Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania silnika momentowego busoli giroindukcyjnej, który stanowi korektor azymutalny.Znane dotychczas uklady sterowania silnika momentowego busoli giroindukcyjnej zawieraja amplifiltr, fazoczuly detektor transformatorowy oraz wyjsciowy stopien mocy. Silnik momentowy stanowia dwie cewki zamontowane na karkasie i nawiniete w przeciwnych kierunkach, wewnatrz których porusza sie rdzen z magnesu trwalego. Kazde z uzwojen silnika momentowego wlaczone jest w sposób szeregowy miedzy zródlo napiecia stalego a stopien wyjsciowy mocy. Doprowadzenie sygnalu z nadajnika indukcyjnego poprzez selsyn na amplifiltr, transformatorowy detektor fazoczuly i wzmacniacz mocy powoduje przeplyw pradu przez jedno z uzwojen silnika momentowego i wywoluje precesje silnika giroskopowego w okreslonym kierunku. Zmiana fazy sygnalu doprowadzonego z nadajnika indukcyjnego on wywoluje zmiane kierunku precesji silnika giroskopowego. Uklad ten znany jest z ksiazki „Aircraft Instrument Contro! Systems" str. 42, autor CA, Wiliams, wydanej przez Odhams Press Limited-London, Anglia, 1963 r. Znane sa równiez uklady sterowania, w których w miejsce transformatorowego detektora fazoczulego stosowane sA uklady demodulatora fazoczulego i modulatora.Wyposazenie znanych ukladów sterowania silnika momentowego w transformatorowy detektor fazoczuly lub w demodulator fazoczuly i modulator orpz wyjsciowy stopien mocy powoduje zlozonosc ukladu elektronicznego busoli oraz zmniejsza niezawodnosc urzadzenia.W ukladzie wedlug wynalazku do sterowania silnika momentowego wykorzystano trzy elementy kluczujace, w tym jeden z elementów kluczujacych, sterowany sygnalem z amplifiltru, wlaczony Jest szeregowo jniedzy zródlo napiecia stalego a konce uzwojen sterujacych silnika momentowego, a dwa pozostale elementy kluczujace, sterowane z generatora synchronicznymi sypnalami odniesienia przesunietymi w fazie o II wzgledem siebie, wlaczone sa szeregowo miedzy konce uzwojen sterujacych silnika momentowego a mase.2 89 711 W ukladzie tterowania silnika momentowego wedlug wynalazku nie ma przetwarzania czestotliwosci sygnalu z nadajnika indukcyjnego, co wyeliminowalo koniecznosc stosowania fazoczulego detektora transformatorowego lub demodulatora fazoczulego i modulatora oraz wyjsciowego stopnia mocy. Takim rozwiazaniem uzyskano uklad o prostej konstrukcji, niezawodny i o wiekszej czulosci.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schemat blokowy busoli giroindukcyjnej.Busola giroindukcyjna sklada sie z nadajnika indukcyjnego 1, selsynów 2 i 9, amplifiltru 3 o czestotliwosci rezonansowej 2fr ukladu sterowania 4, silnikiem momentowym 11, generatora 5 dostarczajacego symetryczny sygnal odniesienia o czestotliwosci 2f, dzielnika czestotliwosci 6 o stosunku podzialu 2:1, przetwornicy mocy 7 dostarczajacej napiecia zasilania do nadajnika indukcyjnego 1, silnika giroskopu 8 i silnika wykonawczego serwomechanizmu 10. Uklad sterowania 4 silnikiem momentowym 11 sklada sie z elementu kluczujacego 1a sterowanego sygnalem pomiarowym z amplifiltru 3, który wlaczony jest szeregowo pomiedzy zródlo napiecia stalego a konce uzwojen sterujacych Zx i Za silnika momentowego 11 oraz elementów kluczujacych 2a i 3a sterowanych synchronicznymi sygnalami odniesienia z generatora 5 przesunietymi w fazie wzgledem siebie o II.Elementy kluczujace 2a i 3a wlaczone sa w sposób szeregowy miedzy konce uzwojen sterujacych Zx i Z2 silnika momentowego 11 a mase. Jako elementy kluczujace 1a, 2a i 3a mozna stosowac tranzystory lub tyrystory.Po wlaczeniu zasilania, sygnal o czestotliwosci 2f z generatora 5, po przejsciu przez dzielnik czestotliwosci 6 o stosunku podzialu 2:1, steruje przetwornica mocy 7, z której wyjsc C i D zasilany jest nadajnik indukcyjny 1. Sygnal pomiarowy z nadajnika 1, którego amplituda i faza zaleza od polozenia nadajnika 1 w polu magnetycznym ziemi, podawany jest na selsyn 2. Sygnal ten zawiera harmoniczne napiecia zasilajacego nadajnik 1. Przy rozsynchronizowaniu polozenia miedzy elementem pomiarowym nadajnika indukcyjnego 1 a wirnikiem selsyna 2, na wyjsciu amplif iItru 3 pojawi sie druga harmoniczna napiecia zasilajacego nadajnik 1. Faza tego sygnalu zmienia sie o W przy przejsciu przez punkt, w którym nadajnik 1 i wirnik selsyna 2 sa zsynchronizowane.Wzmocniony i odfiltrowany selektywnie w amplifiltrze 3 sygnal pomiarowy o czestotliwosci 2f dostarczony jest do elementu kluczujacego 1a. Jednoczesnie do elementów 2a i 3a podawane sa sygnaly z wyjsc A i B generatora 5, przesuniete w fazie wzgledem siebie o II. Pojawienie sie sygnalu pomiarowego z nadajnika 1 powoduje przeplyw pradu przez uzwojenie Zx lub Z2 silnika momentowego 11. Przez uzwojenie Zt prad plynie wtedy, gdy zachodzi zgodnosc fazy sygnalu pomiarowego z wyjscia amplifiltru 3 i sygnalu z wyjscia A generatora 5.Natomiast przez uzwojenie Z2 prad plynie wtedy, gdy zgodne sa fazy sygnalu pomiarowego i sygnalu z wyjscia B generatora 5. Przeplyw pradu przez uzwojenie Z, lub Z2 silnika momentowego 11 wywoluje precesje swobodnego giroskopu 8. Proces ten przebiega do czasu uzgodnienia za pomoca selsynów 2 i 9 i serwomechanizmu 10 polozenia giroskopu 8 z polozeniem nadajnika indukcyjnego 1 w polu magnetycznym ziemi, tó znaczy od momentu, w którym napiecie na wejsciu wzmacniacza osiagnie wartosc zerowa. Wywolana dzialaniem silnika momentowego 11 zmiana polozenia giroskopu kompensuje w sposób automatyczny blad kursu spowodowany stala precesja swobodnego giroskopu. W tak wprowadzonej stabilizacji magnetycznej nastepuje utrzymanie ukladu glroskopowego w okreslonym kierunku w stosunku do poludnika magnetycznego. PL