Przedmiotem wynalazku jest generator przebiegów przypadkowych o modelowym rozkladzie statystycznym i mozliwosci okresowej zmiany sredniej wartosci tego rozkladu, sluzacy w szczególnosci do przyspieszonych badan maszyn i ich elementów.Dotychczasowy stan techniki. Znane sa generatory sygnalów przypadkowych, w których wykorzystuje sie jako pierwotne zródlo procesy fizyczne jak: szumy lamp elektronowych, elementów pólprzewodnikowych lub rezystorów. W niektórych urzadzeniach wykorzystuje sie zródla promieniotwórcze i efekty oddzialywania promieniowania z materia. < W ukladzie wedlug opisu patentowego PRL nr 77429 zródlo promieniowania wysyla kwanty do detektora, który jest polaczony ze wzmacniaczem. Wzmacniacz zas polaczony jest z wejsciem wzmacniacza progowego poprzez równolegle ze soba polaczone bramke i dyskryminator domy. Z wyjsciem wzmacniacza progowego polaczone sa równolegle wzgledem siebie dyskryminatory amplitudy, z których kazdy polaczony jest z pierwszym wejsciem przynaleznego ukladu koincydencyjnego. Nastepne wejscia koicydencyjnych ukladów polaczone sa z wyjsciem generatora impulsów narastajacych. ' Znany jest równiez uklad do modelowania przebiegów statystycznych wedlug opisu patentowego PRL nr 85921. W ukladzie tym produkty przemian jadrowych promieniotwórczego zródla rejestrowane sa przez spektrometryczny licznik, a wychodzace z licznika impulsy elektryczne wzmacniane sa przez przed wzmacniacz, wzmacniacz i doprowadzane sa poprzez element opózniajacy do dyskryminator a i bramki. Uklad charakteryzuje sie tym, ze równolegle z bramka polaczony jest wzmacniacz progowy, przy czym bramka i dyskryminator przenosza do selektora amplitudy i czestotliwosci tylko te impulsy, które tworza wybrany fragment widma odpowiadajacy zadanemu rozkladowi statystycznemu. < Znany jest takze generator liczb przypadkowych, wedlug opisu patentowego PJ^Lj}r; .76979, skladajacy sie z generatora asynchronicznego, zegara synchronicznego, bramki oraz komórki pamieci, który charakteryzuje sie tym, ze bramka polaczona jest z generatorem asynchronicznym oraz z zegarem synchronicznym, natomiast wyjscie bramki polaczone jest z komórka pamieci, na wyjsciu której otrzymuje sie sygnal odpowiadajacy liczbie2 95 222 przypadkowej w momentach czasu wymuszonych sygnalem zegara synchronicznego. Przedstawione rozwiazania badz nie pozwalaja na uzyskanie zlozonych, powtarzalnych rozkladów generowania impulsów, badz, w przypadku generatorów wykorzystujacych zjawisko rozkladu promieniotwórczego, dokonuje sie tego przez ograniczenie wybranego fragmentu widma do n kanalów amplitudowych., < Istota wynalazku oraz jego skutki techniczne. W generatorze wedlug wynalazku z wyjsciem bramki polaczony jest detektor szczytowy, którego wyjscie laczy sie z selektorem amplitudy oraz z druga bramka. » Druga bramka polaczona jest równiez z generatorem próbkujacym, natomiast sumator polaczony jest z wyjsciem tej bramki oraz z generatorem funkcyjnym, tak ze na wyjsciu sumatora otrzymuje sie sygnal przypadkowy ©modelowym rozkladzie statystycznym amplitud. «¦ Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia otrzymywanie dowolnych powtarzalnych rozkladów statystycznych amplitud z nalozonymi na nie przebiegami okresowymi, które pozwalaja na modelowanie rzeczywistych warunków zachodzacych w systemach komunikaqi, w sterowaniu procesami oraz w eksploatacji maszyn i urzadzen.Objasnienie rysunku. Wynalazek w przykladzie wykonania uwidoczniono na rysunku, który przedstawia schemat blokowy.Przyklad wykonania Generator przebiegów przypadkowych o modelowym rozkladzie statystycznym sklada sie ze zródla promieniotwórczego 1, które polaczone jest poprzez detektor promieniowania 2 z przedwzmacniaczem 3. Przedwzmacniacz 3 laczy sie z bramka 4, z która polaczone sa równiez generator próbkujacy 5, detektor szczytowy 6 oraz selektor amplitudy 7. Detektor szczytowy 6 polaczony jest z wyjsciem bramki 4, natomiast jego wyjscie laczy sie z selektorem amplitudy 7 oraz z bramka B. Bramka 8 polaczona jest równiez z generatorem próbkujacym 5. Sumator 9 natomiast polaczony jest z wyjsciem bramki 8 oraz z generatorem funkcyjnym 10 tak, ze na wyjsciu sumatora 9 otrzymuje sie sygnal przypadkowy o modelowanym rozkladzie statystycznym amplitud. « Produkty przemian jadrowych, pochodzace ze zródla promieniotwórczego 1 sa rejestrowane poprzez detektor 2 i wzmacniane przez przedwzmacniacz 3. Generator próbkujacy 5 otwiera bramke 4 synchronicznie na okreslony czas i nadchodzace z przedwzmacniacza 3 impulsy sa przepuszczane do detektora szczytowego 6. < Amplituda kazdego z impulsów jest sprawdzana przez selektor amplitudy 7, który zamyka bramke 4, gdy w czasie próbkowania pojawi sie impuls spelniajacy narzucone warunki selekcji i detektor szczytowy 6 zapamietuje amplitude tego impulsu. Napiecie to doprowadzone jest do bramki 8, sterowanej z generatora próbkujacego 5 z wybrana czestotliwoscia. Na wyjsciu bramki 8 pojawia sie ciag impulsów o przypadkowej amplitudzie, który jest doprowadzony do sumatora 9. Jednoczesnie na sumator 9 jest podany dowolny przebieg okresowy z generatora funkcyjnego 10 tak, ze na jego wyjsciu otrzymujemy przebieg przypadkowy nalozony na okresowy, ©trzymane sygnaly w miare potrzeby podawane sa na wzmacniacz mocy 11, który sluzy do sterowania elementami wykonawczymi, jak silownikami elektromagnetycznymi w przyspieszonych badaniach maszyn i ich elementów. PL