze 2 rysunku, oscyloskop katodowy 1, przy podstawie czasu T = 1/50 s, posiada zaciski odchylenia pionowego y—y polaczone z wejsciem ukladu pomiarowego, zas równolegle do oscyloskopu katodowego 1 posiada wlaczone szeregowo przycisk 2 z zmienna impedancja Zz = Rz + jxz sztucznego zwarcia. W przypadku pomiaru impedancji Zp = Rp + jxp petli zwarciowej sieci elektroenergetycznej o zródle napiecia 3 jeden zacisk ukladu jest polaczony z przewodem fazowym sieci U, zas drugi zacisk z przewodem zerujacym O.Uklad do pomiaru impedancji petli zwarciowej dziala w sposób nizej opisany. Do zacisku fazowego U sieci oraz do zacisku zerujacego 0 sieci badz obudowy urzadzenia polaczonego z przewodem zerujacym 0 sieci, laczy sie wejscie ukladu pomiarowego zlozonego z oscyloskopu katodowego 1 przy podstawie czasu t = 1/50 s oraz równolegle polaczonych przycisku 2 polaczonego szeregowo z impedancja Zz sztucznego zwarcia i mierzy sie napiecia Uf fazowe sieci. Nastepnie przez przycisniecie przycisku 2 wlacza sie impedancje Zz = Rz + jXz sztucznego zwarcia o zmiennym argumencie przy stalym module, na której za pomoca oscyloskopu katodowego 1 mierzy sie napiecie Uz na impedancji Zz sztucznego zwarcia. PL