Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny przekaznik czasowy o duzej dokladnosci powtarzania, dzialaja¬ cy w oparciu o analogowy sposób odmierzania czasu przy pomocy elementów RC, w którym jako element progowy zastosowano tranzystor jednozlaczowy. Otrzymany z tego tranzystora impuls wlacza tyrystor zalacza¬ jacy przekaznik.Stan techniki. Dotychczasowe przekazniki czasowe budowane w oparciu o powyzsza zasade charakteryzo¬ waly sie stosunkowo niewielka powtarzalnoscia. Zarówno tranzystor jednozlaczowy, jak i rezystor obwodu calkujacego podlaczane byly do zródla o tym samym napieciu, co powodowalo, ze szybkosc narastania napie¬ cia na kondensatorze w momencie osiagania wartosci progowej nie byla duza. Niewielkie stosunkowo fluktuacje parametrów tego tranzystora, wywolujace zmiany napiecia progowego, powodowaly wiec stosunkowo duze zmiany czasu.Pojemnosc obwodu calkujacego tworzyl kondensator przylaczony pomiedzy emiter tranzystora jednozla- czowego a ujemny biegun zasilania. Dla uzyskania dlugiego czasu dzialania kondensator ten musial miec duza pojemnosc. Poniewaz gromadzil qn stosunkowo duza energie, jego rozladowanie poprzez tranzystor jednozla¬ czowy powodowalo lokalne nagrzanie sie obszaru z emiter-baza pierwsza tranzystora jednozlaczowego. Powodo- . walo to stosunkowo znaczna zaleznosc czasu dzialania od czasu trwania przerw miedzy kolejnymi zadzialania- mi. Ze zmiana temperatury obszaru emiter-baza pierwsza tranzystora jednozlaczowego zmienialo sie bowiem napiecie progowe tego tranzystora, co pociagalo za soba zmiane czasu dzialania przekaznika czasowego.Celem wynalazku bylo zbudowanie elektronicznego przekaznika czasowego, który charakteryzowalby sie duza powtarzalnoscia nastawionego czasu, niezaleznie od czestosci zadzialan i zmian napiecia zasilajacego.Istota wynalazku. Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie elektronicznego przekaznika czasowego, w którym druga baza jednozlaczowego tranzystora podlaczona jest do dzielnika, znajdujacego sie na wyjsciu zasilacza, a skladajacego sie z potencjometru dostrojczego i rezystora. Rezystor nastawczy podlaczony jest po¬ miedzy suwak potencjometru dostrojczego a emiter tranzystora jednozlaczowego. Poprzez ten rezystor ladowa-2 94 974 ne sa dwa kondensatory, z których jeden o mniejszej pojemnosci przylaczony jest pomiedzy emiter tranzystora jednozlaczowego i ujemny biegun zasilacza, a drugi o wiekszej pojemnosci przylaczony jest pomiedzy ujemny biegun zasilacza, a katode diody, której anoda przylaczona jest do emitera tranzystora jednorozlaczowego. Aby po zadzialaniu przekaznika rozladowac kondensator o wiekszej pojemnosci, równolegle do niego przylaczona jest para styków przekaznika. Jezeli przekaznik nie posiada dodatkowej pary styków lub tez elementem wyko¬ nawczym nie jest przekaznik, rozladowanie kondensatora o wiekszej pojemnosci moze odbywac sie przez tyrystor dolaczony równolegle do tego kondensatora poprzez diode.Opracowany elektroniczny przekaznik czasowy pozwala mimo prostego ukladu, na osiagniecie bardzo duzej dokladnosci powtarzania, niezaleznej od czestotliwosci zadzialan i zmian napiecia zasilajacego.Objasnienie rysunku. Elektroniczny przekaznik czasowy wedlug wynalazku pokazany jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podstawowy schemat przekaznika, a fig. 2 - inny przyklad wykonania tego przekaznika.Przyklad wykonania. Elektroniczny przekaznik czasowy sklada sie ze stabilizowanego zasilacza ZA. Do wyjscia (bieguny 1 i 2) tego zasilacza przylaczony jest dzielnik skladajacy sie z potencjometru Rt i rezystora R2.Ze wspólnego punktu potencjometru Ri i rezystora R2 zasilana jest odpowiednim napieciem baza B2 jednozla¬ czowego tranzystora T. Z suwaka potencjometru Rj zasilany jest uklad calkujacy, skladajacy sie z nastawczego rezystora R3 z przylaczonym do niego bezposrednio kondensatorem C2 oraz kondensatora Cj przylaczonego do tego rezystora poprzez diode Dx. Równolegle do kondensatora Ci przylaczony jest styk 2P wykonawczego przekaznika P.Wspólny punkt rezystora nastawczego R3 i kondensatora C2 przylaczony jest do emitera jednozlaczowego tranzystora T. Do pierwszej bazy Bt tego tranzystora dolaczone sa dwa rezystory: rezystor Rs, którego drugi koniec laczy sie z bramka sterujacego tyrystora Ty oraz rezystor R4l którego drugi koniec polaczony jest z drugimi koncami kondensatorów Ci iC2, z katoda sterujacego tyrystora Ty i z biegunem 2 zasilacza ZA.Pomiedzy biegun 1 zasilacza ZA a anode sterujacego tyrystora Ty dolaczony jest wykonawczy przekaznik P.Inny przyklad wykonania elektronicznego przekaznika czasowego rózni sie tym, ze zamiast styku 2P wykona- wczego przekaznika P, równolegle do kondensatora Ci dolaczony jest poprzez diode D2 sterujacy tyrystor Ty.Dzialanie ukladu. Elektroniczny przekaznik czasowy dziala w nastepujacy sposób. Z chwila zamkniecia styku S pomiedzy bieguny 1 i 2 zasilacza ZA podane zostaje napiecie stale. Pobierane z suwaka dostrojczego potencjometru R! napiecie o odpowiedniej wartosci laduje poprzez nastawny rezystor R3 kondensatory Ci i C2.Z chwila gdy napiecie na tych kondensatorach przekroczy wartosc napiecia progowego jednozlaczowego tranzys¬ tora T, nastepuje rozladowanie kondensatora C2 poprzez *.i.r,y obwód E - B!, jednozlaczowego tranzystora T, rezystory R4 i R5 oraz bramke sterujacego tyrystora Ty. Kondensator Ci nie moze rozladowac sie w tym obwodzie ze wzgledu na kierunek wlaczenia diody D|. Prad rozladowania kondensatora C2, plynacy przez bramke sterujacego tyrystora Ty powoduje jego wyzwolenie, co wywoluje z kolei wlaczenie wykonawczego przekaznika P. Zamykajacy sie styk 2P tego przekaznika powoduje rozladowanie kondensatora Ct / Wykonawczy przekaznik P wlaczony jest tak dlugo, jak dlugo jest zamkniety styk S. Otwarcie tego styku powoduje zanik napiecia stalego pomiedzy biegunami 1 i 2 zasilacza ZA, a tym samym wylaczenie ukladu wraz z przekaznikiem wykonawczym P. Inny przyklad wykonania elektronicznego przekaznika czasowego wedlug fig. 2 dziala analogicznie jak przekaznik przedstawiony na fig. 1, z tym, ze kondensator Ct nie jest rozladowany przez styk 2P wykonawczego przekaznika P, lecz przez diode D2 i sterujacy tyrystor Ty. PL