Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny do pomiaru i nadzorowania parametru przy pomo¬ cy czujnika pomiarowego, w którym czujnik po¬ miarowy zasilany jest pradem stalym, a uklad za¬ wiera co najmniej jeden element detekcyjny, któ¬ rego charakterystyka zmienia sie w funkcji zmian wartosci dozorowanego parametru, przy czym zmia¬ na ta pociaga, bezposrednio lub posrednio, zmiane stalego napiecia elektrycznego, dajac sygnal po¬ miarowy, którego wartosc jest badz mierzona, badz porównywana z napieciem odniesienia o niezmien¬ nej wartosci.Znane tego rodzaju uklady zawieraja zespól po¬ miarowy i dozorujacy oraz czujnik, które sa po¬ laczone miedzy soba przewodami tak, ze czujnik moze byc umiejscowiony w oddalonym pomieszcze¬ niu, co umozliwia dokonywanie pomiaru lub dozo¬ ru na odleglosc. Kabel zawierajacy przewody ele¬ ktryczne zasila czujnik pradem elektrycznym i przekazuje zespolowi pomiarowemu informacje wykryte przez czujnik, w postaci napiecia stalego.Przewody kablowe laczace czujnik pomiarowy z zespolem pomiarowym wprowadzaja spadki na¬ piec na linii spowodowane pradem zasilania, jak i sygnalami pomiarowymi. Koniecznym jest wiec dokonywanie dlugich i klopotliwych regulacji, aby te spadki napiecia skompensowac.W niektórych ze znanych ukladów czujnik na swych zaciskach jest zasilany napieciem stalym.Wzglednie latwo jest wtedy opracowac obwody re- gulujace wlasciwe napiecie i dokonywac regulacji, gdy czujnik stanowi integralna czesc zespolu po¬ miarowego, albo ma byc zainstalowany w odleglos¬ ci niezmiennej od reszty aparatury. Nie jest tak jednak, gdy czujnik przeznaczony jest do zainsta¬ lowania w pomieszczeniach, których odleglosc od zespolu pomiarowego moze ulegac zmianie w sze¬ rokich granicach. Wówczas rozrzut charakterystyk przewodów elektrycznych kabla polaczeniowego nie pozwala na dokonywanie regulacji oraz kompen¬ sacji bez dokladnego okreslenia spadków napiecia w linii, wyliczonych w zaleznosci od wartosci pra¬ du zasilajacego i charakterystk przewodów uzyte¬ go kabla.Mozna wykorzystywac dwóch operatorów dla do¬ konania regulacji za kazdym razem, gdy czujnik jest umiejscowiony w nowym pomieszczeniu, wtedjr jeden operator znajdowalby sie blisko czujnika dla kontrolowania napiecia rzeczywiscie przylozonego na zaciskach czujnika, drugi operator znajdowalby sie przy zespole pomiarowym dla dokonania odpo¬ wiedniej regulacji w zaleznosci od wskazówek do¬ starczonych mu przez pierwszego operatora. Ta metoda pracy zmusza do uzycia srodków lacznosci, które znajdowalyby sie w dyspozycji obu operato¬ rów. Metoda ta jest powolna i kosztowna oraz nie wyklucza pomylek spowodowanych wadami srod¬ ków lacznosci.Proponowano równiez sam czujnik wyposazyc w obwód regulacji napiecia, pomimo, ze komplikuje 912483 91248 4 to czujnik i znacznie powieksza wymiary. Rozwia¬ zanie to nie ma wplywu na zmiane sygnalu po¬ miarowego wynikla z oddalenia czujnika, co sta¬ nowi powazna niezgodnosc tego rozwiazania.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu, w 5 którym czujnik i zespól pomiarowy moga byc u- miejscowione w dowolnej od siebie odleglosci, po¬ laczone kablem odpowiedniej dlugosci, nie powo¬ dujac przy tym zmian sygnalu pomiarowego.Uklad elektryczny do pomiaru i nadzorowania 10 parametru przy pomocy czujnika pomiarowego, za¬ wierajacy zespól pomiarowo — nadzorujacy i czuj¬ nik pomiarowy polaczone przewodami zasilania czujnika i liniami przesylowymi przenoszacymi in¬ formacje uzyskane przez czujnik do zespolu pomia- 15 rowego, przy czym czujnik jest zasilany pradem stalym ze zródla zasilajacego z obwodem regula¬ cyjnym utrzymujacym stale napiecie na zaciskach czujnika, a sygnal wyjsciowy czujnika jest sygna¬ lem napiecia stalego, wedlug wynalazku, charakte- 20 ryzuje sie tym, ze obwód regulacyjny znajduje sie w zespole pomiarowym, który posiada szyne poten¬ cjalu odniesienia, którego zmienna wartosc jest rów¬ na kazdorazowej wartosci potencjalu wyjsciowego zasilajacego czujnik pomiarowy. 25 Obwód regulacyjny napiecia jest przylaczony do szyny potencjalu odniesienia i jednoczesnie do sta- lopradowego obwodu zasilania czujnika pomiaro¬ wego. Wyjscie zasilania czujnika pomiarowego jest polaczone z masa ukladu i jednoczesnie z szyna 30 potencjalu odniesienia poprzez pierwszy pomocni¬ czy przewód laczacy i wzmacniacz operacyjny w ukladzie wtórnika emiterowego o wysokiej impe- dancji wejsciowej, a obwód regulacyjny napiecia zawiera obwód z wejsciem o wysokiej impedancji, 35 który jest polaczony z wejsciem zasilajacym czuj¬ nika za pomoca drugiego pomocniczego przewodu laczacego i steruje potencjalem tego wejscia po¬ przez potencjal szyny potencjalu odniesienia tak, ze pozostaje on równy potencjalowi odniesienia. 40 Odbierajacy sygnal pomiarowy pradowy obwód wy¬ korzystania pomiaru ma jako potencjal odniesienia równiez potencjal szyny potencjalu odniesienia.Czujnik pomiarowy do pomiaru i nadzorowania zawartosci gazu palnego w mieszaninie gazowej za- 45 wiera detektor katalityczny stanowiacy katalitycz¬ na perelke pomiarowa oraz kompensator stanowia¬ cy katalityczna perelke odniesienia. Perelki detekto¬ ra i kompensatora sa polaczone szeregowo, a punkt polaczenia obydwu perelek jest polaczony z ukla- 50 dem wykorzystania pomiaru. Ponadto koncówka perelki deterktora katalicznego jest polaczona z za¬ ciskiem wejsciowym, a koncówka perelki kompen¬ satora z zaciskiem wyjsciowym zasilania prado¬ wego czujnika pomiarowego. 55 W ukladzie wedlug wynalazku osiaga sie auto¬ matyczna kompensacje bez potrzeby regulacji zmian sygnalu pomiarowego, jakie pojawiaja sie, gdy czuj¬ nik 'jest umieszczony w pomieszczeniach znacznie oddalonych od zespolu pomiarowego lub dozoruja- «o cego.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu polaczonego z obwo¬ dem wykorzystania pomiaru, fig. 2 — schemat dru- «¦ giego przykladu wykonania ukladu polaczonego z dwoma obwodami wykorzystania pomiaru.Uklad pomiarowy zawiera zesJAl pomiarowy 20 oraz czujnik pomiarowy 1 polaczone kablem pie- cio-zylowym. Zespól pomiarowy obejmuje obwód regulacyjny 6, który jest funkcjonalnie polaczony jednoczesnie z czujnikiem 1 i obwodem wykorzy¬ stania pomiaru 11 zawartym równiez w zespole po¬ miarowym 20. Wyjscie obwodu wykorzystania po- •miaiTu 11 jest polaczone z przyinajlmniej jednyim ob¬ wodem wylaczajacym lub alarmowym 14, 19.Przedstawiony zostanie najpierw zespól funkcjo¬ nalny skladajacy sie z czujnika i abwpdu regula¬ cyjnego 6 zespolu pomiarowego 2& i )l ;.W ukladzie przedstawionym n# fig. 1 czujnik po¬ miarowy 1 zawiera detektor katalityczny 2 i kom¬ pensator 3 polaczone szeregowo i majace wspólny punkt Q, zasilane pradem stalym Ic "przez obwód grzejny obejmujacy zródlo napiecia +Uj, nie poka¬ zane na rysunku, obwód regulacyjny napiecia, prze¬ wód doprowadzajacy 4 przylaczony do zacisku M detektora 2, to jest do punktu cieplego czujnika pomiarowego 1 oraz przewód zwrotny 5 laczacy zacisk N kompensatora 3 — punkt zimny czujnika pomiarowego 1 — z masa ukladu za posrednictwem reakcji R^ Czujnik pomiarowy 1 dostosowany jest do nadzo¬ rowania i/lub mierzenia zawartosci gazu palnego w palnej mieszaninie gazowej. Do tego celu wy¬ korzystuje sie jako elementy detektujace i kom¬ pensujace perelki katalityczne znanego typu. Pe¬ relki detektora katalitycznego 2 i kompensatora 3 oraz prad grzejny sa dobrane tak, ze gaz pali sie na perelce detektora 2 lub w jej poblizu, ale nic pali sie na perelce kompensatora 3, przez co wzras¬ ta rezystancja elektryczna perelki detektora 2, pod¬ czas gdy rezystancja perelki kompensatora 3 zmie¬ nia sie tylko* w funkcji temperatury wlasnej mie¬ szaniny gazowej. Zmiana rezystancji elektrycznej perelki detektora 2 reprezentuje zawartosc palnego gazu w mieszance gazowej i wywoluje zmiany na¬ piecia elektrycznego wystepujace na zaciskach wyjs ciowych.Obwód regulacyjny 6 napiecia stanowi obwód zintegrowany znanego typu, zasilany przez zródlo napiecia Ulf poszczególne polaczenia obwodu 6 z u- kladem sa nastepujace: zaciski wejsciowe V+ oraz Vc sa przylaczone do zródla -+Ulf zacisk wyjscio¬ wy V- jest polaczony z dodatnia okladzina kon¬ densatora spolaryzowanego C, którego okladzina ujemna jest polaczona z masa.Zacisk wyjsciowy Vref jest polaczony z okladzina dodatnia kondensatora C za posrednictwem obwodu obejmujacego polaczone szeregowo rezystor R2, po¬ tencjometr Pj polaczony jako rezystor nastawny, rezystor R|, potencjometr P2 i rezystor R4. Zacisk wejsciowy nieinwersyjny NI jest polaczony' ze wspólnym punktem potencjometru Pi i rezystora Rj. Zacisk wyjsciowy Vout Jest polaczony z baza tranzystora Tt typu n-p-n, którego* kolektor jest przylaczony do zródla napiecia +U1 i którego emi¬ ter jest polaczony szeregowo z rezystorem R5 oraz z przewodem 4 obwodu grzejnego czujnika pomia¬ rowego 1. Zaciski wejsciowe CL oraz CS obwodu 6;5 91248 6 wyznaczajace prad, sa polaczone z koncami rezy¬ stora R5.Ponadto zacisk M detektora katalitycznego 2 czujnika pomiarowego 1 jest przylaczany do in- wersyjnego zacisku wejsciowego INV obwodu re¬ gulacyjnego 6 za posrednictwem przewodu 7, a przewód 8 laczy zacisk N kompensatora 3 czuj¬ nika pomiarowego 1 z jednym wejsciem wzmacnia¬ cza operacyjnego 9, którego drugie wejscie oraz wyjscie sa bezposrednio przylaczone do okladziny dodatniej kondensatora C. Wzmacniacz operacyjny 9 jest wiec wlaczony jako wtórnik emiterowy lub obnizacz impedancji. Punkt Q wspólny dwóch pe¬ relek detektora 2 i kompensatora 3 jest polaczony za posrednictwem przewodu 10 z obwodem wyko¬ rzystania pomiaru 11.Okladzina dodatnia kondensatora C jest dolaczona do szyny potencjalu odniesienia Mf, który jest zmiennym potencjalem zaleznym od potencjalu na wyjsciu . czujnika pomiarowego 1. Obwód regula¬ cyjny 6. dostarcza stale na swoim wyjsciu Vref na¬ piecie Urei o stalej wartosci w stosunku do po¬ tencjalu odniesienia Mf. Napiecie czesciowe Uri wy¬ stepujace w punkcie wspólnym potencjometru Pi i rezystora R8 oraz przylozone na wejsciu NI obwo¬ du : 6.. i napiecie czesciowe Ur2 otrzymywane na su¬ waku,potencjometru P2, maja stale wartosci wzgle- tencjal jako potencjal odniesienia Mf.Wynikajaca z konstrukcji, wysoka impedencja wejsc INV oraz NI obwodu regulacyjnego 6 powo¬ duje, ze przez przewody 7 i 8 plynie tylko bardzo niewielki prad, a spadek napiecia w tych przewo¬ dach jest pomijalny. Wynika, ze potencjal konca przewodu 7 dolaczony do wejscia INV obwodu 6 Jest potencjalem zacisku M detektora 2 czujnika pomiarowego, a potencjal konca przewodu 8 przy¬ laczony do wzmacniacza operacyjnego 9 jest po¬ tencjalem zacisku S kompensatora 3 czujnika po¬ miarowego 1- Prad grzania plynacy w obwodzie 4-2-3-5 nadaje zaciskowi N potencjal zalezny od dlugosci przewo¬ du 5, a wzmacniacz operacyjny 9 ustala ten sam po¬ tencjal, jako potencjal odniestienila Mf.Obwód regulacyjny 6 regulujac automatycznie napiecie ~Vout dopasowuje konduktancje tranzy¬ stora Tlf ustala napiecie (UN—UMf) a wiec powodu¬ je, ze napiecie (UM—UN) pozostaje równe napieciu Url przylozonemu na wejsciu NI obwodu.Sygnal pomiarowy Um determinowany przez na¬ piecie (UQ—UN) jest przekazany przy pomocy prze¬ wodu 10 do obwodu wykorzystania pomiaru 11, który jest czescia zespolu pomiarowego.Obwód wykorzystania pomiaru 11 sklada sie z o- bwodu wzmacniajacego stanowiacego wzmacniacz operacyjny 12, którego wejscie „plus" jest przyla¬ czone do suwaka potencjometru P2 za posrednict¬ wem rezystora R6, a którego wejscie „minus" jest przylaczone do przewodu 10 za posrednictwem re¬ zystora R7 i którego wzmocnienie jest determino¬ wane obwodem obejmujacym potencjometr Pj la¬ czacy wyjscie wzmacnicza operacyjnego 12 z szy¬ na potencjalu odniesienia Mf oraz obwodem zapo¬ rowym Ra—d laczacym suwak potencjometru P8 z wejsciem „minus" wzmacniacza operacyjnego 12.Ponadto, obwód 11 obejmuje rezystancje obciazenia RM i element pomiarowy stanowiacy galwanometr 13 polaczony z szyna potencjalu odniesienia Mf, ponadto równiez obejmuje potencjometr P4 wla¬ czony pomiedzy wejscie Vref obwodu 6 i szyne s potencjalu odniesienia Mf, a dostarczajacy napiecie progowe równe USi wystepujace pomiedzy jego su¬ wakiem a potencjalem odniesienia szyny Mf.Gdy czujnik pomiarowy znajduje sie w czystym powietrzu, napiecie (UQ—UN) ma wartosc +Umo, a napiecie Ur2 wystepujace na suwaku potencjo¬ metru P2 ma taka wartosc, ze wzmacniacz ope¬ racyjny 12 nie dostarcza zadnego napiecia. Gdy czujnik pomiarowy znajduje sie w mieszaninie po¬ wietrza i gazu palnego, to spalanie gazu palnego na perelce detektora 2 powoduje wzrost jej rezy¬ stancji, podczas gdy rezystancja perelki kompen¬ satora 3 nie zmienia sie. Gdy napiecie UM—UN jest utrzymywane jako stale, napiecie Um=Uq—Un przyjmuje wartosc dodatnia mniejsza od Umo.Napiecie dodatnie Ur2—Um jest wzmacniane przez wzmacniacz operacyjny 12 i dostarczone przez nie¬ go dodatnie napiecie U'M wywoluje odchylenie gal- wanometru 13 proporcjonalne do zawartosci gazu palnego w mieszaninie gazowej, w której czujnik pomiarowy jest zanurzony.Obwód wykorzystania pomiaru II jest, jak bylo to juz powiedziane ,polaczony z obwodem wyzwa¬ lania alarmu 14, który obejmuje: wzmacniacz ope¬ racyjny 15 w ukladzie przerzutnika dwustabiinego, którego wejscie»„plus" jest polaczone z wyjsciem wzmacniacza operacyjnego 12, a wejscie „minus" jest polaczone z suwakiem potencjometru P4. Po¬ nadto obwód 14 zawiera tranzystor T2 typu n-p-n, którego baza jest polaczona po pierwsze z wyjsciem wzmacniacza operacyjnego 15 za posrednictwem re¬ zystora Rg i diody Dlt której anoda jest polaczona ze wzmacniaczem operacyjnym 15, a po drugie z masa ukladu za posrednictwem rezystora R10 o o- pornosci stosunkowo wysokiej, przy czym kolektor tranzystora T2 jest polaczony do zródla napiecia +Vl za pomoca obwodu obrazujacego, utworzone¬ go przez szeregowo polaczone rezystory Rn i R12 oraz diode elektroluminescencyjna DEL przylaczo¬ na do zacisków rezystancji Ru.Emiter tranzystora T2 jest polaczony z masa ukla¬ du za posrednictwem wylacznika 16 normalnie zamknietego. Prócz tego obwód wyzwalania alar¬ mu 14 obejmuje tranzystor T8 typu n-p-n, którego baza polaczona jest po pierwsze z kolektorem tran¬ zystora T2 za posrednictwem rezystora R18 i diody D* kt&ei anoda jest polaczona z kolektorem tran¬ zystora T2 a ponadto z masa ukladu za posrednic¬ twem rezystora Rh o duze£ wartosci rezystancji.Kolektor tranzystora T3 jest polaczony ze zródlem napiecia +Ui za posrednictwem cewkd przekaznika spolaryzowanego Re, a ponadto z baza tranzystora T2. Emiter tranzystora T3 polaczony jest z masa.Kondensator C2 laczy wspólny punkt diody D2 i re¬ zystora Ri3 ze zródlem napiecia regulowanego +U2.Elementy obwodu sa tak dobrane, ze dopóki na¬ piecie U'M dostarczone przez wzmacniacz operacyj¬ ny 12 jest, w swojej wartosci bezwzglednej, nizsze od napiecia stalego USi wystepujacego na suwaku potencjometru P4, to .wzmacniacz operacyjny 15 jest w stanie spoczynkowym, tranzystor T2 jest za- 40 45 50 55 6091248 7 8 blokowany, tranzystor T, jest nasycony, przekaznik Re jest wzbudzony, a kondensator C2 ma ladunek na obu swych okladzinach.Kiedy zawartosc gazu palnego w nadzorowanej mieszaninie gazów- rosnie, rosnie napiecie U'M i wywoluje wychylenie galwanometru 13. Kiedy zawartosc ta osiagnie wartosc, która odpowiada wartosci U'M—MSi to jest wartosci krytycznej, lub progu alarmu, przerzutnik 15 przechodzi w poloze¬ nie pracy i powoduje przewodzenie tranzystora T2, swiecenie diody elektroluminescencyjnej (wskazni¬ ka elektronowego) DEL oraz ladowanie kondensa¬ tora C2 pradem z bazy tranzystora T8 i w ten spo¬ sób powoduje przewodzenie tranzystora T8. Przy koncu czasu okreslonego przez stala czasowa zesta¬ wu C2—Ru—R14, tranzystor T8 jest zablokowany, a przekaznik Re pozbawiony wzbudzenia, wylacza alarm.Przewodzenie tranzystora T2 i blokada tranzy¬ stora TB sa podtrzymywane pradem Ia bazy tran¬ zystora T2, który nadal plynie mimo powrotu wzmacniacza operacyjnego 15 do stanu spoczynku, na skutek spadku zawartosci gazu palnego w nad¬ zorowanej mieszaninie gazowej. To zamkniecie a- larmu jest likwidowane przez otwarcie obwodu ba¬ zy tranzystora T2 przy pomocy wylacznika 16. Czyn¬ nosc ta jest mozliwa dopiero wtedy, gdy zawartosc gazu palnego spadnie ponizej wartosci krytycznej.Uklad jest uzupelniony przez obwód pozwalaja¬ cy na wykrycie usterki w czujniku pomiarowym lub w jego obwodzie zasilania. Obwód ten zawiera: rezystor Rt, pracujacy jako przerywacz tranzystor T4, którego baza jest polaczona za posrednictwem rezystora R15 z rezystorem Rlr emiter polaczony jest z masa, a kolektor ze zródlem napiecia +U2 za posrednictwem wskaznika swietlnego 17 i rezy¬ stora Rw. Ponadto obwód obejmuje diode D8, któ¬ rej anoda jest polaczona do punktu wspólnego wskaznika 17 i tranzystora T4, a katoda polaczona jest w szereg z rezystorem R17. Obwód zawiera równiez przelacznik 18 pozwalajacy na polaczenie zespolu D8—R17 badz z wejsciem „minus" wzmac¬ niacza operacyjnego 12, do którego podawany jest sygnal pomiarowy (na fig. 1 pozycja A badz po¬ zycja B) z wejsciem „plus" wzmacniacza operacyj¬ nego 12, do którego jest przylozone napiecie Ur2.Przy normalnym bezawaryjnym dzialaniu ukla¬ du, prad grzejny perelek przechodzi przez rezystor Rt i czyni przewodzacym tranzystor T4. Wskaznik 17 jest zapalony i zadne napiecie przez zespól D8— —R17 na wzmacniacz 12 nie jest podawane.W przypadku pekniecia perelki lub przerwania przewodów 4, 5 blokuje sie tranzystor T4 i gasnie wskaznik 17. Ponadto napiecie dodatnie pojawia sie na anodzie diody D8. Wtedy, gdy przelacznik 18 znajduje sie w polozeniu A, napiecie to jest wzmoc¬ nione oraz przeksztalcone przez wzmacniacz ope¬ racyjny 12 i wywoluje ustawienie galwanometru 13 na ograniczniku — ponizej zera — ale nie wy¬ woluje ani przerzutu wzmacniacza operacyjnego 15 ani nie wzbudza przewaznika Re. Gdy przelacznik 18 jest ustawiony w polozeniu B, to napiecie jest wzmacniane bez przeksztalcania i wywoluje usta¬ wienie sie galwanometru 13 w pozycji wychylnej dodatniej, przerzut wzmacniacza operacyjnego 15 i wzbudzenie przekaznika Re.W tym ostatnim przypadku wlaczenie alarmu o- znacza badz ze zawartosc gazu osiagnela wartosc krytyczna, badz oznacza, ze czujnik pomiarowy u- legl uszkodzeniu. Niepewnosc te usuwa sprowadze¬ nie stanu wskaznika 17, diody DEL i galwanometru 13.Przyklad wykonania przedstawiony na fig. 2 róz¬ ni sie od pierwszego przykladu wykonania tym, ze posiada drugi obwód wylaczajacy 19 zawierajacy te same elementy co obwód wylaczajacy 14 i ze potencjometr P5 jest ustawiany tak, ze napiecie US2 wystepujace na jego suwaku jest wieksze niz na¬ piecie Usi. Ponadto, wejscie „plus" wzmacniacza operacyjnego 22 jest przylaczane przy pomocy prze¬ lacznika 21 badz do obwodu wyjsciowego wzmacnia¬ cza 12 — polozenie D — badz do kolektora tran¬ zystora T4 — polozenie E. Wylacznik 16 jest wspól¬ ny dla obu obwodów wylaczajacych 14 i 19.Gdy przelacznik 21 znajduje sie w polozeniu C i gdy zawartosc gazu palnego osiaga wartosc od¬ powiadajaca napieciu UM—USi, dziala obwód wy¬ laczajacy 14, ale nie dziala obwód wylaczajacy 19.Gdy zawartosc gazu palnego osiagnie wartosc wyz¬ sza, tak, ze UM = US2 obydwa obwody wylaczaja¬ ce 14 oraz 19 dzialaja równoczesnie. Uklad jest wiec wyposazony w obwód wylaczajacy przedalarmowy 14 i obwód wylaczajacy alarmowy 19. Jesli przela¬ cznik 21 jest ustawiony w polozeniu D, to moze zadzialac tylko obwód 14.Odnosnie obwodu wykrywania wad, to gdy prze¬ lacznik 18 jest w pozycji A, a przelacznik 21 w polozeniu C, to usterka czujnika pomiarowego 1 pociaga tylko wzbudzenie wskaznika 17 i ujemne ustawienie galwanometru 13. Gdy natomiast prze¬ lacznik 18 jest w pozycji B, a przelacznik 21 w po¬ lozeniu C, to wada czujnika pomiarowego powodu¬ je wzbudzenie wskaznika 17, wychylenie dodatnie galwanometru. 13 i zadzialanie obydwu obwodów alarmowych. Gdy przelacznik 18 jest w polozeniu A, a przelacznik 21 jest w polozeniu D, wada czuj¬ nika pomiarowego pociaga wzbudzenie wskaznika 17, dodatnie wychylenie galwanometru 13 i zadzia¬ lanie tylko obwodu wylaczajacego 19.Tak wiec w drugim przypadku przedstawio¬ nym wyzej nie ma mozliwosci rozróznienia przy¬ czyny wylaczenia alarmów inaczej jak przez rów¬ noczesne obejrzenie stanu wskaznika 17, diody DEL i galwanometru 13.W ostatnim przypadku zadzialanie tylko jednego alarmu sterowanego przez obwód wylaczajacy 19 oznacza, ze czujnik pomiarowy ma wade. Zadzia¬ lanie tylko alarmu sterowanego przez obwód wy¬ laczajacy 14 oznacza, ze zawartosc gazu palnego doszla do krytycznego progu.Gdy potencjal odniesienia Mf sitaje sie równy po¬ tencjalowi zacisku N kompensatora 3 czujnika po¬ miarowego, a potencjal obwodu regulacyjnego 6 i obwodu wykorzystania U jest potencjalem od¬ niesienia, wartosci wzgledne (UM—UN), Um, UR2, U'M, Usi oraz US2, jako juz zrównane poprzednio, nie zmieniaja sie, gdy zmienia sie dlugosc kabla z przewodami 4, 5, 7, 8 i 10. Tak wiec rózne regu¬ lacje, regulacja zera przez dobieranie napiecia Urj, 40 45 50 55 6091248 9 regulacja czulosci przez dobieranie wspólczynnika amplifikacji wzmacniacza operacyjnego 12 przy po¬ mocy potencjometru P8, regulacja progów wylacza¬ nia przez dobieranie wartosci USi oraz US2 sa wy¬ konywane przy czujniku pomiarowym bezposred¬ nio polaczonym z zespolem pomiarowym.Uklad do pomiaru i dozorowania jest wyposazony w czujnik pomiarowy zlozony z dwóch perelek ka¬ talitycznych polaczonych szeregowo. Oczywistym jest, ze wynalazek moze byc stosowany z róznymi czujnikami pomiarowymi, na przyklad mostkiem Wheatstona, z zachowaniem warunku, ze czujniki sa zasilane pradem stalym i dostarczaja, posrednio czy bezposrednio, napiecie stale reprezentujace war¬ tosc nadzorowanego parametru.W praktyce uklad wedlug wynalazku odróznia sie od znanych ukladów mozliwoscia przekazywa¬ nia i odbierania sygnalów z odleglosci uwazanych w zastosowaniach przemyslowych i/lub górniczych jako bardzo znaczne, przykladowo wynoszacych kil¬ ka kilometrów. PL