Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny kompensacji wartosci poczatkowej napiecia, znajdujacy zastosowanie jako uklad wspólpracujacy z przetwornikami pomiarowymi, których sygnal wyjsciowy jest dopro¬ wadzony do postaci napiecia, a wiec takimi jak na przyklad przetworniki tensometryczne, przetworniki manga- ninowe wysokich cisnien hydrostatycznych, czy przetworniki zlaczowe.Znane uklady elektroniczne kompensacji wartosci poczatkowej napiecia przetwornika, wystepujacej przy poczatkowej wartosci zakresu pomiarowego wielkosci imierzonej, budowane sa w oparciu ó regulowane zródlo napiecia odniesienia dolaczone do jednego z róznicowych wejsc wzmacniacza instrumentacyjnego lub operacyj¬ nego. W ukladach takich kompensacja wartosci poczatkowej napiecia realizowana jest poprzez regulacje dziel¬ ników rezystancyjnych wlaczonych równolegle do zródla napiecia odniesienia. Zmiana wspólczynnika wzmoc¬ nienia sygnalu róznicowego realizowana jest natomiast poprzez regulacje innych dzielników rezystancyjnych, umieszczonych w petli sprzezenia zwrotnego wzmacniacza. Rozwiazania takie sa rozbudowane, zwlaszcza w przypadku koniecznosci wzmacniania malych sygnalów wystepujacych na poziomie duzej wartosci poczatko¬ wej napiecia i wymagaja rozdzielenia ukladowego funkcji kompensacji wartosci poczatkowej napiecia od funkcji ustalania wspólczynnika wzmocnienia.Istota wynalazku polega na zastosowaniu w ukladzie zawierajacym pojedynczy wzmacniacz operacyjny i niesymetrycznym wejsciem napieciowym i zródlo napiecia odniesienia z równolegle dolaczonym dzielnikiem rezystancyjnym, trzech elementów regulacyjnych kompensacji wartosci poczatkowej napiecia, elementu regulacji zgrubnej, elementu regulacji skokowej oraz elementu regulacji dokladnej Jeden z punktów stalych elementu regulacji zgrubnej jest polaczony poprzez rezystor z punktem ruchomym elementu regulacji skokowej, którego punkty stale sa wlaczone równolegle do zródla napiecia odniesienia oraz jest polaczony poprzez rezystor Z punktem ruchomym elementu regulacji dokladnej Punkty stale elementu regulacji dokladnej sa wlaczone równolegle do zródla napiecia odniesienia. Punkt ruchomy elementu regulacji zgrubnej jest polaczony ponadto z wejsciem odwracajacym wzmacniacza operacyjnego, polaczonym dodatkowo poprzez rezystor z wyjsciem tego wzmacniacza. Drugi punkt staly elementu regulacji zgrubnej jest polaczony z punktem wspólnym znanego dziel¬ nika rezystorowego zalaczonego miedzy mase ukladu a niezmieniony biegun zródla napiecia odniesienia.2 90 447 Zastosowanie w ukladzie pojedynczego wzmacniacza operacyjnego z niesymetrycznym wejsciem napiecio¬ wym oraz trzech elementów regulacyjnych a mianowicie elementu regulacji zgrubnej, elementu regulacji skoko wej i elementu regulacji plynnej umozliwia kompensacje wartosci poczatkowej napiecia, zwlaszcza przetworni¬ ków pomiarowych, wystepujacej przy poczatkowej wartosci zakresu pomiarowego mierzonej wielkosci oraz polaczenie ukladowe funkcji kompensacji i funkcji ustalania wspólczynnika wzmocnienia.Wynalazek jest uwidoczniony na rysunku, na którym przedstawiono w przykladowym wykonaniu schemat ideowy ukladu elektronicznego kompensacji wartosci poczatkowej napiecia.Uklad wedlug wynalazku posiada wzmacniacz operacyjny 1 z niesymetrycznym wejsciem napieciowym.Wejscie odwracajace wzmacniacza 1 polaczone jest petla sprzezenia zwrotnego, zwierajaca rezystor 2 z jego wyjsciem. Zródlo napiecia odniesienia 3 polaczone jest równolegle z dzielnikiem rezystorowym, zawierajacym rezystory 4 i 5, zalaczonym miedzy mase ukladu a nieuziemiony biegun tego zródla. Element regulacji zgrubnej w postaci potencjometru 6 jest polaczony jednym z punktów stalych z punktem wspólnym dzielnika rezysto- rowego, zawierajacego rezystory 4 i 5. Drugi punkt staly potencjometru 6 jest polaczony poprzez rezystor 7 ze slizgaczem elementu regulacji skokowej, w postaci przelacznika 8, zalaczonego równolegle do zródla napiecia odniesienia 3. Drugi punkt staly potencjometru 6 jest polaczony równiez poprzez rezystor 9 z suwakiem elemen¬ tu regulacji dokladnej, w postaci potencjometru 10, zalaczonego równolegle do zródla napiecia odniesienia 3.Suwak potencjometru 6 jest polaczony z wejsciem odwracajacym wzmacniacza operacyjnego 1. Wejsciowy sy¬ gnal napieciowy podawany jest na wejscie nieodwracajace wzmacniacza operacyjnego 1. Wspólczynnik wzmoc¬ nienia tego sygnalu jest ustalany za pomoca petli ujemnego sprzezenia zwrotnego utworzonej przez rezystory 2, 4, 5, 6, 7, 9, 10. Wspólczynnik wzmocnienia sygnalu jest równy zwiekszonemu o jednosc stosunkowi rezystancji 2 do rezystancji zastepczej, widzianej od strony odwracajacego wejscia wzmacniacza 1 pomiedzy suwakiem potencjometru 6 a masa.Zródlo napiecia odniesienia 3 wytwarza prad odniesienia, doprowadzany do odwracajacego wejscia wzma¬ cniacza 1. Zamiana napiecia zródla odniesienia 3 na prad odniesienia realizowana jest przez rezystory 4, 5, 6, 7, 9, 10. W zwiazku z tym na wyjsciu ukladu uzyskuje sie napiecie, bedace superpozycja wzmocnionego napiecio¬ wego sygnalu wejsciowego oraz iloczynu pradu odniesienia przez wartosc rezystancji rezystora 2. Przy jednako¬ wej polaryzacji zródla napiecia odniesienia 3 i napieciowego sygnalu wejsciowego istnieje mozliwosc kompensa¬ cji wartosci poczatkowej napiecia wejsciowego. W ukladzie takim uzyskuje sie wiec transformacje charaktery¬ styki, dla której przy poczatkowej wartosci zakresu pomiarowego mierzonej wielkosci wystepuje wartosc pocza¬ tkowa napiecia, na charakterystyke, dla której przy tej samej wartosci mierzonej wielkosci wystepuje zerowy sygnal wyjsciowy. PL