Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecze¬ nia przeciazeniowego elektro- i ferrodynamicznych mierników przeznaczony do stosowania w konstruk¬ cji watomierzy i amperomierzy w celu zabezpie¬ czenia organu ruchomego przed mechanicznym uszkodzeniem pod wplywem przeciazen elektrycz¬ nych.Stan techniki. Znany jest uklad zabezpieczenia szczególnie mierników uniwersalnych, z opisu pa¬ tentowego RFN nr 1541748, w którym wskazówka miernika wychodzac poza zakres pomiarowy zwie¬ ra obwód pomocniczy utworzony z tranzystora, rezystora i jednego z uzwojen przekaznika, w któ¬ rym druga cewka przekaznika jest wlaczona w obwód ustroju pomiarowego, wymagajacy zasto¬ sowania tranzystora i dodatkowego zródla napiecia.Znany jest takze uklad zabezpieczenia, z opisu patentowego RFN nr 1242293, utworzony z prze¬ kaznika o dwóch przeciwsobnie nawinietych uzwo¬ jeniach, w którym jedno uzwojenie jest wlaczone szeregowo poprzez rezystor w obwód ustroju po¬ miarowego, zas drugie uzwojenie jest poprzez prostownik wlaczone równolegle do zacisków po¬ miarowych miernika.Znane uklady sa znacznie rozbudowane, wyma¬ gaja stosowania elementów pólprzewodnikowych i nie nadaja sie do stosowania w miernikach elek¬ tro- i forrodynamicznych, a szczególnie w wato- mierzach.Istota wynalazku. Uklad zabezpieczenia przecia¬ zeniowego wedlug wynalazku ma galaz utworzona z szeregowego polaczenia kontaktronu z ogranicza¬ jacym rezystorem, przy czym tak utworzona ga¬ laz jest polaczona równolegle z napieciowa cewka ustroju pomiarowego miernika, zas kontaktron jest umieszczony wewnatrz dwóch dodatkowych cewek, z których jedna cewka jest polaczona w szereg z pradowa cewka ustroju pomiarowego, a druga cewka jest polaczona szeregowo z napieciowa cew- i° ka ustroju pomiarowego zbocznikowana wymienio¬ na galezia.W drugiej postaci ukladu wedlug wynalazku ga¬ laz szeregowego polaczenia kontaktronu z ograni- czajacym rezystorem jest polaczona równolegle z wtórnym uzwojeniem transformatora, które to uzwojenie moze byc polaczone z jedna lub dwie¬ ma cewkami ustroju pomiarowego miernika po¬ laczonymi wzgledem siebie szeregowo lub równo- legie, przy czym kontaktron jest umieszczony w jednej dodatkowej cewce polaczonej szeregowo z pierwotnym uzwojeniem wspomnianego transfor¬ matora.Uklad wedlug wynalazku, przy pomocy prostych srodków technicznych umozliwia zabezpieczenie miernika przed uszkodzeniem mechanicznym jego organu ruchomego przy przeciazeniach elektrycz¬ nych z jednoczesnym wskazywaniem przeciazenia, a co jest zrealizowane przez odpowiedni dobór re- zystancji ograniczajacego rezystora powodujacy 93 03793 037 3 4 przy przeciazeniu elektrycznym miernika odchyle¬ nie sie wskazówki miernika poza zakres podzialki.Objasnienie rysunku. Wynalazek jest blizej objas¬ niony w przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny ukladu w powiazaniu z cewkami ustro¬ ju pomiarowego watomierza, zas fig. 2 druga postac ukladu w powiazaniu z cewkami ustroju pomiarowe¬ go amperomierza polaczonymi szeregowo, a fig. 3 inna postac konstrukcyjna ukladu w powiazaniu z cewkami ustroju pomiarowego amperomierza, z których kazda polaczona jest z odrebnym uzwo- jeniejp^w^nrjojan transformatora.~ T ^. Przyklap ©alizacji wynalazku. Uklad wedlug wy- . " ' ' nalazku (fig. II ma szeregowa galaz 1 utworzona < z kontaktronu E i ograniczajacego rezystora 3. Ga- , 4l£&mlk-J^^ffóraraona równolegle z napieciowa cew- .. ? ka ^4_^iSiróii«pomiarowego miernika. Napieciowa cewka 4 zbocznikowana wymieniona galezia 1 jest wlaczona szeregowo z rezystorem 5 i dodatkowa cewka 6, stanowiac lacznie obwód napieciowy wa¬ tomierza. Pradowa cewka 7 ustroju pomiarowego miernika jest polaczona szeregowo z dodatkowa cewka 8 przy czym kontaktron 2 jest usytuowany wewnatrz obydwu wymienionych dodatkowych ce¬ wek 6 i 8.W drugim przykladzie realizacji ukladu wedlug wynalazku (fig. 2) galaz 1 utworzona z szeregowego polaczenia kontaktronu 2 z ograniczajacym rezys¬ torem 3 jest wlaczona równolegle z wtórnym uzwo¬ jeniem 9 transformatora 10 które jest polaczone z dwoma cewkami 4 i 7 ustroju pomiarowego, które wzgledem siebie moga byc polaczone szere¬ gowo lub równolegle. Kontaktron 2 jest umieszczo¬ ny wewnatrz jednej dodatkowej cewki 11 polaczo¬ nej szeregowo z pierwotnym uzwojeniem 12 trans¬ formatora 10. W innym przykladzie realizacji ukla¬ du (fig. 3) kazda z cewek 4 i 7 ustroju pomia¬ rowego amperomierza jest polaczona z odrebnym przyporzadkowanym jej wtórnym uzwojeniem 13, 14 transformatora 10, zas galaz 1 jest wlaczona równolegle wzgledem jednej albo drugiej cewki 4 lub 7 ustroju pomiarowego miernika.Dzialanie ukladu. Przy wzroscie napiecia lub na¬ tezenia pradu w mierniku mocy (fig. 1) nastepuje pod wplywem pola magnetycznego dodatkowej cewki 6 lub cewki 8 zwarcie sie zestyków kontak¬ tronu 2 i galaz 1 bocznikujac, napieciowa cewke 4 ustroju pomiarowego powoduje zmniejszenie mo¬ mentu kierujacego ustroju miernika do wielkosci powodujacej odchylenie sie wskazówki poza po- dzialka w obszar wskazujacy przeciazenie mier¬ nika, przy jednoczesnym wykluczeniu wystapienia takiego momentu kierujacego, który móglby spo¬ wodowac zniszczenie mechaniczne organu rucho¬ mego ustroju. 0 Analogicznie przebiega dzialanie w innym przy¬ kladzie wykonania ukladu wedlug wynalazku, w przypadku miernika natezenia pradu. Przy wzroscie pradu na uzwojeniu pierwotnym 12 trans¬ formatora 10 polaczonym szeregowo z jsdna do- datkowa cewka 11, wzrasta pole magnetyczne tej cewki powodujac polaczenie "sie zestyków kontak¬ tronu 2 i bocznikowanie poprzez ograniczajacy re¬ zystor 3 wtórnego uzwojenia 9 transformatora 10, które to uzwojenie jest polaczone z cewkami 4 i 7 0 ustroju pomiarowego miernika. PL