Przedmiotem wynalazku jest cyfrowy miernik opornosci rzeczywistych z automatycznie równowazonym mostkiem pomiarowym, sluzacy do dokladnego pomiaru zwlaszcza malych opornosci.Znane mierniki opornosci rzeczywistych z automatycznie równowazonym mostkiem pomiarowym zawieraja generator napiecia zasilajacy mostek pomiarowy, a wyjscie pomiarowe mostka polaczone jest poprzez wzmacniacz z detektorem fazowym. Detektor fazowy porównuje fazy sygnalów doprowadzonych z generatora i ze wzmacniacza, dajac w wyniku kryterium zrównowazenia spadków napiec na oporniku mierzonym i oporniku zmiennym w galezi regulacyjnej mostka. Wyjscie detektora fazowego polaczone jest z ukladem komparatora, który z kolei polaczony jest z licznikiem rewersyjnym. Licznik rewersyjny polaczony jest poprzez uklad elektroniczny spelniajacy role przetwornika analogowo-cyfrowego, z galezia regulacyjna mostka pomiarowego, powodujac odpowiednie zmiany wartosci wzorca w tejze galezi, dzieki czemu mostek zostaje doprowadzony do stanu równowagi. Stan licznika rewersyjnego po ustaleniu równowagi mostka jest miara mierzonej wielkosci opornosci. W znanych ukladach pomiarowych stosowane sa do równowazenia mostków pomiarowych, regulowane recznie oporniki dekadowe. Oporniki te nie nadaja sie do równowazenia mostka pomiarowego przy automatycznym pomiarze cyfrowym.Zastosowane w tego rodzaju mierniku detektora fazowego powoduje, ze wynik pomiaru jest w duzej mierze zalezny od znieksztalcen fazowych, co z kolei ogranicza zakres pomiaru dla malych opornosci. Ponadto stosowany w znanych rozwiazaniach przetwornik analogowo-cyfrowy jest skomplikowanym ukladem elektronicznym.Istota wynalazku polega na tym, ze punkty pomiarowe mostka pomiarowego dolaczone sa do dwóch symetrycznych torów, z których kazdy sklada sie ze wzmacniacza liniowego o wysokiej czulosci, wzmacniajacego sygnal napieciowy powstaly w wyniku niezrównowazenia mostka oraz detektora amplitudy dajacego na swym wyjsciu sygnal stalopradowy. Sygnaly stalopradowe uzyskane w obydwu torach, a zalezne od stanu zrównowazenia mostka, doprowadzone sa do ukladu komparatora, dajacego na swym wyjsciu kryterium automatycznego zrównowazenia mostka. Natomiast galezie regulacyjne mostka pomiarowego stanowia oporniki2 90 434 zmienne regulowane wspólbieznie i automatycznie, przy czym kazdy z oporników sklada sie z czterech precyzyjnych oporników o wartosciach zgodnych z waga kodu binarnego 84 2 1 wystepujacych w kazdej z dekad pomiarowych.Miernik opornosci wedlug wynalazku zapewnia stalosc parametrów ukladu, odpornosc na zaklócenia oraz duza dokladnosc i powtarzalnosc wyników pomiarów. Dokladnosc pomiaru w zakresie mierzonych opornosci 1012—10m£2 wynosi +0,5%, a dla zakresu 10m£2— 1 mf2 wynosi 5%, co uwarunkowane jest dokladnoscia trzycyfrowego odczytu. Czas pomiaru na wszystkich zakresach jest staly i wynosi 3 sek. Miernik charakteryzuje latwe uruchomienie, prosty pomiar i regulacja. Zastosowanie mostka Thomsona jako mostka pomiarowego w mierniku uniezaleznia wynik pomiaru od wplywu opornosci doprowadzen opornika mierzonego i opornika wzorcowego. Dzieki wyeliminowaniu dyskryminatora fazowego uniezaleznia wynik pomiaru od znieksztalcen fazowych, co umozliwia rozszerzenie zakresu pomiaru do wartosci 1 m£2 z duza dokladnoscia. Ponadto fakt zastosowania w galeziach regulacyjnych mostka pomiarowego wartosci oporników o wadze 8421 w kodzie binarnym, wyeliminowal koniecznosc stosowania w mierniku skomplikowanego ukladu elektronicznego przetwornika analogowo-cyfrowego. Miernik opornosci wedlug wynalazku moze sluzyc do pomiarów opornosci przejscia elementów stykowych jak kontaktrony, zlacza wielostykowe, styki przekazników, gniazda stykowe, jak równiez do kontroli poprawnosci wykonania dwustronnych i warstwowych druków metalizowanych, moze byc równiez stosowany w laboratoriach jako miernik malych opornosci.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest uwidocznione w przykladzie wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy miernika opornosci, a fig. 2 uproszczony schemat elektryczny mostka pomiarowego.W galeziach regulacyjnych mostka pomiarowego M umieszczone sa oporniki zmienne Rz1 i Rz2 regulowane wspólbieznie i automatycznie. Kazdy z oporników zmiennych wykonany jest w postaci trzech dekad Dl, DII oraz DIII, co wiaze sie z trzycyfrowym odczytem opornosci. Kazda z dekad pomiarowych sklada sie z czterech precyzyjnych, dobranych z dokladnoscia 0,1% oporników, polaczonych szeregowo o wartosciach zgodnych z waga kodu binarnego 8421 wlaczanych automatycznie az do zrównowazenia mostka pomiarowego M. Zródlem napiecia pomiarowego zasilajacego mostek pomiarowy M jest generator pomiarowy Gp sinusoidalny o czestotliwosci 1030 Hz+ 4 Hz, bedacy pradowym generatorem RC o okreslonym napieciu i pradzie generowanego przebiegu, zaleznie od zakresu pomiarowego. Generator pomiarowy Gp jest dolaczony do mostka jedynie na czas pomiaru i nastepnie automatycznie przez uklad sterujacy S odlaczony. Mostek pomiarowy M jest mostkiem Thomsona. Punkty pomiarowe A1 i A2 mostka M dolaczone sa do dwóch wzmacniaczy W1 i W2. Sa to wzmacniacze liniowe o wysokiej czulosci rzedu 5juV o wzmocnieniu 1000 V/V, zapewniajace duza opornosc wejsciowa rzedu kilku M£2. Wyjscia wzmacniaczy W1 i W2 dolaczone sa do dwóch detektorów amplitudy P1 i P2 zrealizowanych w ukladzie wzmacniacza. Czesc sterujaca S zbudowana jest w oparciu o cyfrowe uklady scalone typu TTI malej i sredniej skali integracji. Generator taktujacy Gt narzuca rytm pracy miernika a jest zrealizowany w ukladzie multiwibratora generujacego fale prostokatna o stalej czestotliwosci. Polaczenie oporu mierzonego Rx odbywa sie za pomoca sznurów pomiarowych zakonczonych chwytakami kelwinowskimi.Pomiar opornosci rozpoczyna sie w momencie nacisniecia przycisku „pomiar", po którym nastepuje automatyczne wyzerowanie ukladów przyrzadu, przy czym pomiar ten odbywa sie w dwóch etapach.W pierwszym etapie nastepuje automatyczne wybranie wlasciwego zakresu pomiarowego, co sprowadza sie do wyboru opornosci wzorowej RN dobranej z dokladnoscia 0,01%. W drugim etapie nastepuje automatyczny pomiar opornosci mierzonej Rx w wybranym zakresie, który jest dokonywany pradem zmiennym i metoda mostkowa. Zakres mierzonych opornosci wynosi 10£2 do 1 m£2, a pomiar odbywa sie w trzech zakresach pomiarowych od 9,99£2 do 1£2, od 999 m£2 do 100 m£2 oraz od 99,9 m 12 do 1 m£2 przelaczonych automatycznie. Uzyskane na wyjsciu detektorów amplitudy P1 i P2 sygnaly stalopradowe zalezne od stanu niezrównowazenia mostka pomiarowego, doprowadzone sa nastepnie do wejsc ukladu komparatora K. Sygnal wyjsciowy komparatora K stanowi kryterium automatycznego zrównowazenia mostka pomiarowego M i jest podawany do cyfrowej czesci sterujacej S decydujacej o wartosci wlaczonych automatycznie oporników Rz1 i Rz2 w galeziach regulacyjnych mostka M. Z koncem pomiaru informacja o wlaczonych opornikach w poszczególnych dekadach jest przekazana do ukladów pamieci w czesci sterujacej S a nastepnie zostaje zdekodowany i wyswietlony wynik pomiaru. Suma wag wlaczonych oporników we wszystkich trzech dekadach pomiarowych jest trzycyfrowa wartoscia mierzonej opornosci Rx, przy czym wynik zostaje wyswietlony przez trzy lampy cyfrowe. PL