Przedmiotem wynalazku jest pompa przeponowa o wydatku regulowanym w sposób ciagly, szczególnie przydatna do dozowania roztworów chemicznych w róznych procesach technologicznych.Powszechnie znane rozwiazania pomp przeponowych posiadaja komore zamknieta korpusem i przedzielona na dwie czesci przepona utwierdzona w tym korpusie. Jedna z czesci tej komory, tzw. komora robocza, zaopa¬ trzona jest w co najmniej jeden króciec wlotowy i wylotowy dla pompowanej cieczy. Przepona prowadzona jest za posrednictwem popychacza i podparta sprezyscie. Poprzez zastosowanie elementu mimosrodowo-obracajacego sie wzgledem stykajacego sie z nim popychacza uzyskuje sie jego ruch posuwisto zwrotny.Zmiane wydatku pompy uzyskuje sie poprzez zmiane predkosci obrotowej elementu mimosrodowego, co wiaze sie z koniecznoscia stosowania specjalnego silnika, z mozliwoscia zmiany w szerokim zakresie jego predko¬ sci obrotowej.Znana jest wedlug patentu polskiego nr 52 962 podobna pompa, w której korpus z przepona zakonczony jest tuleja cylindryczna, z przemieszczajacym sie w niej tlokiem napedzanym elementem mimosrodowym.W przestrzeni korpusu, pomiedzy przepona a czolem tloka znajduje sie ciecz posredniczaca. Tuleja cylindryczna zaopatrzona jest w otwory wykonane na dlugosci odpowiadajacej wartosci skoku tloka oraz w druga tuleje tak zwana regulacyjna, przesuwna na jej srednicy zewnetrznej i zamykajaca otwory. Regulacja wydatku pompy dokonywana jest za pomoca pokrecania kólkiem zebatym, zazebiajacym sie z zebatka nacieta na tulei regula¬ cyjnej. Maksymalny wydatek uzyskuje sie gdy tuleja regulacyjna przyslania wszystkie otwory. Dokladnosc regulacji wydatku przy takiej konstrukcji ograniczona jest wartoscia rozstawienia otworów w tulei cylindrycznej.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedogodnosci znanych pomp, a zadaniem technicznym jest opraco¬ wanie konstrukcji ukladu regulacji wydatku pompy, pozwalajacego na latwa i dokladna regulacje tego wydatku.Zgodnie z wynalazkiem uklad regulacji wydatku pompy posiada dzwignie dwustronna, zaopatrzona na jednym koncu w otwór, w którym obrotowo osadzony jest element mimosrodowy, zawiazany z walem urzadze¬ nia napedowego. Na przeciwleglym koncu dzwignia ta zaopatrzona jest w rolke toczna, stykajaca sie z przeciwle¬ glym do przepony koncem popychacza. Punkt podparcia tej dzwigni stanowi obwód drugiej rolki tocznej, przesuwnej wzdluz dlugosci tej dzwigni po prowadnicy, korzystnie za pomoca sruby regulacyjnej.2 90 445 Rozwiazanie zgodne z wynalazkiem charakteryzuje sie latwoscia regulacji wydatku z duza dokladnoscia, prostota budowy oraz trwaloscia.Przedmiot wynalazku jest przedstwiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia pompe przeponowa w przekroju wzdluznym.Pompa zgodnie z przykladem wykonania sklada sie z glowicy 1 i korpusu 2, pomiedzy którymi osadzona jest przepona 3; na której z jednej strony znajduje sie podkladka 4, a z drugiej grzybek 5 umocowany do popychacza 6, ulozyskowanego slizgowo w korpusie 2. Drugi koniec popychacza 6 opiera sie o rolke 7 osadzona na dzwigni 8, umieszczonej mimosrodowo na walku napedowym 9 ulozyskowanym w korpusie 2. Dzwignia 8 opiera sie o rolke 10 osadzona w suporcie 11 ukladu nastawczego, który posiada prowadnice 12 umocowana w korpusie 2, oraz srube 13 umieszczona równolegle do prowadnicy 12. Sruba 13 ulozyskowana jest jednym koncem w korpusie 2, a drugim w tulei 14 zamocowanej w korpusie 2. Na popychaczu 6 osadzona jest sprezyna srubowa 16, której jeden koniec opiera sie o korpus 2, a drugi o pierscien 15 osadzony na popychaczu 6.W korpusie 1 znajduje sie zawór ssawny 18 i tloczny 17.Pompa wedlug przykladu wykonania dziala w nastepujacy sposób. W momencie wlaczenia pompy, rolka 7 umieszczona na dzwigni 8, zamocowanej mimosrodowo na walku napedowym 9 wykonuje ruch posuwisto-zwro¬ tny toczac sie po plaszczyznie czolowej popychacza 6, w przypadku ustawienia rolki 10 ukladu nastawczego w osi popychacza 6. Przesuwajac punkt podparcia dzwigni 8, realizowany polozeniem rolki 10 wzgledem walka napedowego 9, nastepuje wychylenie konca dzwigni 8 zakonczonej rolka 7, do której dociskany jest koniec popychacza 6 za pomoca sprezyny 16. Os rolki porusza sie po torze eliptycznym, w którym jedna os równa sie podwojonej wartosci przesuniecia mimosrodowego i jest stala, a druga zmienia sie w zaleznosci od polozenia punktu podparcia dzwigni 8. Dzwignia 8 z rolka 7«powoduje ruch posuwisto-zwrotny popychacza 6 i ugiecie przepony 3.W cyklu pracy cofanie popychacza 6 nastepuje pod wplywem sprezyny 16, z jednoczesnym otwarciem zaworu ssawnego 18 oraz zamknieciem zawo-u tlocznego 17. Przy ruchu powrotnym, dzwignia 8 z osadzona na niej rolka 7 pokonujac opór sprezyny 16, oddzialywuje na popychacz 6. Ruch ten powoduje zamkniecie zaworu ssawnego 18 i otwarcie zaworu tlocznego 17 oraz usuwanie cieczy znajdujacej sie w komorze roboczej pompy.Przy górnym polozeniu rolki 10 ukladu nastawczego wydajnosc pompy jest zerowa, natomiast przy dolnym polozeniu rolki 10 wydajnosc pompy jest maksymalna. PL