Opis patentowy opublikowano: 15.12.1977 93140 MKP E21d 1/00 Int. Cl2.E21D 1/00 Twórcy wynalazku: Wojciech Skoczynski, Bogdan Bonarowski, Kazimierz Franasik, Tadeusz Glazór, Leszek Mazurkiewicz, Wieslaw Teleszynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw(Polska) Sposób wykonywania pionowych szybów górniczych drazonych w zamrozonym górotworze Wynalazek dotyczy sposobu wykonywania pionowych szybów górniczych, drazonych w zamrozonym góro¬ tworze jako zespól szybów.Dziedzina techniki. Dotychczasowe sposoby wykonywania szybów górniczych w górotworze nawodnionym metoda mrozenia pozwalaly na wykonanie pojedynczego szybu przewaznie o przekroju kolowym, jako najko¬ rzystniejszym ze wzgledów wytrzymalosciowych dlaobudowy. ^** W przypadku potrzeby budowy kilku szybów na wspólnym obszarze konieczne bylo zachowanie odpo¬ wiednio duzej wzajemnej odleglosci miedzy szybami wynoszacej kilkadziesiat metrów. Takie rozproszenie szybów centralnych nie wynikajace z ich zadan i modelu kopalni, a jedynie ze wzgledów wykonawstwa posiada wiele mankamentów. Sa to glównie: — indywidualne przygotowanie zaplecza i placu pod budowe kazdego szybu osobno, — angazowanie duzej powierzchni terenu, — rozbudowa wyrobisk dolowych podszybia na znacznym obszarze dla zagwarantowania niezbednego polaczenia miedzy szybami, — zamrozenie duzej powierzchni zloza w filtrach ochronnych dla kazdego szybu.Szyby te lokalizuje sie w odleglosci osiowej nie mniejszej od sumy promieni ich przekroju poprzecznego i grubosci obudowy kazdego z nich przy czym krag otworów mrozeniowych kazdego z szybów tworzy sie z otworów zewnetrznych i wewnetrznych przy czym otwory wewnetrzne sa wspólne dla dwóch sasiednich szybów.Sposób wykonywania szybów wedlug wynalazku, ze wzgledu na bardzo bliska ich wzajemna odleglosc pozwala: — wykorzystac maksymalnie do glebienia wszystkich szybów wspólne zaplecze i urzadzenia, skrócic czas glebienia i zwiekszyc wydajnosc, — znacznie zmniejszyc powierzchnie terenu potrzebna tak dla budowy szybów jak i pózniej dla eksploa¬ tacji kopaln,2 93140 — zmniejszyc ilosc i dlugosc niezbednych wyrobisk dolowych stwarzajac równiez mozliwosc wykonania szeregu z nich jako wspólnych, — zmniejszyc powierzchnie filaru ochronnego szybów zwalniajac do eksploatacji znaczne zasoby zloza, — obnizyc koszty glebienia wynikajace glównie zmrozenia górotworu przez mniejsza ilosc otworów mrozeniowych oraz wykorzystanie czesci otworów jako wspólnych dla dwóch szybów, — zabudowac docelowe maszyny wyciagowe na wspólnej wiezy szybowej obejmujacej wszystkie szyby, — wspólna wieza szybowa pozwala zastosowac pojedyncze wspólne urzadzenia pomocnicze i wyposazenie, jak suwnice dla montazu maszyn, wymiany naczyn, urzadzenia do zakladania i wymiany lin, urzadzenia odstawy i transportu powierzchniowego rudy itp.Objasnienie figur rysunku. Omawiany wynalazek zostanie teraz opisany z powolaniem sie na towarzyszacy rysunek, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny trzech szybów, fig. 2 - przekrój wzdluz osi tych szybów, fig. 3 — przekrój poprzeczny trzech szybów ponizej górotworu niezamrozonego, fig. 4 — odmiane obu¬ dowy trzech szybów w obszarze niezamrozonego górotworu, fig. 5 — przekrój poprzeczny trzech szybów w obu obszarach, fig. 6 — ten sarn przekrój dla przypadku obciazenia wspólnego otworu szybów ponizej obszaru zamro- zone^ojgprotworu.^T^/T » .* ^Ptejftlad realizacji wynalazku. Uwidoczniony na rysunkach przedmiot wynalazku przedstawia na fig. 1 * przekrój poprzeczny i rozmieszczenie szybów 1, 2, 3 obudowe 4 oraz rozmieszczenie otworów mrozeniowych 5 I i 6 z których otwory 5 sa otworami zewnetrznymi sluzacymi wylacznie do zamrozenia górotworu wokól odpo- ^ wydajacych im szybów l, 2, 3, natomiast otwory 6 sa otworami wewnetrznymi wspólnymi dla sasiednich szybów 1 i 2 oraz 2 i 3.Na figurze 2 pokazujacej przekrój podluzny szybów 1, 2, 3 glebionych w górotworze zamrozonym zazna¬ czono przodki 7 przykladowo trzech szybów glebionych znanymi sposobami, ale z odpowiednim wyprzedze¬ niem wzajemnym. Sposób ten przewidziany do stosowania w obszarze górotworu zamrozonego ma za zadanie wyeliminowanie skutków wzajemnych oddzialywan cisnienia górotworu i obudowy szybów sasiednich.Na figurze 3 obrazujacej przekrój poprzeczny równiez przykladowo trzech szybów w górotworze niezamro- zonym pokazano obudowe 8 szybów 1, 2, 3, na fig. 4 odmiane przekroju poprzecznego 9 i jego obudowe 10.Przekrój poprzeczny 9 jest wynikowym z przekrojów 1, 2, 3 powstalym w wyniku równoleglego ich wykonywa¬ nia za pomoca robót strzelniczych.Na figurze 5 pokazujacej przekrój podluzny trzech szybów 1, 2, 3, wykonywanych w górotworze nieza* mrozonym zaznaczono obudowe 8 oraz przodki 11 kazdego z nich, a na fig. 6 pokazujacej odmiane przekroju podluznego zaznaczono obudowe 10 oraz przodek 12. Ponadto na fig. 5 i 6 pokazano granice 13 miedzy górotworem w magajacym mrozenia, a górotworem nie wymagajacym mrozenia. PL