Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do mnozenia, znamienny w zasadzie cyfro- wemi polami o liczbach naturalnego szere¬ gu od 0 do 9, jako podstawa cyfrowych szeregów, i o pojedynczych cyfrach, sta¬ nowiacych niezmieniajace sie sumy war¬ tosci jedynek iloczynu cyfry podstawowej z dowolna cyfra mnoznika i ewentualnie dziesiatki iloczynu, cyfry, odpowiadajacej miejscu mnoznej (wskaznikowej cyfry po¬ la) z ta sama cyfra.Przyrzad wedlug wynalazku, w zasto¬ sowaniu do nowoczesnych maszyn do mno¬ zenia, umozliwia proste i szybkie wykony¬ wanie dzialania, gdyz jest nadzwyczaj u- proszczony, a wiec i tanszy.Budowa przyrzadu oparta jest na o- trzymywaniu iloczynu w ten sposób, ze do jedynek, powstajacych z pomnozenia war¬ tosci jedynek mnoznej, musza byc zawsze doliczone dziesiatki, wynikajace z pomno¬ zenia na te sama cyfre najblizszej warto¬ sci mnoznej. Ta zasada, zastosowana do najnizszej cyfry mnoznej, wskazuje, ze jedynki otrzymane z jej pomnozenia, wy¬ razaja jednoczesnie jedynki iloczynu. Po¬ nizszy przyklad objasnia powyzsza zasade. 54 razy 7 4X7 5X7 28 35 378 Nalezy wiec do 5 jedynek iloczynu 7X5 doliczyc 2 jedynki iloczynu 7X4, azeby w ostatecznym rezultacie na miej-scu dziesiatek okazala sie wlasciwa cyfra 7, podczas gdy jedynki iloczynu 7X4 (czyli obu najnizszych miejsc mnoznej i mnoznika) pozostaja równoczesnie nie¬ zmienne w ostatecznym rezultacie, jako cyfra 8.Wynalazek uwzglednia te zasade przez to, ze kazda cyfra (cyfra wskaznikowa) naturalnego szeregu liczbowego 0 do 9 o- trzymuje jednocyfrowe pole o cyfrowych szeregach, posiadajacych cyfry naturalne¬ go szeregu od 0 do 9 jako cyfry podsta¬ wowe. Pojedyncze cyfry kazdego szeregu przedstawiaja sumy z wartosci jedynko- wej iloczynu cyfry podstawowej z dowol- nem miejscem mnoznika i z ewentualnie wystepujacej wartosci dziesiatków iloczy¬ nu cyfry, odpowiadajacej miejscu mnoz¬ nej (cyfry wskaznikowej pola) z tern sa¬ mem miejscem mnoznika. Kazdy cyfrowy szereg pola jest wiec oznaczony przez je¬ go cyfre podstawowa i wskaznikowa. Je¬ zeli wiec cyfra podstawowa jakiegos sze¬ regu jest cyfra mnoznej, cyfra wskazniko¬ wa tego pola przedstawia cyfre najblizsze¬ go nizszego miejsca mnoznej,.Zaznaczyc nalezy jeszcze, ze we wszystkich tych wypadkach, w których z wyzej wymienionego sumowania wartosci jedynek i dziesiatków, koniecznego do tworzenia pojedynczych cyfr pól, otrzy¬ muje sie dwuznaczna liczba, tylko jej wartosc jedynkowa zostaje oznaczona i wyrazona przez podkreslenie (patrz fig. 1 i 2) tak, ze pojawiajaca sie cyfra dziesiat¬ ków musi byc przeniesiona na najblizsze miejsce wyzsze.Szczególne pole liczbowe, nazwane stalem polem, zawiera szeregi cyfr, przed¬ stawiajacych wartosci jedynek iloczynów, wynikajacych z mnozenia jednoznacz¬ nych liczb z cyframi od 0 do 9. Pole to sluzy do wyszukiwania cyfry jedynek ilo¬ czynu, majacego byc otrzymanym. Jav- snem jest, ze stale pole odpowiiada zupel¬ nie polu cyfrowemu wskaznikowej cyfry 0 (polu zerowemu), gdyz w tern ostatniem iloczyny z cyfry wskaznikowej i kazdego dowolnego miejsca mnoznika równaja sie zawsze zeru, nie daja wiec zadnego dzie¬ siatka do tworzenia cyfr tego pola.Celem utworzenia iloczynu ustawia sie najpierw pole (pole zerowe, fig. 3) na podstawowa cyfre, odpowiadajaca jedyn- kowej wartosci mnoznej (w powyzszym przykladzie 4), a nastepnie pola, w któ¬ rych wskaznikowe cyfry odpowiadaja po¬ jedynczym cyfrom mnoznej 4, 5 (fig. 2 wzglednie 1) w powyzszym porzadku na podstawowa cyfre, równa najblizszej wyz¬ szej miejscowej cyfrze wartosciowej.Obok zerowego pola, ustawionego na podstawowa cyfre 4, znajduje sie wiec po¬ le cyfrowe, zaopatrzone wskaznikowa cy¬ fra 4, a ustawione na podstawowa cyfre 5.Obok tego pola znajduje sie pole ze wskaznikowa cyfra 5, pozostajace w nor- malnem polozeniu (ustawione na podsta¬ wowa cyfre 0).Fig. 4 wskazuje, odpowiednio do po¬ wyzszych wywodów, takie ulozenie obok siebie trzech cyfrowych pól (ze wskazni- kowemi cyframi 0, 4 i 5) potrzebnych do tworzenia iloczynu, ze iloczyn wymienio¬ nego przykladu 54 X 7 = 378, moze byc odczytany, jako zwarta liczba. Cyfry, ma¬ jace byc uzyte do tworzenia iloczynu, a wiec 3, 7, 8 sa na fig. 1, 2 i 3 rysunku uje¬ te w kólka, W ten sam sposób sa oznaczo¬ ne na fig. 4 podstawowe cyfry 4, 5, odpo¬ wiadajace obu miejscom mnoznej, jak tez pojedyncze cyfry 3, 7, 8 iloczynu, polaczo¬ ne przez ustawienie w jedna zwarta liczbe.Te przebiegi ustawiania mozna natu¬ ralnie tez wykonac mechanicznie przez za¬ stosowanie cyfrowych pól na ruchomych wspornikach, ustawianych w wyzej wy¬ mieniony sposób recznie, przy uzyciu od¬ powiednich mechanizmów przenosnych.Sposób postepowania przy dzieleniu,kiedy dzielnik nalezy ustawic, jak przed¬ tem mnoznik, wyplywa ze zwyklego od¬ wrócenia wyzej wymienionego przykladu tak, ze przy dzieleniu 378.: 54 okazuje sie w siódmym poprzecznym szeregu natych¬ miast liczba 378, odpowiadajaca dzielnej, a wiec mnoznik, odpowiadajacy temu poprzecznemu szeregowi, mianowicie 7 przedstawia szukany iloraz.Celem osiagniecia sumy kilku iloczy¬ nów, wzglednie celem latwiejszego odna¬ lezienia przy przeprowadzaniu dzielenia, w kazdym wypadku majacych byc ozna- czonemi liczb podzialu mozna uzyc, w ce¬ lu uzupelnienia opisanego przyrzadu do mnozenia, kazdy dowolny aparat do do¬ dawania, Innemi slowy, kazdy aparat do dodawania i odejmowania daje sie uzyc równoczesnie do mechanicznego wykony¬ wania mnozenia i dzielenia przez zastoso¬ wanie urzadzen do mnozenia, odpowiednio do sposobu wedlug wynalazku.Przedstawione pojedyncze przebiegi moga byc wykonane mechanicznie przez zastosowanie, jako cyfrowych wartosci, pól na ich wspornikach kól zebatych, za¬ opatrzonych w odpowiednia ilosc zebów, odcinków zebatych, odpowiednio rozdzie¬ lonych trzpieni lub innych znanych czesci przenosnych, przyczem pojedyncze szere¬ gi cyfr laczy sie ze soba przez odpowied¬ nie kola liczbowe (liczydla lub tym podob¬ ne) tak, ze po ustawieniu mnoznej i mnoz¬ nika, iloczyn zostaje przeniesiony zapo¬ moca odpowiednich mechanizmów na li¬ czydlo (np, zapomoca pociagniecia draz¬ ka) i moze byc na niem odczytany.Szczególna zaleta cyfrowych pól we¬ dlug wynalazku polega na tern, ze przy przenoszeniu dziesiatków potrzebna jest tylko cyfra 1 (jednostopniowe przenosze¬ nie dziesiatków), a wiec zbytecznem sa skomplikowane mechanizmy do przeno¬ szenia dziesiatków, co umozliwia zastoso¬ wanie znacznie uproszczonej, zajmujacej malo miejsca, konstrukcji. Oprócz tego, potrzebne jest przy ustawianiu wykonanie tylko jednej czynnosci, np. zapomoca drazka, dla kazdego miejsca mnoznika (tworzenie czesciowego iloczynu), Na rysunku nie przedstawiono mecha¬ nicznych czesci, sluzacych do budowy przyrzadu wedlug wynalazku, gdyz sa one ogólnie znane (jak np, kola liczbowe, li¬ czydla, klawiatury iii tym podobne). Wyna¬ lazek dotyczy wiec wszelkich urzadzen, uzywanych do mechanicznego wykonywa¬ nia mnozenia i dzielenia, w których sa za¬ stosowane cyfrowe pola z pojedynczemi cyframi lub z ich oznaczeniami, których pojedyncze cyfry, a wzglednie ich ozna¬ czenia, tworza niezmienne sumy z warto¬ sci jedynek iloczynu podstawowej cyfry z dowolna cyfra mnoznika, i ewentualnej wartosci dziesiatek iloczynu cyfry mnoznej (wskaznikowej cyfry pola) z ta sama cy¬ fra mnoznika. PL