Przedmiotem wynalazku jest uklad czujnika awarii zwlaszcza dla zabezpieczen przeksztaltni¬ ków zasilanych z trójfazowych sieci energetycz¬ nych.Znany uklad czujnika awarii zawiera transfor¬ mator uchybu, który posiada jedno uzwojenie wtórne i n^uzwojen pierwotnych. Liczba uzwojen pierwotnych jest równa ilosci faz sieci zasilaja¬ cej. Uzwojenia pierwotne transformatora uchybu z polaczonymi w szereg diodami przylaczone sa do zacisków zaworów, natomiast uzwojenie wtór¬ ne przylaczone jest poprzez diode do rezystora stanowiacego element wyjsciowy czujnika.W przypadku przepalenia sie bezpiecznika na¬ stepuje asymetria magnetyczna w transformatorku uchybu i powstanie napiecia uchybu na wyjsciu ukladu. W ukladzie wykorzystano zjawisko pro¬ gowe dzialania diody, przy czym napiecie wyste¬ pujace przy diodzie w kierunku przewodzenia jest tak dobrane, aby na rezystorze wyjsciowym po¬ jawilo sie napiecie jedynie w stanie awarii. Uklad jest przedstawiony w opisach patentowych: RFN nr 1513726 i USA nr 3343038.Istota ukladu czujnika wedlug wynalazku polega na tym, ze uzwojenie pierwotne transformatora uchybu, zwarte kondensatorem, przylaczone jest jednym koncem do uziemionego przewodu sieci energetycznej, drugim zas — do zacisku zerowego pojedynczego lub podwójnego rezystorowego od¬ biornika polaczonego w gwiazde, zas uzwojenie wtórne polaczone jest z prostownikiem dwupolów- kowym mostkowym. Na wyjsciu prostownika pod¬ laczony jest filtr rezystancyjno-pojemnosciowy i ogranicznik amplitudy napiecia, oraz za pomoca rezystora wlaczony jest wzmacniacz w ukladzie DarIingtone'a.Kolektory tranzystorów wzmacniacza polaczone sa miedzy soba i przylaczone do napiecia zasilania poprzez rezystor. Do kolektorów tych tranzystorów przylaczone sa równiez trzy wyjscia czujnika awa¬ rii. Pierwsze z wyjsc polaczone jest poprzez re¬ zystor. Dwa nastepne wyjscia polaczone sa z ko¬ lektorami tranzystorów poprzez diode, do której sa podlaczone dwa rezystory odpowiednio prze¬ widziane dla kazdego wyjscia. Do wyjsc tych moga byc równiez przylaczone analogiczne zaciski in¬ nych czujników awarii zabezpieczajacych odpo¬ wiadajace im sekcje lub grupy zaworów prze¬ ksztaltnika. Przewód laczacy punkty zerowe od¬ biorników rezystorowych moze byc rozlaczony.Wtedy miedzy zaciski zerowe odbiorników rezysto¬ rowych podlaczone jest uzwojenie pierwotne trans¬ formatora uchybu.Uklad wedlug wynalazku kontroluje napiecie zasilajace oraz stan bezpieczników tyrystorowych.W przypadku awarii czujnik sygnalizuje zanik napiecia lub przepalenie sie bezpieczników wzgled¬ nie wylacza uklad. Podczas awarii czujnik nie ulega zniszczeniu. 93 35893 3 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu czujnika awa¬ rii podlaczonego do przeksztaltnika zasilanego z sieci czteroprzewodowej, a fig. 2 — fragment schematu ukladu czujnika awarii podlaczonego do przeksztaltnika zasilanego z sieci trójprzewodowej.Do trójfazowego mostkowego przek&taltnika PI (fig. 1) skladajacego sie z tyrystorów: 1, 2, 3, 4, 5, 6 i bezpieczników tyrystorowych: 7, 8, 9, 10, 11, 12 sa podlaczone rezystory 13, 14, 15, 16, 1T, 18, które tworza dwa odbiorniki gwiazdowe 01 i 02. Pierw¬ szy odbiornik 01 sklada sie z rezystorów 13, 14, 15, a drugi odbiornik 02 z rezystorów 16, 17, 18. Punk¬ ty zerowe odbiorników 01 i 02 oznaczone zaciska¬ mi A i B polaczone sa ze soba wspólnym prze¬ wodem. Da zacisku B podlaczony jest jeden koniec uzwojenia pierwotnego transformatora uchybu 20.* Drugi koniec uzwojenia pierwotnego przylaczony jest do uziemionego przewodu zasilajacej sieci energetycznej. Do obu konców uzwojenia pierwot¬ nego transformatora uchybu 20 podlaczono kon¬ densator 19.Uzwojenie wtórne transformatora uchybu 20 podlaczone jest do prostownika diodowego P2 skladajacego sie z diod 21, 22, 23, 24. Prostownik P2 polaczony jest z filtrem rezystorowo-pojem- nosciowym 25 i 26 oraz z ogranicznikiem ampli¬ tudy napiecia 27. Ogranicznik amplitudy napiecia 27 i filtr skladajacy sie z rezystora 25 i kondensa¬ tora 26 polaczone sa poprzez rezystor 28 ze wzmac¬ niaczem pradowo-napieciowym Wl pracujacym w ukladzie Darlingtone'a i zbudowanym z tranzysto¬ rów 32 i 33, które poprzez kolektory polaczone sa z rezystorami 30 i 31. Do rezystora 31 przylaczony jest zacisk U, a do rezystora 30 zacisk wyjscio¬ wy E.Do kolektorów tranzystorów 32 i 33 przylaczona jest dioda 34, która poprzez rezystory 35 i 36 do¬ laczona jest do zacisków wyjsciowych C i D ukla¬ du. Do zacisków tych moga byc podlaczone dalsze czujniki awarii nastepnych sekcji wzglednie grup zaworów przeksztaltnika. Przewód laczacy punkty zerowe odbiorników rezystorowych 01 i 02 moze byc rozlaczony, a wtedy do zacisków A i B pod¬ laczone sa konce uzwojenia pierwotnego transfor¬ matora uchybu 20. / W przypadku przepalenia sie bezpiecznika ty¬ rystorowego, na przyklad 7 lub zaniku napiecia w jednej z faz na zaciskach Aj i B wystapi na¬ piecie uchybu, które powstaje na zaciskach pier¬ wotnych uzwojenia transformatora uchybu 20. Na¬ piecie to po wyprostowaniu w prostowniku P2 358 4 zostaje wygladzone w filtrze rezystancyjno-pojem- nosciowym, a nastepnie ograniczone przez ogra¬ nicznik amplitudy napiecia 27 i wzmocnione we wzmacniaczu pradowym Wl.W przypadku przepalenia sie bezpiecznika ty¬ rystorowego, na zaciskach wyjsciowych ukladu C, D, E zmieni sie sygnal napiecia powodujacy syg¬ nalizacje wzglednie zablokowanie sterowników i wylaczenie przeksztaltnika z pracy. Dla prze- ksztaltnika wielosekcyjnego lub dla przeksztalt¬ ników o wiekszej liczbie tyrystorów w jednym ramieniu stosuje sie wieksza liczbe czujników' awaryjnych, które laczy sie ze soba zaciskami C i D dla uzyskania sumarycznego sygnalu awa- rii. Stan pracy takiego przeksztaltnika jest suma logiczna sygnalów poszczególnych czujników awa¬ rii. PL