PL90756B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy, który zawiera nowe zwiazki, dotychczas nie opisane w literaturze, wykazujacy niezwykle silne dzialanie chwastobójcze.Zwiazki te przedstawia wzór ogólny podany na rysunku, w którym R oznacza grupe cyklopropylowa, ety¬ lowa, furylowa, benzylowa, metylowa lub 3,4-metylenodwuoksybenzylowa, Ri oznacza atom chloru lub grupe trójfluorometylowa, R2 oznacza atom wodoru, atom chloru w polozeniu 4 lub 5 pierscienia fenylowego lub grupe propargiloksylowa w polozeniu 4, zas R3 oznacza grupe etylowa, chloroetylowa, izobutylowa lub allilowa.Zwiazki, które zawiera srodek chwastobójczy wedlug wynalazku uzyskuje sie zwykle z dobra wydajnoscia w reakcji soli odpowiedniego anilidu z odpowiednim eterem chlorowcoalkilowym, prowadzonej w rozpuszczalni¬ ku obojetnym. Po zakonczeniu reakcji produkt wyodrebnia sie z dobra wydajnoscia.W nastepujacych przykladach przedstawiono jak wytwarza sie zwiazki stosowane w srodku chwastobój¬ czym wedlug wynalazku.Przyklad I. 6,9 g (0,03 mola) 3,4-dwuchloroanilidu kwasu cyklopropylokarboksylowego poddaje sie reakcji z 0,8 g (0,032 mola) wodorku sodowego prowadzonej w 70 ml tetrahydrofuranu. Nastepnie do uzyskane¬ go roztworu soli dodaje sie 3,0 g (0,032 mola) eteru chlorometyloetylowego w 5 ml tetrahydrofuranu. W czasie reakcji roztwór ogrzewa sie samorzutnie i pojawia sie osad. Nastepnie mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w tem¬ peraturze 50-55°C w czasie 1 godziny, po czym oziebia ja i odsacza osad. Z przesaczu oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem rozpuszczalnik, a pozostalosc rozpuszcza w benzenie. Roztwór benzenowy przemywa sie wodnym roztworem kwasnego weglanu sodowego, suszy i po oddestylowaniu pod zmniejszonym cisnieniem rozpuszczalnika uzyskuje 5,6 g zwiazku p wzorze podanym na rysunku, w którym R oznacza cyklopropyl, Ri i R2 oznaczaja chlor a R3 oznacza etyl w postaci soli sodowej.Przyklad II. Do zawiesiny 0,8 g (0,032 mola) wodorku sodowego w 15 ml suchego tetrahydrofuranu dodaje sie roztwór 7,7 g (0,03 mola) 3,4-dwuchloroanilidu kwasu furanokarboksylowego-2 w 65 ml tetrahydrofu¬ ranu, w temperaturze pokojowej. Calosc miesza sie w czasie 0,5 godziny w temperaturze pokojowej, a nastepnie przez 0,5 godziny w temperaturze 40-45°C i oziebia do temperatury pokojowej, po czym dodaje sie eter w 5 ml tetrahydrofuranu. Wytraca sie osad chlorku sodowego. Mieszanine utrzymuje sie w temperaturze pokojowej2 90756 w czasie 1 godziny, nastepnie w temperaturze 50- 55°C takze przez okres 1 godziny, po czym oziebia, osad odsacza przez warstwe Celitu, a z przesaczu oddestylowuje pod zmniejszonym cisnieniem rozpuszczalnik. Pozo¬ stalosc rozpuszcza sie w benzenie, roztwór benzenowy przemywa 5% roztworem kwasnego weglanu sodowego* suszy nad siarczanem magnezu i po oddestylowaniu pod zmniejszonym cisnieniem rozpuszczalnika, uzyskuje sie 6,1 g (wydajnosc 65%) zwiazku o wzorze podanym na rysunku, w którym R oznacza fuiyl, Ri i R? oznaczaja chlor a R3 oznacza etyl, w postaci ciala pólstalego.Przyklad III. Sposobem podanym w przykladzie II przeprowadza sie reakcje pomiedzy: 7,4 g (0,03 mola) 3-chloroanilidu kwasu fenylooctowego, 0,8 g (0,032 mola) wodorku sodowego oraz 3,0 g (0,032 mola) eteru chlorometyloetylowego. Uzyskuje sie 6,0 g (wydajnosc 69%) zwiazku o wzorze podanym na rysunku, w którym R oznacza benzyl, R* oznacza chlor, R2 oznacza wodór a R3 oznacza etyl, w postaci lepkiego oleju o barwie zóltej. Budowe zwiazku potwierdzono za pomoca widma w podczerwieni.Przyklad IV. Do zawiesiny 0,8 g (0,032 mola) wodorku sodowego w 10 ml suchego tetrahydrefuranu dodaje sie roztwór 6,5 g (0,03 mola) 3,4-dwuchloroanilidu kwasu propionowego w 65 ml tetrahydrofuranu « w temperaturze pokojowej. Wydziela sie wodór. Calosc miesza sie w czasie 0,5 godziny w temperaturze pokojo wej, a nastepnie takze w czasie 0,5 godziny w temperaturze 40—45°C. Mieszanine oziebia sie do temperatury pokojowej i dodaje do niej jednorazowo 3,0 g (0,032 mola) eteru chlorometyloetylowego w 5 ml tetrahydrofura¬ nu. Temperatura mieszaniny wzrasta samorzutnie do 38°C i wydziela sie dilorek sodowy w postaci osadu. Calosc miesza sie w czasie 1 godziny w temperaturze pokojowej, a nastepnie takze w czasie 1 godziny w temperaturze 50—55°C, po czym oziebia sie i saczy przez warstwe Celitu. Z przesaczu oddestylowuje sie pod zmniejasonym cisnieniem rozpuszczalnik, pozostalosc rozpuszcza w benzenie, saczy ponownie i z przesaczu oddestylowuje roz¬ puszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem (koncowe cisnienie wynosi 0,5 mm Hg). Uzyskuje sif 5,7 g (wydajnosc 69%) zwiazku o wzorze podanym na rysunku, w któiym R oznacza etyl, Rx i Ra oznaczaja chlor a R3 oznacza etyl w postaci bezbarwnego oleju. Zwiazek otrzymany mozna destylowac pod cisnieniem 0,05 mm Hg w tempe¬ raturze 123—26°C. Budowe zwiazku potwierdzono za pomoca widm w podczerwieni i magnetycznego rezonan¬ su jadrowego.Przyklad V. Sposobem podanym w przykladzie II przeprowadza sie reakcje pomiedzy: 6,5g 3,4-dwuchloroanilidu kwasu propionowego, 0,£ g (0,032 mola) wodorku sodowego oraz 3,4 g (0,032 mola) eteru chlorometyloallilowego. Uzyskuje sie 5,5 g (wydajnosc 64%) zwiazku o wzorze podanym na rysunku, w którym R oznacza etyl, Kx i R2 oznaczaja chlor a R3 oznacza allil, w postaci oleju o barwie zóltej. Budowe zwiazku po* twierdzono za pomoca widm w podczerwieni.Analogicznie uzyskano inne zwiazki z odpowiednich zwiazków wyjsciowych. W tablicy I przedstawiono przyklady zwiazków stosowanych w srodku chwastobójczym bedacym przedmiotem wynalazku. Numery umieszczone obok zwiazków w tablicy I sluza do oznaczania tych zwiazków w niniejszym opisie patentowym.Tablica I wzór 1 Nr zwiazku 1 2 3 4 6 7 8 9 11 12 13 14 16 17 18 19 R cyklopropyl etyl cyklopropyl cyklopropyl furyl furyl furyl benzyl benzyl cyklopropyl cyklopropyl etyl metyl cyklopropyl 3,4-metylcno- dwu-oksybenzyl metyl etyl etyl cyklopropyl Rl -Cl -CF3( -CF3 -a -Cl -CF3 -a -a -Cl -Ci -Cl -Cl -Cl -Cl -Cl -Cl i -Cl -Cl -a .R2 -4-C1 -4-C1 -4-C1 -4-0-CH2 -4-C1 H -5-O H -4-Cl -4-a -5-Cl -4-Cl -4-a -4-a -4-a -4-0-CH2 -4-0-CH2 -4-a -4-a R3, 1 -C2H5 -C2H5 -C2H5 -C^CH-C2H5 -C2H5 -C2H5 -C2H5 -C2H5 -C2H5 -CH2aHCH3)2 -C2H5 -C2H5 C2K5 -c2H4a "C2H5 -C^CH C2H5 -C^CH-C2H5 -CH2-CH*CH2 -CH2-CH=CH290756 3 Wszystkie zwiazki wymienione w tablicy I identyfikowano znanymi metodami analitycznymi za pomoca '. widma w podczerwieni i/lub widma magnetycznego rezonansu jadrowego.Jak wspomniano powyzej nowe zwiazki wykazuja wlasciwosci trujace w stosunku do roslin, oraz sa uzy¬ teczne i wartosciowe w regulowaniu rozwoju róznych roslin. Wlasciwosci chwastobójcze zwiazków bada sie sposobami przedstawionymi ponizej.A. Badanie dzialania chwastobójczego zwiazków stosowanych przed wzejsciem roslin.Na wadze analitycznej odwaza sie 20 mg badanego zwiazku na kawalku celofanu, a nastepnie celofan wraz z nadwyzka wrzuca sie do kolby z szeroka szyjka o pojemnosci 30 ml i dodaje 3 ml acetonu zawierajacego 1% Tween 20® w celu rozpuszczenia zwiazku. Jesli zwiazek nie rozpuszcza sie w acetonie to stosuje sie inny rozpusz¬ czalnik taki jak woda, alkohol lub dwumetyloformamid. Jesli stosuje sie dwumetyloformamid to stosuje sie go tylko w ilosci 0,5 ml, a nastepnie uzyskany roztwór rozciencza sie innym rozpuszczalnikiem do objetosci 3 ml.Caloscia uzyskanego roztworu, w sposób równomierny; zrasza sie glebe w malych plaskich naczyniach styropia¬ nowych, do której w poprzednim dniu wysiano nasiona chwastów. Zraszanie przeprowadza sie za pomoca rozpy¬ lacza De VHbiss*a numer 152, pracujacego pod cisnieniem 0,35 kg/cm2, stosujac zwiazek badany w ilosci 0,89 kg/1000 m2, zas roztwór w ilosci 0,133 l/m2.W dniu poprzedzajacym uzycie zwiazku badanego, plaskie naczynia styropianowe o dlugosci 17,8 cm, szerokosci 12,7 cm oraz wysokosci 7,0 cm wypelnia sie gliniasto-piaszczysta gleba do wysokosci 5,1 cm. Do naczyn tych wysiewa sie ziarna siedmiu róznych chwastów. Ziarna wysiewa sie w odrebnych rzedach poprzecz¬ nych w stosunku do szerokosci naczyn. W kazdym rzedzie umieszcza sie nasiona innego chwastu. Nasiona przykrywa sie warstwa ziemi o grubosci 1,3 cm. Do badan stosuje sie nasiona nastepujacych chwastów: paluizni- ka krwawego (Digitaria sanguinalis), wlosnicy zóltej (Setaria glauca), trawy wodnej (Echunichloa crusgalli), owsa purpurowego (Avena satina), szkarlatu (Amaranthus retroflexus), gorczycy indianskiej (Brassica juncea) oraz szczawiu kedzierzawego (Rumex crispus). Nasiona wysiewa w ilosci 20—50 w zaleznosci od wielkosci roslin po wzejsciu. Po zroszeniu roztworem badanego zwiazku naczynia umieszcza sie w szklarni w temperaturze 21—29,5°C i podlewa za pomoca zraszania woda. Po uplywie dwóch tygodni okresla sie stopien uszkodzenia roslin w porównaniu z roslinami w tym samym wieku nie poddanymi dzialaniu badanych zwiazków. Stopien uszkodzenia okresla sie w skali 0-100%, przy czym 0% oznacza brak uszkodzenia roslin, zas 100% ich calkowite zniszczenie.B. Badanie dzialania chwastobójczego zwiazków stosowanych po wzejsciu roslin.Nasiona szesciu chwastów takich jak: palusznik krwawy, trawa wodna, owies purpurowy, gorczyca, szczaw kedzierzawy oraz fasola Pinto (Phaseolus vulgaris) wysiewa sie do plaskich naczyn styropianowych takich jak opisano powyzej. Naczynia umieszcza sie w szklarni w temperaturze 21-29,5°C i podlewa codziennie za pomoca zraszania woda. Po uplywie okolo 10-14 dni od chwili wysiania nasion, gdy pierwotne liscie fasoli rozwinely sie prawie calkowicie oraz zaczely sie formowac pierwsze liscie trójlistne, rosliny zrasza sie roztworem przygotowa¬ nym z 20 mg badanego zwiazku i 5 ml acetonu zawierajacego 1% Tween 20®, oraz 5 ml wody. Poztworcm tym zrasza sie listowie za pomoca rozpylacza de Vilbiss'a numer 152 pracujacego pod cisnieniem powietrza 0,35 kg/cm2, stosujac zwiazek badany w ilosci 0,89 kg/1000 m2, roztwór w ilosci 0,442 l/m2 oraz stezenie plynu do rozpylania 0,2%.Stopnie uszkodzenia roslin oznaczono po 14 dniach, liczac od dnia zastosowania badanych zwiazków.Stosowano identyczny sposób oceny stopnia uszkodzenia roslin jak opisany powyzej, dla próby przeprowadzonej przed wzejsciem roslin. Wyniki uzyskane w obydwu opisanych próbach przedstawiono w tablicy II.W praktyce stwierdzono, ze zastosowanie nowych zwiazków do celów niszczenia chwastów rózni sie calkowicie od innych zwykle stosowanych sposobów.Jesli zwiazki te stosuje sie przed wzejsciem, to nasiona chwastów kielkuja i puszczaja pedy, które jednak po wzejsciu nad powierzchnie gleby ukazuja sie jako pozbawione zielonej barwy. Jesli zwiazki bedace substancja czynna srodka wedlug wynalazku stosuje sie po wzejsciu, to zielona barwa chwastów wkrótce po zastosowaniu zwiazków zanika i rosliny przybieraja barwe wyblakla. Biorac pod uwage podane fakty mozna wyciagnac wnio¬ sek, ze zwiazki te wykazuja zdolnosc ha nowania procesów tworzenia chlorofilu i karotenu w chwastach. Takiego charakterystycznego wybielania roslin nie zaobserwowano przy stosowaniu innych zwiazków o dzialaniu chwa¬ stobójczym.Zwiazki te stosuje sie w zestawach chwastobójczych przed i po wzejsciu roslin, róznymi sposobami i w róz¬ nych stezeniach. W praktyce zwiazki te stosuje sie wraz z obojetnym nosnikiem, sposobami dobrze znanymi i stosowanymi przy zwalczaniu chwastów. Stosuje sie je w postaci pylów lub roztworów do rozpylania lub zraszania lub podobnymi w kazdej dogodnej formie i pozadanym sposobem. Mieszanine zwiazku aktywnego i nosnika mozna zawiesic w wodzie za pomoca czynnika zwilzajacego lub w kompozycji rozpuszczalników orga-4 90756 Tablica II Numer zwiazku 1 2 3 4 6 7 8 9 11 12 13 14 16 17 1 18 19 Traktowane przed wzejsciem rosliny 100 92 94 97 37 23 34 57 91 75 95 99 60 100 74 • 71 99,7 50 75 Traktowane po wzejsciu rosliny 100 77 100 100 68 7 75 77 93 99 97 99,8 82 100 70 97 97 100 100 nicznych, oleju i wodzie, w emulsji olejowej z dodaniem czynników zwilzajacych, emulgujacych i dyspergujacych ewentualnie bez nich. Skuteczne ilosci chwastobójcze zwiazków zaleza od wlasciwosci nasion i roslin, których wzrbst nalezy ograniczyc i wynosza 0011 -5,6 kg/1000 m2.Kompozycje o dzialaniu chwastobójczym bedace przedmiotem wynalazku zawierajace skuteczne ilosci aktywnych zwiazków opisanych powyzej stosuje sie znanymi sposobami do ochrony upraw. Kompozycje w pos¬ taci pylu lub w postaci cieklej stosuje sie przy uzyciu opylaczy pylowych oraz mechanicznych lub recznych opryskiwaczy. Kompozycje te mozna stosowac takze przy uzyciu samolotów zarówno w postaci pylu jak roz¬ tworu do rozpylania, poniewaz wykazuja skutecznosc nawet w bardzo malych dawkach. Ograniczenie wzrostu kielkujacych nasion jak i rozsady uzyskuje sie na przyklad przez wprowadzenie do gleby kompozycji w postaci pylu lub cieczy zawierajacej zwiazek aktywny, za pomoca znanych sposobów, na glebokosc przynajmniej 1,3 cm ponizej powierzchni gleby. Nie jest konieczne wymieszanie kompozycji chwastobójczej z czastkami gleby i zwiaz¬ ki aktywne mozna stosowac przez rozpylanie lub zraszanie powierzchni gleby. Kompozycje bedace przedmiotem wynalazku mozna takze stosowac przez dodanie ich do wody nawadniajacej. Metoda ta pozwala na przenikanie zwiazków aktywnych w glab gleby razem z woda. Kompozycje w postaci cieczy, pylu lub granulek mozna wprowadzac pod powierzchnie gleby za pomoca znanych sposobów takich jak tarczowanie, bronowanie i miesza¬ nie.Stezenie zwiazku stosowanego w srodku chwastobójczym wedlug wynalazku, wyznacza sie skuteczna ilos¬ cia zwiazku i podaje sie go najkorzystniejszym sposobem, co latwo moga okreslic fachowcy, którzy moga wprowadzic rózne zmiany i modyfikacje do powyzej proponowanych stezen. Zakres wynalazku, ograniczony jest jedynie PL

Claims (2)

1. zastrzezeniami patentowymi. Zastrzezenia patentowe 1. srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna i znane dodatki, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzoize ogólnym podanym na rysunku, w którym R oznacza grupe cyklo- propylowa, metylowa, etylowa, furylowa, benzylowa lub 3,44netylenodwuoksybenzylowa, Rj oznacza atom chloru lub grupe trójfluorometylowa, R2 oznacza atom wodoru, atom chloru w pozycji 4 lub 5 pierscienia feny- lowego lub grupe 4-propargiloksylowa, R3 oznacza grupe etylowa, chloroetylowa, izobutylowa lub alilowa, z tym ze gdy R oznacza grupe cyklopropylowa, Kt oznacza atom chloru a R2 oznacza atom chloru w pozycji 4 pierscienia fenylowego, R3 nie oznacza grupy etylowej.
2. 2. Srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna i znane dodatki, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzoize ogólnym podanym na rysunku, w którym R oznacza grupe cyklo¬ propylowa, R, oznacza atom chloru, R2 oznacza atom chloru w pozycji 4 pierscienia fenylowego zas R3 oznacza grupe etylowa.90 756 o ii R-C \Nzór PL