Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do samoczynnego sterowania koncówka wyrzutowa maszyny rolniczej, zwlaszcza sieczkarni zbierajacej polaczonej z przyczepa objetosciowa, umozliwiajace odwzorowanie kata skretu przyczepy wzgledem sieczkarni, mierzonego pomiedzy ich podluznymi osiami Znane sieczkarnie zbierajace zaopatrzone sa w urzadzenia do recznego ustawiania kata skretu koncówki wyrzutowej za pomoca cylindra hydraulicznego, do którego ciecz robocza doprowadzana jest z ukladu hydrauliki zewnetrznej ciagnika lub od pompy zainstalowanej na sieczkarni. Sterowanie nastepuje w efekcie recznego wlaczenia przez obsluge, odpowiedniego rozdzielacza suwakowego. Koniecznosc kazdorazowego, recznego przesterowania koncówki na zakrecie jest uciazliwa, a poza tym okazalo sie, ze sterowanie takie jest malo precyzyjne. W zwiazku z tym urzadzenie nie jest zazwyczaj wykorzystywane co powoduje ze podczas wykonywania zakretów znaczna czesc zielonki wypada poza przyczepe objetosciowa.Znane jest równiez urzadzenie, w którym jako element sterujacy cylindrem hydraulicznym koncówki wyrzutowej sieczkarni zastosowano proporcjonalny zawór obrotowy-Kat obrotu tego zaworu zalezy od kata skretu przyczepy objetosciowej wzgledem sieczkarni. Urzadzenie to jest podlaczone do standardowego ukladu hydraulicznego sieczkarni zbierajacej. Takie rozwiazanie dobrze spelnia swoje zadanie niemniej konieczne jest zastosowanie skomplikowanego urzadzenia mechanicznego przenoszacego kat skretu przyczepy wzgledem sieczkarni na zawór obrotowy..Istota wynalazku polega na opracowaniu konstrukcji urzadzenia pozwalajacego na samoczynne przesterowanie koncówki wyrzutowej maszyny rolniczej, zwlaszcza sieczkarni zbierajacej w funkcji kata skretu przyczepy wzgledem sieczkarni. Do cylindra hydraulicznego sterujacego koncówka wyrzutowa, stanowiacego standardowe wyposazenie sieczkarni zbierajacej, zostal podlaczony przewodami hydraulicznymi drugi cylinder, zamocowany przegubowo z jednej strony do ramy maszyny rolniczej, a z drugiej strony zamocowany równiez przegubowo za pomoca uchwytu szybkozlacznego do dyszla przyczepy objetosciowej Pomiedzy przewodami hydraulicznymi laczacymi poszczególne komory wspomnianych cylindrów jest umieszczony hydrauliczny uklad2 93 441 zabezpieczajacy, skladajacy sie z czterech zaworów o odpowiednio dobranych kierunkach przeplywu i znajdujacego sie pomiedzy nimi zaworu przelewowego. Uklad ten zabezpiecza urzadzenie przed nadmiernym wzrostem cisnienia w przypadku zablokowania koncówki wyrzutowej w skrajnym polozeniu. Uchwyt szybkozlaczny jest wyposazony w polaczone przegubowo z rama maszyny rolniczej ramie teleskopowe do którego przymocowany jest równiez przegubowo wspomniany dodatkowy cylinder hydrauliczny Ramie teleskopowe zakonczone jest wysiegnikiem, na którym jest zamocowany obrotowo chwytak dwuszczekowy polaczony z dyszlem przyczepy objetosciowej. Chwytak dwuszczekowy posiada dwie symetryczne szczeki zamocowane wahliwie na sworzniach do obejmy.Szczeki sa zaopatrzone w odpowiednie wyciecia umozliwiajace polaczenie ze znormalizowanymi typami dyszli stosowanymi do przyczepy objetosciowej Urzadzenie pozwala na latwe i dokladne odwzorowanie kata skretu przyczepy wzgledem maszyny rolniczej na koncówce wyrzutowej maszyny ..Ponadto zastosowanie uchwytu szybkozlacznego umozliwia szybkie polaczenie maszyny z dowolna przyczepa posiadajaca znormalizowany dyszel Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig 1 przedstawia schemat ukladu hydraulicznego samoczynnego sterowania koncówka wyrzutowa sieczkarni zbierajacej, fig. 2 - uchwyt szybkozlaczny w widoku z boku, fig. 3 - ten sam uchwyt w widoku z góry, a fig 4, i 6 — dwuszczekowy chwytak uchwytu w polaczeniu z trzema typami znormalizowanych dyszli przyczepy objetosciowe; w przekroju pionowym.Hydrauliczny cylinder 1 jest zamocowany przegubowo za pomoca krzyzakowego przegubu 2 do wspornika 3 przytwierdzonego do ramy 4 sieczkarni zbierajacej. Drugi koniec cylindra 1 jest przymocowany równiez przegubowo do szybkozlacznego uchwytu 5 polaczonego z dyszlem 6 objetosciowej przyczepy 7. Komory cylindra 1 sa polaczone hydraulicznymi przewodami z odpowiednimi komorami cylindra 8 sterujacego wyrzutowa koncówka 9 sieczkarni zbierajacej. Pomiedzy przewodami hydniu licznymi jest umieszczony uklad zabezpieczajacy, skladajacy sie z dwóch par zwrotnych zaworów 10 o przeciwnych kierunkach przeplywu, a pomiedzy jedna i druga para zwrotnych zaworów 10 znajduje sie przelewowy zawór 11. Przewody hydrauliczne laczace cylindry 1 i 8 sa ponadto polaczone z suwakowym rozdzielaczem 12 poprzez dlawiace zawory 13 jednostronnego dzialania. Rozdzielacz 12 jest zasilany z pompy 14. Szybkozlaczny uchwyt 5 jest wyposazony w polaczone krzyzakowym pzegubem 15 ze wspornikiem 3 teleskopowe ramie 16, skladajace sie z zewnetrznej tulei 17 i wewnetrznej tulei 18, na koncu której jest przytwierdzony wysiegnik 19. Wewnatrz teleskopowego ramienia 16 znajduje sie napinajaca sprezyna 20, która sluzy do ustalenia polozenia wewnetrznej tulei 18 wzgledem zewnetrznej tulei 17. Zewnetrzna tuleja 17 posiada dwudzielne jarzmo 21, do którego przymocowane jest przegubowo tloczysko hydraulicznego cylindra 1. Na koncu wysiegnika 19 jest zamocowany obrotowo na sworzniu 22, dwuszczekowy chwytak 23 polaczony z dyszlem 6 objetosciowej przyczepy 7. Chwytak 23 posiada dwie symetryczne szczeki 24 zamocowane wahliwie na sworzniach 25 do obejmy 26 chwytaka. Szczeki 24 sa zaopatrzone w odpowiednie wyciecia 27 umozliwiajace polaczenie ze znormalizowanymi typami dyszli 6.Ponadto w górnej czesci posiadaja oporowe plaszczyzny 28 ustalajace ich skrajne polozenia w zaleznosci od typu zastosowanego dyszla 6. W miejscu mocowania wspornika 3 do ramy 4 sieczkarni zbierajacej jest przytwierdzone zlacze 29, do którego przylaczany jest dyszel 6 objetosciowej przyczepy 7.Zmiana kierunku jazdy sieczkarni powoduje przesuniecie tloka w hydraulicznym cylindrze 1 i przepompowanie cieczy roboczej do odpowiedniej komory cylindra 8, który steruje wyrzutowa koncówka 9.W przypadku zablokowania wyrzutowej koncówki 9 w skrajnym polozeniu, uklad dwóch par zwrotnych zaworów 10 polaczonych przelewowym zaworem 11 umozliwia przepuszczenie odpowiedniej ilosci cieczy roboczej z jednej do drugiej komory cylindrów 1 i 8, a tym samym zredukowanie nadmiernego cisnienia w ukladzie. Dzieki polaczeniu cylindrów 1 i 8 z suwakowym rozdzielaczem 12 poprzez dlawiace zawory 13 jednostronnego dzialania, istnieje mozliwosc alternatywnego sterowania wyrzutowa koncówka 9 samoczynnie lub recznie przez operatora, ponadto mozna recznie przesterowac koncówke 9 w celu równoleglego i/stawienia do osi przyczepy podczas jazdy na wprost, w przypadku uprzedniego zadzialania przelewowego zaworu 11.Prawidlowe i szybkie polaczenie hydraulicznego cylindra 1 z kazdym typowym dyszlem 6 przyczepy 7 zapewnia szybkozlaczny uchwyt 5. Ze wzgledu na mimosrodowe usytuowanie punktu mocowania zlacza 29 z dyszlem 6 przyczepy, w stosunku do punktu polaczenia przegubu 15 teleskopowego ramienia 16 ze wspornikiem 3, zastosowano wewnatrz tulei 17 i 18 sprezyne 20 przytwierdzona jednym koncem za pomoca kolka do wewnetrznej tulei 18, przy czym wspomniany kolek moze wykonywac ruch posuwisto-zwrotny ograniczony dlugoscia wyciecia w powloce zewnetrznej tulei 17. Takie rozwiazanie jest niezbedne ze wzgledu na mozliwosc zastosowania widlowego dyszla 6, którego mocowanie z dwuszczekowym chwytakiem 23 zostalo pokazane na rysunku fig. 6.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie, oprócz podanego w przykladzie, równiez do innych maszyn rolniczych, w których nastepuje przeróbka zbieranych plodów, a poszczególne frakcje sa przerzucane bezposrednio do ciagnionej za maszyna przyczepy objetosciowej. W szczególnosci wynalazek mozna zastosowac do pras zbierajacych i kosiarek ladujacych.93 441 3 PL