Przedmiotem wynalazku jest wy¬ rzutnia elektronowa, zwlaszcza duzej mocy stosowana szczególnie w urzadzeniach elektronowiazkowych prze¬ znaczonych do topienia i spawania metali.Stan techniki. Znane wyrzutnie elektronowe, zwlaszcza duzej mocy posiadaja pionowo usytuowany cylindryczny korpus, na którego zewnetrznym obwodziewpoblizu czes¬ ci górnej znajduje sie kolnierz z otworami sluzacymi do przymocowania tego korpusu za posrednictwem wkretów do podstawy wyrzutni. Wewnetrzna czesc korpusu ma szereg cylindrycznych powierzchni o róznych srednicach kolejno, poczawszy od góry, zmniejszajacych sie. Górna i srodkowa przestrzen wewnetrzna korpusu wypelnia ze¬ spól katody pomocniczej wraz z cylindrycznym wsp&srod- kowym ekranem cieplnym. W miejscu zakonczenia dolnej czesci ekranu cieplnego jest osadzone na bocznej wewne¬ trznej powierzchni korpusu gniazdo wraz z uchwytem katody rzeczywistej i katoda rzeczywista. Gniazdo w prze¬ kroju poprzecznym ma ksztalt ceownika z wewnatrz wy¬ konanym wspólosiowo przelotowym otworem i swoja pla¬ ska powierzchnia czolowa opiera sie opowierzchnieczolo¬ wa kolejnej zmniejszonej wewnetrznej srednicy koipusu.Gniazdo jest mocowane kilkoma wkretami znajdujacymi sie na korpusie, wkreconymi od strony zewnetrznej tego korpusu. Wewnatrz gniazda jest osadzony uchwyt katody rzeczywistej wraz z katoda rzeczywista w ten sposób, ze katoda rzeczywista przechodzi, w kierunku dolnej czesci korpusu, przez otwór gniazda i wystajepoza powierzchnie czolowa tego gniazda. Katoda rzeczywista wchodzi jedno¬ czesniew otwórelektrodysterujacejmajacej ksztaltczaszy zwróconej czescia wypukla do katodyrzeczywistej. Obrze¬ ze elektrody sterujacej o wiekszej srednicy jest wywiniete na zewnatrz, tworzac w ten sposób kolnierz o powierzch¬ niach bocznych prostopadlych do osi tej elektrody. Kol¬ nierz elektrody sterujacej jest usytuowany w wyjeciu wy* toczonym na zewnetrznej powierzchni kolnierza stanowia* cego dno korpusu wyrzutni i jest przyspawany do niego.Tymsamym elektroda sterujaca jest zamocowana wdolnej czesci korpusu w sposób nierozlaczny. Druga powierzch¬ nia czolowa korpusu - górna jest zamknieta nakretka czolowa, która to nakretka jednoczesnie, poprzez dwa izolujace pierscienie o katowym przekroju poprzecznym, dociska zespól katody pomocniczej wraz z ekranem ciepl¬ nym, ustalajac ich polozenie i mocujac je w przestrzeni wewnetrznej korpusu.W czasie pracy wyrzutni elektronowej katoda rzeczy¬ wista ulega szybkiemu zuzyciu i w rezultacie po kilku lub kilkunastu godzinach pracy zachodzi koniecznoscdokona¬ nia wymiany katody. W tym celu odkreca sie nakretke czolowa, wyjmuje sie zespól katody pomocniczej wraz •z ekranem cieplnym, a nastepnie kolejno odkrecasiewkre¬ ty znajdujace sie na powierzchni bocznej korpusu,poczym wyjmuje sie gniazdo uchwytu katody rzeczywistej wraz z katoda rzeczywista i dokonuje sie jej wymiany. Dokonu¬ jac tych czynnosci - wyjecia wszystkich wewnetrznych elementów wyrzutni elektronowej, rozregulowuje sie wy¬ rzutnie tak, ze przy nastepnym zmontowaniu jej nalezy ja odpowiednio wyjustowac. Sa to czynnosci pracochlonne, a przede wszystkim samo justowanie jest bardzo klopotli¬ we. Wymiana katody rzeczywistej jesttym bardziej klopot- 91 15691 156 3 liwa, ze w czasie pracy wyrzutni jej elementy sa podgrze¬ wane do temperatury okolo 500°C, co powoduje zapiekanie polaczen gwintowych i w niektórych przypadkach wymia¬ na katody rzeczywistej bez uszkodzen mechanicznych wy¬ rzutni jest niemozliwa. Taksamo jest klopotliwe odlacze¬ nie korpusu od podstawy wyrzutni, gdyz wymaga to wy¬ krecenia szeregu wkretów mocujacych kolnierz korpusu z podstawa wyrzutni.Wielokrotny demontaz i montaz wyrzutni wynikajacy z koniecznosci wymiany szybko zuzywajacej sie katody rzeczywistej ma ujemny wplyw nazogniskowanie strumie¬ nia elektronów, a tymsamym na parametryeksploatacyjne calego urzadzenia elektronowiazkowego.Cel wynalazku. Celem wynalazku jest znaczne popra¬ wienie warunków eksploatacji wyrzutni elektronowej, zwlaszcza- duzej mocy, a w szczególnosci zapewnienie szybkiej, prostej wymiany szybko zuzywajacej sie katody rzeczywistej bez koniecznosci ponownego justowania tej wyrzutni.Opis wynalazku. Opracowana nowa konstrukcja wy¬ rzutni elektronowej, zwlaszcza duzej mocy, wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze w miejsce dotychczasowych pola¬ czen gwintowych rozlacznych elementów wyrzutni zasto¬ sowano polaczenia bagnetowe - zaczepy bagnetowe. Te zaczepy bagnetowe lacza tuleje dociskowa z korpusem, zewnetrzny kolnierz korpusu z podstawa wyrzutni oraz tuleje elektrody sterujacej wraz z elektroda sterujaca z do¬ lna czescia korpusu. W dolnej wewnetrznej czesci korpusu znajduje sie wewnetrzny kolnierz majacy w przekroju poprzecznym ksztalt trapezu, o który od dolnej strony opiera sie uchwyt katody rzeczywistej i z kolei o niego tuleja elektrody sterujacej wraz ze elektroda sterujaca i katoda rzeczywista.Tuleja elektrody sterujacej od dolnej stronyma wewne¬ trzny kolnierz o srednicy nie mniejszej niz srednica we¬ wnetrzna obrzeza elektrody sterujacej. Sama elektroda sterujaca opiera sie z jednej strony obrzezem stanowiacym kolnierz tej elektrody o powierzchnie wewnetrzna kolnie¬ rza tulei elektrody sterujacej. Druga strona-górna powie¬ rzchnia czolowa elektrodysterujacej, w której znajduje sie cylindryczny wspólosiowy otwór, stanowi podstawe kato¬ dy rzeczywistej, o która opiera sie ta katoda swoja dolna powierzchnia stanowiaca obrzeze powierzchni wkleslej.Górna, zewnetrzna, wypukla powierzchnia katody rzeczy¬ wistej opiera sie o dolna krawedz otworu uchwytu katody rzeczywistej.Elektroda sterujaca i uchwyt katody rzeczywistej posia¬ daja na swoich obrzezach od strony katody rzeczywistej- trzylub wiecej wystepów, o które opierasie katodarzeczy¬ wista, dzieki czemu odprowadzenie ciepla od katody rze¬ czywistej przez elementy mocujace sprowadza sie do ko¬ niecznego minimum.Rozwiazanie wedlug opisanego wynalazku zostanie do¬ kladniej wyjasnione w przykladzie wykonania na podsta¬ wie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pólwidok oraz pólprzekrój podluzny wyrzutni elektronowej duzej mocy, fig. 2 - widok z góry tej wyrzutni oraz fig. 3 - przekrój podluzny i widok z góry uchwytu katody rzeczywistej.Wyrzutnia posiada pionowo usytuowany cylindryczny korpus 1 na którego zewnetrznym obwodzie w poblizu czesci górnej znajduje sie kolnierz 2 sluzacy do przymoco¬ wania tego korpusu za posrednictwem czterech zaczepów bagnetowych 3 do podstawywyrzutni 4. Górna powierzch¬ nia czolowa korpusu 1 jestzamknieta tulejadociskowa 5 za posrednictwem czterech zaczepów bagnetowych 6. Tuleja 4 dociskowa 5 jednoczesnie poprzez dwa izolujace pierscie¬ nie 7 i 8 o katowymprzekroju poprzecznych, dociska zespól katody pomocniczej 9 wraz z cylindrycznym ekranem cieplnym 10, ustalajac ich polozenie i mocujac je w górnej i srodkowej przestrzeni wewnetrznej korpusu 1.W miejscu zakonczenia dolnej czesci ekranu cieplnego w dolnej wewnetrznej czesci korpusu 1 znajduje sie wewnetrzny kolnierz 11, majacy w przekroju poprzecznym ksztalt trapezu. O kolnierz 11 od dolnej strony opiera sie uchwyt katody rzeczywistej 12 o ksztalcie pierscieniowej podkladki ze wspólosiowym otworem, w którym od dolnej strony jest wykonane podtoczenie 13. Z kolei do dolnej plaszczyzny uchwytu katody rzeczywistej 12 dociskana jest tuleja elektrody sterujacej 14, za posrednictwem czte- rech zaczepów bagnetowych 15, która to tuleja 14 ma od dolnej strony wewnetrzny kolnierz 16 o srednicy nie mniej¬ szej niz srednicawewnetrznaobrzeza 17 elektrody steruja¬ cej 18, przy czym jego powierzchnie boczne sa prostopadle do osi wyrzutni. Elektroda sterujaca 18 opiera sie z jednej strony wspomnianym obrzezem 17 opowierzchnie wewne¬ trzna kolnierza 16 tulei elektrody sterujacej 14. Druga strona - górna powierzchnia czolowa elektrody sterujacej 18 w której znajduje sie cylindryczny wspólosiowy otwór, stanowi podstawe katody rzeczywistej 19, o która opiera sie ta katoda swoja dolna powierzchnia stanowiaca obrze¬ ze powierzchni wkleslej. Górna zewnetrzna, wypukla, po¬ wierzchnia katody rzeczywistej 19 opiera sie o dolna kra¬ wedz podtoczenia 13 otworu uchwytukatody rzeczywistej 12, przy czym polozenie tej katody ustala powierzchnia cylindryczna podtoczenia 13. Elektroda sterujaca 18 i uchwyt katody rzeczywistej 12 posiadaja na swoich obrzezach, od strony katody rzeczywistej 19, trzy lub wiecej wystepów 20, o które opiera sie katoda rzeczywista 19.Zalety wynalazku. Rozwiazanie wedlugwynalazku cha- rakteryzuje sie glównie tym, ze pozwala bardzo szybko, w sposób bardzo prosty wymieniac szybko zuzywajaca sie katode rzeczywista, bez koniecznosci ponownegojustowa¬ nia wyrzutni elektronowej, co znacznie poprawia warunki 40 eksploatacji calego urzadzenia elektronowiazkowego. PL