Wynalazek dotyczy sieci telefonicz¬ nych wogóle, a w szczególnosci sieci tele¬ fonicznych z zastosowaniem recznych ta¬ blic rozdzielczych, w których do wysyla¬ nia i rozdzielania wywolywan pomiedzy telefonistki sluza lacznice samoczynne.Przedmiotem wynalazku jest ogólnie wy¬ doskonalone i bardzo wydajne urzadzenie, sluzace do rozdzielania wywolywan czyli ruchu telefonicznego. Wynalazek niniej¬ szy polega wiec na zaopatrzeniu urzadze¬ nia powyzszego rodzaju w uklady obwo¬ dów, dzieki którym strona wywolujaca, po zawieszeniu swej sluchawki, zapewnia zawsze polaczenie sie wolnej telefonistki z wywolaniem nastepnem, niezaleznie od te¬ go, czy polaczenie poprzednie z linja wywo¬ lana zostalo przerwane, czy nie; strona wy¬ wolana moze dzwonic do wolnej telefonistki zaraz po zawieszeniu sluchawki przez sie¬ bie i przez strone wywolujaca i to jeszcze przed rozlaczeniem polaczenia poprzednie¬ go; pochwy gniazd wielostykowych za¬ równo strony wywolujacej, jak i strony wywolanej staja sie wolne dla wywolan, skierowanych do tych linij bezposrednio po zawieszeniu sluchawek przez strony wy¬ wolujaca i wywolana jeszcze przed przer¬ waniem polaczenia; gdy glówny klucz dzwonkowy nie zostanie przycisniety od¬ powiednio, to wówczas telefonistka slyszy odrazu ton ostrzegawczy podczas wklada¬ nia w gniazdo wielostykowe wtyczki linji wywolanej; telefonjstka moze wylaczyc ze swej pozycji linje wadliwa, czyli posiadaja¬ ca tak zwany „stan stalosci", posilkujac sie chwilowo kluczem, który jednoczesnie da¬ je sygnal obsludze tablicy rozdzielczej iskierowuje ton, oznaczajacy, iz cos jest nie w porzadku na pochwie gniazda wie;- lostykowego linji, posiadajacej „stan sta¬ losci'*; oraz otrzymuje sie samoczynnie i- losci wtyczkowe wywolan wykonanych cal¬ kowicie w gniazdach wielostykoWych i wy¬ wolan nieukonczonych.W urzadzeniu wedlug wynalazku abo¬ nent, posiadajacy linje dostosowana do pojedynczego lub czterostronnego gniazda na kazda linje robocza i zakonczana od¬ dzielnym lacznikiem linj owym i gniazdem wielostykowem, wykonywa wywolanie, zdejmuje swa sluchawke, wskutek czego jego osobisty wylacznik linjowy zajmuje dla niego wybrany kabel, prowadzacy do otwartej pozycji telefonistki. Wspólne dla abonentów urzadzenie pozycyjne wyzna¬ cza i zachowuje wywolanie oraz zaswieca lampke wskaznikowa na tablicy kluczowej telefonistki celem wskazania jej ilosci na¬ gromadzonych wywolan. Po polaczeniu a- bonenta z kablem, slyszy on ton, powia¬ damiajacy go o tym fakcie. Wspólne u- rzadzenie pozycyjne, wyznaczajace i za¬ chowujace, laczy samoczynnie kabel z ob¬ wodem telefonicznym telefonistki w tym samym porzadku, w jakim rozpoczete zo¬ stalo wywolanie w stosunku do innych wywolan. Wskutek powyzszego na tabli¬ cy kluczowej telefonistki zaswieca sie wspólna lampka wywolania, wskazujaca telefonistce, iz kabel jest przylaczony do jej centrali. Jezeli wywoluje linja ograni¬ czona, to wówczas zaswieca sie równiez lampka do polaczen ograniczonych, wska¬ zujac telefonistce wyraznie jaki rodzaj po¬ laczenia jest tej linji dostepny. Ton, wy¬ slany do abonenta, przerywa sie rów¬ niez, dajac mu wyraznie znac, iz te¬ lefonistka jest juz gotowa do wyslu¬ chania zadanego numeru. Po wyslu¬ chaniu tego numeru telefonistka wybiera na swej pozycji którykolwiek obwód sznu¬ rowy i próbuje, czy linja zadana nie da¬ je czasami tonu zajecia lub zepsucia. Je¬ zeli linja wywolywana nie jest zajeta i jest w porzadku, to wówczas telefonistka wklada wtyczke w gniazdo wielostykowe tej linji i chwilowo naciska klucz wspólnej czestotliwosci odpowiednio do strony za¬ danej na linji. Wskutek powyzszego za¬ czyna dzwonic dzwonek strony wywoly¬ wanej, wlacznik wybieracza laczy sznur z uzytym kablem, a wywolanie nastepne moze sie juz polaczyc samoczynnie z cen¬ trala telefonistki. Jezeli linja wywolana jest zajeta, to telefonistka naciska natych¬ miast wspólny klucz zajecia, nie wklada¬ jac przytem wtyczki do zadanego gniazda, wskutek czego na linje strony wywoluja¬ cej wyslany zostaje ton zajecia, trwajajcy az do chwili zawieszenia sluchawki, po- czem wywolanie nastepne laczy sie samo¬ czynnie z centrala telefonistki. Jezeli stro¬ na wywolana znajduje sie na tej samej linji, co i strona wywolujaca, to wówczas telefonistka przy próbie na zajecie otrzy¬ muje ton zwrotny, poczem laczy ona stro¬ ne z telefonistka specjalna, która uzupel¬ nia* wywolanie, przyczem wywolanie na¬ stepne zostaje polaczone samoczynnie z centrala telefonistki. Jezeli kabel, prowa¬ dzacy do telefonistki wolnej, jest zajety przez linje wskutek krótkiego zwarcia, u- ' ziemienia lub innego ,,stanu stalosci", to oczywiscie potrzebne jest urzadzenie, któ¬ re pozwoliloby odlaczyc sie telefonistce od tej linji, celem umozliwienia wywola¬ nia nastepnego. Odbywa sie to droga chwi¬ lowego nacisniecia wspólnego klucza „sta¬ nu stalosci", który skierowuje ton zepsu¬ cia na pochwe gniazda wielostykowego da¬ nej linji „stanu stalosci" i laczy samoczyn¬ nie wywolanie nastepne z centrala telefo¬ nistki. Nacisniecie wspólnego klucza „sta¬ nu stalosci" wysyla równiez samoczynnie sygnal do osoby, obslugujacej tablice roz¬ dzielcza, powiadamiajac ja o tern, ze ma miejsce „stan stalosci", co zapobiega wysla¬ niu na te linje nieprawidlowego znaku zaje¬ cia przy wywolaniach nastepnych. Gdy — 2 —itrona wywolujaca zawiesza swa sluchaw¬ ke po wykonaniu polaczenia, to telefoni¬ stka otrzymuje normalny znak lampkowy i jednoczesnie limje stron wywolujajcej i wywolanej wykazuja na gniazdach wielo- stykowych stan wolny zaraz po zawiesze¬ niu odpowiednich sluchawek i jeszcze przed rozlaczeniem polaczenia, a wobec tego obie strony moga natychmiast rozpo¬ czac nowe wywolywania, co wylacza po¬ trzebe jakiegokolwiek odwolywania.Wynalazek przedstawiony jest na za¬ laczonych rysunkach, na których fig, 1 przedstawia schemat obwodów dwóch pod- stacyj recznych A i A° na tej samej linji, gdzie uwidoczniony jest jedynie dzwonek i kondensator, wlacznik linj owy C typu Keith'a lub typu tloczkowego oraz przekaznikowa grupa kablowa R; fig, 2— schemat obwodów wybieracza kablowe¬ go F, obwodu sznurowego E, lacznika linjo- wego C1 typu Keith'a luih typu tloczkowe¬ go Oraz linj owych podstacyj "recznych A1, A2, A3, A4; fig, 3 — schemat obwodów: lacznicy glównej M, rozdzielacza wyzna- czowego S2, wyznaczacza S1 oraz kontrol¬ nej lacznicy nastawiajacej S3; fig 4—sche¬ mat obwodów czolowej centrali telefono- wej telefonistki oraz urzadzenie, sluzace do wykazywania stanu zajecia wraz z nie¬ zbedna tablica kluczowa i licznikiem.Celem szczególowego wyjasnienia sche¬ matu obwodów, objasniona bedzie prze¬ dewszystkiem fig, 1, gdzie uwidocznione sa telefonowe podstacje reczne A i A0, polaczone w mostek para przewodników do rozmów i dostosowane do pradów dzwonkowych kazdej linji abonentowej o czestotliwosciach róznych. Jak widac z ry¬ sunku, podstacja A zawiera zasadniczo slu¬ chawke 2, haczyk lacznikowy 3, mikrofon 4, kondensator 5 i dzwonek 6. Przewodni¬ ki linjowe 11 i 12 podstacji A i A° zakon¬ czone sa w centrali oddzielnym dla nich lacznikiem C i gniazdem wielostykowem J. Lacznik linjowy C jest znanego typu Keith'a lub tloczkowy, posiadajacy jednak zmiany w ukladzie obwodów, opisane szczególowo nastepnie w zwiazku z ich dzialaniem. Lacznik ten ma dostep do pewnej ilosci linij kablowych, biegnacych do przekaznikowych grup kablowych, z których jedna oznaczona jest litera R.Przekaznikowa grupa kablowa R zawiera pewna ilosc przekazników, polaczonych ze wspólnem urzadzeniem alarmowem i tonowem, oddzielne urzadzenie sygnaliza¬ cyjne oraz odpowiednie obwody, przezna¬ czone do specjalnych, opisancyh ponizej furikcyj.Co do fig, 2, to wybieracz kablowy F jest poprostu obrotowym lacznikiem lin- jowym, którego koncówki lub szczoteczki nie maja pozycji normalnej i poruszaja sie jedynie tylko naprzód. Nalezy zauwazyc, ze szczoteczki tego lacznika posuwaja sie dopiero po odwzbudzeniu magnesu stop¬ niujacego, a nie po jego wzbudzeniu. Kaz¬ dy wybieracz kablowy F skojarzony jest z obwodem sznurowym E i ma dostep do pewnej ilosci kabli, z których kazdy bie¬ gnie do przekaznikowej grupy kablowej R. Obwód sznurowy E zawiera zasadni¬ czo pewna ilosc przekazników, lampke nadzorcza L1, wtyczke P1 wraz z skoja- rzonemi z nia wspólnemi pradnicami dzwo- niacemi G1, G2, G3 i G4, dostarczajacemi prad o zadanej czestotliwosci oraz odpo¬ wiednie obwody, wypelniajace nastepnie opisane funkcje, Lacznik linjowy C1 jest taki sam, jak lacznik C2 na fig, 1, a pod¬ stacje A1, A2, A3 i A4 (z których tylko trzy ostatnie posiadaja swe dzwonki i kon¬ densatory, pokazane w polaczeniu w mo¬ stek z linja) sa takie same, jak podstacje A na fig. 1, a dzwonki ich dostosowane sa do poszczególnych czestotliwosci pradów dzwoniacych.Na fig, 3 widzimy lacznice glówna M, skojarzona z grupa laczników linjowych C oraz przekaznikowe grupy kablowe R takie same, jak na fig, 1, które sluza do — 3 —ustawiania tloczków laczników linj owych nawprost wolnego kabla natychmiast po wsunieciu sie rzeczonego tloczka laczni¬ kowego w wybrany uprzednio kabel Roz¬ dzielacz wyznaczowy S2 posuwa szczotecz¬ ki 250 i 251 po kontaktach grup S3 i B4.Kontrolny lacznik nastawiajacy S3 posu¬ wa szczoteczke 260 po kontaktach grupy 55. Laczniki te sa takie same, jak wybie- racz kablowy F na fig, 2. Kazda pozycja telefonistek posiada jeden rozdzielacz wy- znaczaczowy S2. Szczoteczka 251 lacznika S2 polaczona jest ze wspólnym przewodni¬ kiem, wprowadzajacym w ruch, który po¬ mnaza sie zapomoca kazdej przekazniko¬ wej grupy kablowej bedapej w pozycji te¬ lefonistki. Kazdy kontakt w grupie B4 jest koncówka przewodnika, wprowadza¬ jacego w ruch, który prowadzi do wy- znaczacza w postaci lacznika S1. Ilosc wy- znaczaczy jest w praktyce równa ilosci najwiekszej jednoczesnych wywolan nie- uzupelnionych, mogacych nastapic w da¬ nej pozycji telefonistki. Kazdy wyzna- czacz skojarzony jest z kontaktem prób¬ nym grupy B3, który sluzy do posuwania rozdzielacza wyznaczaczowego S2 z chwi¬ la zajecia omawianego wyznaczacza. Prze¬ wodnik próbny, biegnacy od kazdej prze¬ kaznikowej grupy kablowej, bedacej w pewnej pozycji telefonistki, ma swa kon¬ cówke w grupie kontaktów B1. Przewodnik czynny, biegnacy od kazdej przekazniko¬ wej grupy kablowej, posiada swa konców¬ ke na kontakcie grupy B2. Przekaznik 262 kontrolnego lacznika nastawiajacego S3 polaczony jest ze Wspólnym przewodni¬ kiem, wprowadzajacym w ruch, który po¬ mnazany jest przez kazdy wyznaczacz, bedacy w pozycji telefonistki. Przewodnik próbny, biegnacy od kazdego wyznacza¬ cza, posiada koncówke na kontakcie gru¬ py B*.Na fig. 4 przedstawiona jest czolowa centrala telefoniczna, odznaczajaca sie to¬ nem przeciwstronnym oraz urzadzenie, wykazujace stan zajecia, polaczone z od¬ powiednia tablica kluczowa i licznikiem, które zawieraja zasadniczo pewna ilosc przekazników, urzadzenie, dajace ton zwrotny, uzwojenia indukcyjnie / i Z1, gniazdo *72, wtyczke P2, lampki L2 i L3, dotyczace stanu, niedopuszczajacego i do¬ puszczajacego rozmowe, lamipke wskazni¬ kowa L4 i lampki podobne, klucz K, do¬ tyczacy stanu zajecia, klucz K1, dotyczacy ,,stanu stalosci", klucze K2. Kz, K4 i JP, dotyczace rozpoczecia dzwonienia; licz¬ nik, liczacy wtyczkowariie N, dotyczacy stanu stalosci i zajecia, licznik Nl, dotycza¬ cy wywolania uzupelnionego oraz odpo¬ wiednie obwody, potrzebne do wykony¬ wania pewnych funkcyj, wskazanych na¬ stepnie.Przeznaczenie urzadzenia powyzszego zastalo juz w krótkosci wyjasnione powy¬ zej i obecnie nalezy opisac szczególowo jego dzialanie. W tym celu przypuscmy, ze abonent na podstacji A (fig. 1) pragnie polaczyc sie z abonentem na podstacji A1 (fig. 2). W tym celu abonent na pod¬ stacji A zdejmuje swa sluchawke, a po polaczeniu sie z telefonistka podaje jej numer zadanego abonenta. Wskutek zdje¬ cia sluchawki z haczyka lacznikowego na podstacji A, przekaznik linjowy 13 linjo- wego lacznika tloczkowego C wzbudza sie na obwodzie biegnacym od ziemi przy u- rzadzeniu, dajacem ton ostrzegawczy przez sprezyne 15 i jej kontakt oporowy, prze¬ wodnik linj owy 12, haczyk lacznikowy 3 i jego kontakt roboczy, sluchawke 2, mi¬ krofon 4, przewodnik linjowy 11, sprezy¬ ne 14 i jej kontakt oporowy oraz przez przekaznik 13 do baterji. Przekaznik 13 po wzbudzeniu sie zamyka obwód cewki 19, przyciagajacej ku dolowi, który to ob¬ wód biegnie od ziemi przy urzadzeniu, da¬ jacem ton ostrzegawczy przez kotwice 20 i jej kontakt roboczy, zwojnice 19, przer- wodnik 211 oraz przez kotwice 217 i jej kontakt oporowy (fig, 3) do baterji, Cew-4ca Jf9, przyciagajaca ku dolowi, porusza po wzbudzeniu sie ramie tloczkowe 17 i kotwice odcinajaca 16, pirzyczem ramie 17 wprowadza zapomoca swego tloczka (niepokalanego) grupe sprezyn 23—26 w zetkniecie z kontaktami 27—30 wlacznie, z których ostatni odlacza przewodniki lin- jowe 11 i 12 od przekaznika linj owego 13 i od ziemi. Wskutek zetkniecia sie grupy sprezyn 23—26 z kontaktami 27—30, lin- ja ograniczona oraz przewodniki utrzymu¬ jace przedluzone sa do przekaznikowej grupy kablowej R.Wskutek przedluzenia przewodników linjowych przy sprezynach grupowych 23—26 oraz kontaktach 27—30, zamyka sie obwód, biegnacy od ziemi przez uzwo¬ jenie dolne przekaznika 40, kontakt 30, sprezyne 26, przewodnik linjowy 11, mi¬ krofon 4, sluchawke 2, kontakt roboczy haczyka lacznikowego 3 i rzeczony haczyk lacznikowy, przewodnik linj owy 12, spre¬ zyne 23, kontakt 27 i przez uzwojenie gór¬ ne przekaznika 40 do baterji Przekaznik 40 po wzbudzeniu sie wytwarza ton ka¬ blowy na obwodzie linjowym abonenta wywolujacego i to przy kotwicy 46, która nie poddaje sie az do chwili wlaczenia wy¬ wolania tego abonenta do telefonistki, co bedzie bardziej szczególowo wyjasnione nastepnie. Ten obwód tonu kablowego mo¬ ze przebiegac od wskazanego urzadzenia, dajacego ton kablowy przez kotwice 76 i jej kontakt oporowy, kotwice 68 i jej kon¬ takt oporowy, kontakt oporowy kotwicy 52 i rzeczona kotwice oraz przez kotwice 46 i jej kontakt roboczy do obwodu linjo- wego abonenta. Przekaznik 40 zamyka równiez obwód cewki 18 przytrzymujacej lacznik linj owy C w stanie zamknietym, który to obwód biegnie od ziemi przez: <»wke 18, sprezyne 24, kontakt 28 oraz przez kotwice 47 i jej kontakt roboczy, do baterji. Cewka 18 po wzbudzeniu sie przy¬ trzymuje kotwice odcinajaca 16 i ramie tloczkowe 17 w pozycji czynnej, po u- ptzedniem odwzbudzeniu sie cewki 19, przyciagajacej ku dolowi i to droga opad¬ niecia zpowrotem kotwicy 20 z chwila, gdy przekaznik 13 odwzbudza sie, przy- czem przekaznik ten dziala powoli, aby umozliwic to dzialanie. W wielokrotnosci z obwodem, wyznaczonym powyzej, uzu¬ pelnia sie równiez obwód, przebiegajacy przez przewodnik 210, biegnacy do kon¬ taktu grupowego lacznicy glównej, na którym spoczywa wlasnie szczoteczka 219, a to w celu wzbudzenia przekaznika 215, wprowadzajacego w ruch, nalezacego do lacznicy glównej M. Przekaznik 215 po wzbudzeniu sie zamyka obwód dla magne¬ su zamykajacego 213, który zwalnia wa¬ lek lacznicy glównej, a przez to ustawia ponownie wszystkie wolne tloczki laczni¬ ków linjowych nawprost nastepnej wol¬ nej linji kablowej. Przekaznik zamykaja¬ cy 123 zamyka równiez obwód dla otwar¬ tego przekaznika górnego 214, który po wzbudzeniu sie odlacza przewodnik wspól¬ ny 211 przy kotwicy 217 od baterji, w tym celu, aby zaden z laczników linjowych nie mógl dzialac jeszcze przed zatrzymaniem sie lacznicy glównej. Szczoteczka laczni¬ cy glównej 219 obraca sie, przebiegajac po kontaktach grupowych B w kierunku strzalki w poszukiwaniu wolnego kabla i posiada zwykla cewke i plytke zatrza¬ skowa, zwracajaca te szczoteczke od kon¬ taktu ostatniego do kontaktu pierwszego, umozliwiajac przez to nieprzerwane dzia¬ lanie. Poniewaz urzadzenie to jest dobrze znane, wiec nie wymaga dalszych wy¬ jasnien.Nalezy zauwazyc, ze z chwila wzbudze¬ nia sie przekaznika linjowego 40, naleza¬ cego do przekaznikowej grupy kablowej R i uzupelnienia sie obwodu cewki 18, po¬ tencjal baterji przechodzi na pochwe gniazda 7 i na przewodnik, biegnacy do polaczonych z nim gniazd wielostykowych na tablicy rozdzielczej, posiadajacej do¬ step do linji podstacji A. Wskutek tego - 5 —linja wywolujaca staje sie zajeta dla in¬ nych linij wywolujacych, jak to bedzie nastepnie wyjasnione.Dalszym wynikiem wzbudzenia prze¬ kaznika linjowego 40 jest usuniecie uzie¬ mienia, droga kotwicy 50 i przewodnika 230, z kontaktów, skojarzonych z prze¬ kaznikowa grupa kablowa R na wielokrot¬ nych grupach próbnych wyznaczaczy oraz uziemienia wspólnego przewodnika 253, wprowadzajacego w ruch, prowadzacego do rozdzielacza wyznaczaczowego S2 (fig. 3), Celem ulatwienia wyjasnien, przypusc¬ my, ze rozdzielacz wyznaczaczowy wybral wyznaczacz S1, jako wyznaczacz, majacy byc uzytym nastepnie, a wobec tego z chwila wzbudzenia przekaznika 40 zamy¬ ka sie obwód, biegnacy od ziemi przez kotwice 62 i jej kontakt oporowy, kotwice 57 i jej kontakt oporowy, kotwice 51 i jej kontakt oporowy, przewodnik 253, wpro¬ wadzajacy w ruch, szczoteczke 251 roz¬ dzielacza wyznaczaczowego S2, pierwszy kontakt grupy 54, kontakt oporowy kotwi¬ cy 239 i rzeczona kotwice oraz przez prze¬ kaznik linj owy 236 do baterji. Przekaznik linj owy 236 po wzbudzeniu sie zamyka w szereg przy kotwicy 244 obwód dla prze¬ kaznika wlaczajacego 235 i magiiesu stop¬ niujacego 234, a przy kotwicy 243 laczy szczoteczke próbna 232 z miejscem pola¬ czenia przekaznika wlaczajacego 235 z magnesem stopniujacym 234. Wyznaczacz S1 zaczyna teraz wyszukiwac w sposób zwykly kontaktu nieuziemionego w grupie próbnej B1. Po osiagnieciu nieuziemionego kontaktu próbnego, skojarzonego z prze¬ kaznikowa grupa kablowa R, przekaznik wlaczajacy 235 wzbudza sie i przerywa obwód przekaznika 236 przy kotwicy 239.Poniewaz przekaznik 236 odwzbudza sie powoli, wiec zamyka sie na chyile ob¬ wód biegnacy od ziemi przez kontakt ro¬ boczy kotwicy 244 i rzeczona kotwice, kon¬ takt roboczy kotwicy 238 i rzeczona kot¬ wice, szczoteczke 232 i kontakt, na któ¬ rym sie ona w danej chwili opiera, prze¬ wodnik kablowy 230, zwalniajacy wyzna¬ czacz, kotwice 50 i jej kontakt roboczy, kotwice 67 i jej kontakt oporowy, kontakt oporowy, kontrolowany przez kotwice 56, kotwice 49 i jej kontakt roboczy oraz przez przekaznik 42 do baterji. Przekaznik 42 po wzbudzeniu sie zamyka dla siebie sa¬ mego obwód zamykajacy droga umieszcze¬ nia uziemienia na przewodniku kablowym 230, zwalniajacym wyznaczacz i to po drodze, przebiegajacej przez kotwice 62 i jej kontakt roboczy, kontakt oporowy, kontrolowany przez kotwice 56% kontakt oporowy kotwicy 67 i rzeczona kotwice oraz kontakt roboczy kotwicy 50 i rzeczo¬ na kotwice. Uziemienie to utrzymuje prze¬ kaznik wlaczajacy 235 wyznaczacza S1 w stanie wzbudzonym po odwzbudzeniu sie przekaznika 236, a jednoczesnie czyni przekaznikowa grupe kablowa R zajeta dla wielopróbnych grup wyznaczaczy.Dalszym wynikiem wzbudzenia przekaz¬ nika 42 jest usuniecie uziemienia z prze¬ wodnika 253, wprowadzajacego w ruch, przy kotwicy 62.Równiez dalszym rezultatem wzbudze¬ nia przekaznika wlaczajacego 235 jest u- mieszczenie uziemienia, za posrednictwem kotwicy 237, na kontakcie, skojarzonym z wyznaczaczem S1 w grupie 53 wyznacza¬ cza wyznaczaczowego S2, poczem magnes napedowy 252 rozdzielacza wyznaczaczo^ wego S2 posuwa ten rozdzielacz S2 w po¬ laczeniu z wyznaczaczem nastepnym.Równiez skutkiem wzbudzenia przekazni¬ ka 235 jest zamkniecie obwodu, biegnace¬ go od ziemi przez kontakt roboczy kotwi¬ cy 241 i rzeczona kotwica, przewodnik 245, lampke Z,4 (fig. 4) do baterjl Z tego widac, ze lampka zaswieca sie z chwila u- zycia wyznaczacza, a to dlatego, aby tele¬ fonistka i nadzorca wiedzieli, ile wywoly¬ wan oczekuje swej kolei.Nastepnym wynikiem wzbudzenia prze¬ kaznika wlaczajacego 235 jest usuniecie — 6 —uziemienia zapomoca kotwicy 240 z kon¬ taktu, skojarzonego z wyzinaczaczem S1 w grupie B5 kontrolnego lacznika nastawia¬ jacego S3. Dalszym wynikiem tego jest zamkniecie obwodu, biegnacego od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 242 i rze¬ czona kotwice, wspólny przewodnik 246, wprowadzajacy w ruch i przez przekaznik 262 kontrolnego lacznika nastawiajacego S3 do uziemionej baterji. Celem ulatwienia opisu przyjmijmy, ze kontrolny lacznik nastawiajacy S3 jest w tym czasie pola¬ czony nie z wyznaczaczem S1, lecz z in¬ nym wyznaczaczem, a wobec tego prze¬ kaznik wlaczajacy 264 i przekaznik 262, wprowadzajacy w ruch, znajduje sie w ^pózycjactt wzbudzonych, a umieszczenie u- ziemienia dodatkowego na przewodniku 246, wprowadzajacym w ruch, przekazni¬ ka 262 nie wplywa zupelnie na przekaznik linj owy 263, wskutek otwarcia obwodu przy kotwicy 270. Gdy wyznaczacz pola¬ czony z lacznikiem S3, zakancza swe dzia¬ lanie, to wówczas przekaznik wlaczajacy 264 odwzbudza sie, wskutek czego zamy¬ ka sie obwód, biegnacy od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 266 i rzeczona kotwice, kontakt oporowy kotwicy 270 i rzeczona kotwice oraz przez przekaznik li- njowy 263 do uziemionej baterji, Przekaz¬ nik 263 po wzbudzeniu sie zamyka w sze¬ reg przy kotwicy 267 obwód dla przekazni¬ ka wlaczajacego 264 i magnesu stopniuja¬ cego 261, a przy kotwicy 268 laczy szczo¬ teczke 260 z miejscem polaczenia przekaz¬ nika wlaczajacego^64 i magnesu stopniu¬ jacego 261. Kontrolny lacznik nastawiaja¬ cy S3 dziala teraz w zwykly sposób, wy¬ szukujac kontakt nieuziemiony w grupie B5. Po osiagnieciu kontaktu nieuziemione- go, skojarzonego«z wyznaczaczem S1, prze¬ kaznik wlaczajacy 264 wzbudza sie i otwie¬ ra obwód przekaznika linj owego 263 przy kotwicy 270.Poniewaz przekaznik 263 odwzbudza sie powoli, wiec zamyka sie chwilowo ob¬ wód, biegnacy od ziemi przez kontakt ro¬ boczy kotwicy 267 i rzeczona kotwice, kon¬ takt roboczy kotwicy 269 i rzeczona kotwi¬ ce, kotwice 265 i jeij kontakt roboczy, szczoteczke 260 i kontakt, z którym sie ona styka w danej chwili, kotwice 240 i jej kontakt roboczy, szczoteczke 233 i kon¬ takt, 1 którym sie styka w danej chwili przewodnik 231, kontakt oporowy kotwicy 70 i rzeczona kotwice (fig. 1), kontakt opo¬ rowy, kontrolowany przez kotwice 54 i przez przekaznik 43 do baterji. Przekaznik 43 po wzbudzeniu sie zamyka dla siebie samego obwód zamykajacy , droga umie¬ szczenia uziemienia na przewodniku 231 za posrednictwem kotwicy 64 i jej kontak¬ tu roboczego. Uziemienie to utrzymuje przekaznik wlaczajacy 264 w stanie wzbu¬ dzonym, po uprzedniem odwzbudzeniu sie przekaznika linjowego 263.Dalszym wynikiem wzbudzenia sie przekaznika 43 jest puszczenie w ruch przekaznika wlaczajacego 45 za posred¬ nictwem kotwicy 65 i jej kontaktu robo¬ czego. Przekaznik 45 po wzbudzeniu sie doprowadza przewodniki do rozmowy li- nji wywolujacej do czolowej centrali tele¬ fonicznej telefonistki 0, odznaczajacej sie tonem przeciwstronnym (fig. 4) przy kot¬ wicach 73 i 80 i to za posrednictwem prze¬ wodników 300 i 306, jezeli przyjac przy- tem dla prostoty, ze pozycja jest zajeta i ze wtyczka P2 jest wobec tego wlozona do gniazda J2. Gdy wtyczka P2 jest wlozona do gniazda J2, to wówczas obwód rozmo- wowy baterji miejscowej zostaje uzupel¬ niony i zawiera uziemienie przy gniezdzie J2, mikrofon, uzwojenia prawe zwojnicy indukcyjnej I1 oraz przekaznik 308. Prze¬ kaznik 308 po wzbudzeniu sie odlacza ba- terje od kotwic 311, 312 i 313, których dzialanie bedzie wyjasnione nastepnie.Dalszym wynikiem wzbudzenia przekazni¬ ka 45 jest zamkniecie przy kotwicy 78 ob¬ wodu dla wspólnej bialej lampki wywola¬ nia L3 za posrednictwem przewodnika 304. — 7 —Tabiala lampka sluzy do wskazywania te¬ lefonistce, ze kabel jest polaczony z jej centrala. Dalszym wynikiem wzbudzenia sie przekaznika 45 jest wylaczenie przy kotwicy 76 tonu kablowego z linji abonen¬ ta wywolujacego, dzieki czemu abonent wie, ze wywolywanie jego doszlo do tele¬ fonistki i ze ona gotowa jest wysluchac zadanego numeru bez wypowiadania pros¬ by „prosze o numer".Telefonistka, po uslyszeniu zadanego numeru, moze uzupelnic polaczenie z gniazdem wielostykowem J1, skojarzonem z podstacja A1 i to zapomoca dowolnego obwodu sznurowego, niezajetego w jej po¬ zycji; Celem ulatwienia opisu, przyjmijmy, ze telefonistka uzywa obwód sznurowy E (fig. 2) i ze wywoluje linje wywolana w sposób zwykly, dotykajac koncem wlasci¬ wej wtyczki do pochwy zadanego gniazda wielostykowego. Jezeli linja wywolana nie jest zajeta i wolna od tonu „w niedyspo- zycjf, to telefonistka wklada wtyczke P1 w gniazdo wielostykowe J1 i naciska chwil¬ ke wspólny klucz, wybierajacy czestotli¬ wosc wlasciwa w stronie zadanej na linji, a w danym przypadku 33-okresowy klucz K4 (fig. 4).Wskutek dzialania klucza K4 zamyka sie obwód, przebiegajacy od ziemi przez uzwojenie przytrzymujace 188 lacznika li- njowego C1 (fig. 2), przewodniki w postaci pochwy gniazda J1 i wtyczki P1, kontakt oporowy kotwicy 144 i rzeczona kotwice, uzwojenie górne przekaznika 136, kontakt oporowy, kontrolowany przez kotwice 163, przewodnik 341, kontakt roboczy sprezyny 329 i rzeczona sprezyne, przewodnik 344 i przez magnes 345 do baterji. Magnes 345 po wzbudzeniu sie puszcza w ruch licznik, liczacy wtyczkowania N1 i rejestruje uzu¬ pelnione wywolanie w sposób zwykly i znany. Cewka 188, po wzbudzeniu sie, pu¬ szcza w ruch kotwice 186, odcinajaca mo¬ stek, w celu odlaczenia przekaznika linjo- wego 183 od linji przy sprezynach 184, 185, lecz uzwojenie jest zbyt slabe, aby moglo puscic w ruch kotwice przyciagaja¬ ca ku dolowi. Przekaznik 136, po wzbu¬ dzeniu sie, zamyka dla siebie samego ob¬ wód zamykajacy przy kotwicy 163, który to obwód biegnie od ziemi po cewce 188 W sposób, oznaczony poprzednio i wylacza z obwodu magnes 345 (fig. 4). Dalszym wy¬ nikiem wzbudzenia przekaznika 136 jest zamkniecie obwodu dla przekaznika 109, lacznika wyszukiwaczowego F przy kotwi¬ cy 162, który to obwód biegnie od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 162 i rze¬ czona kotwice, kotwice 140 i jej kontakt oporowy, kontakt oporowy kotwicy 112 i rzeczona kotwice i przez przekaznik 109 do baterji, wskutek czego przekaznik 109 wzbudza sie, a wyniki tego sa opisane na¬ stepnie. Jeszcze dalszym wynikiem wzbu¬ dzenia przekaznika 136 jest zamkniecie obwodu dla przekaznika 135 przy kotwicy 164, który to obwód biegnie od ziemi, kon¬ takt roboczy kotwicy 164 i rzeczona kot¬ wice, uzwojenie dolne przekaznika 135, kontakt oporowy kotwicy 157 i rzeczona kotwice, przewodnik 341, kontakt roboczy sprezyny 329 i rzeczona sprezyne, prze¬ wodnik 344 i przez magnes do baterji.Przekaznik 135 wzbudza sie jedynie cze¬ sciowo na tym obwodzie, poniewaz jest tak zwanym przekaznikiem dwustopnio¬ wym, a kotwica 518 oznaczona równiez przez 1, jest jedyna kotwica, przyciagana w tym czasie. Kotwica 158 w chwili jej przyciagniecia zamyka jednak obwód za¬ mykajacy dla przekaznika 135, który to obwód biegnie od ziemi przez kontakt ro¬ boczy kotwicy 164 i rzeczona kotwice, prze¬ kaznik 135, kontakt roboczy kotwicy 158 i rzeczona kotwice oraz przez kon¬ takt roboczy kotwicy ' 163 i . rzeczo¬ na kotwice do baterji. Przekaznik 135 nie wzbudza sie jednak calkowicie do¬ póty, dopóki klucz K4 jest nacisnie¬ ty, poniewaz jego uzwojenie górne, skladajace sie z wielkiej ilosci zwojów — 8 —drutu o stosunkowo duizym oporze, jest przylaczone równolegle zapomoca obwo¬ du, zawierajacego uzwojenie magnesu 345, posiadajace niski opór* Po zwolnieniu jednak klucza K4, przekaznik 135 wzbu¬ dza sie calkowicie i porusza swe kotwice 2. Z chwila poruszenia kotwicy 157, obwód magnesu 345 otwiera sie, wskutek czego rzeczony magnes odwribudza sie.Powracajac do dalszego rozpatrywania dzialania przekaznika 109 kablowego wlacznika wyszukiwaczowego F, mozna sie przekonac, ze obwód zamknal sie dla magnesu 107 prizy kotwicy 117 zapomoca normalnie doszlifowanych kontaktów gru¬ powych, szczoteczki 105 oraz kotwicy 114 i jej kontaktu oporowego. Magnes 107 wzbudza sie i odw^budza na tym i iden¬ tycznych obwodach, zawierajacych uzie¬ mione, przytrzymujace kontakty grupowe niezajetych przekaznikowych grup kaiblo- wych, wywolujac obracanie sie szczoteczek 104-—106 wlacznie az do chwili wyszuka¬ nia przez nie kontaktów grupowych, z któ- remi polaczone sa przewodniki linjowe 101 i 103 i przewodnik przytrzymujacy 102, posiadajace na sobie obecnie potencjal ba- terji zajetej grupy przekaznikowej R. Po dojsciu szczoteczek do tych kontaktów magnes 107 nie moze juz dzialac dalej, a jednoczesnie przekaznik wlaczajacy 108, który byl dotychczas krótko zwarty, wzbu¬ dza sie i otwiera obwóid przekaznika 109 przy kotwicy 112. Poniewaz przekaznik 109 odwzbudza sie powoli, wiec zamyka chwilowo obwód, biegnacy od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 116 i rzeczona kotwice, kontakt roboczy kotwicy 113 i rzeczona kotwice, kontakt oporowy kotwi¬ cy 137 i rzeczona kotwice i przez uzwoje¬ nie dolne przekaznika 130 do baterji.Przekaznik 130 wzbudza sie jedynie cze¬ sciowo na tym obwodzie, poniewaz jest tak zwanym przekaznikiem dwustopnio¬ wym, którego dzialanie wyjasnione jest nastepnie.Dalszym wynikiem powolnego zwalnia¬ na przekaznika 109 jest chwilowe zamknie¬ cie obwodu, biegnacego od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 116 i rzeczona kotwice, kontakt roboczy kotwicy 114 i rzeczona kotwice, szczoteczke 105, prze¬ wodnik przytrzymujacy 102, kontakt ro¬ boczy kotwicy 63 i rzeczona kotwice i przez przekaznik 44 do baterji. Przekaznik 44 po wzbudzeniu sie zamyka dla samego siebie obwód zamykajacy przy kotwicy 71 za posrednictwem kotwicy 48 i jej kontak¬ tu roboczego i otwiera obwód przekaznika 43 przy kotwicy 70. Przekaznik 43 po od¬ wzbudzeniu sie otwiera obwód przekazni¬ ka 45 przy kotwicy 65. Przekaznik 75 po odwzbudzeniu sie odlacza czolowa centra¬ le telefoniczna 0 telefonistki (fig. 4) przy kotwicach 73 i 80 oraz wylacza biala lamp¬ ke wywolania I3 (fig. 4) przy kotwicy 78.Zgaszenie lampki 73 wskazuje telefonistce, ze nie oczekuja zadne wywolywania, a od¬ laczenie czolowej centrali telefonowej te¬ lefonistki czyni ja dostepna dla nastepne¬ go wywolania wchodzacego.Dalszym wynikiem odwzbudzenia prze¬ kaznika 43 jest otwarcie obwodu przekaz¬ nika wlaczajacego 264 kontrolnego laczni¬ ka nastawiajacego S3 (fig. 3) przy kotwicy 64. Przekaznik 264 po odwzbudzeniu sie zamyka obwód dla przekaznika 263 przy kotwicy 270 za posrednictwem kotwicy 266 i jej kontaktu roboczego. Jednoczesnie z otwarciem obwodu przekaznika wlaczaja¬ cego 264 przy kotwicy 64 obwód przekaz¬ nika wlaczajacego 235 wyznaczacza S1 o- twiera sie chwilowo przy kotwicy 67, wów¬ czas, gdy ta kotwica powraca do jej pozy¬ cji normalnej, przyczem kotwica 72 prze¬ kaznika 44 znajduje sie w tym czasie w pozycji otwartej, czyli czynnej. Przekaznik 235 po odwzbudzeniu sie, otwiera obwód lampki wskaznikowej Z,4 (fig. 4) przy kot¬ wicy 241, otwiera obwód przekaznika 262 przy kotwicy 242 i umieszcza przy kotwicy 240 uziemienie na kontakcie grupy B5, na — 9 —którym zatrzymala sie szczoteczka 260.Przekaznik 262 odwzbudza sie i otwiera obwód magnesu 261 przy kotwicy 265 je¬ szcze przed wzbudzeniem sie przekaznika 263 i zamyka obwód dla tego magnesu przy kotwicy 268. Jak widac z powyzszego, kontrolny lacznik nastawiajacy S3 odlacza sie od wyznaczacza S1 i sta;^ sie dostepny do nastepnego uzytku.Powracajac do dalszego rozpatrywania czesciowego dzialania przekaznika 130 ob¬ wodu sznurowego E, mozna sie przekonac, ze zamyka sie obwód zamykajacy dla przekaznika przy kotwicy 140, który to obwód biegnie od ziemi przez kontakt ro¬ boczy kotwicy 162 i jej rzeczona kotwice, kotwice 140 i jej kontakt roboczy i przez przekaznik 130 do baterji. Przekaznik 130 nie wzbudza sie jednak calkowicie w tym czasie, poniewaz jego uzwojenie górne jest przylaczone równolegle zapomoca obwodu wielokrotnego, który biegnie od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 48 i rzeczona kotwice (fig. 1), kontakt roboczy kotwicy 71 i rzeczona kotwice, kontakt roboczy kotwicy 69 i rzeczona kotwice, przewodnik 102, szczoteczke 105, kotwice 114 i jej kon¬ takt roboczy, kontakt roboczy kotwicy 113 i rzeczona kotwice, kontakt oporowy kot¬ wicy 137 i rzeczona kotwice oraz przez uzwojenie dolne przekaznika 130 do bate¬ rji. Dalszym rezultatem czesciowego wzbu¬ dzenia przekaznika 130 jest przygotowanie przy kotwicy 138 obwodu dla lampki nad¬ zorczej L1. Jeszcze dalszym rezultatem czesciowego wzbudzenia przekaznika 130 jest zamkniecie przy kotwicach 141 i 145 obwodu dzwoniacego, który biegnie od zie¬ mi przez kontakt roboczy kotwicy 141 i rzeczona kotwice, kotwice 154 i jej kon¬ takt roboczy, kontakt roboczy kotwicy 161 i rzeczona kotwice, przewodnik szczytowy wtyczki P1 i gniazda J1, przewodnik linjo- wy 181, kondensator, 33-okresowy dzwo¬ nek na podstacji A1, przewodnik Mnjowy 182, przewodnik pierscieniowy gniazda J1 i wtyczke P1, kotwice 155 i jej kontakt o* porowy, uzwojenie dolne przekaznika dzwoniacego 134, kontakt roboczy kotwicy 145 i rzeczona kotwice, kotwice 150 i jej kontakt oporowy, kotwice 153 i jej kontakt oporowy oraz przez pradnice 33-okresowa G1 do baterji. Dzwonek abonenta wywoly¬ wanego zaczyna teraz dzwonic az do chwi¬ li otrzymania odpowiedzi lub az do chwili zawieszenia przez abonenta dzwoniacego swojej sluchawki.Z chwila odezwania sie abonenta wy¬ wolanego na stacji A1 przez zdjecie jego sluchawki z haczyka, dzwonek i kondensa¬ tor, wlaczone w linje w mostek, zastapio¬ ne zostaja przez mikrofon i sluchawke, wlaczone w linje w mostek. Wskutek tego przekaznik 134 wzbudza sie i otwiera ob¬ wód dzwoniacy przy kotwicach 154 i 155, zamyka przewodnik rozmowowy przy ko¬ twicy 755 i zamyka dla siebie samego ob¬ wód zamykajacy przy kotwicy 184, który to obwód biegnie od ziemi przez kontakt roboczy kotwicy 141 i rzeczona kotwice, kotwice 154 i jej kontakt roboczy oraz przez uzwojenie górne przekaznika 134 do baterji. Dalszym skutkiem wzbudzenia przekaznika 134 jest zamkniecie przy kotwicy 155 obwodu dla przekaznika 131, biegnacego od ziemi przez kotwice 139 i jej kontakt oporowy, uzwojenie górne prze¬ kaznika 131, kontakt roboczy kotwicy 161 i rzeczona kotwice, przewodniki szczytowe wtyczki P1 i gniazda J1, przewodnik linjo- wy 181, sluchawke i mikrofon na podstacji A1, przewodnik linjowy 182, przewodniki pierscieniowe gniazda J1 i wtyczki P1, kotwice 155 i jej kontakt roboczy, kontakt roboczy kotwicy 143 i rzeczona kotwice oraz przez uzwojenie dolne przekaznika 131 do baterji. Przekaznik 131 po wzbudzeniu sie zamyka dla samego siebie obwód zamy¬ kajacy na kotwicach 146 i 147 i zamyka na kotwicy 148 obwód dla uzwojenia górnego przekaznika 136 w szereg z cewka 188 przytrzymujaca lacznik linjowy C w sta- - 10 —nic zamknietym W razie potrzeby maze juz teraz nastapic rozmowa telefoniczna* Gdy po ukonczeniu rozmowy abonent wywolujacy zawiesza swa sluchawke na haczyku, to wówczas obwód przekaznika linjowego 40 (lig. 1) otwiera sie, wskutek czego rzeczony przekaznik odwzbudza sie i usuwa baterje ze zwalniajacego przewod¬ nika kablowego przy kotwicy 47 tak, iz zwolnienie lacznika linj owego odbywa sie w sposób zwykly. Dalszym wynikiem od- wzbudzenia przekaznika 40 jest otwarcie obwodu przekaznika 44 oraz otwarcie przy kotwicy 48 obwodu bocznikowego uzwoje¬ nia szczytowego przekaznika 130 (fig- 2), który spelnia równiez role obwodu prze¬ kaznika wlaczajacego 108. Przekaznik 108 odwzbudza sie w celu powrócenia wybiera- cza F do pozycji normalnej, a jednocze¬ snie przekaznik 130 wzbudza sie calkowi¬ cie ku ziemi przy kotwicy 162 na obwo¬ dzie, wyznaczonym poprzednio i porusza swa kotwice 2, której dzialanie wyjasnione jest nastepnie. Przekaznik 44 po odwzbu- dzeniu sie wytwarza obwód przy kotwicy 68 dla tonulcablowego, umieszcza uziemie¬ nie na przewodniku 1Ó2 przy kotwicy 69 za posrednictwem kotwicy 64 i jej kontak¬ tu oporowego oraz przygotowuje obwód dla przekaznika 43 przy kotwicy 70. Dalszym wynikiem odwzlbudzenia przekaznika 40 jest przygotowanie przy kotwicy 50 prze- wodnika kablowego 230, zwalniajacego wyznaczacz do jego normalnych uziemio¬ nych warunków. Jeszcze dalszym wyni¬ kiem odwzbudzenia przekaznika 40 jest o- twarcie obwodu przekaznika 42 przy ko¬ twicy 49. Przekaznik 42 po odwzibudzeniu sie umieszcza uziemienie na przewodniku kablowym 230, zwalniajacym wyznaczacz i przygotowuje uzieiaienie dla przewodni¬ ka, wprowadzajacego w ruch 253, przy kotwicy 62 oraz przygotowuje kilka innych obwodów do nastepnego uzytku, które nie wymagaja na razie wyjasnien. Przekazni¬ kowe urzadzenie kablowe R znajduje sie teraz w stanie normalnym i moze byc uzy¬ te do przedluzania innych polaczen.Powracajac do dalszego rozpatrywania dzialania przekaznika 130 obwodu sznuro¬ wego E (fig. 2), mozna sie przekonac, iz zamyka sie przy kotwicy 139 olbwód dla lampki nadzorczej L1, biegnacy od ziemi przez kotwice 139 i jej kontakt roboczy, kontakt roboczy kotwicy 156 i rzeczona kotwice oraz przez lampke nadzorcza Ll do uziemionej baterji Lampka L1, zaswiecajac sie, powiada¬ mia telefonistke o zakonczeniu rozmowy.Z powyzszego wynika, ze zawieszenie slu¬ chawki na podstacji wywolujacej wylacza podanie do wiadomosci telefonistce tego, czy sluchawka na podstacji wywolanej zo¬ stala zawieszona, czy tez nie. W przypad¬ ku, gdy abonent wywolujacy zaniecha roz¬ mowy i zawiesza sluchawke jeszcze przed odezwaniem sie strony wywolanej, prze¬ kaznik dwustopniowy 130 wzbudza sie cal¬ kowicie i porusza siwe kotwice 2 w sposób juz opisany. Kotwica 142 porusza sie wów¬ czas i zamyka obwód wzbudzajacy dla przekaznika dzwoniacego 134, który po wzbudzeniu sie odlacza prad dzwoniacy od linji strony wywolanej. Jednoczesnie zaswieca sie lampka nadzorcza L1 w celu powiadomienia telefonistki o tern, iz roz¬ mowa zostala zaniechana i umozliwienia jej przerwania polaczenia.Gdy abonent wywolany zawiesza swa sluchawke, to wówczas przekaznik 131 za¬ silajacy pradem z baterji odwzbudza sie w sposób zwykly, wskutek czego otwiera sie przy kotwicy 148 polaczenie boczniko¬ we przez uzwojenie dolne przekaznika 136, przyczem oba uzwojenia tego prze¬ kaznika sa teraz polaczone w szereg z cew¬ ka 188 lacznika linjowego C1. Opór do¬ datkowy przekaznika 136 sprawia, iz cew¬ ka 188 zwalnia kotwice 186, Wskutek cze¬ go sprezyny 184 i 185 powracaja do stanu normalnego, a lacznik linjowy C1 staje sie gotowym do uzytku dalszego. Nalezy zau- — 11 —wazyc przytem, iz to nastepuje bez prze¬ rywania przez telefonistke polaczenia.Dalszym skutkiem oporu dodatkowego w przekazniku 136 jest zapobiezenie wzbu¬ dzenia sie przekaznika próbnego 307 (fig. 4) podczas próbowania gniazd wielostyko- wych tej linji zapomoca konca obwodu sznurowego. Telefonistka moze teraz przerwac polaczenie, wyciagajac wtyczke P1 z gniazda J1, wskutek czego przekaznik 136 odwzbudza sie i jednoczesnie wywo¬ luje odwzlbudzenie przekazników 135 i 130. Przekaznik 130 po odwzbudzeniu sie odwzbudza równiez przekaznik 134, wsku¬ tek czego obwód sznurowy E powraca do stanu normalnego i jest gotów do dalsze¬ go uzytku.Nalezy teraz wyjasnic dzialanie w przypadku, gdy linja wywolywana jest za¬ jeta. Przypuscmy, ze podstacja wywolana A1 jest w uzyciu w chwili, gdy telefonistka próbuje pochwe wlasciwego gniazda wielo- stykowego zapomoca konca wtyczki, nale¬ zacej do obwodu sznurowego E. Obwód biegnie wówczas od ziemi przez przekaznik 307, przewodnik 340, kontakt oporowy kotwicy 161 i rzeczona kotwice, koniec wtyczki P1, pockwve gniazda wielostyko- wego J1, pochnye gniazda wielostykowego w drugiej sekcji tablicy rozdzielczej i przez przekaznik obwodu sznurowego, skojarzonego z wymienionym ostatnio gniazdem wieloistykowem do baterji lub w razie, gdy linja jest zajeta wskutek wy¬ wolania, wychodzacego nazewnatrz, do ba¬ terji po kontaktach przekaznika 40. Prze¬ kaznik 307, po wzbudzeniu sie, zamyka przy kotwicy 310 obwód, przechodzacej przez lewe uzwojenie cewki indukcyjnej / telefonistki. Prad, przebiegajacy w tym obwodzie, wywoluje trzask w sluchawce telefonistki, powiadamiajac ja, iz lin ja wy¬ wolywana jest zajeta. Telefonistka naciska wówczas chwilowo klucz K, wskutek cze¬ go na przekaznikowej grupie kablowej po¬ wstaje ton zajecia, która to grupa jest w tym czasie skojarzona z linja wywolujaca, polaczona z urzadzeniem wspólnem, a jed¬ noczesnie wywolanie nastepne laczy sie z centrala telefonistki, licznik zas N, prze¬ znaczony do wywolywan „stalych" i zaje¬ tych, rejestruje wywolanie.Po nacisnieciu klucza K, wytwarza sie obwód, biegnacy od ziemi przez sprezyne 320 i jej kontakt roboczy, przewodnik 302, kontakt roboczy kotwicy 75 i rzeczona kotwice, przez uzwojenie górne przekazn: ka 41 do baterji. Przekaznik 41 po wzbu¬ dzeniu sie zamyka dla siebie obwód za¬ mykajacy przy kotwicy 55 za posrednic¬ twem uziemienia przy kotwicy 48 % zamyka obwód przy kotwicy 52 tonu zajecia za po¬ srednictwem kotwicy 58 oraz przenosi ob¬ wód przekaznika 43 od ziemi przy kotwi¬ cy 64 do ziemi przy kluczu K (fig. 4). Ton zajecia trwa az do chwili zawieszenia przez abonenta wywolujacego swej slu¬ chawki. Dalszym wynikiem nacisniecia klucza K jest zamkniecie obwodu dla ma¬ gnesu 346 przy sprezynie 321, wskutek czego magnes 346 wzbudza sie i sprawia, ze licznik N rejestruje wywolanie zajete.Gdy telefonistka zwahiia klucz K, to obwody przekazników 346 i 43 otwieraja sie przy sprezynach 321 i 320, wskutek cze¬ go przekazniki te odwzbudzaja sie. Prze¬ kaznik 43 po odwzbudzeniu sie otwiera ob¬ wód przekaznika 45 przy kotwicy 65, wsku¬ tek czego przekaznik 45 odwzbudza sie w celu odlaczenia czolowej centrali telefono- wej telefonistki od przekaznikowej grupy kablowej R i zgaszenia lampki wywolania L3, powiadamiajac przez to telefonistke o jej wylaczeniu i o tern, iz jej centrala jest dostepna do dalszego uzytku. Dalszym wy¬ nikiem odwzbudzenia przekaznika 43 jest usuniecie uziemienia z przewodnika 231 i ponownego doprowadzenia uziemienia do przewodnika 102 przy kotwicy 64. Usu¬ niecie uziemienia z przewodnika 231 i chwilowe usuniecie uziemienia z przewod¬ nika 230 przy kotwicy 67 sprawiaja, iz — 12 —kontrolny lacznik nastawiajacy S3 i wy- znaczacz S1 powracaja do stanu normalne¬ go i staja sie, jak juz bylo powiedziane, gotowe do dalszego uzytku. Gdy abonent wywolujacy, po uslyszeniu tonu zajecia, zawiesza swa sluchawke, to wówczas prze¬ kaznik linjowy 4 odwzbudza sie, wskutek czego baterja zostaje usunieta z kablowego przewodnika zwalniajacego, lacznik linjo¬ wy zwalnia sie, a obwód przekaznika 42 otwiera sie tak, iz ten przekaznik zostaje odwzbudzony i moze wypelniac siwe zwy¬ kle funkcje, wyjasnione juz poprzednio.Dalszym skutkiem odwzbudzenia prze¬ kaznika 40 jest otwarcie przy kotwicy 46 obwodu tonu zajecia oraz otwarcie przy kotwicy 48 obwodu przekaznika 41, wsku¬ tek czego przekaznik 41 odwzbudza sie ce¬ lem przygotowania obwodu tonu kablowe¬ go przy kotwicy 52s obwodu przekaznika 43 przy kotwicy 54 oraz umieszczenia uzie¬ mienia na kontakcie grupy B1 -przy kotwi¬ cy 57 za posrednictwem przewodnika 230 po uprzednim powrocie kotwic 50 i 62 do pozycji normalnej. Jeszcze dal&zym rezul¬ tatem odwzbudzenia przekaznika 40 jest otwarcie przy kotwicy 50 obwodu przekaz¬ nika, wlaczajacego 235 w szereg z magne¬ sem stopniujacym 234, wskutek czego prze¬ kaznik 235 odwzbudza sie w celu otwarcia obwodu lampki wskaznikowej L4 (fig. 4), otwarcia obwodu przekaznika 262 i umie¬ szczenia uziemienia na kontakcie grupy B6, na którym zatrzymala sie szczoteczka 260.Nalezy teraz wyjasnic dzialanie w ra¬ zie, gdy linja abonenta wywolujacego jest lin ja ograniczona. Przypuszczamy, ze abo¬ nentowi wywolujacemu A odmawia sie po¬ laczen pewnego rodzaju i ze on zaczal wy¬ wolywac i ze wywolywanie to doszlo do czolowej centrali telefonicznej 0 telefo¬ nistki za posrednictwem oddzielnego lacz¬ nika linj owego C i wybranej przekazniko¬ wej grupy kablowej R. Jezeli linje abo¬ nentów sa ograniczone w sposób powyzszy, to wówczas na grupie sprezyn 25, odpo¬ wiadajacej polaczeniom ograniczonym, u- mieszcza sie uziemienie pi-zy oddzielnym laczniku linj owym zapomoca drutu skocz¬ kowego 31.Gdy wywolanie zostalo wlaczone do telefonistki, to obwód biegnie od ziemi przez drut skoczkowy 31, sprezyne grupo¬ wa 25, kontakt 29, kotwice 79 i jej kontakt roboczy, przewodnik 305 i przez czerwona (nie rozmowowa) lampke L2 do baterji.Lampka L2 zaswieca sie w celu powiado¬ mienia telefonistki o tern, iz linja, z która zostala polaczona, jest linja o polaczeniach ograniczonych. Telefonista otrzymuje na¬ stepnie zadany numer, poezem przedluza polaczenie, wkladajac odpowiednia wtycz¬ ke, lub odmawia polaczenia i powiadamia o tern abonenta, który zawiesza zpowfotem swa sluchawke. W innych razach obwód, zawierajacy lampke L2, zostaje przerwany w sposób, juz wyjasniony i lampka gasnie.Zatem wyjasnione bedzie dzialanie w przypadku, gdy aJbonent wywolany znaj¬ duje sie na jednej i tej samej linji z abo¬ nentem Wywolujacym. Przypuscmy, ze a- bonent na podstacji A pragnie rozmawiac z abonentem na podstacji A° i ze pierwszy z nich zdjal swa sluchawke, Wskutek cze¬ go lacznik linjowy C zaglebil sie i zajal przekaznikowa grupe kablowa R. Polacze¬ nie dochodzi do telefonistki w sposób, juz wyjasniony, wskutek czego telefonistka o- trzymuje numer zadany i podejmuje jeden z wolnych obwodów sznurowych, takich, jak np. E, i próbuje w sposób zwykly po¬ chwe gniazda. Po dotknieciu przez telefo¬ nistke pochwy gniazda J zapomoca konca wtyczki P1, zamyka sie obwód, biegnacy od ziemi przez przekaznik 307, przewodnik 340, kontakt oporowy kotwicy 161 i rze¬ czona kotwice, koniec wtycfcki P1, pochwe gniazda J (fig. 1), sprezyne grupowa 24, kontakt 28 oraz przez kotwice 47 i jej kon¬ takt roboczy do baterji. Przekaznik 307 wzbudza sie na tym obwodzie i zamyka ofe- — 13 —wód tonu zwrotnego, który biegnie od ma¬ szyny, dajacej ton zwrotny za posrednic¬ twem kotwicy 309, przewodnika 301, kon¬ taktu roboczego kotwicy 74 i rzeczonej kotwicy, kontaktu 28, sprezyny 24, pochwy gniazda J, konca wtyczki P1, kotwicy 161 i jej kontaktu oporowego, przewodnika 340, kondensatora 314 oraz lewego uzwo¬ jenia cewki indukcyjnej / do ziemi. Obec¬ nosc pradu tonowego w lewem uzwojeniu wywoluje droga indukcji taki sam ton w uzwojeniu prawem cewki indukcyjnej i ton ten slyszy telefonistka, a slyszac go laczy strone wywolujaca ze specjalna telefo¬ nistka, która uzupelnia polaczenie, przy- czem czolowa centrala telefoniczna telefo¬ nistki i urzadzenie wspólne staje sie do¬ stepne dla wywolan nastepnych w sposób, podobny do juz wyjasnionego. Po ukon¬ czeniu rozmowy urzadzenie powraca do stanu normalnego w siposób juz podany.Nalezy teraz wyjasnic dzialanie w przypadku, gdy kabel, biegnacy do wolnej telefonistki, jest zajety przez linje posia¬ dajaca krótkie zwarcie, uziemienie lub ja¬ kikolwiek inny ,,stan stalosci". Przypusc¬ my, ze ,,stan stalosci" istnieje na linji, po¬ siadajacej podstacje A i A°, i ze polacze¬ nie dochodzi do czolowej centrali telefo¬ nicznej 0 telefonistki za posrednictwem lacznika linjowego C i przekaznikowej grupy kablowej R w sposób juz wyjasnio¬ ny. Telefonistka, widzac, ze lampka wy¬ wolania swieci sie i ze linja jest niezajeta, przekonywa sie o istnieniu ,,stanów stalo¬ sci" t nacieka na chwile klucz ,,stanu sta¬ losci" K1. Po nacisnieciu klucza K1 obwód biegnie od ziemi przez sprezyne 322 i jej kontakt roboczy oraz magnes 346 do ta- terji. Magnes 346 wzbudza sie na tym ob¬ wodzie, wywolujac dzialanie licznika N, dotyczacego wywolan ,,stanu stalego i za¬ jetego", który to licznik rejestruje wywo¬ lania. Dalszym wynikiem nacisniecia klu¬ cza K1 /est zamkniecie obwodu dla prze¬ kaznika 41, który to obwód biegnie od zie¬ mi przez sprezyne 323 i jej kontakt robo¬ czy, przewodnik 302, kontakt roboczy kotwicy 75 i rzeczona kotwice oraz przez uzwojenie górne przekaznika 41 do bate- rji. Przekaznik 41 po wzbudzeniu sie zamy¬ ka na kotwicy 55 obwód dla samego siebie za posrednictwem uziemienia kontaktu ro¬ boczego kotwicy 48 i rzeczonej kotwicy.Dalszym wynikiem wzbudzenia przekazni¬ ka 41 jest przeniesienie na kotwicy 54 u- ziemienia przekaznika 43 z kotwicy 64 na sprezyne 323 klucza K1, przyczem ten ob¬ wód jest wielokrotnym w stosunku do ob¬ wodu przekaznika 41, wyznaczonego po¬ przednio. Dalszym wynikiem wzbudzenia przekaznika 41 jest przygotowalnie obwo¬ du, sluzacego do umieszczenia przy kotwi¬ cy 56, uziemienia na przewodniku 230 za posrednictwem kotwicy 67 i jej kontaktu oporowego, kotwicy 50 i jej kontaktu robo¬ czego, po uprzedniem odwzbudzeniu sie przekaznika 44 i wzbudzeniu przekaznika 44 w celu poruszenia swej kotwicy 72, co bedzie jeszcze wyjasnione nastepnie.Jednoczesnie ze wzbudzeniem sie prze¬ kaznika 41 przekaznik 42 zostaje krótko zwarty przez obwód, biegnacy od ziemi przez sprezyne 323 klucza K1 i jej kon¬ takt zewnetrzny, przewodnik 303, kontakt roboczy kotwicy 77 i rzeczona kotwice do baterji. Przekaznik 42 po wzbudzeniu sie u- mieszcza uziemienie na przewodniku 102, wiodacym do grupy, nalezacej do wybiera- cza F (fig. 2) i zamyka przy kotwicy 60 obwód przekaznika 44. Obwód przekazni¬ ka 44 biegnie od ziemi przez kontakt opo¬ rowy kotwicy 60 i rzeczona kotwice, kon¬ takt roboczy kotwicy 63 i rzeczona kotwi¬ ce oraz przekaznik 44 do baterji, Przekaz¬ nik 44 po wzbudzeniu sie zamyka przy kotwicach 69, 171 dla samego siebie obwo¬ dy zamykajace za posrednictwem uziemie¬ nia przy kotwicy 60 i uziemienia przy kotwicy 48 oraz utrzymuje obwód prze¬ kaznika 42 w stanie otwartym przy kotwi¬ cy 72, a to w celu unikniecia wzbudzenia — 14 —sie przekaznika 42 jeszcze przed, odwzbu¬ dzeniem sie przekaznika 43. Dalszym wy¬ nikiem odwzbudzenia przekaznika 42 jest zamkniecie przy kotwicy 61 obwodu dla sygnalu alarmowego, dotyczacego „stanu stalosci" za posrednictwem uziemienia na kontakcie roboczym kotwicy 66 i rzeczone] kotwicy, który to sygnal trwa podczas u- trzymywania przez telefonistke klucza „stanu stalosci" K1 w stanie nacisnietym i sluzy do powiadomienia nadzorcy prze¬ wodników o tern, ze na jednej linji istnie¬ je „stan stalosci". Sygnal „stanu stalosci" powiadamia równiez nadzorce przewodni¬ ków o mogacem nastapic zacieciu sie prze¬ kaznika 43, polaczonem z tern, iz zadne wywolanie nie moze zajac przekaznikowej grupy kablowej R, co przeszkadzaloby na¬ stepujacemu potem dzialaniu urzadze¬ nia; Wskutek lacznego wzbudzenia i od¬ wzbudzenia przekazników 41 i 42 ton, do¬ tyczacy nieprawidlowosci, przylaczony zo¬ staje przy kotwicach 53 i 59 do kabla zwalniajacego, wiodacego do pochwy gniazda wielostykowego J zapomoca obwo¬ du, biegnacego od ziemi przy urzadzeniu, dotyczacem tonu nieprawidlowosci przez kontakt roboczy kotwicy 53 i rzeczona kotwice, kotwice 59 i jej kontakt oporowy, kontakt grupowy 28 i przez sprezyne 24 do pochwy gniazda wielostykowego J. Ton ten trwa az do chwili usuniecia nieprawi¬ dlowosci w celu zapobiezenia falszywemu znakowi zajecia przy wywolaniu nastep- nem dla tej linji. Dalszym wynikiem lacz¬ nego wzbudzenia i odwzbudzenia prze¬ kazników 41 i 42 jest zamkniecie obwodu lampki, sygnalizujacej stan nienormalny przy kotwicach 57 i 62, który to obwód bie¬ gnie od ziemi przez kotwice 62 i jej kon¬ takt oporowy, kotwice 57 i jej kontakt ro¬ boczy i .przez lampke, sygnalizujaca stan nienormalny do baterji. Lampka ta oznaj¬ mia nadzorcy przewodników lub obslugu¬ jacemu, który kabel polaczony jest z linja, posiadajaca ,,stan stalosci", dzieki czemu linje te mozna znalesc z latwoscia.Po zwolnieniu klucza K1 obwód prze¬ kaznika 43 otwiera sie przy sprezynach 323.Przekaznik 43 po odwzbudzeniu sie otwie¬ ra obwód przekaznika 45 przy kotwicy 65, obwód sygnalu, dotyczacego stanu nienor¬ malnego przy kotwicy 66, usuwa uziemie¬ nie przy kotwicy 64 i przewodnika 231, wiodacego do kontrolnego lacznika nasta¬ wiajacego S3 za posrednictwem szczotecz¬ ki 233 wyznaczacza S1 oraz usuwa uzie¬ mienie przy kotwicy 67 z przewodnika 230, biegnacego do wyznaczacza S1, przyczem rzeczona kotwica przechodni z jednego kontaktu na drugi. Z powyzszego widzimy, ze czolowa centrala telefoniczna 0 telefo¬ nistki zostaje odlaczona od przekazniko¬ wej grupy kablowej R, ze wyznaazacz Sl zwalnia sie i ze jednoczesnie kontrolny lacznik nastawiajacy S3 odlacza sie od wyznaczacza S1, przyczem wszystko to staje sie dostepne do dalsizego uzytku, Po usunieciu nieprawidlowosci z linfi przekaznik linj owy 40 odwzbudza sie, wskutek czego lacznik linjowy zwalnia sie w sposób juz wyjasniony. Dalszym wyni¬ kiem odwzbudzenia przekaznika 40 jest o- twarcie przy kotwicy 48 obwodu przekaz¬ nika 41. Przekaznik 41 po wzbudzeniu sie przygotowuje przy kotwicy 52 obwód tonu kablowego, otwiera przy kotwicy 53 obwód tonu, dotyczacego nieprawidlowosci, przy¬ gotowuje przy kotwicy 54 obwód, wzbu¬ dzajacy przekaznik 42, otwiera obwód lampki sygnalowej, dotyczacej stanu nie¬ normalnego oraz umieszcza uziemienie przy kotwicy 57 na przewodniku 230. Z po¬ wyzszego widzimy, ze urzadzenie prze¬ kaznikowej grupy kablowej R zostaje po- wrócone do stanu normalnego, wobec cze¬ go jest dostepne dla dalszego uzytku.Nalezy teraz wyjasnic dzialanie w przy¬ padku nagromadzenia jednego lttb wielu wywolan przez urzadzenie nagromadzaja¬ ce w chwili rozpoczecia lub zakonczenia - 15 -wywolania. Przypuscmy, ze abonent pod¬ stacji A zaczyna wywolywac i ze jest przy¬ jety i wyznaczony przez wyznaczacz S1 za posrednictwem lacznika linj owego C i przekaznikowej grupy kablowej R w spo¬ sób juz opisany. Przekaznik 43 grupy ka¬ blowej R sprawia, ze przekaznik 45 laczy abonenta wywolujacego A z telefonistka, nie moze dzialac az do chwili dojscia szczoteczki 260 wyznaczacza wywolan S3 do kontaktu grupy B5, polaczonego z prze¬ kaznikiem. Po dojsciu szczoteczki 260 do tego kontaktu przekaznik 43 zaczyna dzia¬ lac i dorowadza polaczenie do telefonistki, która po otrzymaniu numeru próbuje linje wywolana i wypelnia lufo odmawia, w ra¬ zie potrzeby, polaczenia, wskutek tego wyznaczacz zostaje zwolniony, a wyzna¬ czacz wywolan odlaczony od tego pierwsze¬ go w sposób juz wyjasniony. Jezeli sa póiwne wywolania oczekujace, to prze¬ kaznik 262 jest w stanie wzbudzonym na przewodniku wspólnym 246 tak, aby wy¬ znaczacz wywolan S3 mógl posunac swa szczoteczke naprzód i podjac oraz podac nastepne zkolei wywolanie bez wzgledu na to, czy wywolanie poprzednie zostalo u- konczone, czy tez polaczone z tonem zaje¬ cia lub nieprawidlowosci. Z tego, ze wyzna- czacze wolne wybierane sa podczas obro¬ tu przez rozdzielacz wyznaczaczy, widzi¬ my, ze urzadzenie wyznaczajace i groma¬ dzace laczy samoczynnie wywolania z ob¬ wodami — mówiacym i sluchajacym te¬ lefonistki w tym samym porzadku, w ja¬ kim zostaly rozpoczete.Wyjasnione teraz zostanie dzialanie w przypadku, gdy abonent wywolany pragnie wywolac innego abonenta, je¬ szcze nim telefonistka wyjmie wtyczke z jej gniazda wielostykowego. Gelem ula¬ twienia opisu przyjmiemy, ze polaczenie z podstacja A1 zostalo ukonczone zapo- maca obwodu sznurowego E. Przypuscmy dalej, ze zarówno strona wywolujaca, jak i wywolana zawiesila swe sluchawki, ce- iem wylaczenia lampki Lg, jak wskazano powyzej. Jezeli abonent wywolany zdej¬ mie swa sluchawke jeszcze nim telefo¬ nistka wyjmie wtyczke z gniazda wielo¬ stykowego, to przekaznik linjowy 183 wzbu¬ dza sie i zamyka obwód dla cewki wciaga¬ jacej rdzen do wewnatrz, która zkolei wzbudza sie i sprawia, ze lacznik linjo¬ wy C1 zaglebia sie i zajmuje wyibrana przekaznikowa grupe kablowa /?, opisana poprzednio odnosnie do lacznika linjowe- go C. Gdy przekaznik linjowy przekazni¬ kowej grupy kablowej wzbudza sie, to wówczas laczy baterje z miejscem polacze¬ nia cewki 188 z pochwa gniazda J1. Do cewki 188 doplywa teraz prad w ilosci do¬ statecznej do wzbudzenia go i utrzymania lacznika linjowego w pozycji czynej, przy- czem na gniazdach wielositykowych linij istnieje róznica potencjalów, która jest do¬ stateczna do wzbudzenia przekaznika 307, dotyczacego prosby na zajecie z chwila, gdy telefonistka dotyka pochwy gniazda koncem wtyczki.Trzeba teraz wyjasnic dzialanie w przypadku, gdy telefonistka nie nacisnie nalezycie glównego klucza dzwoniacego w chwili wkladania wtyczki w gniazdo wielostykowe limji wywolanej. Przy¬ puscmy, ze wywolanie zostalo przylaczo¬ ne do telefonistki, której czolowa centrala telefoniczna jest oznaczona przez 0 i ze cna wybiera wolny obwód sznurowy E ce¬ lem wypróbowania i uzupelnienia pola¬ czenia z zadanym abonentem A droga wlozenia wtyczki P1 do gniazda J. Po wlozeniu wtyczki do gniazda zamyka sie obwód biegnacy od ziemi przez uzwojenie lewe cewki indukcyjnej /, kondenisaito,¦ 314, przewodnik 340, kontakt oporowy kotwicy 161 i rzeczona kotwice, koniec wtyczki P1 i gniazda J oraz (przez kontakt oporowy sprezyny 15 i rzeczona spirezyie do urzadzenia, dajacego ton ostrzegawczy.Obecnosc (pradu lonowego w lewem uzwo¬ jeniu wywoluje droga indukcji taki sam — 16ton w uzwojeniu prawem cewki indukcyj¬ nej /, który to ton slyszy telefonistka. Po uslyszeniu tego tonu telefonistka naciska glówny klucz dzwoniacy, wskutek czego przekaznik 136 wzbudza sie w szereg z cewka odcinajca prad lacznika linji wy¬ wolanej, a obwód tonu ostrzegawczego zostaje przerwany.Celem wyjasnienia selekcyjnych ob¬ wodów dzwoniacych przypuszczamy, ze abonent na podstacji A2 zostal np, wywo¬ lany przez abonenta na stacji A i ze uzy¬ to obwód sznurowy E. Telefonistka wkla¬ da wtyczke i*- w gniazdo J1, a poniewaz dzwonek podstacji wywolywanej A2, jest nastawiony na prad dzwoniacy o 50 okre¬ sach, wiec naciska ona chwilowo odpo¬ wiedni klucz selekcyjny Ks o wspólnej cze¬ stotliwosci. Po nacisnieciu klucza K* za¬ myka sie w szereg i przy sprezynie 328 *bwód dla magnesu 345 uzwojenia górne¬ go przekaznika 136 i cewki 188, wskutek czego licznik N1 rejestruje wywolanie cal¬ kowite, przekaznik 136 wzbudza sie celem wykonania swych funkcyj, a kotwica 186, odcinajaca mostek, odlacza przekaznik linjowy 183 od linji w sposób juz podany.Dalszym skutkiem nacisniecia klucza K* jest zamkniecie obwodu, który biegnie od ziemi przez sprezyne 327 i jej kontakt roboczy, przewodnik 344, kontakt roboczy kotwicy 166 i rzeczona kotwice, kontakt oporowy kotwicy 160 i rzeczona kotwice oraz przez przekaznik 132 do baterji.Przekaznik 132, po wzbudzeniu sie, za¬ myka przy kotwicy 149 dla samego siebie obwód zamykajacy za posrednictwem u- ziemienia przy kotwicy 162. Dalszym skutkiem wzbudzenia przekaznika 132 jest zamkniecie przy kotwicy 150 obwodu dzwoniacego, przebiegajaceigo, podobnie jak poprzednio, do kotwicy 150 wlacznie, lecz przedluzonego teraz za posrednic¬ twem swych kontaktów roboczych, kotwi* cy 152 i jej kontaktów oporowych oraz pradnicy 50-okresowei G3 do baterji. 0- bwód ten jest czynny az do chwili zajecia przez abonenta swej sluchawki z haczy¬ ka lub przerwania polaczenia przez tele¬ fonistke /droga wyciagniecia wtyczki 0- bwód przekaznika 132 otwiera sie przy ko¬ twicy 162 z chwila, gdy przekaznik 136 zostaje odwzbudzony przez telefonistke, przerywajaca polaczenie. Przekaznik 132 powrócony zostaje w ten sposób do stanu normalnego, zarówno jak i inne przyrzady obwodu sznurowego E tak, iz obwód sznu¬ rowy jest dostepny do dalszego uzytku.W celu wywolania abonenta w A3 za- pomoca tego samego obwodu sznurowego E telefonistka musi nacisnac chwilowo klucz selekcyjny o czestotliwosci wspólnej, odpowiadajacy dzwonkowi na linji, a w danym razie klucz K2. Po nacisnieciu te¬ go klucza, zamyka sie ponownie w szereg przy sprezynie 326 obwód dla magnesu 345, uzwojenia glównego .przekaznika 136 i cewki 188, wskutek czego licznik N1 re¬ jestruje zakonczone wywolanie, przekaz¬ nik 136 wzbudza sie celem wykonania fun¬ kcji, a kotwica 186, odcinajaca mostek, od¬ lacza przekaznik linjowy 183 od linji.Dalszym wynikiem nacisniecia klucza K2 jest jednoczesne zamkniecie dwóch ob¬ wodów, przebiegajacych w sposób naste¬ pujacy: jeden obwód biegnie od ziemi przez sprezyne 325 i jej kontakt roboczy oraz przewodnik 343 do baterji za posred¬ nictwem przekaznika 132 i kotwic 160 i 166. Przekaznik 132 wzbudza sie i poru¬ sza te same swoje kotwice, o których byla mowa w zwiazku z nacisnieciem klucza K3.Drugi obwód biegnie od ziemi przez spre¬ zyne 324 i jej kontakt roboczy, przewod¬ nik 342, kontakt roboczy kotwicy 165 i rzeczona kotwice, kontakt oporowy kotwi¬ cy 159 i rzeczona kotwice oraz przekaznik 133 do baterji. Przekaznik 133, po wzbti- dzeniu sie, zamyka dla siebie samego ob¬ wód zamykajacy przy kotwicy 151 za po¬ srednictwem uziemienia przy kotwicy 162.Dalszym wynikiem wzbudzenia przekazni- /ka 133 jest poruszenie kotwicy 152, co lacznie z poruszeniem kotwicy 150 prze¬ kaznika 132 zamyka obwód dzwoniacy, przebiegajacy tak, jak wskazano poprzed¬ nio, do kotwicy 152 wlacznie, lecz przedlu¬ zony obecnie za posrednictwem swego kon¬ taktu roboczego i 66-cio okresowej pradni¬ cy G4 do baterji. Obwód ten jest czynny do chwili zdjecia przez wywolanego abo¬ nenta swej sluchawki lub do chwili przer¬ wania polaczenia przez telefonistke dioga wyciagniecia wtyczki. Obwody przekazni¬ ków 132 i 133 otwieraja isie pr.^y kotwicy 162 z chwila odwzbudzenia przekaznika 136 przez telefonistke, przerywaj aca po¬ laczenie. Przekazniki 132 i 133 powraca¬ ja w ten sposób do stanu normalnego, po¬ dobnie, jak i inne przyrzady obwodu sznu¬ rowego E tak, iz obwód sznurowy staje sie dostepnym dla ponownego uzytku* Celem wywolania abonenta w A4, uzy¬ wajac ponownie tegoz samego obwodu sznurowego £", telefonistka naciska chwi¬ lowo klucz selekcyjny o czestotliwosci, wspólnej odpowiadajacy dzwonkowi na linji, a w danym razie klucz K5.Po nacisnieciu klucza K5 zamyka sie, jak zwykle w szereg przy sprezynie 331 obwód dla magnesu 345, uzwojenia gór- neigo przekaznika 136 i cewki 188, wsku¬ tek czego licznik N1 rejestruje zakonczone wywolanie, przekaznik 136 wzbudza sie celem wykonania swych funkcyj, a kotwi¬ ca 186, odcinajaca mostek, odlacza prze¬ kaznik linjowy 185 do linji. Dalszym wy¬ nikiem nacisniecia klucza K5 jest zamknie¬ cie obwodu biegnacego od ziemi przez sprezyne 330 i jej kontakt roboczy oraz przewodnik 342 do baterji za posrednic¬ twem przekaznika 133 oraz kotwic 159 i 165. Przekaznik 133 wzbudza sie i po¬ rusza te same swe kotwice, jakie wymie¬ nione byly w zwiazku z nacisnieciem klu¬ cza K2 z ta róznica jednak, iz obecnie kotwica 150 nie jest poruszona, a kotwi¬ ca 153 zamyka obwód dzwoniacy, prze¬ biegajacy podobnie, jak poprzednio, az do tej kotwicy wlacznie i przedluzajacy sie za posrednictwem swego kontaktu roboczego i pradnicy 16-okresowej G2 do baterji. Obwód ten jest czynny do chwili zdjecia przez abonenta wywolane¬ go swej sluchawki lub przerwania przez telefonistke polaczenia droga wycia¬ gniecia wtyczki. Przekaznik 133, jak równiez inne przyrzady obwodu sznuro¬ wego E, powracaja do stanu normalnego z chwila, igdy telefonistka przerywa pola¬ czenie tak, iz obwód sznurowy staje sie dostepny do nowego polaczenia. Rozpa¬ truj ac obwody dzwoniace, nalezy zauwa¬ zyc, iz zastosowanie przekaznika dwu¬ stopniowego 135 umozliwia uzycie kluczy selekcyjnych K2, Kz i t. d. o wspólnym pradzie dzwoniacym, zamiast oddzielnych kluczy dla kazdego obwodu sznurowego.Gdy nacisnac jeden z tych kluczy dzwo¬ niacych, jak nip. K2 , to przekaznik 135 w pierwszym stopniu dziala wraz z prze¬ kaznikiem 136, a po zwolnieniu tego klucza przekaznik 135 wykonywa swój drugi stopien dzialania. Po wykonaniu swego calego dzialania przekaznik 135 otwiera poczatkowe obwody wzbudzajace przekazników selekcyjnych 132 i 133 przy kotwicach 159 i 160, zapobiegajac przez to mozliwosci dzialania falszywego w ra¬ zie, gdy klucz dziala nastepnie w celu kontrolowania selekcji pradu dzwoniace¬ go na innym obwodzie sznurowym.Nalezy teraz wyjasnic dzialanie w przypadku, gdy telefonistka, poslugujaca sie czolowa centrala telefoniczna 0 (fig. 4), opusci swe stanowisko. Jezeli wyjmie ona wtyczke P2 z gniazda «72, to wówczas przerywa sie obwód, zawierajacy mikro¬ fon telefonistki, uzwojenia prawe cewki indukcyjnej 71 i przekaznik 308, który po odwzibudzeniu sie zwalnia kotwice 311, 312 i 313, wskutek czego potencjal ba¬ terji umieszczony zostaje na kontaktach grupy 5°, nalezacej do lacznicy glównej — 18 -i odpowiadajacej wszystkim przekazniko¬ wym grupom kablowym R, nalezacym do pozycji danej telefonistki. Nalezy zauwa¬ zyc ze kotwice 311 i 312 polaczone sa z kontaktami grupy B° lacznicy glównej M za posrednictwem przewodników 209 i 204A przyczeim kotwica 113 polaczona jest z kontaktem drugiej grupy lacznicy glównej; moga tam byc, oczywiscie, inne kotwice, tak samo polaczone. Jezeli teraz szczoteczka lacznicy glównej 220 prze¬ kreci sie do kontaktu gtrupy B°, polaczo¬ nego z przewodnikiem 209, to wówczas zamyka sie obwód, biegnacy od ziemi przez uzwojenie dolne przekaznika 215, szczoteczke 220', przewodnik 209, kontakt oporowy kotwicy 311 i rzeczona kotwice do haterjL Przekaznik 215 wzbudza sie na tym obwodzie, wskutek czego lacznica glówna M pnzekreca sie do kontaktu na¬ stepnego albo tez do kontaktu, nieposia- dajacego na sobie potencjalu baterji. Jak widzimy wiec, telefonistka moze opuscic swa pozycje i uczynic ja zajeta dla wszystkich wywolan wchodzacych, wycia¬ gajac jedynie z gniazda wtyczke swej czo¬ lowej centrali telefonicznej. PL