PL95571B1 - Sposob eksploatacji kopalin uzytecznych zwlas z filarow ochronnych przy rurze szybowej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób eksploatacji kopalin uzytecznych, zwlaszcza wegla, z filarów ochronnych przy rurze szybowej.Znany sposób eksploatacji kopalin z filarów ochronnych, przyszybowych polega na tym, ze bezposrednio wokól szybu eksploatuje sie wyci¬ nek pokladu o ksztalcie prostokata lub kwadratu i boku kilkudziesieciu metrów, zwany kostka przyszybowa. W wyniku eksploatacji kostki przy- szybowej nastepuje wstepne rozciagniecie góro¬ tworu. W dalszej kolejnosci prowadzi sie normalna eksploatacje frontem zasadniczym ukladem scian systemem scianowym z podsadzka hydrauliczna.Eksploatacja w filtrach szybowych ta metoda wy¬ maga uprzedniego zabezpieczenia obudowy i u- rzadzen szybu.Zasadnicze zabezpieczenie obudowy polega na wycieciu jej czesci na okreslonej wysokosci muru szybowego w miejscu przeciecia sie rury szybo¬ wej z przewidzianym do eksploatacji pokladem oraz zabudowaniu jej wkladka elastyczna z miek¬ kiego drzewa iglastego impregnowanego lub plyt „suprema" przekladanych deskami.W czesci obudowy szybu powyzej eksploatowa- 25 nego pokladu, w miejscach gdzie spodziewane jest wystapienie wzmozonych odksztalcen pionowych, glównie sciskajacych, wycina sie obudowe na ca¬ lym obwodzie szybu i zaklada drewniane wkladki. 2 Mimo wykonanych zabezpieczen, pod wplywem prowadzonej w obrebie filara ochronnego eks¬ ploatacji, szyb oraz jego uzbrojenie ulega defor¬ macjom. Przyczynami powstawania tych uszko¬ dzen sa miedzy innymi naprezenia i odksztalcenia nagromadzone w obudowie, w wyniku naruszenia w otoczeniu szybu statycznej równowagi góro¬ tworu.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedo¬ godnosci i unikniecie koncentracji naprezen w szybie i w wyrobiskach znajdujacych sie w kostce przyszybowej. Cel ten osiagnieto przez opracowa¬ nie sposobu eksploatacji kopalin uzytecznych z filarów ochronnych przy rurze szybowej, polega¬ jacym na tym, ze z chodnika pedzonego w kie¬ runku do obudowy szybu wybiera sie systemem zawalowym poklad w obrebie pierscienia, które¬ go promien zewnetrzny równa sie eonajmniej dwukrotnej wielkosci promienia wewnetrznego.Sposób przedstawiono na rysunkach, których fig. 1 i la ilustruje przekrój podluzny wybierane¬ go pierscienia filara ochronnego, a fig. 2 rzut po¬ ziomy wybieranego pierscienia.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze z chodnika pedzonego w kierunku do obudowy szy¬ bu wybiera sie systemem zawalowym poklad w obrebie pierscienia 1, którego promien zewnetrzny równa sie eonajmniej dwukrotnej wielkosci pro¬ mienia wewnetrznego tego pierscienia. W tym ce- 95 5713 95 571 4 lu w miejscu pokladu przewidzianego do eksploa¬ tacji, jak równiez w odleglosci nie mniejszej niz m nad i pod pokladem wierci sie otwory malo- srednicowe, którymi wtlacza sie mleczko cemen¬ towe celem zwiazania obudowy szybu z otaczaja¬ cym go górotworem, przy czym otwory te wierci sie promieniscie od osi szybu. Nastepnie zaklada sie w rurze szybowej na zakladke oslonowe bla¬ chy 2, które oslaniaja poklad i strefe nad i pod pokladem, przy czym oslonowe blachy 2 umoco- wywuje sie do obmurza szybu za pomoca kotew.Nastepnie z uprzednio wykonanego chodnika 3, pedzonego do samego obmurza szybu, przystepuje sie do wybierania pokladu w obrebie pierscienia 1 Jg£ miare^ wybierania pierscienia 1 stawia sie jtrop- njce 4 promieniscie do osi szybu, a kazda z tych stropnic podpiera sie trzema ciernymi stojakami 5 — fig. 2. Stojaki 5 wpuszcza sie znanymi sposo¬ bami* do spagu na glebokosc równa grubosci po- kladu_a, fig. 1. Gestosc zabudowania obudowy ustala sie w zaleznosci od grubosci pokladu, gle¬ bokosci zalegania i konkretnych warunków górni¬ czo-geologicznych.Efektem wynalazku jest: Unikniecie koncentracji naprezen w szybie i wy¬ robiskach znajdujacych sie w kostce przyszybowej.Zmniejszenie ilosci przebudów szybu i podszybi w czasie ruchu.Unikniecie tapan w pokladach tapiacych przy wybieraniu rejonu kostki przyszybowej. Zmniej¬ szenie uszkodzen budowli nadszybia i obiektów towarzyszacych na skutek jednakowego osiadania calego filara ochronnego.Sposób wedlug wynalazku jest okolo piec razy tanszy od sposobów wybierania z podsadzka i mo¬ ze byc stosowany tam gdzie nie ma mozliwosci wykonania podsadzki. PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób eksploatacji kopalin uzytecznych, zwlaszcza wegla z filarów ochronnych przy rurze szybowej, znamienny tym, ze kostke przyszybowa mineralu uzytecznego wybiera sie systemem za¬ walowym w obrebie pierscienia (1).
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z szybu wierci sie otwory malosrednicowe w miejscu pokladu przewidywanego do eksploatacji oraz w odleglosci nie mniejszej niz 10 m nad i pod pokladem i otworami tymi wtlacza sie mlecz¬ ko cementowe.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze otwory malosrednicowe wierci sie promieniscie od osi szybu.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w strefie wybieranego pokladu zaklada sie na zakladke w rurze szybowej oslonowe blachy (2), przy czym oslony te obejmuja równiez strefe nad i pod pokladem przeznaczonym do wybierania.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze chodnik (3) do obudowy szybu pedzi sie do sa¬ mej rury szybowej.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kostke przyszybowa wybiera sie wraz z obmu- rzem szybowym na cala miazszosc pokladu.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stropnice (4) ustawia sie promieniscie do osi szybu i podpiera sie je trzema ciernymi stojakami (5), przy czym spodniki stojaków (5) wpuszcza sie do spagu na glebokosc równa grubosci pokladu.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien (1) wykonuje sie o wielkosci promie¬ nia zewnetrznego równego eonajmniej dwukrotnej wielkosci promienia wewnetrznego pierscienia (1). Fia.i A - A95 571 fit la A - A L £!ll PL