PL90216B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego oraz stacja naziemna systemu radionawigacyjnego do jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego i odbiornik radionawigacyjny instalowany na obiekcie ruchomym przeznaczony do jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego.Wynalazek moze byc stosowany równiez do okreslania polozenia okretów morskich.Znane sa sposoby jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego wzgledem co najmniej trzech stacji naziemnych, które sa stosowane w znanych systemach radionawigacyjnych. W nich dokonuje sie oddziela¬ nia fali powierzchniowej od fali przestrzennej. Na podstawie obwiedni impulsów rozstrzyga sie kwestie wielo¬ znacznosci pomiarów faz na czestotliwosci nosnej, a na podstawie fazy jednego z pierwszych sygnalów wielkiej czestotliwosci okresla sie dokladne polozenie obiektu.Okres powtarzania grup impulsów w systemie Loran-S okresla sie odleglosciami podstawowymi i kolejnym promieniowaniem kazdej stacji ijest on dosyc duzy, co zmniejsza odpornosc na zaklócenia przy poszukiwaniu sygnalów.Dlugi okres powtarzania impulsów w porównaniu z czestotliwoscia nosna takze zmniejsza pewnosc roz¬ strzygania kwestii wieloznacznosci.Ta wymieniona wada uwydatnia sie szczególnie przy zwiekszeniu czestotliwosci nosnej, dlatego w tym systemie, pracujacym w zakresie fal srednich, pewnosc rozstrzygania kwestii wieloznacznosci jest bardzo mala.Znane sa takze systemy radionawigacyjne, w których celem zwiekszenia pewnosci rozstrzygania kwestii wieloznacznosci wykorzystuje sie dwa impulsy o róznych czestotliwosciach nosnych. Jednakze w tym przypadku okres powtarzania impulsów jest równiez duzy, a poszukiwanie sygnalów w szerokopasmowym odbiorniku radio¬ nawigacyjnymjest utrudnione przez wplyw zaklócen na sasiednich czestotliwosciach.W znanym systemie mozna przy wypromieniowaniu dodatkowych czestotliwosci rozstrzygac kwestie wie¬ loznacznosci, jednak system ten promieniuje drgania niegasnace, co ogranicza jego wykorzystanie przy istnieniu fali odbitej, szczególnie w porze nocnej.Znany jest uklad realizujacy sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego wzgledem co najmniej trzech nieruchomych naziemnych stacji radionawigacyjnych, z których jedna stacja jest stacja glówna,2 90216 polegajacy na kolejnym wypromieniowaniu przez te stacje grup impulsów o róznych czestotliwosciach nosnych, sluzacych do wytwarzania pola czestotliwosciowo-fazowego o okreslonych stosunkach czestotliwosciowych i fa¬ zowych i odbiorze przez odbiornik radionawigacyjny tych sygnalów, dokonujacy kolejnego rozdzialu sygnalów przenoszonych przez fale powierzcniowe od sygnalów przenoszonych przez fale odbite od jonosfery i pomiarze faz sygnalów odebranych od jednej stacji wzgledem faz sygnalów odebranych od drugiej stacji. Nastepnie na podstawie róznicy faz jednej z czestotliwosci nosnych okresla sie dokladne polozenie obiektu ruchomego, a z wyników porównania faz na czestotliwosciach dudnien okresla sie jednoznaczne polozenie obiektu ruchome¬ go w strefie roboczej.Znana jest naziemna stacja radionawigacyjna realizujaca sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiek¬ tu ruchomego. W stacji tej sygnal z generatora wzorcowego, przez przetwarzajacy przesuwnik fazy, przechodzi do pierwszego bloku ksztaltowania czestotliwosci nosnych i pomocniczych. Wyjscia tego bloku sa polaczone po¬ przez modulatory z nadajnikiem. Wyjscie przetwarzajacego przesuwnika fazy poprzez fazowy przesuwnik odnie¬ sienia polaczone jest w wejsciem drugiego bloku ksztaltowania czestotliwosci nosnych i pomocniczych, którego wyjscia sa polaczone poprzez modulator z pierwszym wejsciem dyskryminatora fazowego, drugie wejscie dyskryminatora fazowego, poprzez szeregowo polaczone filtry szerokopasmowe i stopnie kluczujace sa polaczo¬ ne z antena, a wyjscie dyskryminatora fazowego jest polaczone z przetwarzajacym przesuwnikiem fazy.Znany jest takze odbiornik radionawigacyjny, realizujacy sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego. W nim sygnal z anteny jest doprowadzony do równolegle polaczonych obwodów, zlozo¬ nych z polaczonych szeregowo stopni kluczujacych i filtrów szerokopasmowych, których wyjscie polaczone jest z wejsciami dyskryminatorów fazowych. Sygnal z generatora wzorcowego jest doprowadzony do wejsc przetwa¬ rzajacych przesuwników fazowych. Wyjscia dyskryminatorów fazowych polaczone sa z przetwarzajacymi prze- suwnikamifazowymi. S Jednakze w tym systemie staqe emituja kolejne grupy impulsów jedna po drugiej, co prowadzi do zwiek¬ szenia okresu powtarzania tak samo jak w systemie Loran. Poza tym przeszukiwanie i pomiar faz sygnalów dokonywane jest w szerokim pasmie, co w sumie wymaga zwiekszenia mocy szczytowej nadajnika w celu pod¬ wyzszenia odpornosci na zaklócenia.W stacji naziemnej i odbiorniku radionawigacyjnym sa ksztaltowanej wykorzystywane do pomiaru faz sygnalów pochodzacych z innych stacji czestotliwosci nosne, co lacznie z zastosowaniem odbiorników o bezpo¬ srednim wzmocnieniu utrudnia zapewnienie wysokiej czulosci i prace z malymi wejsciowymi poziomami sygna¬ lów. Oprócz tego do ksztaltowania sygnalów bedacych w okreslonym stosunku czestotliwosciowym i fazowym, wymagana jest duza bezwzgledna stabilnosc fazy wielu torów odbiorczych, nadawczych i ksztaltujacych, co jest technicznie trudne do realizacji.Wspomniane wady nie pozwalaja na dokladne i pewne okreslenie polozenia obiektu.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wspomnianych wad.Zadaniem wynalazku jest opracowanie sposobu jednoznacznego okreslenia polozenia obiektu ruchomego, a takze zaprojektowanie stacji naziemnej systemu radionawigacyjnego do jednoczesnego okreslania polozenia obiektu ruchomego i odbiornik radionawigacyjny instalowany na obiekcie ruchomym przeznaczony do jedno¬ znacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego i które zapewnialyby wydzielenie sygnalu przenoszonego przez fale powierzchniowa, zawierajacego uzyteczna informacje o polozeniu obiektu wzgledem stacji naziem¬ nych, oraz zwiekszenie dokladnosci i pewnosci okreslania polozenia w warunkach malej mocy promieniowana i malych wymaganiach odnosnie stabilnosci fazy torów radiowych.Zadanie to rozwiazano w sposobie jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego wzgledem co najmniej trzech nieruchomych naziemnych stacji radionawigacyjnych, z których jedna jest glówna, opartym na kolejnym wypromieniowaniu przez te stacje grup impulsów o róznych czestotliwosciach nosnych sluzacych do wytworzenia pola czestotliwosciowo-fazowego o okreslonych stosunkach czestotliwosciowych i fazowych i od¬ biorze przez odbiornik radionawigacyjny tych sygnalów i oddzieleniu sygnalów przenoszonych przez fale po¬ wierzchniowa od sygnalów przenoszonych przez fale odbite od jonosfery i pomiarze faz sygnalów jednej stacji wzgledem faz sygnalów drugiej stacji, przy tym na podstawie róznicy faz sygnalów jednej z czestotliwosci nosnych okresla sie dokladne polozenie obiektu ruchomego, a z wyników porównania faz sygnalów na czestotli¬ wosciach dudnien okresla sie jednoznacznie polozenie obiektu ruchomego w strefie roboczej systemu radionawi¬ gacyjnego, polegajacym na tym, ze stacje naziemne kolejno emituja impulsy o dlugim czasie trwama^ którejsa.. ciagiem grup impulsów o róznych czestotliwosciach nosnych, a stacja glówna nadaje dodatkowo sygnal synchro¬ nizacji, okreslajacy porzadek nadawania impulsów przez stacje w ogólrrym cyklu, odbiornik radionawigacyjny zgodnie z sygnalem synchronizacji, wyznacza porzadek nadawania grup impulsów przez stacje naziemne, a na¬ stepnie w czasie trwania kazdego cyklu nadawania grup impulsów dokonuje poszukiwania impulsów radiowych i mierzy faze sygnalów na jednej z czestotliwosci nosnych, celem dokladnego okreslenia polozenia, a na czesto¬ tliwosciach dudnien i na czestotliwosci powtarzania impulsów rozstrzyga kwestie niejednoznacznosci.90216 3 Zadanie rozwiazane jest równiez poprzez zaprojektowanie stacji naziemnej systemu radionawigacyjnego, w której sygnal z generatora wzorcowego poprzez przetwarzajacy przesuwnik fazowy jest doprowadzany do juerwszego bloku ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych, którego wyjscia poprzez modulatory sprzezone sa z nadajnikiem emitowanego sygnalu, a wyjscie przetwarzajacego przesuwnika fazy polaczone jest poprzez pod¬ stawowy przesuwnik fazy z wejsciem drugiego bloku ksztaltowania czestotliwosci nosnych nalezacego do kanalu odbiorczego stagi naziemna i polaczonego przez modulatory z pierwszym wejsciem dyskryminatora fazowego, do którego drugiego wejscia doprowadzony jest sygnal z anteny odbiornika poprzez stopnie kluczujace i filtry szerokopasmowe, a którego wyjscie polaczone jest z przetwarzajacym przesuwnikiem fazy, która to stacja na¬ ziemna zgodnie z wynalazkiem zawiera filtry waskopasmowe, przeksztalcajace impulsy radiowe w sygnal ciagly o czasie trwania równym czasowi trwania cyklu nadawania grupy impulsów, których wejscia sa polaczone z wyjsciami stopni kluczujacych, a wyjscia polaczone sa poprzez przelaczniki elektroniczne z dyskryminatorem fazowym, przy tym wejscia filtrów szerokopasmowych sa polaczone z antena nadajnika, a ich wyjscia- z wej¬ sciami stopni kluczujacych.Korzystne jest, gdy kanal odbiorczy staqi naziemnej jest wyposazony w szeregowo polaczone przesuwnik fazy, blok ksztaltowania czestotliwosci wzorcowej, modulator i blok ksztaltowania impulsów wzorcowych, przy tym wyjscie przetwarzajacego przesuwnika fazy przylaczone jest do wejscia przesuwnika fazy kanalu odbiorcze¬ go i przez dodatkowe przetwarzajace przesuwniki fazy, z których kazdy, sprzezony z odpowiednim modulato¬ rem, przylaczone jest do bloku ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych, wyjscie bloku ksztaltowania impul¬ sów wzorcowych polaczone jest z wejsciami filtrów szerokopasmowych, przylaczonych do zespolu przetwarzaja¬ cegoj:ózne czestotliwosci wejsciowe w jedna czestotliwosc, których wyjscia poprzez przelaczniki elektroniczne sa polaczone równolegle i przylaczone do stopni kluczujacych, pierwsze wejscie dyskryminatora fazowego przylaczone jest do wyjscia jednego filtru waskopasmowego, natomiast jego drugie wejscie poprzez przelaczniki elektroniczne przylaczone jest do wyjscia drugiego filtru waskopasmowego oraz do podstawowego i przetwarzaja¬ cego przesuwnika fazy, a jego wyjscie — do dodatkowych przetwarzajacych przesuwników fazy.Zadanie zostalo rozwiazane równiez poprzez zaprojektowanie odbiornika radionawigacyjnego, w którym sygnal z anteny odbiorcza jest doprowadzony do dwu równolegle polaczonych obwodów, z których kazdy sklada sie z szeregowo polaczonych stopni kluczujacych i filtrów szerokopasmowych i których wyjscia sa pola¬ czone z wejsciami odpowiedniego dyskryminatora fazowego, a sygnal z generatora wzorcowego jest doprowadzo¬ ny do wejscia przetwarzajacych przesuwników fazy, polaczonych % dyskryminatorami fazowymi, który to od¬ biornik zgodnie z wynalazkiem ma zespoly przetwarzajace rózne czestotliwosci wejsciowe wjedna czestotliwosc, których liczba jest równa liczbie czestotliwosci nosnych systemu i których wejscia sa przylaczone do wyjsc filtrów szerokopasmowych, polaczonych z antena odbiorcza, przy czym wyjscie jednego z tych zespolów prze¬ twarzajacych jest polaczone z pierwszym stopniem kluczujacym, a wyjscie kazdego z pozostalych zespolów przetwarzajacych jest polaczone z odpowiednim przelacznikiem elektronicznym, przy tym wszystkie przelaczni¬ ki elektroniczne sa przylaczone do stopnia kluczujacego drugiego obwodu, filtry waskopasmowe w kazdym obwodzie, z których kazdy jest przylaczony do wyjscia stopnia kluczujacego, i z których wyjscie pierwszego przylaczone jest do wejscia dodatkowego przesuwnika fazy, wskaznik róznicy faz zawierajacy przesuwniki fazy, przylaczone do wyjscia dodatkowego przesuwnika fazy, i blok ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych, którego wejsciejest przylaczone do wyjscia przetwarzajacego przesuwnika fazy, a wyjscie — polaczone z zespola¬ mi przetwarzajacymi rózne czestotliwosci wejsciowe w jedna czestotliwosc, przy czym pierwsze wejscie dyskryminatora fazowego, sprzezonego z drugim obwodem polaczone jest z wyjsciem filtru waskopasmowego tegoz obwodu, a drugie jego wejscie i wyjscie polaczone sa z dodatkowym przesuwnikiem fazy i z przesuwnikami fazy wskaznika róznicy faz, przy czym polaczenie drugiego wejscia zrealozowane jest poprzez przelaczniki elektryczne.Korzystne jest, gdy odbiornik radionawigacyjny jest wyposazony w dodatkowy stopien kluczujacy, przylaczony do wyjscia pierwszego zespolu przetwarzajacego rózne czestotliwosci wejsciowe w jedna czestotli¬ wosc, przylaczone do wyjscia dodatkowego stopnia kluczujacego szeregowo polaczone dodatkowy filtr wasko¬ pasmowy i modulator, sumator, którego jedno wejscie przylaczone jest do wyjscia modulatora, drugie wejscie poprzez drugi modulator przylaczonejest do wyjscia pierwszego obwodu równoleglego, a wyjscie - do detektora amplitudowego, polaczonego z dodatkowym przesuwnikiem fazy i wskaznikiem róznicy faz, przy tym drugie wyjscie bloku ksztaltowania czestotliwosci przylaczone jest do wejscia dodatkowego przesuwnika fazy i do wejscia wskaznika róznicy faz, a stopnie kluczujace przez przelaczniki elektroniczne przylaczone sa do wyjscia dodatkowego, przesuwnika fazy i do drugiego wyjscia wskaznika róznicy faz.Korzystne jest równiez takie wykonanie odbiornika radionawigacyjnego, który zawiera dwukanalowy auto¬ matyczny analizator pracy przesuwników fazy, którego to analizatora wejscia sa przylaczone do wyjsc filtrów4 90216 waskopasmowych obwodów równoleglych i do wyjsc dyskryminatora fazowego i/lub detektora amplitudowego, i blok automatycznego przelaczenia rodzajów pracy, którego wejscie polaczone jest do wyjscia dwukanalowego analizatora automatycznego.Celowe jest, gdy wskaznik róznicy faz wykonany jest w postaci przesuwników fazowych, polaczonych miedzy soba za pomoca reduktora.Takie wykonanie zapewnia wydatne zwiekszenie dokladnosci i pewnosci okreslenia polozenia obiektu ruchomego wzgledem stacji naziemnych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1, a, b, c przedstawia ksztalt nadawanych przez stacje naziemne impulsów, zgodnie z wynalazkiem; fig. 2 - schemat blo¬ kowy stacji naziemnej, zgodnie z wynalazkiem; fig. 3 — schemat blokowy odbiornika radionawigacyjnego, zgod¬ nie z wynalazkiem.Sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego wzgledem trzech nieruchomych stacji naziemnych systemu radionawigacyjnego, z których pierwsza jest glówna, a dwie nastepne sa pomocniczymi, oparty jest na kolejnym wypromieniowaniu przez te stacje grup impulsów radiowych o róznych czestotliwosciach nosnych sluzacych do ^wytworzenia pola czestotliwosciowo-fazowego o okreslonych stosunkach czestotliwoscio¬ wych i fazowych. Sposób polega na tym, ze stacja glówna nadaje okresowo grupy impulsów w ciagu okresu czasu Ti i T3 (fig. la) równego 220 jus, pierwsza stacja pomocnicza nadaje impuls w ciagu okresu czasu T2, równego 220 jus, oddzielony od impulsów nadawanych w czasie Ti iT3 przerwami T0i iT02, równymi 30/is. Druga stacja pomocnicza nadaje takze impuls w ciagu okresu czasu T4, równego 220 jus, i oddzielony od impulsów nadawanych w czasie T3 i Ti przerwami T0 3 i T04, równymi 30 jus.Okres czasu T nadawania ustalajacy pojedynczy cykl pracy systemu równy jest 1 s i stanowi okres powta¬ rzania cyklu.Kazdy z impulsów nadawanych w czasie T!, T2, T3 i T4 sklada sie z ciagu grup pojedynczych impulsów radiowych o czestotliwosciach nosnych f1, f2, f3, f4 (fig. 1b), czas trwania kazdego impulsu t^ ~ 150 jus i sa one rozmieszczone jeden za drugim tak, ze impuls radiowy o czestotliwosci nosnej f3 nastepuje za impulsem o czesto¬ tliwosci nosnej fi, impuls o czestotliwosci f4 nastepuje z odstepem 2t za impulsem o czestotliwosci f3, impuls o czestotliwosci f2 nastepuje za impulsem o czestotliwosci f4, a za impulsem o czestotliwosci f2 z odstepem czasu 2tt nastepuje impuls o czestotliwosci f1.Okres nastepowania po sobie impulsów o jednej czestotliwosci nosnej, na przyklad o czestotliwosci fi, stanowi okres powtarzania impulsów tj, równy « 1,2 jus, stanowiacy wielokrotnosc czestotliwosci riosnej, a grupy impulsów o okresie powtarzania t nastepuja po sobie w ciagu okresu czasu promieniowania stacji równego 220 jus.Oprócz tego, pierwsza stacja w ciagu czasu trwania pojedynczego cyklu Ti promieniuje dodatkowo sygnal synchronizacji, który ma postac ciagu impulsów radiowych o czasie trwania 2tt i czestotliwosci nosnej f5 (fig. lc) i wystepujacych w wolnych przerwach miedzy impulsami radiowymi o czestotliwosciach f3 if4 i mie¬ dzy impulsami radiowymi o czestotliwosciach f2 i f1.System radionawigacyjny realizujacy wyzej przedstawiony sposób jednoznacznego okreslenia polozenia obiektu ruchomego, zawiera stacje naziemne, rozmieszczone w pewnej odleglosci jedna od drugiej, i odbiornik radionawigacyjny umieszczony na obiekcie ruchomym. W dalszym ciagu opisu wynalazek rozpatrywany jest na przykladzie okreslenia polozenia okretu morskiego wzgledem brzegu, wzdluz którego rozmieszczone sa trzy stacje naziemne.Kazda stacja naziemna systemu radionawigacyjnego zawiera generator wzorcowy 1 (fig. 2), który jest pola¬ czony z przelacznikiem elektronicznym 2 i z przetwarzajacym przesuwnikiem fazy 3, kilka równolegle polaczo¬ nych obwodów, których liczba odpowiada liczbie czestotliwosci nosnych systemu, z których kazdy zawiera przetwarzajacy przesuwnik fazowy 4 (5, 6 i 7), przylaczony do niego modulator 8 (9, 10 i 11) i mieszacz 12 (13, 14 i 15) czestotliwosci. Punkt wspólny 16 wymienionych obwodów jest polaczony z wyjsciem przetwarzajacego przesuwnika fazy 3 poprzez przelacznik elektroniczny 17, a punkt wspólny 18 jest polaczony poprzez wzmac¬ niacz 19 z nadajnikiem 20, majacym antene odbiorczo-nadawcza 21. Mieszacze 12 do 15 i wzmacniacz 19 tworza blok ksztaltowania czestotliwosci nosnych.Wyjscia przelaczników elektronicznych 2 i 17 sa polaczone razem i polaczone z wejsciem przelacznika 22 i z wejsciem podstawowego przesuwnika fazy 23.Stacja ma takze dyskryminator fazowy 24, którego jedno z wejsc przylaczone jest do wyjscia przelacznika elektronicznego 22, polaczonego razem z wyjsciem przelacznika elektronicznego 25, przylaczonego do przesuw¬ nika fazy 23. Oprócz tego, stacja ma blok 26 ksztaltowanie czestotliwosc; pomocniczych i blok 27 ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych. Wejscie bloku 26 przylaczone jest do wyjsc przelaczników elektronicznych 2 i 17, a jego pierwsze wyjscie 28 polaczone jest z wejsciem przesuwnika fazy 29, który z kolei przylaczony jest do90216 5 wejscia bloku 27. Jedno z wyjsc bloku 27 polaczone je$t z blokiem 30 sterowania i przelaczania. Pozostale wyjscia 31,32;,33 i 34 bloku 26 sprzezone sa odpowiednie?z drugimi wyjsciami mieszaczy 12 15.Kanal odbiorczy stacji naziemnej zawiera taka sam^ liczbe obwodów równoleglych, jak i kanal nadawczy.Wspólny punkt wejsciowy 35 tych obwodów polaczony jest poprzez tlumik 36 do anteny 21, a kazdy z tych obwodów zawiera szeregowo polaczone filtr szerokopaslnbwy 3? (38, 39 i 40), zespól przeksztalcajacy 41 (42, 43 i 44) rózne czestotliwosci wejsciowe wjedna czestotliwosc i przelacznik elektroniczny 45 (46, 47 i 48).Wejscia 49,50,51 i 52 zespolów przetwarzajacych 41 i-Sm przylaczone sa do wyjsc 3J - 34 bloku 26.Wspólny punkt przelaczników elektronicznym' 45 —/48;przylaczony jest do stopni kluczujacych 53, 54 i 55, których wejscia sa przylaczone do wejsc odppwieahicli filtrów waskopasmowych 56, 57 i 58. Filtry 56 i 57 poprzez modulatory 59 i 60 sa polaczone z wejsciami/sumatora 61, sprzezonego z detektorem amplitudo wym 62. Wyjscie filtra 58 sprzezone jest z wejscien^przelacznika 63 i z wejsciami przesuwników 64, 65 i 66, które z kolei poprzez przelaczniki elektroniczne 67,JS i 69^przylaczone sa do drugiego wejscia dyskryminatora fazowego24. ' ¦' Stacja zawiera oprócz tego przesuwnik fazy|?Ó, który /jest umieszczony na wyjsciu 28 bloku 26, jego wyjscie poprzez przelacznik elektroniczny 71 lub 'przejzfprzesuwnik fazy 72 i przelacznik elektroniczny 73 polaczone jest z wejsciem drugiego bloku 74 przelaczenia; Wyjscia ostatniego z kolei sa polaczone z drugimi wejsciami stopni kluczujacych 53— 55..Zgodnie z wynalazkiem, stacja ma dodatkowy przesuwnik fazy 75, przylaczony do jego wyjscia blok 76 ksztaltowania czestotliwosci wzorcowej, którego drugie wejscie polaczone jest z blokiem 77 rozstrzygania kwe¬ stii wieloznacznosci, a trzecie wejscie - z wyjsciem 31 bloku 26.Wyjscie bloku 76 przez modulator 78 przylaczone jest do wejscia bloku 79 ksztaltowania impulsów wzorcowych, którego wyjscie polaczone jest z drugim wejsciem tlumika 36. Modulator 78 sprzezony jest rów¬ niez z blokiem 74 przelaczenia.Odbiornik radionawigacyjny, którego schemat blokowy pokazany jest na fig. 3, zawiera generator wzorco¬ wy 80 z kondensatorem 81 o zmienna pojemnosci, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem przetwarzajacego przesuwnika fazowego 82 i blok 83 ksztaltowania czestotliwosci, którego wyjscie przylaczone jest do przesuwni¬ ka fazowego 84, przez przelacznik 85 polaczony z blokiem 86 przelaczania.Antena odbiorcza 87 odbiornika radionawigacyjnego polaczona jest z wejsciami filtrów szerokopasmowych 88, 89, 90 i 91, sprzezonych z odpowiednim zespolem 92, 93, 94 i 95 przetwarzajacym rózne czestotliwosci wejsciowe wjedna czestotliwosc. Drugie wejscia tych zespolów 92 — 95 sa polaczone z wyjsciami bloku 83. przy tym zespoly 93, 94 i 95 przylaczone sa do wejsc przelaczników elektronicznych 96, 97 i 98, których wyjscia polaczone sa we wspólnym punkcie 99. Wyjscie zespolu 92 jest przylaczone do jednego z obwodów równoleg¬ lych, a mianowicie, do wejscia stopnia kluczujacego 100 tego obwodu, punkt wspólny 99 przylaczony jest do drugiego obwodu równoleglego, a mianowicie - do jego stopnia kluczujacego 101.Oprócz tego obwód zawiera filtr waskopasmowy 102 (lub 103), których wyjscia sa polaczone z dyskrymi- natorem fazowym 104, przy tym wyjscie filtra 102 jest polaczone bezposrednio, a wyjscie filtru ! 03 przez przelacznik elektroniczny 105. Wyjscie filtru 102, ponadto przez modulator 106 i sumator 107, jest sprzezone z detektorem amplitudowym 108. Do wejscia dyskryminatora 104 przez przelacznik elektroniczny 109 jest przylaczone równiez wyjscie przesuwnika fazowego 82. Wyjscie filtru 103 jest polaczone z wejsciem drugiego dyskryminatora fazowego 110, do którego drugiego wejscia jest przylaczony wskaznik róznicy faz, na rysunku oznaczony jest linia przerywana.Zgodnie z wynalazkiem odbiornik ma dodatkowy stopien kluczujacy 112, przylaczony do wyjscia zespolu przetwarzajacego 92 i polaczony szeregowo ze stopniem 112 dodatkowy filtr waskopasmowy 113, który poprzez modulator 114 sprzezonyjest z sumatorem 107.Odbiornik zawiera takze dodatkowy przesuwnik fazowy 115, któryjest polaczony ze wskaznikiem róznicy faz 111. Wyjscie przesuwnika fazy 115 jest polaczone oprócz tego z wejsciem dyskryminatora fazowego 110 poprzez przelacznik elektroniczny 116.Wskaznik róznicy faz 111 wykonany jest w postaci przesuwników fazy 117, 118,119,120 i 121, polaczo¬ nych za pomoca reduktorów 122, 123, 124 i 125, przy tym wejsciu przesuwników fazy 118-120 poprzez przelaczniki elektroniczne 126, 127 i 128 sa polaczone z wyjsciem przesuwnika fazy 115, a ich wyjscia sa razem polaczone i przylaczone poprzez przelacznik elektroniczny 129 do wejscia dyskryminatora 110, wejscie prze¬ suwnika fazowego 121 jest polaczone poprzez przelacznik eletkroniczny 130 z wyjsciem przesuwnika fazowe¬ go 82, a jego wyjscie — z wejsciem dyskryminatora 104.Odbiornik zgodnie z wynalazkiem, zawiera dwukanalowy analizator automatyczny 131, skladajacy sie z bloku 132 analizy ustawienia przesuwników fazy, bloku 133 analizy amplitudy sygnalu wyjsciowego i przyla¬ czonego do wyjsc bloków 132 i 133 licznika rewersyjnego 134 przez urzadzenie progowe 135 i blok 136 automa¬ tycznego przelaczania rodzajów pracy.6 90216 Stacje naziemne maja jednakowe wyposazenie i kazda moze pracowac jako stacja glówna lub pomocnicza, przy czym dokonuje sie przelaczenia kilku obwodów, o których bedzie mowa nizej.Rozpatrzymy prace staqi pomocniczej, poniewaz przy tym rodzaju pracy bierze udzial duza liczba obwo¬ dów i w porównaniu ze stacja glówna, oprócz ksztaltowania sygnalów o okreslonych stosunkach czestotliwos¬ ciowych i fazowych, staqa pomocnicza dokonuje poszukiwania sygnalów stacji glównej i dostrajania faz swoich sygnalów do faz sygnalów przyjetych.Sygnal o czestotliosci 100 kHz z generatora wzorcowego 1, przez przesuwnik fazy 3 i przelacznik 17 (na stacji glówna zamiast przesuwnika fazy 3 i przelacznika 17 wlaczony jest przelacznik 2) doprowadzony jest do bloku ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych 26, z którego sygnal jest podawany na przesuwniki fazy 4, 5, 6 i 7 i dalej na modulatory 8, 9, 10 i 11, które sa wyzwalane impulsami, przychodzacymi z czestotliwoscia powtarzania F = 800 Hz z bloku 27 w momentach czasu zgodnie z fig. lc, a mianowicie w ciagu okresu czasu tj promieniowania czestotliwosci fi wyzwala sie modulator 8, przy promieniowaniu czestotliwosci f3 wyzwala sie mo. dulator 9, przy promieniowaniu czestotliwosci f4 wyzwala sie modulator 10 i w ciagu okresu czasu promieniowania czestotliwosci f2 wyzwala sie modulator 11. Sygnal na wejscie bloku 27 przychodzi przez przesuwnik fazy 29, z bloku 26. a to oznacza: ze uszeregowanie impulsów w czasie t zalezy od polozenia przesuwnika fazy 29.Impulsy radiowe, uzyskane na wyjsciach modulatorów 8, 9,10 i 11 przychodza odpowiednio do mieszaczy 12, 13, 14 i 15 czestotliwosci, do których równiez przychodza czestotliwosci pomocnicze z bloku 26 obwodami 31, 32, 33 i 34, w wyniku-czego na wyjsciach mieszaczy 12 — 15 otrzymuje sie impulsy radiowe o, czestotliwos¬ ciach nosnych, a mianowicie: z wyjscia mieszacza 12 otrzymuje sie impuls o czestotliwosci nosnej fx, z wyjscia mieszacza 13 — impuls o czestotliwosci nosnej f2, z wyjscia mieszacza 14 -impuls o czestotliwosci nosnqf3, z wyjscia mieszacza 15—impuls o czestotliwosci nosnej f4. Nastepnie impulsy z mieszaczy 12, 13, 14 i 15 przychodza na wzmacniacz 19. Wzmacniacz 19 i blok 27 pracuja tylko w ciagu okresu czasu, w którym odbywa sie nadawanie sygnalów przez te stacje zgodnie z fig. la, to jest impulsy o czestotliwosciach nosnych nie istnieja¬ ce w czasie odbioru obcych sygnalów. Wzmocnione sygnaly pochodzace z bloku 19 przez nadajnik 20 przecho¬ dza do anteny 21.W ten sposób, do anteny sa doprowadzane sygnaly o okreslonych stosunkach czestotliwosciowych, których fazy czestotliwosci nosnych sa zalezne od ustawienia przesuwników fazy 4, 5, 6 i 7, a których uszerego¬ wanie czasowejest zalezne od usytuowania przesuwnika fazy 29.Jak juz wyzej wspomniano stacja pomocnicza dokonuje poszukiwania sygnalu stacji glównej. Rozpatrzymy prace ukladu poszukiwania sygnalu i dostrajania czasowego uszeregowania impulsów wedlug obwiedni. Istniga rodzaje dostrajania zgrubny i kodkladny.Sygnaly doprowadzone z anteny 21, poprzez tlumik 36, przychodza na wejscie filtrów szerokopasmowych 37, 38, 39 i 40, z których kazdy przepuszcza sygnal o okreslonej czestotliwosci nosnej, a mianowicie: filtr 37 przepuszcza impulsy o czestotliwosci nosnej fj, które nastepnie przychodza do mieszacza 41, na który równiez po obwodzie 49 przychodzi sygnal o czestotliwosci pomocniczej z bloku 26 i za pomoca której na wyjsciu mieszacza otrzymuje sie impuls o czestotliwosci nosnej 100 kHz. Teimpulsy poprzez wzmacniacz z automatycz¬ na regulacja wzmocnienia (na fig. nie pokazany) i poprzez przelacznik 45 sa doprowadzone do wejscia stopni kluczujacych 53 i 54. Do tych stopni kluczujacych 53 i 54 przychodza w ukladzie przeszukiwania „szerokie impulsy kluczujace" z bloku 74, na wejscie którego w takt przyjmowania sygnalów ze stacji glównej, a mianowi¬ cie w czasie T3, przychodzi sygnal z bloku 26 poprzez przesuwnik fazy 70 i przelacznik 71.„Szerokie impulsy kluczujace" sa impulsami okresowymi o zmiennej polaryzacji i przychodza one do stop¬ ni kluczujacych 53 i 54 z przesunieciem fazowym 180°, to jest jeden za drugim, w wyniku stopnie kluczujace 53 i 54 wyzwalaja sie kolejno w ciagu okresu powtarzania impulsu radiowego tak, ze w zaleznosci od uszeregowania czasowego impulsu radiowego i impulsów kluczujacych sygnal bedzie sie pojawial albo na wyjsciu stopnia kluczujacego 53 lub na wyjsciu stopnia 54. Zakladamy przykladowo, ze impuls pojawia sie na wyjsciu stopnia kluczujacego 53.Sygnal, a dokladniej sygnal i szumy, z wyjscia stopnia kluczujacego 53 przychodzi na wejscie filtru waskopasmowego 56, a na wejscie filtra waskopasmowego 57 przychodzi tylko szum ze stopnia kluczujacego 54.Filtry waskopasmowe polepszaja stosunek sygnal/szum i przeksztalcaja impulsy w sygnal ciagly.W ten sposób sygnal z filtrem 56 poprzez modulator 59 przychodzi do sumatora 61, a z filtru 57 szum, którego amplituda jest znacznie mniejsza, niz sygnal z filtru 56, przychodzi do sumatora 61 przez modulator 60.Modulatory 59 i 60 wyzwalaja sie kolejno, tak, ze na wyjsciu sumatora 61 otrzymuje sie sygnal modulowany, przy czym glebokosc modulacji zalezy od czasowego uszeregowania „szerokich impulsów kluczujacych" wzgledem odebranego impulsu radiowego. Sygnal modulowany z sumatora 61 przechodzi do detektora amplitu¬ dowego 62, który wytwarza sygnal, którego wielkosc jest proporcjonalna do glebokosci modulacji.90216 7 Sygnal bledu z detektora amplitudowego 62 poprzez blok sterowania (nie pokazany na schemacie) przychodzi do przesuwnika fazy 70, zmieniajac jego ustawienie i, co za tym idzie, czasowe uszeregowanie „szero¬ kich impulsów kluczujacych" wzgledem impulsu radiowego.Gdy czasowe uszeregowanie „szerokich impulsów kluczujacych" wzgledem impulsu radiowego bedzie ta¬ kie, ze czesc impulsu radiowego poprzez stopien kluczujacy 53 przejdzie na wejscie filtru 56, a druga czesc poprzez stopien kluczujacy 54 przejdzie na wejscie filtru 57, i amplitudy sygnalów ciaglych proporcjonalne do powierzchni rozdzielonego impulsu na wyjsciach modulatorów beda równe, co oznacza, ze brak jest modulacji, na wyjsciu detektora amplitudowego 62 sygnal bledu bedzie równy zeru i dostrajanie przesuwnika fazy 70 bedzie zakonczone. Dostrajania czasowego uszeregowania impulsów radiowych przy ich emitowaniu dokonuje sie analogicznie, z wyjatkiem tego, ze na wejscie bloku 74 sygnal przychodzi z przesuwnika fazowego 70 przez przesuwnik fazy 72 i przelacznik 73, sygnal bledu z detektora amplitudowego 62 przychodzi poprzez blok sterowania (na schemacie nie pokazany) do przesuwnika fazy 72, a napiecie z drugiego wyjscia przesuwnika fazy 72 przychodzi bezposrednio do przesuwnika fazy 29, który wyznacza czasowe uszeregowanie emitowanych impulsów.Dostrajanie zakonczy sie wtedy, gdy ustawienie przesuwnika fazy 72 bedzie odpowiadalo wskazaniom podstawowego przesuwnika fazy 137, przy tym czasowe uszeregowanie emitowanych impulsów bedzie sie róz¬ nic od czasowego uszeregowania impulsów radiowych, odebranych od stacji glówna, o wielkosc nastawiona uprzednio na podstawowym przesuwniku fazy 137.Pd zakonczeniu zgrubnego dostrajania przesuwników fazy 70, 72 i 29 przy wykorzystaniu szerokich impul¬ sów kluczujacych do stopni kluczujacych 53 i 54 sa podawane „waskie impulsy kluczujace" o czasie trwania kazdego z nich równym polowie czasu trwania impulsu radiowego, to jest« 75 jus i które nastepuja jeden po drugim z czestotliwoscia powtarzania F « 800 Hz tak, ze drugi impuls konczy sie w chwili gdy zaczyna sie drugi „szeroki impuls kluczujacy", przy tym polepsza sie stosunek sygnal/szum i zwieksza sie dokladnosc dostrajania przesuwników fazy 29,70 i 72, poniewaz analizuje sie nie caly cykl nastepowania impulsów, lecz tylko te czesc, w której jest impuls radiowy. Wszystkie pozostale obwody pracuja tak samo, jak przy dostrajaniu zgrubnym.W glównej stacji podstawowy przesuwnik fazowy 137 jest odlaczony, przesuwnik fazy 72 sluzy dla kontroli, a liczba obwodów analogicznych do przesuwnika fazy 72 i przelacznika 73, zalaczonych miedzy prze- suwnikiem fazowym 70 i blokiem 74, okresla sie liczba stacji pomocniczych, w danym przypadku beda dwa obwody (drugi obwód nie jest pokazany na schemacie).Po dostrojeniu wzgledem obwiedni dokonuje sie dostrojenia faz sygnalów czestotliwosci nosnych w celu wytwarzania okreslonych stosunków fazowych miedzy sygnalami na kazdej stacji. Na poczatku dokonuje sie dostrojenie fazy sygnalu na czestotliwosci wykorzystywanej do dokladnego okreslania miejsca, w danym przy¬ padku na czestotliwosci fi, wzgledem fazy sygnalu, odebranego od drugiej stacji (na stacji glównej nie dokonuje sie), a nastepnie — dostrojenie faz pozostalych czestotliwosci nosnych f2, f3 i f4 wzgledem fazy sygnalu o cze¬ stotliwosci nosnej f1.Rozpatrzymy prace ukladu dostrajania faz sygnalów na czestotliwosci fi .- W taki sam sposób, jak bylo opisane powyzej, impuls o czestotliwosci fi, po przejsciu przez tlumik 36, filtr 37, mieszacz 41, przelacznik 45 ijuz o czestotliwosci nosnej 100 kHz przychodzi na stopien kluczujacy 54, do którego z bloku 74 przychodzi impuls kluczujacy, którego czas trwania jest równy czasowi trwania impulsu radiowego t^ = 150 jus, a uszeregowanie czasowo po dokladnym dostrojeniu wzgledem obwiedni zgadza sie z cza¬ sem przyjscia impulsu radiowego. Impuls radiowy ze stopnia kluczujacego, w którym na skutek kluczowania (selekcji) nastapilo oddzielenie sygnalu przenoszonego przez fale powierzchniowa od sygnalu, przenoszonego przez fale odbita od jonosfery, przychodzi do filtru waskopasmowego 57, przeksztalca sie w sygnal ciagly zawierajacy informacje o fazie czestotliwosci nosnej fx i przychodzi na wejscie dyskryminatora fazowego 24. Na drugie wejscie dyskryminatora 24 poprzez przelacznik 22, który jest otwarty na czas odbioru sygnalów ze stacji glówna, to jest w ciagu okresu czasu T3, przychodzi napiecie z przesuwnika fazowego 3 i przelacznika 17.Napiecie sygnalu bledu z dyskryminatora 24 przychodzi do bloku sterowania (w ukladzie nie pokazany) przesuwnika fazy 3, który zmienia swoje ustawienie tak dlugo, az napiecie bledu stanie sie równe zeru.A wiec dokonuje sie odbioru sygnalu w czasie jego promieniowania. Sygnal o czestotliwosci nosnej fx przeksztalca sie i przechodzi do dyskryminatora 24 tak samo, jak i poprzednio, a czasowe uszeregowanie impulsu kluczujacego okresla sie ustawieniem przesuwnika fazy 72. W ogólnym przypadku kluczowanie (selekcja) nie jest konieczne, gdyz przy emitowaniu sygnalów przez sama stacje nie ma promienia odbitego od jonosfery.Na drugie wejscie dyskryminatora 24 sygnal przychodzi z przesuwnika fazy 3 poprzez przelacznik 17, podstawowy przesuwnik fazy 23 i przelacznik 25. Podstawowy przesuwnik fazy 23 ustawia sie recznie, co pozwala wprowadzic ustalone przesuniecie miedzy fazami sygnalów stacji glównej i pomocniczej.8 90216 Napiecie sygnalu bledu z dyskryminatora 24 przychodzi na przesuwnik fazy 4, który okresla faze sygnalu emitowanego na czestotliwosci nosnej fx, i zmienia jego ustawienie taje dlugo, az napiecie bledu stanie równe zeru, przy tym wszystkie przesuniecia fazowe w torach beda skompensowane, a faza sygnalu emitowanego przez stacje pomocnicza na wejsciu anteny bedzie sie róznic od fazy sygnalu^ odebranego ze stacji glównej, o wielkosc ustawiona za pomoca podstawowego przesuwnika fazy 23. Przy tym na stacji glównej odlaczone jest sterowanie przesuwnikiem fazowym 4, zamiast przelacznika 17 wlaczony jestf przelacznik 2, aprzesuwniki fazy 3 i 24 i przelaczniki 22 i 25 nie pracuja, to znaczy nie jest dokonywane ^dostrojenie fazy sygnalu emitowanego na czestotliwosci fi do fazy sygnalu odebranego z drugiej stacji.W cyklu emitowania, a mianowicie w czasie Ts,3 na stacji glównej i w czasie T2 i T4 na stacjach pomocni¬ czych, dokonuje sie dostrajania faz sygnalów czestotliwosci nosnych [cklem uzyskania okreslonego stosunku fazowego wzgledem skladowych harmonicznych waskiego impulsu, nastepujacego z czestotliwoscia powtarzania równej wielokrotnosci wszystkich czestotliwosci nosnych, i majacegppazy poczatkowe, okreslane parametrami impulsu, przy czym na poczatku dokonuje sie dostrajanie skladowej!o czestotliwosci fi do fazy nosnej fi, a nastepnie dostrajanie faz nosnych f2, f3 i f4 do fazy skladowych o tych czestotliwosciach.Sygnal z przelacznika 17 (na stacji glównej z przelacznika 2)1 przez przesuwnik fazy 75 przychodzi do bloku 76 ksztaltowania czestotliwosci wzorcowej, na która takze przychodzi sygnal z bloku 26.Sygnal z bloku 76 poprzez modulator 78, wyzwalany w czasie yfolnym od emitowania sygnalu podstawo¬ wego, a czas ten jest dokladnie znany po dokonaniu dokladnego dostrojenia wzgledem obwiedni, przechodzi do bloku 79 ksztaltowania impulsów wzorcowych, nastepnie poprzez tlumik 36 i wspólny obwód 35 — do filtrów szerokopasmowych 37, 38, 39 i 40.Przez filtr szerokopasmowy 37 przechodzi impuls radiowy o czestotliwosci nosnej fi, i z widma impulsów waskich wydziela sie skladowa harmoniczna o czestotliwosci takze fx, przy czym impuls radiowy i czestotliwosc wzorcowa fx sa rozdzielone w czasie. Sygnaly te przeksztalcane sa w mieszaczu na czestotliwosc 100 kHz, przechodza przez przelacznik 45 i przychodza do stopni kluczujacych 54 i 55. Stopien kluczujacy 54 jest otwar¬ ty w czasie przyjscia impulsu radiowego, a stopien kluczujacy 55 — w czasie przyjscia czestotliwosci wzorcowej.Napiecie wyzwalajace przychodzi z bloku 74, a czas przyjscia impulsów radiowych i czestotliwosci wzorco¬ wej jest dokladnie znany po dokladnym dostrojeniu wzgledem obwiedni.Po stopniu kluczujacym 54 impuls radiowy przvchodzi do filtru waskopasmowego 57, przeksztalca sie w sygnal ciagly, którego czas trwania jest równy T2, T3 Jub T4 i przychodzi na pierwsze wejscie dyskryminatora fazowego 24, a sygnal czestotliwosci wzorcowej ze stopnia kluczujacego 55 przychodzi na filtr waskopasmo¬ wy 58, gdzie jest przeksztalcony w sygnal ciagly, i poprzez przelacznik 63 przychodzi na drugie wejscie dyskryminatora 24. Napiecie bledu z dyskryminatora 24 przychodzi na przesuwnik fazy 75.W nastepnym cyklu modulator 78 jest wyzwalany w chwilach czasowych, wolnych od emitowania impul¬ sów radiowych o czestotliwosci nosnej f2, a ten impuls radiowy i szerokopasmowego 38, gdzie z impulsów wzorcowych jest wydziel Dalej impuls radiowy o czestotliwosci nosnej f2 i czestotliwosc wzorcowa f2 przychodza do mieszacza 42, do którego z obwodu 50 przychodzi czestotliwosc pomocniczaj w mieszaczu 42 impulsy sa przeksztalcane na sygnal o czestotliwosci 100 kHz, który przechodzi poprzez przelacznik 46 (przelacznik 45 w tym cyklu jest zamkniety) do stopni kluczujacych 54 i 55, które sa wyzwalane w tym cyklu odpowiednio do czasu przyjscia impulsu radiowego i czestotliwosci wzorcowej, który jest dokladnie znany, nastepnie odbywa sie rozdzielenie sygnalów, przy czym impuls radiowy przychodzi do filtru waskopasmowego 57, przeksztalca sie w sygnal ciagly i przychodzi do dyskryminatora 24, a czestotliwosc wzorcowa poprzez filtr waskopasmowy 58, podstawowy przesuwnik fazy 64 i przelacznik 67 przychodzi na drugie wejscie dyskryminatora 24. Napiecie bledu z dyskryminatora 24 przychodzi na przesuwnik fazy 5, od którego ustawienia zalezna jest faza czestotliwosci nosnej f2. W nastepnych cyklach, przy dostrajaniu faz czestotliwosci nosnych f3 i f4, impulsy radiowe i impulsy wzorcowe najpierw przechodza po tym samym torze, to jest przez filtr 39, mieszacz 43, do którego z obwodu 51 przychodzi czestotliwosc pomocnicza, przelacznik 47 przy odbiorze czestotliwosci f3, i poprzez filtr 40, miesza¬ cz 44, do którego z obwodu 52 przychodzi czestotliwosc pomocnicza, przelacznik 48 - przy odbiorze czestotli¬ wosci f4, a nastepnie impulsy radiowe poprzez stopien kluczujacy 54 i filtr waskopasmowy 57 przychodza na wejscie dyskryminatora 24, a sygnal o czestotliwosci wzorcowej poprzez stopien kluczujacy 55, filtr waskopas¬ mowy 58, przesuwnik fazowy 65, przelacznik 68 - przy odbiorze czestotliwosci f3 lub przez przesuwnik fazowy 66 i przelacznik 69 — przy odbiorze czestotliwosci f4, przychodzi na drugie wejscie dyskryminatora 24.Napiecie bledu z dyskryminatora 24 przychodzi na przesuwnik fazowy 6 w cyklu dostrajania fazy czesto¬ tliwosci f3 i na przesuwnik fazy 7 w cyklu dostrajania fazy czestotliwosci f4, od których ustawienia odpowiednio sa zalezne fazy czestotliwosci nosnych f3 i f4. Podstawowe przesuwniki fazy 64, 65 i 66 ustawia sie recznie. impulsy wzorcowe przychodza na wejscie filtru ana skladowa o czestotliwosci f2.90216 9 W wyniku, po zakonczeniu dostrajania, fazy czestotliwosci nosnych w antenie zwiazane beda takimi samy¬ mi zaleznosciami fazowymi, biorac pod uwage nastawienie podstawowych przesuwników fazowych, jak i sklado¬ we harmoniczne waskich impulsów, nastepujacych z czestotliwoscia powtarzania równej wielokrotnosci czestotli¬ wosci nosnych, przy czym ze wzgledu na przechodzenie impulsów radiowych i skladowych impulsów wzorco¬ wych najpierw przez wspólne obwody (na przyklad: filtr 37, mieszacz 41 i przelacznik 45 przy odbiorze sygna* lów z czestotliwocia fi), a nastepnie impulsów radiowych po obwodzie stopien kluczujacy 54, filtr waskopasmo¬ wy 57 do wejscia dyskryminatora 24, a sygnalów czestotliwosci wzorcowych - przez stopien kluczujacy 55, filtr waskopasmowy 58, podstawowe przesuwniki fazy 64, 65 i 66 i przelaczniki 63, 67, 68 i 69 — wszystkie fazy poczatkowe i fazowe niestabilnosci torów odbiorczych, torów ksztaltowania czestotliwosci nosnych i pomocni¬ czych beda skompensowane.Rozstrzyganie kwestii wieloznacznosci dostrajania faz czestotliwosci nosnych realizuje sie, na przyklad, wedlug jednego z punktów kontrolnych i dokonuje sie w nastepujacy sposób: rozkaz z bloku 77 kieruje sie do bloku 76 i obraca przesuwnik fazowy, umieszczony w tym bloku, o calkowita liczbe okresów czestotliwosci wzorcowej, w wyniku czego stosunki fazowe skladowych harmonicznych impulsów wzorcowych zmieniaja sie wzgledem poczatkowych proporcjonalnie do stosunku róznicy czestotliwosci £»—fi, f3—Ii if4-fi do samej czestotliwosci fi, a na skutek dostrajania przesuwników fazy 5, 6 i 7 wedlug takiego samego prawa zmieniaja sie fazy czestotliwosci nosnych f2, f3 i f4 w antenie.Plok 30 przelaczania i sterowania sluzy do ustalania kolejnosci pracy przelaczników i elementów ukladu zgodnie z wykresem czasowym na fig. la, przy czym na stacjach pomocniczych czas rozpoczecia jego pracy okfesla sie czasem odbioru sygnalu o czestotliwosci nosnej f5 (fig. lc),. która jest sygnalem synchronizacji bloków przelaczenia stacji pomocniczych.Uklad synchronizacji przelacznika wedlug dlugookresowego cyklu pracy, na skutek przejscia sygnalu przez filtr waskopasmowy, moze byc dowolny i w niniejszym opisie nie jest rozpatrywany.Okresowosc cykli dostrajania obwiedni i faz czestotliwosci nosnych stanowi wspólny cykl stacji naziemnej, okreslanej praca bloku 30, który powtarza sie okresowo w czasie pracy stacji w systemie, w wyniku czego stale i automatycznie dokonuje sie kompensacji zmiany przesuniec fazowych w torach, i nie wymaga sie zapewnienia duzej stabilnosci fazowej torów w czasie.Odbiornik radionawigacyjny wedlug sygnalów emitowanych przez stacje systemu dokonuje okreslenia czasu emisji kazdej stacji Ti, T2, T3 i T4 wedlug sygnalu synchronizacji o czestotliwosci nosnej f5, poszukiwanie sygnalów kazdej stacji w czasie trwania cyklu oddzielenia sygnalu przenoszonego przez fale powierzchniowa, ód sygnalów przenoszonych przez fale odbite od jonosfery, okresla dokladne polozenie obiektu wedlug róznicy faz sygnalów o czestotliosci fi, przy jednoczesnym rozstrzygnieciu kwestii wieloznacznosci wedlug róznicy faz na czestotliwosciach dudnien f4 - fi, f3 - fi, f2 - fi i czestotliwosci F obwiedni impulsów radiowych.Poszukiwanie sygnalów, rozstrzyganie kwestii wieloznacznosci i okreslenie polozenia obiektu dokonywane jest kolejno, dlatego odbiornik radionawigacyjny ma kilka rodzajów pracy: „Poszukiwanie zgrubne", „Poszukiwa¬ nie dokladne" dla poszukiwania sygnalu i rozstrzygania kwestii wieloznacznosci na czestotliwosci powtarzania F, rodzaje pracy „C4", „C3", „C2" do przeciagania i dostrajania generatora wzorcowego wzgledem czestotliwosci dudnien, rodzaje „4", „3", „2" do dostrajania generatora wzorcowego wedlug czestotliwosci nosnej fi i rozstrzy¬ gania kwestii wieloznacznosci polozenia obiektu, oraz rodzaj „1" dla dokladnego okreslenia polozenia.Zalaczenie przelaczników i elementów ukladu w celu realizacji jednego z wyzej wymienionych rodzajów pracy dokonywane jest za pomoca bloku 136 automatycznego przelaczania rodzajów pracy, a odbiór sygnalów emitowanych przez kazda stacje dokonywany jest odpowiednio zgodnie z wykresem czasowym fig. 1 za pomoca przelacznika (w ukladzie nie pokazany) synchronizowanego sygnalem o czestotliwosci f5 jednym z znanych sposobów.Rozpatrzymy prace odbiornika radionawigacyjnego przy odbiorze sygnalów ze stacji glównej i jednej ze stacji pomocniczych.Na poczatku pracy wszystkie przelaczniki odbiornika sa zalaczone odpowiednio do rodzaju pracy „poszu¬ kiwanie zgrubne", w którym sygnal z anteny odbiorczej 87 przychodzi na filtry szerokopasmowe 88, 89, 90 i 91.Impuls radiowy z filtru 88 przychodzi na mieszacz 92 czestotliwosci, na którego drugie wejscie przychodzi sygnal o czestotliwosci pomocniczej z bloku 83, na którego wejscie, z kolei, przychodzi sygnal z generatora wzorcowego 80 przez przesuwnik fazowy 82.Z mieszacza 92 impuls radiowy majacy juz czestotliwosc nosna 100 kHz, przychodzi na stopnie kluczujace 100 i 112, na które przychodza takze „szerokie impulsy kluczujace" o zmiennej polaryzacji przesuniete wzgle¬ dem siebie wzajemnie o 180° i nastepujace z czestotliwoscia powtarzania F z bloku 86, na którego wejscie przychodzi czestotliwosc F z bloku 83 czestotliwosci pomocniczych przez przesuwnik fazy 84 i przelacz¬ nik 9 — w czasie odbioru sygnalu stacji glównej, i przez przesuwnik fazy 84, przesuwnik fazy 117 i przelacznik 122 - w czasie odbioru sygnalów stacji pomocniczej.10 90216 W wyniku stopnie kluczujace 100 i 112 sa kolejno wyzwalane wciagu okresu czasu odpowiadajacego okresowi powtarzania impulsu radiowego tak, ze w zaleznosci od czasowego uszeregowania impulsu radiowego i szerokich impulsów kluczujacych pojawia sie sygnal na wyjsciu stopnia kluczujacego 100 lub 112, na przyklad na wyjsciu stopnia kluczujacego 100. Sygnal, a dokladniej sygnal i szum, z wyjscia stopnia kluczujacego przychodzi na wejscie filtru waskopasmowego 102, a na wejscie filtru waskopasmowego 113 przychodzi tylko szum ze stopnia kluczujacego 112.Filtry waskopasmowe polepszaja stosunek sygnal/szum i przeksztalcaja impulsy radiowe w sygnal ciagly.W ten sposób sygnal z filtru 102 przez modulator 106 przychodzi na sumator 107, a z filtru 113 szum o amplitu¬ dzie duzo mniejszej od sygnalu z filtru 102, przychodzi na sumator 107 przez modulator 114. Modulatory wyzwalane sa kolejno tak, ze na wyjsciu sumatora 107 otrzymuje sie sygnal modulowany; glebokosc modulacji okresla sie czasowym uszeregowaniem szerokich impulsów kluczujacych wzgledem odebranego impulsu radiowe¬ go. Sygnal modulowany z sumatora 61 przychodzi na detektor amplitudowy 108, który wytwarza sygnal bledu, którego wielkosc jest proporcjonalna do glebokosci modulacji.Sygnal bledu z detektora amplitudowego 108 przechodzi na przesuwnik fazy 84 iprzesuwnik fazy 117—121 wskaznika róznicy faz 111, zmieniajac ich ustawienie, a co za tym idzie i czasowe uszeregowanie szerokich impulsów kluczujacych wzgledem impulsu radiowego. Gdy czasowe uszeregowanie szerokich impulsów kluczujacych wzgledem impulsu radiowego bedzie takie, ze czesc impulsu radiowego poprzez stopien kluczujacy 100 przyjdzie na wejscie filtru 102, a druga czesc przez stopien kluczujacy 112 przyjdzie na wejscie filtru 113 i amplitudy sygnalów ciaglych proporcjonalnych do powierzchni rozdzielonego impulsu radiowego na wyjsciach modulatorów beda równe, co odpowiada braku modulacji, to na wyjsciu detektora amplitudowego 108 sygnal bledu bedzie równy zeru i dostrojenie przesuwników fazowych 84 i 117 zakonczy sie.Jednoczesnie na wejscie bloku 133 analizy amplitudy sygnalu i na blok 132 analizy nastawienia przesuwni¬ ków fazowych automatycznego dwukanalowego analizatora przychodza: sygnal z filtru waskopasmowego 102 i sygnal z wejscia detektora amplitudowego 108.Sygnaly z bloków 133 i 132 przychodza na urzadzenie progowe 135. W zaleznosci od amplitudy sygnalu i wielkosci napiecia bledu ponad zadany próg, urzadzenie progowe 135 wysyla impulsy, które przychodza na licznik rewersyjny 134, na którego drugie wejscie z bloku 83 przychodzi sygnal okreslajacy zadane prawdopodo¬ bienstwo prawidlowego wykrycia, ijezeli czestotliwosc z urzadzenia progowego 135 je przewyzsza, to licznik rewersyjny wytworzony sygnal skierowany dó bloku 136 nakazujacy przejscie do nastepnego rodzaju pracy.Nastepnym rodzajem pracy jest „poszukiwanie dokladne", który jest w zupelnosci analogiczny do rodzaju pracy „poszukiwanie zgrubne", za wyjatkiem tego, ze na stopnie kluczujace 100 i 112 z bloku 86 przychodza waskie impulsy kluczujace, zas czas trwania kazdego z nich jest równy polowie czasu trwania impulsu radiowego, to jest« 75 jus, które to impulsy kluczujace maja taka sama czestotliwosc powtarzania i nastepuja w czasie jeden za drugim tak, ze drugi impuls konczy sie w momencie, gdy zaczyna drugi „szeroki impuls kluczujacy".Przy tym polepsza sie stosunek sygnal/szum i zwieksza dokladnosc dostrajania przesuwników fazy 84 i 117, poniewaz analizuje sie nie caly czas poszukiwania lecz tylko te czesc, w której miesci sie impuls radiowy.Przesuwnik fazy 117 znajdujacy sie we wskazniku róznicy faz 111, obróci sie o kat, proporcjonalny do róznicy w czasie przyjscia impulsów radiowych z glównej i pomocniczej stacji, a przez reduktory 122, 123, 124 i 125 obróca sie pozostale przesuwniki fazy 118—121 wskaznika róznicy faz 111 i strzalka wskaznika, na którego podzialce (na fig. nie pokazane) bedzie pokazany odczyt, odpowiadajacy zgrubnemu polozeniu.Po dostrojeniu przesuwników fazy blok 131, pracujacy tak, jak i przy „poszukiwaniu zgrubnym" wyda rozkaz do bloku 136 na przascie do rodzaju pracy „C4".W przypadku, gdy w czasie pracy w „poszukiwanie dokladne" zanikna sygnalyjednej ze stacji lub dostroje¬ nie zrealizuje sie nie prawidlowo, wówczas blok 131 wyda rozkaz do przejscia na rodzaj pracy „poszukiwanie zgrubne". Jest to sluszne i dla pracy odbiornika radionawigacyjnego w dowolnym innym nastepnym rodzaju pracy.Przy rodzaju pracy „C4" dostrajanie wzgledem obwiedzi odbywa sie tak samo, jak przy rodzaju pracy, „poszukiwanie dokladne". Oprócz tego w czasie odbioru sygnalów ze stacji glównej sygnal z filtru waskopasmo¬ wego 102 przychodzi na wejscie dyskryminatora fazowego 104.Impuls radiowy o czestotliwosci nosnej f4 z anteny 87 przez filtr szerokopasmowy 89 i mieszacz 93 czestotliwosci, na który przychodzi czestotliwosc pomocnicza z bloku 83, przeksztalcony takze w sygnal o czes¬ totliwosci 100 kHz, przechodzi przez stopien kluczujacy 101 oddzielajacy sygnal przenoszony przez fale po¬ wierzchniowa od sygnalu przenoszonego przez fale odbita od jonosfery, i którego czas przyjscia ustalony jest po zrealizowaniu „poszukiwania dokladnego" przychodzi na wejscie filtru waskopasmowego 103, gdzie przeksztalca sie w sygnal ciagly, a poprzez przelacznik 105 przychodzi na drugie wejscie dyskryminatora 104. Napiecie90216 11 bledu z dyskryminatora 104 przychodzi na przesuwnik fazy 82 i kondensator 81 o zmiennej pojemnosci, przy pomocy których zmienia sie czestotliwosc generatora wzorcowego 80 i z kolei zmieniaja sie czestotliwosciowe i fazowe stosunki miedzy czestotliwosciami pomocniczymi, przychodzacymi na mieszacze 92 i 93.Dostrojenie bedzie zakonczone, gdy stosunek czestotliwosci i faz tych czestotliwosci pomocniczych beda odpowiednio odpowiadaly stosunkowi czestotliwosci i faz sygnalów o czestotliwosciach nosnych f4 i fa, odebra¬ nych ze stacji glównej, a mianowicie czestotliwosci dudnien f4 — fx.Na wejscie bloku 131 w tym rodzaju pracy przychodza sygnaly z filtrów waskopasmowych 102 i 103 oraz sygnaly z bloku 108 i dyskryminatora 104. Po zakonczeniu dostrajania blok 134 daje rozkaz do bloku 136 o przejsciu do nastepnego rodzaju pracy, a mianowicie „C3'\ W tym rodzaju pracy zamiast przelacznika 96 wlacza sie przelacznik 97, po którym na wejscie stopnia kluczujacego 101 przyjdzie impuls radiowy, o czestotli¬ wosci nosnej f3 z anteny 87 poprzez filtr 90 i mieszacz 94, a na drugim wejsciu stopnia kluczujacego 101 z bloku 86 przychodzi impuls kluczujacy, wyzwalajacy stopien kluczujacy 101 na czas przyjscia impulsu radiowego.Pozostale przelaczniki i elementy pracuja tak samo, jak i w poprzednim rodzaju pracy „C4", tylko dostrajanie generatora wzorcowego 80 odpowiada stosunkom czestotliwosci faz sygnalów o czestotliwosciach nosnych f3 i fi, a mianowicie czestotliwosci dudnien f3 - fi, co zwieksza dokladnosc dostrajania.Przy przejsciu na rodzaj pracy „C2" zamiast przelacznika 97 wlacza sie przelacznik 98, po którym n& wejscie stopnia kluczujacego 101 przychodzi impuls radiowy, odpowiadajacy czestotliwosci nosna f2 i przecho¬ dzacy, poprzez filtr 91 i mieszacz 95, a na drugie wejscie stopnia kluczujacego 101 przychodzi impuls kluczujacy z bloku 86, wyzwalajacy stopien kluczujacy 101 na czas przyjscia impulsu radiowego, przy tym dostrajanie generatora wzorcowego 80 dokonuje sie wedlug czestotliwosci, równowaznej czestotliwosci dudnien f2 i fi, co jeszcze bardziej zwieksza dokladnosc dostrajania.Nastepnie blok 136 przelacza odbiornik radionawigacyjny na rodzaj pracy „4". Z tego momentu (tak samo jak przy rodzajach pracy „3", „2" i „1"), generator wzorcowy 80 zaczyna sie dostrajac wedlug czestotliwosci fi w nastepujacy sposób.Impuls radiowy o czestotliwosci nosnej fi w czasie odbioru stacji glównej przychodzi z anteny 87 poprzez filtr szerokopasmowy 88 i mieszacz 92 na stopien kluczujacy 100, na którego drugie wejscie przychodzi impuls kluczujacy z bloku 86 wyzwalajacy stopien kluczujacy na czas przyjscia impulsu przenoszonego przez fale po¬ wierzchniowa, którego czasowe uszeregowanie jest ustalone nastawieniem przesuwnika fazy 84, a którego dostra¬ janie przy rodzaju pracy „4" przerywa sie, a zmiana fazy na skutek zmiany odleglosci do stacji glówiiej jest kompensowana dostrajaniem przesuwnika fazy 82.Impuls radiowy ze stopnia kluczujacego 100, przechodzi nastepnie na filtr waskopasmowy 102, przeksztal¬ ca sie w sygnal ciagly i przychodzi na wejscie dyskryminatora fazowego 104, na którego drugie wejscie przycho¬ dzi sygnal o czestotliwosci 100 kHz — poprzez przesuwnik fazy 82 i przelacznik 109.Napiecie bledu z dyskryminatora 104 przechodzi na przesuwnik fazowy 82 i kondensator 81 o zmiennej pojemnosci. Jednoczesnie sygnal z filtru 102 przechodzi na przesuwnik fazy 115 i blok 133. Nastepnie, to jest przy rodzajach pracy „3", „2" i „1", obwód skladajacy sie z anteny 87, filtru 88, mieszacza 92, stopnia kluczuja¬ cego 100, filtru 102, przesuwnika fazowego i bloku 133 zawsze uczestniczy w pracy.Sygnal z przesuwnika fazy 115 w czasie odbioru sygnalów ze staqi glównej przechodzi przez przelacznik 116 na wejscie dyskryminatora fazowego 110, a w czasie odbioru sygnalów stacji pomocniczej sygnal przechodzi przez przesuwnik fazy 115, przelaczniki 126—130 iprzesuwniki fazy 117-121 wskaznika róznicy faz 111, a dokladniej: w rodzaju pracy „4" — poprzez przelacznik 126 i przesuwnik fazy 118; w rodzaju pracy „3"- po¬ przez przelacznik 127 i przesuwnik fazy 119; w rodzaju pracy „2'-poprzez przelacznik 128 i przesuwnik fazowy 120.Przelacznik 129 wlacza sie takze w czasie odbioru sygnalów stacji pomocniczej w rodzajach pracy „4", 3" i 2" Na drugie wejscie dyskryminatora fazowego 110 sygnal przychodzi z filtru waskopasmowego 103. Impulsy radiowe z anteny 87 do wspólnego punktu 99 przechodza w rodzaju pracy „4" przez filtr 89, mieszacz 93 i przelacznik 96, w rodzaju pracy „3" - przez filtr 90, mieszacz 94 i przelacznik 97, w rodzaju pracy „2" — przez filtr 91, mieszacz 95 i przelacznik 98. Ze wspólnego punktu 99 przeksztalcone sygnaly przechodza na wejscie filtru waskopasmowego 103 przez stopien kluczujacy 101, który wyzwalany jest impulsem kluczuja¬ cym z bloku 86 na czas przyjscia odpowiedniego impulsu radiowego.Napiecie bledu z dyskryminatora 110 przechodzi na przesuwnik fazy 115 i przesuwniki fazy 117 — 121 wskaznika róznicy faz 111 i steruje przesuwnikami fazy 118, 119 i 120, przez ktpre przechodzi sygnal przy rodzajach pracy „4", „3" i „2", przy czym przesuwnik fazy 118, który poprzez reduktor 122 jest sprzezony z przesuwnikiem fazy 117, którego nastawienie bylo ustalone w rodzaju pracy „poszukiwanie dokladne", przy12 90216 rodzaju pracy „4" precyzuje nastawienie przesuwnika fazowego 119 za pomoca reduktora 123, nastepnie prze- suwnik fazy 119 przy rodzaju pracy „3" precyzuje nastawienie przesuwnika fazowego 120 za pomoca reduktora 124, a w rodzaju pracy „2" przesuwnik fazowy precyzuje nastawienie przesuwnika fazowego 124 za pomoca reduktora 125. Sygnaly na wejscia dyskryminatora fazowego 110 przychodza z filtrów waskopasmowych 102 i 103, na których przy rodzajach pracy „4", „3" i „2" wystepuja sygnaly ciagle, odpowiadajace czestotliwos¬ ciom nosnym f4, f3 i f2 i dostrojenie przesuwników fazy wskaznika róznicy faz dokonuje sie przy tym równo¬ waznie dostrojeniu na czestotliwosciach dudnien f4 — fi, f3 — ft i f2 — fi chociaz same czestotliwosci dudnien tutaj nie wystepuja.W ten sposób przy rodzajach pracy „4", „3" i „2" dokonuje sie rozstrzygniecia kwestii o wieloznacznosci polozenia przesuwnika fazowego 121.W rodzaju pracy „1" na wejscie dyskryminatora fazowego 104 z filtru 102 przechodzi sygnal, odpowiadaja¬ cy nosnej ft, a na drugie wejscie przychodza sygnaly z generatora wzorcowego 80, przy czym w czasie odbioru sygnalów stacji glównej sygnal przechodzi przez przesuwnik fazy 82 i przelacznik 109, a w czasie odbioru sygnalów stacji pomocniczej — przez przesuwnik fazy 82, przelacznik 126 i przesuwnik fazy 121.Napiecie bledu z dyskryminatora 104 przychodzi na przesuwnik fazy 82 i przesuwnik fazy 121. Ostatn1" przy tym sprzezony jest z podzialka wskaznika róznicy faz, z których odczytuje sie wskazanie dla okreslenia dokladnego polozenia.Dla okreslenia miejsca polozenia konieczne sa dwa odczyty, dlatego tez w odbiorniku radionawigacyjnym jest jeszcze jeden wskaznik róznicy faz (w ukladzie nie pokazanym) zalaczony równolegle do pierwszego, którego przelaczniki pracuja w takt odbioru drugiej stacji pomocniczej. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchomego wzgledem co najmniej trzech nierucho¬ mych naziemnych stacji radionawigacyjnych, z których jednajest glówna, polegajacy na kolejnym promieniowa¬ niu przez te stacje grup impulsów radiowych o róznych czestotliwosciach nosnych dla wytworzenia pola czesto- tliwosciowo-fazowego o okreslonych stosunkach czestotliwosciowych i fazowych i na odbiorze przez odbiornik tych sygnalów celem kolejnego rozdzialu sygnalów przenoszonych przez fale powierzchniowe od sygnalów przenoszonych przez fale odbite od jonosfery, pomiarze faz sygnalów jednej stacji wzgledem faz sygnalów drugiej stacji, przy tym wedlug róznicy faz sygnalów jednej z czestotliwosci nosnych okresla sie dokladne polozenie obiektu ruchomego, a z wyników porównania faz sygnalów na czestotliwosciach dudnien okresla sie jednoznaczne polozenie obiektu ruchomego w strefie roboczej systemu radionawigacyjnego, znamienny tym, ze stacje naziemne kolejno emituja zwarte ciagi impulsów skladajace sie z grup impulsów o róznych czestotliwosciach nosnych, a stacja glówna emituje dodatkowo sygnal synchronizacji, okreslajacy kolejnosc emitowania ciagów impulsów przez stacje w ogólnym cyklu roboczym, odbiornik wedlug sygnalu synchronizacji okresla kolejnosc emitowania ciagów impulsów przez stacje naziemne, a nastepnie w granicach kazdej wiazki dokonuje przeszukiwanie impulsów radiowych i mierzy fazy sygnalów na jednej z czestotliwosci nosnych celem dokladnego okreslenia polozenia, a na czestotliwosciach dudnien i na czestotliwosci powtarzania impulsów ra¬ diowych rozstrzyga kwestie niejednoznacznosci.

2. Stacja naziemna systemu radionawigacyjnego do jednoznacznego okreslania polozenia obiektu ruchome¬ go wzgledem co najmniej trzech nieruchomych naziemnych stacji radionawigacyjnych, w której sygnal z genera¬ tora wzorcowego przez przetwarzajacy przesuwnik fazy przychodzi do bloku ksztaltowania czestotliwosci po¬ mocniczych, którego wyjscia poprzez modulatory sprzezone sa z nadajnikiem emitowanego sygnalu, a wyjscie przetwarzajacego przesuwnika fazowego przez podstawowy przesuwnik fazy polaczone jest z wejsciem drugiego bloku ksztaltowania czestotliwosci nosnych nalezacego do toru odbiorczego stacji naziemnej i polaczonego przez modulator z pierwszym wejsciem dyskryminatora fazowego, na którego drugie wejscie przychodzi sygnal z ante¬ ny odbiorczo-nadawczej przez stopnie kluczujace i filtry szerokopasmowej, a którego wyjscie jest polaczone z przetwarzajacym przesuwnikiem fazy, znamienna tym, ze zawiera ftltry waskopasmowe przeksztalcaja¬ ce impulsy radiowe w sygnal ciagly o czasie trwania równym czasowi trwania biagu impulsów, których wejscia sa polaczone z wyjsciami stopni kluczujacych, a wyjscia polaczone sa przez przbiaczniki elektryczne z dyskrymina- torami fazowymi, przy tym wejscia filtrów szerokopasmowych sa polaczone z antena nadajnika, a ich wyjscia sa polaczone z wejsciami stopni kluczujacych.

3. Stacja naziemna wedlug zastrz. 2, z n a m i e n n a t y m, ze jej kanal odbiorczy ma szeregowp pola¬ czone przesuwnik fazy, blok ksztaltowania czestotliwosci wzorcowej, modulator i blok ksztaltowania impulsów wzorcowych, przy tym wyjscie przetwarzajacego przesuwnika fazy przylaczone jest do wejscia przesuwnika fazy90216 13 odbiorczego, a takze przez dodatkowe przetwarzajace przesuwniki fazy, z których kazdy sprzezony jest z odpo¬ wiednim modulatorem, jest przylaczony do bloku ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych, wyjscie bloku Jcsztaltowania impulsów wzorcowych jest polaczone z wejsciami filtrów szerokopasmowych, przylaczonych do mieszaczy przetwarzajace rózne czestotliwosci wejsciowe w jedna czestotliwosc, których wyjscia sa polaczone równolegle i przylaczone do stopni kluczujacych, pierwsze wejscie dyskryminatora fazowego przylaczone jest do wyjscia jednego filtru waskopasmowego, natomiast jego* drugie wejscie jest przylaczone przez przelaczniki elek¬ troniczne do wyjscia drugiego filtru waskopasmowego i do podstawowego oraz do przetwarzajacego przesuwni- ków fazy, a jego wyjscie — do dodatkowych przesuwników fazy.

4. Odbiornik radionawigacyjny instalowany na obiekcie ruchomym przeznaczony do jednoznacznego okres¬ lania polozenia obiektu ruchomego, w którym sygnal z anteny odbiorczej wchodzi na dwa równolegle polaczo¬ ne obwody, z których kazdy sklada sie z szeregowo polaczonych stopni kluczujacych i filtrów szerokopasmo¬ wych i których wyjscia sa polaczone z wejsciami odpowiedniego dyskryminatora fazowego, a sygnal z generatora wzorcowego przychodzi na wejscia przesuwników fazy polaczonych zdyskryminatorami fazowymi, zna¬ mienny tym, ze zawiera mieszacze przetwarzajace rózne czestotliwosci wejsciowe wjedna czestotliwosc, których liczba jest równa liczbie czestotliwosci nosnych systemu i których wejscia sa przylaczone do wyjsc filtrów szerokopasmowych, polaczonych z antena odbiorcza, z których wyjscie jednego jest polaczone z pierw¬ szym stopniem kluczujacym, a wyjscie kazdego z pozostalych mieszaczy jest polaczone z odpowiednim przelacz¬ nikiem elektronicznym, przy tym wszystkie przelaczniki elektroniczne sa przylaczone do stopnia kluczujacego drugiego obwodu, filtry waskopasmowe w kazdym obwodzie, z którym kazdy przylaczony jest do wyjscia stop¬ nia kluczujacego, przy czym wyjscie pierwszego z tych filtrów waskopasmowych przylaczone jest do wejscia dodatkowego przesuwnika fazy, wskaznik róznicy faz, zawierajacy przesuwniki fazy, przylaczone do wyjscia dodatkowego przesuwnika fazy, i blok ksztaltowania czestotliwosci pomocniczych, którego wejscie jest przylaczone do wyjscia przetwarzajacego przesuwnika fazy, a wyjscie jest polaczone z mieszaczami przetwarzaja¬ cymi rózne czestotliwosci wejsciowe w jedna czestotliwosc, przy czym pierwsze wejscie dyskryminatora fazowe¬ go, sprzezonego z drugim obwodem jest polaczone z wyjsciem filtru waskopasmowego tegoz obwodu, a drugie jego wejscie i wyjscie sa polaczone z dodatkowych przesuwnikiem fazowym i z przesuwnikiem fazowym wskaz¬ nika róznicy faz, przy tym polaczonie drugiego wejscia jest zrealizowane przez przelaczniki elektroniczne.

5. Odbiornik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze zawiera dodatkowy stopien kluczujacy, przylaczony do wyjscia pierwszego mieszacza przetwarzajacego rózne czestotliwosci wejsciowe wjedna czestotli¬ wosc, przylaczone do wyjscia dodatkowego stopnia kluczujacego i polaczone szeregowo dodatkowy filtr wasko¬ pasmowy i modulator, sumator, którego jedno wejscie przylaczone jest do wyjscia modulatora, drugie wejscie przez drugi modulator jest przylaczone do wyjscia pierwszego obwodu równoleglego, a wyjscie — do detektora amplitudowego, polaczonego z dodatkowym przesuwnikiem fazy i wskaznikiem róznicy faz, przy tym drugie; wyjscie bloku ksztaltowania czestotliwosci nosnych przylaczone jest do wejscia dodatkowego przesuwnika fazy i do wejscia wskaznika faz, a stopnie kluczujace przez przelaczniki elektroniczne przylaczone sa do wyjscia dodatkowego przesuwnika fazy i do drugiego wyjscia wskaznika róznicy faz. 'ófOdblorriik wedlug zastrz. 4 albo 5, znamienny tym, ze zawiera dwukanalowy automatyczny analizator pracy przesuwników fazowych, którego wejscia przylaczone sa do wyjsc filtrów waskopasmowych obwodów równoleglych i do wyjsc dyskryminatora fazowego i/lub detektora amplitudowego, oraz blok automa¬ tycznego przelaczania rodzajów pracy, którego wejscie polaczone jest do wyjscia dwukanalowego analizatora automatycznego. 7. Odbiornik wedlug zastrz. 4 albo 5, znamienny tym, ze wskaznik róznicy faz wykonany jest w postaci przesuwników fazy, polaczonych miedzy soba za pomoca reduktora.90 216 a) HH h-H NH - JOi (Oz. hH k_ ~ku ^ _jx: / 1&L b) fi fs A fi ff fs Ul U lii E.ft.ft C) f, h fs A fz fs fi h fs h fz FIG. I Mai T& o* lp c& CP L. # WsZfSfyt 70 1SZ '50 ¦59 ,56 62\-\6t ?hK 60 57 4*55 ^ ni—1 ' z/l ¦51 \5l 37 38 tH 39- &4 HIH FIG. Z90 216 gn—h @— V PL