Przedmiotem wynalazku jest sposób izomeryzacji a-kwasów zawartych w ekstrakcie chmielowym.W znanych procesach, podczas warzenia piwa gotuje sie chmiel razem z nie przefermentowanym piwem, to jest brzeczka, w celu wyekstrahowania pewnych trudno rozpuszczalnych, miekkich zywic, znanych pod nazwa a-kwasów czyli humulonów. W wrzacej brzeczce a-kwasy ulegaja czesciowej prze¬ mianie w izo-a-kwasy czyli izohumulony, które sa latwiej rozpuszczalne niz humulony i stanowia glówny czynnik nadajacy piwu zadany smak gorz¬ kawy, to jest goryczke.Proces izomeryzacji a-kwasów pod wplywem wrzacej brzeczki zachodzi jednak ze stosunkowo mala wydajnoscia, co powoduje niedostateczne wy¬ korzystanie kosztownego chwielu. W celu uniknie¬ cia tych niedogodnosci proponowano prowadzenie ekstrakcji a-kwasów z chmielu za pomoca organicz¬ nych rozpuszczalników i otrzymany ekstrakt ogrze¬ wac z wodnym roztworem alkalii, w celu spowodo¬ wania izomeryzacji a-kwasów, a nastepnie doda¬ wac izomeryzowany ekstrakt do brzeczki lub fer¬ mentowanego piwa.Jednakze metoda ta ma równiez szereg wad, a mianowicie stosowane rozpuszczalniki ekstrahuja wiele skladników chmielu niepozadanych w proce¬ sie warzenia piwa, proces izomeryzacji w obecnos¬ ci alkalii jest powolny i nie przebiega ilosciowo.Z drugiej zas strony, w przypadku przedluzania procesu izomeracji alkalicznej jakosc izo-a-kwasów ulega pogorszeniu, to tez trzeba na korzysc jakosci rezygnowac z przedluzania tego procesu, a tym sa¬ mym i z ilosciowej izomeryzacji a-kwasów.Dodatkowa wada tego znanego procesu jest to, ze otrzymany tym sposobem ekstrakt chmielowy zawiera rózne nierozpuszczalne lub trudno roz¬ puszczalne zywice, w tym równiez (3-kwasy, zwane lupulonami, które utrudniaja dyspergowanie lub rozpuszczanie ekstraktu w piwie. Z tego tez po wodu, a-kwasy powinny byc oddzielone od tych zywic, korzystnie przed procesem izomeryzacji. Pro¬ blem ten jest jednak trudny do rozwiazania ze wzgledu na scisla wspólzaleznosc kwasowosci i roz¬ puszczalnosci pozadanych i niepozadanych zywic.Z opisu patentowego nr 58 304 znany jest sposób, polegajacy na stosowaniu nie mieszajacych sie z woda organicznych rozpuszczalników do oddziela¬ nia a-kwasów od innych skladników ekstraktu chmielowego. W opisie tym proponuje sie równiez stosowanie pewnych zasad, takich jak tlenek wa¬ pnia lub tlenek magnezu, do stracania a-kwasów przed lub po procesie izomeryzacji, w celu ich póz¬ niejszego stezenia. Jednakze i w tym procesie, tak jak i w innych znanych procesach, izomeryzacje a-kwasów prowadzi sie w wodnym srodowisku al¬ kalicznym. Na przyklad, jezeli wytraca sie sól wa¬ pniowa lub magnezowa a-kwasów, to przed izome¬ ryzacja rozpuszcza sie ja w metanolu i usuwa wapn lub magnez i nastepnie prowadzi izomery¬ zacje w wodnym srodowisku alkalicznym. Jezeli 95 6123 zas stosuje sie nie mieszajacy sie z woda rozpusz¬ czalnik, wówczas z wyciagu ekstrahuje sie a-kwa- sy silnie alkalicznym roztworem wodnym lub od¬ parowuje z wyciagu rozpuszczalnik i pozostalosc traktuje wodnym roztworem alkalii, prowadzac proces izomeryzacji.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze proces izomery¬ zacji a-kwasów moze byc korzystnie prowadzony w rozpuszczalniku nie mieszajacym sie z woda, przy czym przemiana a-kwasów w izo-a-kwasy za¬ chodzi znacznie szybciej i z wieksza wydajnoscia niz w procesach znanych i praktycznie bez prze¬ miany a-kwasów w nieuzyteczne produkty. ' Cecha sposobu wedlug wynalazku jest to, ze za- fwiórajaay. • ifrn^T42|as'fcc&aliliLu nie mieszajacym sie z woda, ¦i miesza sie w stosuliku stechiometrycznym z zasada, | taka jak tlenek, Wodorotlenek lub weglan metalu j zi£n ^aj^ijc^f^cg lalbo cynku i otrzymana miesza- "-nin^^zawierajaca sól a-kwasów z uzytym metalem ogrzewa sie az do wytworzenia roztworu soli izo- a-kwasów z tym metalem, po czym sól te ewentu¬ alnie przeprowadza sie w wolne kwasy i wyosob¬ nia je.Proces wedlug wynalazku mozna prowadzic w wielu rozpuszczalnikach i przy uzyciu róznych za¬ sad, ale predkosc reakcji zalezy od rodzaju uzytego rozpuszczalnika i rodzaju wybranej zasady. Ze wzgledów gospodarczych korzystnie stosuje sie mieszanine zapewniajaca szybki przebieg reakcji bez niepozadanych reakcji ubocznych lub wyste¬ powania zjawisk rozkladu. Jako rozpuszczalniki korzystnie stosuje sie toluen, benzen, ksylen lub weglowodory parafinowe, ale reakcja moze zacho¬ dzic równiez przy uzyciu innych nie mieszajacych sie z woda rozpuszczalników, estrów, takich jak octan etylu, ketonów, takich jak keton metylo-izo- butylowy, chlorowcowanych weglowodorów, takich jak CH2t Cl2, CHCI3, CH,C1CH2C1 albo CC12=CHC1 oraz eterów, takich jak eter dwuetylowy.Mozliwe jest równiez prowadzenie reakcji sposo¬ bem wedlug wynalazku w obecnosci rozpuszczal¬ nika mieszajacego sie z woda, na przyklad glikolu etylenowego, butanolu, acetonu i glikolu propyle- nowego. Istnieje równiez mozliwosc prowadzenia reakcji w rozpuszczalnikach zasadowych, takich jak pirydyna. Wprawdzie mozna stosowac jako srodowisko reakcji równiez metanol i etanol, ale rozpuszczalniki te sa znacznie mniej korzystne, gdyz wówczas jest znacznie trudniej kontrolowac przebieg reakcji i zapobiegac uszkodzeniom pro¬ duktu w tych rozpuszczalnikach.Przeprowadzone badania wykazaly jednak, ze szczególnie korzystnym rozpuszczalnikiem do prze¬ prowadzenia procesu wedlug wynalazku jest mie¬ szanina rozpuszczalnika weglowodorowego i nizsze¬ go alkoholu. Stosowac mozna np. mieszanine tolu¬ enu, benzenu, ksylenu, nafty, izooktanu, cyklohek¬ sanu lub heksanu z metanolem, etanolem lub izo- propanolem. Korzystnie stosuje sie taka mieszani¬ ne, która zawiera przynajmniej 30% a najkorzys¬ tniej 60—40% wagowych weglowodoru, na przy¬ klad 50%. Jako weglowodór korzystnie stosuje sie toluen lub nafte o temperaturze wrzenia 110— 612 4 120°, zas jako alkohol korzystnie stosuje sie przede wszystkim metanol lub etanol.Jako zasade w procesie prowadzonym sposobem wedlug wynalazku stosuje sie dowolna zasade o mocy wystarczajacej dla utworzenia rozpuszczalnej soli a-kwasów. Stosuje sie np. tlenki, wodorotlen¬ ki lub weglany baru, strontu, litu, sodu, potasu, cynku lub glinu, a takze mocne zasady organiczne.Reakcja zachodzi powoli równiez w slabo rozpusz- w czajacej oc-kwasy pirydynie.Predkosc reakcji zalezy w pewnych przypadkach od obecnosci wody. Na przyklad, podczas gdy wo¬ dorotlenek wapnia reaguje z toluenowym roztwo¬ rem ekstraktu chmielu bez dodatku wody, to wo- dorotlenek magnezu w takich samych warunkach reaguje bardzo powoli, o ile nie doda sie slado¬ wych ilosci wody. W innych przypadkach dodatek wody moze wywierac niepozadane skutki.Zgodnie z wynalazkiem reakcje izomeryzacji mozna prowadzic przy uzyciu czystych lub Czescio¬ wo oczyszczonych, naturalnych lub syntetycznych a-kwasów, lecz szczególna zalete sposobu wedlug wynalazku stanowi mozliwosc stosowania nieoczy- szczonego ekstraktu chmielu w rozpuszczalniku, za- wierajacego wszystkie lub prawie wszystkie sklad¬ niki wyekstrahowane z chmielu rozpuszczalnikami organicznymi.W przypadku prowadzenia reakcji w obecnosci niepolarnych rozpuszczalników izo-a-kwasy ulegaja w przewazajacej mierze wytraceniu w postaci soli, które mozna ponownie rozpuszczac w rozpuszczal¬ niku, takim jak etanol lub metanol, z usunieciem jonu metalu przez dodatek odpowiednio mocnego kwasu, np. kwasu solnego. W innych przypadkach % sole pozostaja w roztworze, a jon metalu usuwa sie wprost przez dodanie odpowiednio mocnego kwasu. Otrzymane ta droga izo-a-kwasy lub ich sole mozna oddzielic od wiekszosci innych nieroz¬ puszczalnych w wodzie zywic i kwasów tluszczo- 40 wych latwiej niz oryginalne a-kwasy, dzieki ich wysokiej kwasowosci i róznej rozpuszczalnosci.Zielony lub suszony chmiel rozdrabnia i ekstra¬ huje sie korzystnie zwyklym sposobem za pomoca organicznych rozpuszczalników. 45 Jako rozpuszczalnik stosuje sie dowolny ciekly weglowodór, chlorowcowany weglowodór, alkohol, keton lub inny rozpuszczalnik odpowiedni dla a-kwasów, na przyklad nafte, benzen, dwuchloro- metan, metanol lub aceton. Z rozpuszczalnika od- 50 zyskuje sie ekstrakt np. przez odparowanie, a na¬ stepnie przed izomeryzacja rozpuszcza sie ekstrakt w odpowiednim rozpuszczalniku. Korzystnie proces izomeryzacji prowadzi sie z zastosowaniem roztworu nieoczyszczonego ekstraktu w pierwotnym rozpu- 55 szczalniku ekstrakcyjnym. Jako nie mieszajacy sie z woda rozpuszczalnik korzystnie stosuje sie we¬ glowodór, np. eter naftowy, benzen, toluen lub ksylen. Roztwór ekstraktu mozna zatezyc przez od¬ parowanie do stezenia 1—20% wagowych a-kwa- 60 SÓW.Jako zasady korzystnie stosuje sie zasadowy zwiazek wapnia lub magnezu, na przyklad tlenek lub wodorotlenek. W przypadku uzycia wodoro tlenku wapnia proces zachodzi zarówno w srodo- 65 wisku uwodnionym, jak i bezwodnym, lecz w przy-95 612 6 padku zastosowania wodorotlenku lub tlenku ma¬ gnezu, albo tlenku wapnia, pozadana jest obecnosc pewnej ilosci wody, bioracej udzial w reakcji. Bar, stront, glin i inne metale o zblizonym charakterze chemicznym sa do pewnego stopnia czynne w re¬ akcjach prowadzonych sposobem wedlug wynalaz¬ ku, lecz mniej korzystne na skutek toksycznosci, ceny, lub mniejszej efektywnosci dzialania. Mozna stosowac- wodorotlenki lub weglany metali alka¬ licznych, np. litu, sodu lub potasu, ale dzialanie ich jest zazwyczaj mniej korzystne niz innych slab¬ szych srodków zasadowych.Korzystnie stosuje sie stechiometryczne ifosci zasady w przeliczeniu na zawartosc a-kwasów. W przypadku stosowania ilosci nizszych od stechio- metrycznych nie jest mozliwe osiagniecie iloscio¬ wej izomeryzacji a-kwasów, a otrzymuje sie tylko ilosc a-kwasów odpowiadajaca stechiometryczriie uzytej ilosci zasady. Z drugiej zas strony stosowa¬ nie nadmiaru zasady nie jest niekorzystne dla przebiegu reakcji lub jakosci produktu, lecz nie jest pozadane ze wzgledów handlowych i prak¬ tycznych.Proces izomeryzacji przebiega po dodaniu za¬ sady do roztworu zawierajacego a-kwasy bardzo powoli w temperaturze pokojowej, lecz predkosc reakcji wzrasta ze wzrostem temperatury. Dla osiagniecia w zasadzie ilosciowej izomeryzacji ko¬ rzystnie podgrzewa sie mieszanine do temperatury wrzenia i nadal kontynuuje podgrzewanie az do zakonczenia reakcji. Czas ogrzewania nie stanowi parametru krytycznego, jezeli proces prowadzony jest w rozpuszczalnikach wykazanych jako korzys¬ tne, przy czym mozna poprzestac na krótszym o- grzewaniu jezeli dopuszczalne sa nizsze stopnie kon¬ wersji. Dluzsze ogrzewanie nie jest wprawdzie ko¬ rzystne ze wzgledów ekonomicznych ale jest do¬ puszczalne, dzieki malemu niebezpieczenstwu roz¬ kladu soli izo-a-kwasów.Po przeprowadzeniu procesu izomeracji w nie mieszajacym sie z woda rozpuszczalniku korzyst¬ nie jest otrzymywac izo-a-kwasy w postaci roz¬ puszczalnej w wodzie i nie zawierajace niepozada¬ nych skladników chmielu. Z tego tez wzgledu, w celu zapewnienia optymalnej wydajnosci oczysz¬ czonych izo-a-kwasów, koniecznym jest stosowanie odpowiedniej procedury ekstrakcyjnej. Mianowicie, korzystne jest ponowne rozpuszczanie osadu in si¬ tu przez dodanie bezposrednio do zawiesiny roz¬ puszczalnika dla soli izo-a-kwasów.Jako najbardziej korzystne rozpuszczalniki sto¬ suje sie rozpuszczalne w wodzie alkohole, a zwlasz¬ cza metanol. Po dodaniu dostatecznej ilosci roz¬ puszczalnika, w celu ponownego rozpuszczenia za¬ wiesiny substancji organicznej, mozna usunac za¬ sade przez dodanie wodnego roztworu mocnego kwasu. Mozna stosowac dowolny kwas mocniejszy od izo-a-kwasów i nie powodujacy ich rozkladu.Stwierdzono, ze szczególnie zadawalajace wyniki osiaga sie stosujac kwas solny, lecz nie wyklucza sie mozliwosci stosowania innych nadajacych sie do tego celu kwasów. Korzystnie stosuje sie nie¬ wielki nadmiar kwasu.Usunieta zasada tworzy z dodanym kwasem sól i badz ulega wytraceniu, badz tez przechodzi do fazy uwodnionego metanolu. Zaleznie od rodzaju stosowanego kwasu mozna ja bezposrednio odsa¬ czyc lub wyodrebniac przez oddzielenie cieczy.Uwolnione izo^a-kwasy przechodza do fazy nie mieszajacej sie z woda. W kazdym przypadku faze wodna z alkoholem oddziela sie od nie mieszajacej sie z woda fazy zawierajacej izo-a-kwasy.Izo-a-kwasy oddziela sie od nie mieszajacego sie z woda rozpuszczalnika korzystnie na drodze ek¬ strakcji wodnym roztworem zwiazku alkalicznego, zwlaszcza o wartosci pH7—8. W tym celu korzyst¬ nie stosuje sie wodne roztwory weglanów lub wo¬ doroweglanów metalu alkalicznego. W celu uzys¬ kania produktu rozpuszczalnego w wodzie korzyst¬ nie stosuje sie zwiazki zasadowe, w których meta¬ lem alkalicznym jest potas. Izo-a-kwasy przecho¬ dza do fazy wodnej w postaci soli metali alkalicz¬ nych. Jezeli wartosc pH nie przekracza 8, to wie¬ ksza czesc niepozadanych skladników chmielu, a miedzy innymi wieksza czesc zwiazanych olejków, olejków podstawowych, kwasów tluszczowych i fJ-kwasów oraz innych mniej kwasowych miek¬ kich i twardych zywic, pozostaje w fazie nieroz¬ puszczalnego w wodzie rozpuszczalnika.Wodny roztwór izo-a-kwasów mozna zatezac: w dowolnym stopniu np. przez odparawans& pod zmniejszonym cisnieniem lub korzystnie przez ekstrakcje przy uzyciu polarnego, nie mieszajacego sie z woda rozpuszczalnika, np. sposobem znanym z brytyjskiego opisu patentowego nr 1187 789. Ko¬ rzystnie jest, aby produkt koncowy stanowil wod¬ ny roztwór soli potasowych izo-a-kwasów o steze¬ niu 10—60% izo-a-kwasów, zasadniczo wolny od 0-kwasów, ksantohumolu, trwalego oleju i kwasów tluszczowych. Otrzymany produkt mozna dodawac do brzeczki lub korzystnie do fermentowanego pi¬ wa.Jezeli stosuje sie na przyklad wapn, cynk lub korzystnie magnez, mozna z mieszaniny reakcyj¬ nej usuwac rozpuszczalnik na przyklad przez des¬ tylacje, w celu uzyskania nie oczyszczonego izo- meryzowanego ekstraktu, zawierajacego sole izo- humulonów z metalami, który mozna dodawac do piwa lub brzeczki w otrzymanej postaci lub jako zawiesiny wodne.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze sposobem we¬ dlug wynalazku mozna dokonywac izomeryzacji surowego ekstraktu chmielu i dodawac izomeryzo- wany surowy ekstrakt do brzeczki. Sposób ten wy¬ kazuje pewne zalety, pod warunkiem, ze ekstrakt dodawany jest do brzeczki w koncowym okresie normalnego gotowania i bezposrednio przed fer¬ mentacja. Surowy izomeryzowany ekstrakt korzys¬ tnie dodaje sie w momencie jak najbardziej zbli* zonym do konca procesu gotowania brzeczki, aby dalsze gotowanie zapewnialo dostateczne zdysper- gowanie ekstraktu w piwie i trwalo 1/2—2 minut, korzystnie 1 minute. Pozadanym jest, aby ekstrakt nie byl gotowany dluzej niz w ciagu 5 minut po dodaniu do brzeczki.Surowy ekstrakt izomeryzuje sie przy uzyciu na przyklad tlenku magnezu. Produkt moze byc pod¬ dawany destylacji z para wodna lub pod zmniej¬ szonym cisnieniem, w celu usuniecia sladowych ilosci rozpuszczalników i stosowany w postaci nie- 40 45 50 5595 612 7 8 nia w ciagu 30 minut. W czasie gotowania powstaja osad zlozony w glównej mierze z soli wapniowych izo-a-kwasów. Mieszanine chlodzi sie do tempera¬ tury 50°C i dodaje 150 ml oraz 50 ml kwasu sol¬ nego. Mieszanie kontynuuje sie az do rozpuszczenia calosci osadu. Nastepnie pozwala sie na rozdzie¬ lenie faz. Warstwe dolna odbiera sie i poddaje wtórnej ekstrakcji eterem naftowym o czystosci S.B.P.2, porcjami po 50 ml. Roztwory benzynowe laczy sie (calkowita objetosc 400 ml).Analiza rozkladu przeciwpradowego wykazuje, ze zawieraja one 4,0% izo-a-kwasów. Oznacza to 90% wydajnosci konwersji a-kwasów zawartych w wyjsciowym ekstrakcie chmielu, w izo-a-kwasy zawarte w roztworze benzynowym. Roztwory ben¬ zynowe ekstrahuje sie 3 porcjami (250, 150 i 100 ml) 2% roztworu wodnego kwasnego weglanu potasu o temperaturze 60°C. Zebrany roztwór wodny al¬ kaliczny przemywa sie ponownie 50 ml benzyny, a nastepnie ekstrahuje 3 porcjami octanu etylu o objetosci 200, 150 i 100 ml. Polaczony roztwór or¬ ganiczny uwalnia sie od rozpuszczalnika za po¬ moca wody i otrzymuje jasny, ruchliwy ekstrakt wodny potasowych izo-a-soli. Produkt koncowy wazy 45,5 g i zawiera 24,5% izo-a-kwasów, a su¬ maryczny stopien konwersji wynosi 64%.Przyklad III. 50 g surowego ekstraktu chmielu ogrzewa sie z 6 g wodorotlenku wapnia w obecnos¬ ci 200 ml rozpuszczalników róznego rodzaju i okre¬ sla predkosc i specyficznosc reakcji izomerycznej.Wyniki prób przeprowadzonych ta metoda przedsta¬ wione sa w tablicy I. W nastepnej serii doswiad¬ czen ekstrakt rozpuszcza sie w toluenie i ogrzewa z róznymi zasadami i obserwuje predkosc i specy¬ ficznosc reakcji izomeryzacji. Wyniki prób prze¬ prowadzonych tym sposobem zebrane sa w tab. II. oczyszczonej soli magnezowej, badz tez mozna go zakwaszac, na przyklad kwasem solnym i oddzie¬ lac faze wodna zawierajaca magnez, z pozostawie¬ niem nieoczyszczonej fazy organicznej zawieraja¬ cej izo-a-kwasy. Te ostatnia mozna alkalizowac, na przyklad za pomoca roztworu weglanu potasu i odparowywac dla odpredzenia rozpuszczalników organicznych, badz tez odparowywac bezposrednio Uzyskujac surowy izomeryzowany ekstrakt zawie¬ rajacy izo-a-kwasy.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wiec uzys¬ kiwanie surowego izomeryzowanego ekstraktu za¬ wierajacego magnezowe sole izo-a-kwasów, p-kwa- sów, i olejków chmielowych.Spesób ten daje równiez mozliwosci nadania pi¬ wu gorzkiego smaku. Proces taki polega na doda¬ waniu nieoczyszczonego ekstraktu chmielowego za¬ wierajacego izo-a-kwasy lub ich sole z metalami alkalicznymi lub metalami ziem alkalicznych, p- kwas i olejki chmielowe do brzeczki w ciagu 5 mi¬ nut po zakonczeniu etapu warzenia piwa polega¬ jacego na gotowaniu, a przed procesem fermentacji.Nizej podane przyklady ilustruja przedmiot wy¬ nalazku.Przyklad I. 50 g surowego ekstraktu chmielu otrzymanego przez ekstrakcje chmielu benzenem i zawierajacego 34,8% wagowych a-kwasów roz¬ puszcza sie w 200 ml toluenu. Do roztworu dodaje sie 3g wodorotlenku magnezu i 1 ml wody. Stale mieszajac mieszanine ogrzewa sjle do temperatury wrzenia i kontynuuje gotowanie w ciagu 1 minuty.Nastepnie mieszanine chlodzi sie do temperatury 50°C, nie przerywajac mieszania, po czym do mie¬ szaniny dodaje sie 150 ml metanolu i 50 ml 5N kwasu solnego. Mieszanie kontynuuje sie w ciagu minuta a nastepnie pozwala na rozdzielenie sie faz. Dolna warstwe odprowadza sie, a nastepnie estrahuje 3-krotnie porcjami po 5 ml toluenu.Roztwory toluenowe laczy sie (sumaryczna objetosc wynosi 400 ml) i poddaje analizie metoda rozdzia¬ lu przeciwpradowego. Analiza ta wykazuje za¬ wartosc 4,14% wagowych izo-a-kwasów w roztwo¬ rze. Oznacza to 95% wydajnosci korwersji a-kwa¬ sów zawartych w poczatkowym ekstrakcie chmie¬ lu w izo-a-kwasy zawarte w roztworze toluenowym.Polaczone roztwory toluenowe ekstrahuje sie 4 porcjami 3,5% roztworu wodnego kwasnego wegla¬ nu potasu, o objetosci 250, 100, 100 i 50 ml i tem¬ peraturze 60°C. Polaczony alkaliczny roztwór wod¬ ny przemywa sie z powrotem 50 ml toluenu, a na¬ stepnie ekstrahuje 3 porcjami (150, 100 i 50 ml) ketonu metylo-izo-butylowego. Polaczony roztwór organiczny pozbawia sie rozpuszczalnika za po¬ moca wody i uzyskuje jasny, ruchliwy ekstrakt wodny potasowych soli izo-a-kwasów. Produkt koncowy wazy 35 g i zawiera 22% izo-a-kwasów, co oznacza, ze ogólny wspólczynnik konwersji wy¬ nosi 82%.Przyklad II. 50 g surowego ekstraktu chmie¬ lu uzyskanego przez ekstrakcje chmielu benzenem i zawierajacego 34,8% wagowych a-kwasów, roz¬ puszcza sie w 200 ml eteru naftowego o tempera¬ turze wrzenia 75—95°C i czystosci S.B.P.2. Do tego roztworu dodaje sie mieszajac 6 wodorotlenku wa¬ pnia i mieszanine ogrzewa w temperaturze wrze- Tablica I Rozpusz¬ czalnik 1 Toluen Eter naf¬ towy 60/80 900 oktan Octan ety¬ lu Predkosc 2 b. predka powolna powolna predka Temperatu¬ ra wrzenia °C 3 98 65 98 72 Uwagi 4 Nie ma produktów ubocznych Po 45' re¬ akcja nie- zakonczo- na. Odrzu¬ cone czesci nierozpusz¬ czalne Prawie za¬ konczona po 45'.Czesci nie¬ rozpusz¬ czalne od¬ rzucone.Brak kwa¬ su humuli- nowego.Powstawa¬ nie kw^.su humulino- wego.95 612 cd. tablicy I cd. tablicy I 1 Metanol Butanol Aceton Keton me- tylenowo- izobutylo- wy Cyklohek- sanon Chlorek metylenu Chloro¬ form Dwuchlo- rek etylenu Trójchlo¬ roetylen Eter dwu- etylowy Glikol ety¬ lenowy Glikol pro¬ pylenowy Piryden Spirytus skazony -2 powolna b. predka b. powol¬ na b. predka b. predka w temp. 10Q°C umiarko¬ wana umiarko¬ wana umiarko¬ wana predka b. powolna b. predka w tempe¬ raturze 100°C predka w tempera¬ turze 1Ó0°C b. predka powolna 3 65 91 57 102 Nie ogrze¬ wa sie do temp. wrzenia 40 62 80 84 Nie ogrze¬ wa sie do temp. wrzenia * 95 77 4 1 Reakcja niedokon¬ czona po 45'. Czesci nieroz¬ puszczalne odrzucone, powstaje kwas hu- mulinowy.Siady . kwasu humulino- wego.Reakcja prawie pomijalna Siady kwasu humuli- nowego Brak pro¬ duktów ubocznych Ilosciowo po 45' brak produk¬ tów ubocz¬ nych.Brak pro¬ duktów ubocznych Brak pro¬ duktów ubocznych Ilosciowa po 5', brak produk¬ tów ubocz¬ nych Reakcja prawie niezacho- dzi Brak pro¬ duktów ubocznych Ilosciowa po 20.', brak produktów ubocznycli Brak pro¬ duktów ubocznych Nie ilos¬ ciowa po.. 45' czesci | nieroz- 1 puszczalne odrzucone, powstaje kwas liumulino- wy 1 40 50 55 60 1 1 „Ysclon 113" 2 powolna 3 52 4 Niekom¬ pletna po 45'czesci nierozpusz¬ czalne od¬ rzucone.T ab 1 i c a II (We wszystkich przypadkach stosowany toluen) Zasada 1 Wodorotlenek wapnia Wodorotlenek magnezu Tlenek magnezu Uwodniony tle¬ nek strontu Uwodniony tlenek baru Bezwodny tlenek baru i Weglan wapnia Weglan magnezu Weglan baru Uwodniony wo¬ dorotlenek litu Wodorotlenek sodu Weglan sodu Weglan potasu Wodorotlenek potasu Kwasny weglan potasu Kwasny weglan sodu Tlenek cynku (bezwodny) Predkosc 2 b. predka b. predka b. predka b. predka b, predka b. predka powolna powolna powolna powolna powolna predka predka powolna zero zero powolna Uwagi 3 Niezbedne slady wody Niezbedne slady wody - Reakcja niekom¬ pletna po 45 mi¬ nutach Reakcja niekom¬ pletna po 45 mi¬ nutach Reakcja niekom¬ pletna po 45 mi¬ nutach | Reakcja nie¬ kompletna po 45 minutach Reakcja niekom¬ pletna nawet po dodaniu wody Reakcja kom¬ pletna, nie pow¬ staje kwas hu- mulinowy, lecz intensywne pow¬ stawanie smoly Reakcja niekom¬ pletna po 45', nawet po doda¬ niu wody Reakcja niekom¬ pletna po 45' 111 95 612 12 cd. tabeli II 1 Tlenek cynku | i woda Weglan cynku Tlenek glinu i woda Wodorotlenek glinu Trójetanoloami- na 2 powolne predka « powolna powolna powolna 3 .Reakcja niekom¬ pletna po 45' Reakcja niekom¬ pletna po 45* Reakcja niekom¬ pletna po 45* Reakcja niekom¬ pletna po 45\ PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL