Przedmiotem wynalazku jest uklad tranzystoro¬ wego linearnego mieszacza o tranzystorach bipo¬ larnych przeznaczony zwlaszcza do urzadzen ra¬ diokomunikacyjnych.Jednym z wazniejszych podzespolów odbiornika komunikacyjnego, decydujacym o waznych para¬ metrach takich jak odpornosc na modulacje wza¬ jemna i skrosna, jest uklad mieszacza.Najczesciej stosowane sa mieszacze typu sunna- cyjnego, a ich charakterystyczna cecha jest praca na krzywoliniowej czesci lub na zakrzywieniu cha¬ rakterystyki. Mieszacze tego typu cechuje dobra zdolnosc mieszania przy malym poziomie szumów, ale sa duze znieksztalcenia, jakie powstaja na siku- tek pracy ma krzywoliniowej czesci charakterysty¬ ki. Stad tez tranzystorowe uklady mieszania su- macyjinego Charakteryzuja sie duzymi znieksztal¬ ceniami i maja bardzo mala odpornosc na modu¬ lacje wzajemna i skrosna. Mieszacze te sa szero¬ ko rozpowszechnione jako najprostsze o jednym tranzystorze, ale ze wzgledu na znaczne znie¬ ksztalcenia nie sa stosowane w sprzecie radioko¬ munikacyjnym.Znane sa równiez uklady mieszaczy róznico¬ wych o dwóch tranzystorach, których zaleta w stosunku do ukladów jednotranzystorowych jest zdolnosc eliminacji parzystych harmonicznych, ale równiez i te 'uklady mieszaczy maja mala odpor¬ nosc na szkodliwe modulacje.Stosowanie tranzystorów bipolarnych o charak-. 2 terystykach dokladnie kwadratowych pozwala na zwiejkszenie odpornosci na szkodliwe modulacje oraz zmniejszenie znieksztalcen. Oprócz miesza¬ czy typu sumacyjnego stosowane sa równiez mie- szacze typu iloczynowego. Mieszacze typu iloczy- nowego moga byc tak realizowane, ze mozna w nich uzyskac linearna przemiane iloczynowa, przy której znieksztalcenia nieliniowe jak modulacja wzajemna i skrosna nie powstaja. Jednakze mie- io szacze stosowania wielu tranzystorów. Tranzystorowe u- klady linearnej przemiany liloczynowej oparte na parze tranzystorów róznicowych sa równiez bar¬ dzo zlozone, wymagaja stosowania co najmniej czterech tranzystorów i sa realizowane technika ukladów scalonych, jako jedynie oplacalna.Celem wynalazku jest opracowanie mozliwie prostego i taniego ukladu przemiany linearnej o tranzystorach bipolarnych przydatnego do reali- zacji zarówno zwykla technika ukladów hybry¬ dowych, jak i scalonych.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie linearnego mieszacza o dwóch bipolarnych tranzystorach wielkiej czestotliwosci, w którym kolektor piier- wszego tranzystora jest polaczony bezposrednio z emiterem drugiego tranzystora,, którego kolektor dolaczony jest do obwodu rezonansowego czesto¬ tliwosci posredniej. Na baze pierwszego tranzysto¬ ra dolaczony jest sygnal odbierany lulb mierzo- ny, natomiast na baze drugiego tranzystora dola- 92 79992 799 3 czone jest napiecie heterodyny, przy czym obie bazy otrzymuja napiecie polaryzacji z blokowane¬ go dzielnika napiecia zlozonego z rezystorów i diody kompensacyjnej.Mieszacz wedlug wynalazku charakteryzuje do¬ skonala liniowosc przemiany, dzieki czemu moze byc stosowany w odbiornikach radiokomunikacyj¬ nych, zwlaszcza do odbioru sygnalów z modula¬ cja czestotliwosci oraz w urzadzeniach pomiaro¬ wych, jak na przyklad : mikrowoltomierze selek¬ tywne i tym podobne. Dodatkowa jego zaleta jest prostota i taniosc, poniewaz jest realizowany przy uzyciu jedynie dwóch tranzystorów wielkiej cze¬ stotliwosci. Uklad'" jest przydatny do realizacji zwykla technika, jak i technika ukladów scalo¬ nych, czy tez hybrydowych.Wynalazek jest uwidoczniony w przykladzie wy¬ konania na rysunku, przedstawiajacym schemat ideowy mieszacza/ Sygnal odbierany Us kierowany jest na baze pierwszego tranzystora Ti, natomiast napiecie he- terodyiny Uh dolaczone jest do bazy tranzystora T2. Tranzystory Ti i T2 sa polaczone szeregowo i kolektor tranzystora Ti dolaczony jest wprost do emitera tranzystora T2. Prad tranzystora Ti jest prosta funkcja napiecia bazy, zalezy wiec liniowo od napiecia sygnalu Us. Poniewaz impedancja wyjsciowa .tranzystora Ti jest bardzo wielka, rze¬ du setek kiloomów, zas impedancja wejsciowa tranzystora T2 jest mala, przeto tranzystor T2 jest zasilany pradowo przez tranzystor Ti i przy braku sygnalu na bazie T2 prad tego tranzystora jest równy pradowi tranzystora Ti, a wiec jest linio¬ wo zalezny od napiecia sygnalu Us. Z drugiej zas strony prad transzystora T2 jest prosta funkcja napiecia na bazie tego tranzystora. W rezultacie wiec prad wyjsciowy ukladu jest zalezny od ilo¬ czynu napiec Us Uh.W obwodzie kolektora tranzystora T2 umieszczo¬ ny jest obwód rezonansowy nastrojony na czesto¬ tliwosc posrednia. Uklad ten charakteryzuje sie, tym, ze prad kolektora T2 jest liniowa funkcja i- loczynu napiecia sygnalu i napiecia heterodyny.Dzielnik napiecia stalego utworzony z rezystorów Ri, jR2, R3 i diody Di dostarcza do ba:s obu tran¬ zystorów napiec polaryzacyjnych, blokowanych dla pradów w.cz. kondensatorami C.Dzieki zastosowaniu diody kompensacyjnej u- klad jest skompensowany termicznie i moze pra¬ cowac w szerokim zakresie temperatur od —40°C do +50°C przy stalej wartosci zdolnosci prze¬ miany. PL