Przedmiotem wynalazku jest wytlaczarka, zwla¬ szcza wieloslimakowa.Znana jest wytlaczarka posiadajaca obudowe, je¬ den lub kilka slimaków mieszajacych osadzonych na walkach i co najmniej jedno lozysko hydrosta- 5 tyczne dla poosiowego przenoszenia obciazenia sli¬ maka mieszajacego. Lozysko to jest utworzone przez szczeline miedzy pierscieniem i tarcza lozyskowa a do szczeliny doprowadzony jest olej pod cisnie¬ niem. W celu zapobiezenia wyciekaniu oleju ze 10 szczeliny wytlaczarka posiada promieniowe uszczel¬ nienia.Dla uzyskania wlasciwego ulozyskowania, do szczeliny miedzy pierscieniem a tarcza lozyskowa doprowadzany jest olej iz pompy pracujacej ze sta- 15 lym wydatkiem. W momencie gdy szczelina zosta¬ nie wypelniona olejem wal slimaka zostanie lekko nacisniety ku przodowi i wytlaczarka moze byc uruchomiona poniewaz styk miedzy plaszczyznami pierscienia i tarczy zostanie przerwany. W miare 20 wzrostu poosiowego obciazenia slimaka wielkosc szczeliny maleje powodujac zwiekszenie predkosci oleju w szczelinie i wzrasta cisnienie. Ustala sie wtedy nowy stan równowagi i wielkosc szczeliny ulegazmianie. 25 Tego rodzaju ulozyskowanie wykazuje szereg wad. Na przyklad z powodu zepsucia sie pompy do¬ starczajacej olej powierzchnie pierscienia i tarczy lozyskowej sa gwaltownie do siebie dociskane i pier¬ scien lozyskowy moze ulec zatarciu lub zniszczeniu. 30 2 Inna wada jest to, ze w chwili przerwania do¬ starczania oleju wytlaczany material, jakim jest tworzywo syntetyczne, jest nagrzany lecz nie jest ani mieszany ani tez nie jest przemieszczany co po¬ woduje powstawanie trwalych zmian w skladzie tworzywa. Powstaja równiez trwale osady na róz¬ nych czesciach wytlaczarki co powoduje koniecznosc jej rozmontowania gdyz nie ma innych dróg usu¬ niecia zakrzeplych osadów tworzywa.Celem wynalazku jest wyeliminowanie omówio¬ nych wad wytlaczarki i opracowanie konstrukcji wytlaczarki umozliwiajacej dalsze obracanie walka slimaka mimo przerwania doplywu oleju oraz po¬ nowne uruchomienie wytlaczarki po awarii pompy olejowej bez koniecznosci rozmontowywania wytla¬ czarki.Cel wynalazku zostal osiagniety przez obrotowe podparcie pierscienia lozyskowego w obudowie wy¬ tlaczarki, w wyniku czego wal slimaka wytlaczarki moze kontynuowac ruch obrotowy mimo tego, ze na skutek przerwania doplywu oleju pierscien lozysko¬ wy i tarcza sprzegly sie ze soba.Powierzchnia kulista pierscienia lozyskowego znajdujaca sie po przeciwnej stronie jego plaszczyz¬ ny lezacej naprzeciw plaszczyzny tarczy lozyskowej, co najmniej czesciowo usytuowana jest we wkleslej panewce, która co najmniej czesciowo dopasowana jest ksztaltem do kulistej powierzchni pierscienia lozyskowego. Dzieki temu, pierscien lozyskowy mo¬ ze swobodnie obracac sie w panewce nawet po 90 78490 3 przerwaniu zasilania lozyska olejem, a ponadto pierscien lozyskowy nadaza za ruchami tarczy lo¬ zyskowej, tak ze ich czolowe powierzchnie cierne nie ulegaja zniszczeniu i nie uszkadzaja sie wza¬ jemnie.Powierzchnie stykowe pierscienia lozyskowego i tarczy lozyskowej wykonane sa ze stali w celu zabezpieczenia ich przed uszkodzeniem w sytuacji gdy mimo przerwania doplywu oleju na wal slima¬ ka mieszajacego wciaz dziala sila poosiowa. Wpraw¬ dzie obie te powierzchnie sa do siebie docisniete ale ich ksztalt jest tak dobrany aby nie zostal prze¬ kroczony dopuszczalny nacisk jednostkowy.Powierzchnia wklesla panewki wykonana jest z brazu, natomiast powierzchnia kulista pierscienia lozyskowego wykonana jest ze stali. Poniewaz wspólczynnik tarcia stali po stali jest wiekszy od wspólczynnika tarcia stal — braz, wiec w kon¬ sekwencji jakiekolwiek ruchy slimaka beda prze¬ noszone na pierscien lozyskowy, który bedzie obra¬ cal sie w panewce umozliwiajac dalszy ruch obro¬ towy walkowi wytlaczarki.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia wytlaczarke w przekroju czesciowym.Obudowa wytlaczarki zawiera kilka mieszajacych i jednoczesnie przenoszacych material slimaków 3, z których na rysunku uwidoczniono jeden. Slimak 3 posiada wal 4, który poprzez zlacze 5 moze byc dolaczony do silnika napedowego.Wal 4 slimaka zaopatrzony jest w staly pierscien tworzacy tarcze lozyskowa 6. Naprzeciw plaszczyzny tarczy lozyskowej 6 znajduje sie plaszczyzna pier¬ scienia lozyskowego 7. Szczelina 8 pomiedzy tarcza lozyskowa 6 i pierscieniem 7 polaczona jest z prze¬ wodem olejowym 9 doprowadzajacym olej z pompy hydraulicznej pracujacej ze stalym wydatkiem. Za pomoca tej pompy szczelina 8 moze byc wypelnio¬ na olejem, przy czym wielkosc szczeliny zalezna jest od wielkosci poosiowego obciazenia slimaka.W momencie zaprzestania dostarczania oleju po¬ wierzchnie tarczy 6 i pierscienia 7 beda dociskane bezposrednio do siebie, tak ze moga sie ze soba zla¬ czyc, co w konsekwencji spowoduje zatrzymanie procesu mieszania i przesuwania materialu. Dzieje sie to zwlaszcza wtedy gdy w wytlaczarce znajduje sie pokazna ilosc materialu. 784 4 W celu zabezpieczenia sie przed zbytnim rozgrza¬ niem lub nawet zapaleniem sie materialu, którym jest zwykle tworzywo syntetyczne, pierscien 7 swa kulista powierzchnia 12 podparty jest obrotowo w stalej kubkowej panewce 10 a posiadajacej równiez powierzchnie sferyczna 13. Szczelina miedzy po¬ wierzchniami 12 i 13 smarowana jest olejem dostar¬ czanym przewodem 14 a cisnienie oleju w szczelinie 8 i w szczelinie miedzy powierzchniami 12 i 13 jest takie same.W sytuacji gdy miedzy pierscieniem 7 i tarcza 6 wystepuje zbyt silne tarcie wtedy pierscien 7 moze slizgowo obracac sie w panewce 10. PL