Przedmiotem wynalazku jest termistorowy uklad do zabezpieczenia izolacji uzwojen elektrycznych, zwlaszcza silników malej mocy i pracujacych im¬ pulsowo stosowanych w obrabiarkach przed skutka¬ mi nadmiernego nagrzania.Do najbardziej rozpowszechnionych zabezpieczen termicznych uzwojen elektrycznych, a zwlaszcza sil¬ ników elektryicanych dtosowainyloh w obrabiarkach, naleza przekazniki termiczne nadpradowe z bimeta¬ lowymi czujnikami temperatury.Charakter i zasada pracy tych zabezpieczen po¬ woduja, ze reaguja one tylko na srednia temperatu¬ re uzwojen, bedace funkcja pradu a wiec moga spel¬ niac w pewnym stopniu role zabezpieczen termicz¬ nych.Taka metoda zabezpieczenia termicznego jest jed¬ nak malo efektywna, wiadomo bowiem, ze np. sil¬ nik jest obiektem niejednorodnym i dlatego tempe¬ ratury w róznych jego punktach moga sie znacznie zmieniac, przekraczajac w niektórych miejscach do¬ puszczalne wartosci dla danej klasy izolacji. Dlate¬ go przy zabezpieczeniach przekaznikami termiczny¬ mi bimetalowymi zdarzaja sie czesto przypadki uszkodzenia cieplnego izolacji a szczególnie w na¬ pedach z silnikami malej mocy badz pracujacych impulsowo w powszechnie stosowanych obrabiar¬ kach.Wady takiego zabezpieczenia sprawily, ze do ochrony termicznej silników stosuje sie coraz czes- 2 ciej przekazniki z czujnikami umieszczone w uzwo¬ jeniach silnika.Przy takim rozwiazaniu temperatura jest bezpo¬ srednim czynnikiem uruchamiajacym przekaznik termiczny.Rozwiazanie to, mimo ze znacznie lepsze od prze¬ kaznika termicznego nadmiarowego, posiada jednak powazne wady zwiazane z samym czujnikiem bime¬ talowym. Aby zabezpieczenie tego typu pracowalo poprawnie, czujniki powinny miec mala stala cza¬ sowa i dobry kontakt cieplny z uzwojeniami.Spelnienie tych wymagan jest trudne ze wzgledu na wymagane miniaturowe wymiary czujników.Przy zmniejszaniu wymiarów wykonanie czujników bimetalowych w sposób zapewniajacy pewnosc ich pracy jest coraz trudniejsze.Poza tym do powaznych wad czujników bimeta¬ lowych nalezy zaliczyc ograniczona trwalosc. Jest to powazna wada, gdyz wmontowanie nowych czuj¬ ników pociaga za soba remont silnika. Stosowane sa równiez rozwiazania oparte na termistorowym ukla¬ dzie do zabezpieczenia izolacji uzwojen elektrycz¬ nych przed przegrzaniem, w którym zastosowane termistory umieszczone sa w czolach uzwojen faz silnika i zalaczone w obwód generatora drgan, za¬ silajacego poprzez prostownik oraz kondensator gla¬ dzacy baze tranzystora pracujacego z przekaznikiem wykonawczym, tak, ze w czasie postoju lub normal¬ nej pracy silnika styki jego zalaczone w obwodzie cewki stycznika liniowego sa zamkniete a w przy- 92 46992 469 3 padku przekroczenia temperatury dopuszczalnej, po¬ woduje zerwanie drgan generatora, wylaczenie przekaznika i odlaczenie silnika od sieci.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu pozwa¬ lajacego na zerwanie drgan generatora i odlaczenie silnika od sieci z chwila powstania przerwy w ob¬ wodzie termistorów.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku przez zasto¬ sowanie w obwodzie generatora drgan potencjome¬ tru tak go obciazajacego, ze z chwila przerwy w ob¬ wodzie termistorów lub ukladzie termistorowego zabezpieczenia izolacji nastepuje zerwanie drgan generatora i odlaczenie silnika stycznikiem liniowym od sieci.Termistorowy uklad jjo zabezpieczenia izolacji uzwojen elektrycznych pjrzed przegrzaniem wedlug wynalazku zapewnia duza niezawodnosc i trwalosc, niski koszt produkcji, duza czulosc, male wymiary.W celu lepszego zrozumienia istoty wynalazku jest on przedstawiony szczególowo na podstawie przyk- *¦ ladu wykonania uwidocznionego na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia termistorowy uklad do za¬ bezpieczenia izolacji uzwojen elektrycznych przed przegrzaniem, a fig. 2 — obwody zasilania i stero¬ wania zabezpieczanego silnika.Termistorowy uklad do zabezpieczenia izolacji uzwojen elektrycznych przed przegrzaniem sklada sie z termistorów RT1 i RT2, generatora drgan G, kondensatorów spfnzegaijacego Cl i gladzacego G2, prostownika zbudowanego na diodach AD1 i AD2 oporników RP1 i RP2 oraz tranzystora AT pracu¬ jacy w ukladzie wtórnika amiterowego z przekaz¬ nikiem wykonawczym D.Dzialanie ukladu jest nastepujace: Po zalaczeniu napiecia zasilania stycznikiem li¬ niowym DC, dwa termistory RT1 i RT2 umieszczo¬ no w czolach uzwojen dwóch dowolnie wybranych faz silnika M rozpoczynaja prace czujników tempe¬ ratury.Zimiany temperatury uzwojen sa przeksztalcone na zmiany opornosci. Termistory zalaczone sa do obwodu generatora drgan, który poprzez konden¬ sator sprzegajacy Cl i prostownik zlozony z diod AD1 i AD2 oraz kondensator gladzacy C2 zasila wejscie wtórnika emitarowego, zbudowanego na tranzystorze AT, tak, ze w czasie postoju badz nor- • malnej pracy silnika M przekaznik wykonawczy D, pracujacy jako opornosc emiiterowa jest wzbudza¬ ny, powodujac zalaczenie swoich normalnie otwar¬ tych styków D w obwodzie cewki stycznika linio¬ wego DC. Umozliwia to zalaczenie silnika. Przekro¬ czenie temperatury dopuszczalnej lub przerwa w io obwodzie termlistorów tak wysterowuje uklad ter- mistoroweigo zabezpieczenia izolacji 1, ze nastepu¬ je zerwanie drgan generatora G, przerwa w za¬ silaniu przekaznika D i wylaczenie stycznika linio¬ wego DC stykami D i odlaczenie silnika M od sieci.Ustawienie dopuszczalnej temperatury zadzialania dla danej klasy izolacji odbywa sie potencjome¬ trem RP1.W celu kontroli ciaglosci obwodu tenmistorów PTI i PT2 i ukladu 1, potencjometr RP2, tak ob- ciazla generator drgan G, ze przy powstaniu przer^ wy w tym obwodzie nastepuje zerwanie dngan i odlaczenie .silnika M od sieci.Uklad posiada zdolnosc powrotu do polozenia wyjsciowego z chwila spaldku temperatury uzwo- jen ponizej temperatury dopuszczalnej. PL