PL93069B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad eliminacji szumów, zwlaszcza dla odbiorników radiokomuni¬ kacyjnych z modulacja czestotliwosci.

Zadaniem ukladu eliminacji szumów jest zmniej¬ szenie szumów w torze malej czestotliwosci od¬ biornika, przy braku odpowiednio silnego sygnalu radiowego.

Znane sa z literatury Z. Dyjas, W. Szywel pt.

„Radiokomunikacja na falach metrowych", WNT 1962, str. 186—192 oraz noty aplikacyjnej doty¬ czacej sprzetu radiokomunikacyjnego stacjonarnego firmy Storno nr 37900 Ex „Sauelch and audioampli- fier SQ61" 1974, uklady eliminatora szumów za¬ wierajace zalaczony w jednym torze filtr napiecia szumów a w drugim torze filtr czestotliwosci aku¬ stycznej, przy czym wyjscie filtru napiecia szu¬ mów jest polaczone ze wzmacniaczem szumów, któ¬ rego wyjscie jest polaczone z detektorem szumów a wyjscie filtru czestotliwosci akustycznych jest polaczone z wejsciem sygnalowym wzmacniacza akustycznego koncowego, ponadto wyjscie detektora szumów jest polaczone z drugim wejsciem steru¬ jacym punkt pracy wzmacniacza akustycznego kon¬ cowego.

Dzialanie opisanego ukladu polega na regulacji wzmocnienia toru czestotliwosci akustycznej. Po¬ jawienie sie szumów w odbiorniku powcduje zmniejszenie wzmocnienia ukladów czestotliwosci akustycznej i na wyjsciu, na przyklad w sluchaw¬ kach lub glosniku panuje stan ciszy. Odebranie sygnalu wlasciwego powoduje zanik napiecia szu¬ mów, a na wyjsciu slychac przesylana informacje.

W przypadku zas, gdy sygnal odebrany jest slaby wystepuja znaczne znieksztalcenia dzwieku.

Istota wynalazku polega na zastosowaniu w u- kladzie eliminatora szumów przerzutnika bistabil- nego, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem blokujacym ukladu elektronicznej bramki iloczy- nowej, której wyjscie jest polaczone z wejsciem koncowego wzmacniacza malej czestotliwosci, a której drugie sygnalowe wejscie jest polaczone z sygnalowym wyjsciem dyskryminatora fazy, któ¬ rego drugie wyjscie jest dolaczone do wejscia przerzutnika bistabilnego.

Przerzutnik bistabilny wedlug wynalazku za¬ wiera pare tranzystorów komplementarnych, pierw¬ szy typu npn i drugi tranzystor typu pnp, przy czym kolektor tranzystora pierwszego jest pola¬ czony z baza drugiego tranzystora, którego em&er dolaczony jest poprzez diode Zenera do dodatniego bieguna baterii zasilajacej. Ponadto kolektor dru¬ giego tranzystora polaczony jest z wejsciem blo¬ kujacym ukladu elektronicznej bramki iloczynowej oraz z baza pierwszego tranzystora poprzez petle sprzezenia zwrotnego, zawierajaca szeregowo po¬ laczone ze soba diode i rezystory stale oraz re¬ zystor nastawny.

Wynalazek jest uwidoczniony w przykladzie wy¬ konania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia 93 0693 93 069 4 schemat blokowy ukladu eliminacji szumów, a fig. 2 przedstawia schemat ideowy ukladu.

Uklad eliminacji szumów wedlug wynalazku za¬ wiera przerzutnik bistabilny 3, którego wejscie 11 polaczone ze skompensowanym wejsciem 17 dy¬ skryminatora amplitudy 2. Wyjscie dyskryminatora amplitudy 2 jest polaczone z wyjsciem wzmacnia¬ cza wejsciowego 1. Drugie wyjscie sygnalowe 16 dla sygnalu malej czestotliwosci dyskryminatora amplitudy jest polaczone z wejsciem pierwszym ukladu iloczynowej bramki elektronicznej 4, której drugie wejscie blokujace 13 polaczone z wyjsciem 12 przerzutnika bistabilnego. Wyjscie ukladu elektronicznej bramki iloczynowej 4 jest pelaczone z glosnikiem 6.

Uklad przerzutnika bistabilnego 3 utworzony jest z pary Tx i T2 tranzystorów komplementarnych zalaczonych w ukladzie wzmacniacza ze sprzeze¬ niem zwrotnym dodatnim. Petla sprzezenia zwrot¬ nego, utworzona jest z wlaczonego miedzy prze¬ wód napiecia zasilania a baze tranzystora T1 re¬ zystora R2 i polaczonych z nim szeregowo, diody Dj oraz rezystora Ku którego drugi koniec dola¬ czony jest do suwaka rezystora nastawnego Plt umieszczonego szeregowo z rezystorem R3 w obwo¬ dzie emitera tranzystora T2, którego baza polaczo¬ na jest bezposrednio kolektorem T1 i przez re¬ zystor ze zródlem napiecia zasilania.

Punkty pracy tranzystorów Tx i T2 okreslane sa przez ich emitery, emiter pierwszego tranzystora dolaczony jest do masy, zas drugiego do diody Zenera D2, której druga elektroda dolaczona do napiecia zasilania. Kondensator Cx dolaczony mie¬ dzy mase a baze tranzystora Tl9 sluzy do usu¬ niecia skladowej zmiennej, a podtrzymania skla¬ dowej stalej napiecia pojawiajacego si$ na bazie przy prostowaniu przez diode Dj napiecia szumów przychodzacego na wejscie 11. Uklad elektronicz¬ nej bramki iloczynowej utworzony jest z komple¬ mentarnego w stosunku do T2 tranzystora T3, któ¬ rego punkt pracy bazy ustala dzielnik rezystorowy, wlaczony miedzy emiter T3 polaczony z kolekto¬ rem T2 a mase ukladu.

Brak sygnalu radiowego, wzglednie odbiór slabe¬ go sygnalu powoduje pojawienie sie napiecia szu- naów na wyjsciu wzmacniacza wejsciowego 1, a wiec i na wejsciu 11. Dyskryminator amplitudy 2 pc- posiada jedno wejscie sygnalowe 16 dla odbioru sy¬ gnalu malej czestotliwosci i drugie skompensowane napieciowo wyjscie 17. Przy odbiorze dostatecznie silnego sygnalu radiowego napiecie na wyjsciu 17 dyskryminatora jest bliskie zera, podczas gdy na wyjsciu sygnalowym 16 wystepuje normalne na¬ piecie detekcji.

W przypadku zas braku sygnalu radiowego, wzglednie przy odbiorze slabego sygnalu na obu wyjsciach 16 i 17 dyskryminatora pojawia sie na¬ piecie szumów, które powoduje stan nieprzewodze- nia przerzutnika bistabilnego 3, a w nastepstwie powoduje blokade ukladu bramki elektronicznej 4, przerywajac droge miedzy wyjsciem sygnalowym 16 dyskryminatora amplitudy 2 a stopniem wzmoc¬ nienia malej czestotliwosci 5, na skutek czego w glosniku 6 wystepuje calkowita eliminacja dzwieku.

Pojawienie sie odpowiednio silnego sygnalu ra¬ diowego powoduje zanik napiecia szumów na wyj¬ sciu skompensowanym 17 dyskryminatora 2, wobec czego przerzutnik 3 przechodzi w stan przewodze¬ nia, powodujac otwarcie elektronicznej bramki ilo- czynowej 4, co daje polaczenie miedzy wyjsciem 18 dyskryminatora 2, polaczonym z wejsciem 15 elek¬ tronicznej bramki iloczynowej, a wzmacniaczem malej czestotliwosci 5 i glosnikiem 6.

W stanie pojawienia sie napiecia szumów na wej¬ sciu 11, dzieki obecnosci diody Ult na bazie tran¬ zystora T1 typu npn powstaje napiecie ujemne, po¬ wodujace blokade tranzystora Tlf co z kolei wywo¬ luje blokade sprzezonego z nim bezposrednio tran¬ zystora komplementarnego T2, powodujac blokade trzeciego tranzystora T3. W konsekwencji napiecie malej czestotliwosci doprowadzone do wejscia sy¬ gnalowego 15 ukladu elektronicznej bramki iloczy¬ nowej 4, nie jest przesylane do wyjscia 14 i nie do¬ chodzi do wzmacniacza koncowego 5. Tak wiec pojawienie sie na bazie tranzystora T1 napiecia ujemnego daje blokade wszystkich tranzystorów i uklad ten nie pobiera pradu w stanie blokady.

Zanik napiecia szumów, jaki wystapi przy poja¬ wieniu sie odpowiednio silnego syg'nalu radiowe¬ go, powoduje zanik napiecia ujemnego na bazie tranzystora Tx i przy odpowiednim ustawieniu po¬ kretla rezystora nastawnego Pi na bazie tranzys¬ tora Tx wystapi niewielkie napiecie dodatnie, po¬ wodujace przeplyw slabego pradu przez tranzystor T2. W stanie przewodzenia na kolektorze tranzys¬ tora T2 pojawia sie napiecie dodatnie, powieksza¬ jace napiecie dodatnie na bazie tranzystora Tx i uklad przerzutnika 3 skokowo przechodzi w stan przewodzenia. Napiecie dodatnie na kolektorze tranzystora T2, stwarza warunki dla przewodzenia tranzystora T3> co powoduje przewodzenie dla sy¬ gnalów malej czestotliwosci.

Cecha charakterystyczna ukladu wedlug wyna¬ lazku jest brak powrotu pradu z zasilacza w sta¬ nie wyczekiwania na sygnal, co ma szczególne zna¬ czenie w urzadzeniach radiokomunikacyjnych prze¬ nosnych.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Uklad eliminacji szumów, zwlaszcza dla od¬ biorników radiokomunikacyjnych przeznaczonych do odbioru sygnalów z modulacja czestotliwosci, znamienny tym, ze zawiera przerzutnik bistabilny (3), którego wyjscie (12) jest polaczone z wejsciem blokujacym (13) ukladu iloczynowej bramki elek¬ tronicznej (4), której wyjscie (14) jest polaczone z wejsciem wzmacniacza malej czestotliwosci (5)* ponadto sygnalowe wejscie (15) ukladu iloczynowej bramki elektronicznej (4) jest polaczone z sygnalo¬ wym wyjsciem (16) dyskryminatora amplitudy (2), którego wyjscie (17) jest dolaczone do wejscia (11) przerzutnika bistabilnego.

2. Uklad eliminacji szumów wedlug zastrz. 1,. znamienny tym, ze przerzutnik bistabilny (3) za¬ wiera pare tranzystorów komplementarnych-tran- zystor typu npn (Tx) i tranzystor (T2) typu pnp, przy czym kolektor tranzystora (T2) jest polaczony z baza tranzystora (T2), którego emiter dolaczony jest poprzez diode Zenera (D2) do dodatniego bie- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60»8 060 guna baterii zasilajacej, ponadto kolektor tranzys¬ tora (T2) polaczony jest z wejsciem blokujacym (13) ukladu bramki (4) oraz z baza tranzystora (T\) po¬ przez petle sprzezenia zwrotnego, zawierajaca sze¬ regowo polaczone ze soba diode (D^ rezystory (R^, (R2), (R3) oraz rezystor nastawny (Pi). / ^ 1 \ h Z 16 I I T I I i I i i i " 3 12 • \ 13 1 15 A 14\ FigA Fig.E