Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadze¬ nie do alternatywnego i ilosciowego pomiaru wspólczynnika szumów czwórników elektrycznych.Parametry szumowe, a szczególnie wspólczynnik szumów jest jednym z wazniejszych wskazników technicznych nowoczesnych urzadzen elektronicz¬ nych i telekomunikacyjnych.Znany z patentu polskiego nr 66503 sposób au¬ tomatycznego pomiaru wspólczynnika szumów po¬ lega na tym, ze porównuje sie poziomy mocy otrzymywane na wyjsciu toru pomiarowego przy wylaczonym generatorze szumów na jego wejsciu z poziomem mocy szumów otrzymywanych na tym wyjsciu przy wlaczonym generatorze szumów i wlaczonym regulowanym tlumiku. W wyniku wielokrotnego porównywania tych poziomów mocy otrzymuje sie ciagly sygnal bledu, który steruje generatorem szumów tak, aby poziomy mocy na wyjsciu toru pomiarowego byly równe przy wy¬ laczonym generatorze szumów i przy wlaczonym generatorze szumów i tlumiku. Wówczas wskaz¬ nik poziomu mocy szumów generatora szumów mozna wyskalowac w wartosciach wspólczynniku szumów badanego czwórnika.Urzadzenie do pomiaru wspólczynnika szumów wedlug tego sposobu sklada sie z szeregowo po¬ laczonych bloków generatora szumu, badanego czwórnika, wzmacniacza pomiarowego, regulowa¬ nego tlumika i detektora amplitudy, którego wyj- 2 scie dolaczone jest poprzez detektor fazy i uklad automatycznej regulacji poziomu z wejsciem ge¬ neratora szumów. Stopien koncowy wzmacniacza pomiarowego zawiera uklad automatyczny regu¬ lacji wzmocnienia, zapewniajacy staly poziom syg¬ nalu na wyjsciu detektora amplitudy. Praca urza¬ dzenia steruje generator kluczujacy, który wlacza synchronicznie generator szumów i regulowany tlumik oraz dostarcza próbki napiecia dla detekto¬ ra fazy.W opisanym wyzej sposobie automatycznego po¬ miaru samoczynne nastawianie poziomu wyjscio¬ wego generatora szumów nastepuje poprzez uklad porównania lub detektor fazowy charakteryzujacy sie duza inercja regulacji podyktowana bezwlad- noscia ustalania poziomów zródel szumów. Pro¬ wadzi to do wystepowania wolno-zmiennych, za¬ nikajacych oscylacji stanów przejsciowych, co ma wplyw na stosunkowo dlugi czas pomiaru. Nie¬ dostatki te uniemozliwiaja takze szybkie pomiary alternatywne.Celem wynalazku jest okreslenie sposobu alter¬ natywnego i ilosciowego pomiaru wspólczynnika szumów czwórników elektrycznych i opracowanie urzadzenia do stosowania tego sposobu, które za¬ pewni jednoczesnie wielokrotne powtórzenie, us¬ rednienie i ekspozycje wyniku w taki sposób, aby z mala stala czasowa dokonywac selekcji elemen¬ tów wedlug zadanej wielkosci lub z wieksza sta- 9163191 631 3 4 la czasowa niezbedna do dokladniejszego usred¬ nienia wyniku dokonywac pomiaru ilosciowego.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze wyzna¬ cza sie róznice usrednionych wartosci poziomów mocy uzyskiwanych przez wielokrotne porównanie mocy szumów w obu taktach pomiarowych, która nastepnie steruje skalowany wskaznik. Ponadto wyjsciowy poziom odniesienia toru pomiarowego okresla sie automatycznie w jednym z dwu tak¬ tów pomiarowych.Urzadzenie do stosowania tego sposobu zawiera dwa niezalezne uklady z pamiecia, których wej¬ scia dolaczone sa poprzez przelacznik synchroni¬ czny do wyjscia detektora amplitudy, natomiast wyjscia ukladów z pamiecia polaczone sa z mier¬ nikiem.Dodatkowe wyjscie jednego ukladu z pamiecia polaczone jest przez wzmacniacz z ukladem au¬ tomatycznej regulacji wzmocnienia wzmacniacza pomiarowego, a do wejscia generatora szumów, wejscia tlumika i przelacznika synchronicznego doprowadzony jest sygnal z zespolu generatorów taktujacych.Korzysci techniczne wynikajace z zastosowania wynalazku polegaja na mozliwosci dokonania szy¬ bkiego pomiaru alternatywnego, jak równiez po¬ miaru ilosciowego z wieksza stala czasowa ko¬ nieczna do dokladnego usrednienia wyniku.Urzadzenie do pomiaru wspólczynnika szumów wedlug wynalazku wyposazone jest w uklad umoz¬ liwiajacy polaryzacje napieciami stalymi oraz po¬ miar pojedynczych egzemplarzy tranzystorów lub bardziej zlozonych czwórników elektrycznych.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat blokowy urzadzenia do alternatywnego i ilosciowego pomiaru wspólczynnika szumów.Sposób bedacy przedmiotem wynalazku polega na tym, ze rejestruje sie poziomy mocy w dwu niezaleznych ukladach z pamiecia 9 i 10, wyste¬ pujace na wyjsciu toru pomiarowego w czasie, gdy wylaczony jest generator szumów 1 na jego wej¬ sciu oraz w czasie gdy generator szumów 1 i tlu¬ mik 5 sa wlaczone.W wyniku wielokrotnego porównania otrzymuje sie usrednione wartosci poziomów mocy, których róznica steruje skalowany miernik 11. Ponadto w jednym z dwóch taktów pomiarowych okresla sie automatycznie wyjsciowy poziom odniesienia toru pomiarowego.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku zawiera generator szumów 1 wraz ze wskaznikiem 2 podlaczony do wejscia badanego czwórnika 3. Sygnal z wyjscia badanego czwór- nika 3 poprzez wzmacniacz pomiarowy 4 wypo¬ sazony w uklad automatycznej regulacji wzmoc¬ nienia, tlumik 5, wzmacniacz koncowy 6, detek¬ tor amplitudy 7 i przelacznik synchroniczny 8 podaje sie do dwu niezaleznych^ ukladów z pamie¬ cia 9 i 10. Róznice usrednionych wartosci pozio¬ mów na wyjsciu ukladów z pamiecia 9 i 10 re¬ jestruje kalibrowany miernik 11 wskazujacy od¬ chylke wartosci wspólczynnika szumów w odnie¬ sieniu do poziomu nastawionego w generatorze szumów 1.Sygnal wyjsciowy jednego ukladu z pamiecia rejestrujacego poziom szumów w czasie wyla¬ czenia generatora szumów 1 steruje wzmacniacz 12 polaczony .z ukladem automatycznej regulacji wzmocnienia wzmacniacza pomiarowego 4. Zespól generatorów taktujacych 13 polaczony z genera¬ torem szumów 1, tlumikiem 5 i przelacznikiem synchronicznym _8 zapewnia rozdzial czasowy i synchronizacje procesu pomiarowego.Urzadzenie wyposazone jest dodatkowo w za¬ silacz 14 napiec polaryzujacych, wykorzystywany przy pomiarach elementów pólprzewodnikowych. PL