Przedmiotem wynalazku jest szerokopasmowa li¬ nia opózniajaca.Przedmiot wynalazku ma zastosowanie w tech¬ nice impulsowej* zwlaszcza w stroboskopowej tech¬ nice oscyloskopowej.Znane i dotychczas stosowane szerokopasmowe linie opózniajace wykonywane sa w postaci odcin¬ ka kabla wspólosiowego o odpowiedniej dlugosci, zaleznej od wymaganej wartosci opóznienia i od wlasciwosci opózniajacych zastosowanego kabla wspólosiowego. W zakresie czestotliwosci rzedu se¬ tek megaherców i wymaganych opóznieniach rzedu kilkudziesieciu nanosekund, wymagane dlugosci odcinków kabla wspólosiowego wynosza kilkanas¬ cie metrów .przy jednoczesnie stosunkowo duzych srednicach zewnetrznych.Takie rozwiazanie linii wykonanej w postaci od¬ cinka kabla charakteryzuje sie duzymi gabarytami i ciezarem, co oczywiscie utrudnia miniaturyzacje urzadzen w sklad których wchodzi linia opóznia¬ jaca.Dodatkowa trudnosc stanowi, w znanych rozwia¬ zaniach, uzyskanie na tak znacznej dlugosci stalej opornosci falowej, zas niejednorodnosc opornosci falowej powoduje szereg odbic sygnalu, co w wy¬ niku daje nierównomiernosc charakterystyki cze¬ stotliwosciowej i znieksztalcenia przebiegów impul¬ sowych.Znana jest równiez i stosowana linia opózniaja¬ ca wykonana z teflonowego paska o szerokosci kil- -kunastu centymetrów i dlugosci rzedu jednego me¬ tra, na który z obydwu stron naniesiona jest sciez¬ ka miedziana w ksztalcie meandra, przy czym dlu¬ gosc tej sciezki wynosi kilkarfascie metrów. Tefflo- nowy pasek po obustronnym oblozeniu przeklad¬ kami i okladkami ekranujacymi jest zwijany i umieszczany w pudelku o stosunkowo niewielkich wymiarach.Linia opózniajaca wykonana w postaci paska teflonowego nastrecza bardzo powazne trudnosci wykonawcze.Dwustronne naniesienie identycznych meandrów na stosunkowo niewielkiej powierzchni jest bardzo trudne technologicznie, zas zwijanie paska powo¬ duje naprezanie sciezek i czeste ich pekanie oraz przemieszczanie wzdluzne i poprzeczne przekladek i okladek ekranujacych, co wprowadza niejedno¬ rodnosci opornosci falowej. Prowadzenie sciezek o ksztalcie meandra, konieczne dla zapewnienia odpowiedniego opóznienia, wymaga duzej ilosci za¬ laman tej sciezki, a zalamania te równiez wprowa¬ dzaja niejednorodnosci opornosci falowej.Te opisane wyzej niedogodnosci powoduja, ze li¬ nie opózniajace wykonane na pasku teflonowym stosowane sa tylko w zakresie czestotliwosci do stukilkudziesieciu megaherców.Celem wynalazku jest uzyskanie szerokopasmo¬ wej linii opózniajacej o pasmie przenoszenia rzedu kilku gigaherców, nieskomplikowanej technologii wykonania i prostej konstrukcji. 89 29389 293 Cel ten zostal osiagniety w konstrukcji linii opóz¬ niajacej wedlug wynalazku, skladajacej sie z dwóch plaskich, z jednostronnymi wyfrezowaniami sztyw¬ nych plyt sciskajacych, pomiedzy którymi umiesz¬ czone sa dwie warstwy laminatu jednakowej gru- 5 ibosci, z których jedna jest dwustronnie, a druga jednostronnie foliowana miedzia, zas obie wspom¬ niane warstwy laminatu polaczone sa ze soba i z plytami sciskajacymi za pomoca wkretów.W laminacie dwustronnie foliowanym znajduje sie 10 po jednej stronie sciezka stanowiaca przewód wewnetrzny linii opózniajacej. Druga strona tego laminatu oraz foliowana strona laminatu jedno¬ stronnie , foliowanego miedzia przylegaja do plyt sciskajacych* i ^stanowia ekrany przewodu wew- 15 netrznego.*:PEZ3jye4nej z krawedzi plyt sciskajacych umiesz¬ czone sa • gniazda wejsciowe i wyjsciowe. Oba te gniazda zawieraja rozgalezienia typu T, których jedne z ramion sa zakonczone wtykami wprowa- 20 dzonymi w miniaturowe gniazda i dolaczone bez¬ posrednio do poczatku i konca sciezki stanowiacej przewód wewnetrzny linii opózniajacej. Drugie z ramion rozgalezien typu T zakonczone sa gniaz¬ dami do których dolaczony ijest uklad wyzwalania 25 i .synchronizacji oraz uklad dopasowujacy i ko¬ rekcji zwisu kablowego umieszczony w puszce ekranujacej polaczonej z obudowa gniazda wyjscio¬ wego linii. Sciezka stanowiaca przewód wewnetrz¬ ny linii opózniajacej wykonana jest w ksztalcie prostokatnej spirali bifilarnej i poprowadzona rów¬ nolegle do krawedzi warstw llaminatu.'Dzieki takiemu rozwiazaniu uzyskuje sie, przy stosunkowo malych gabarytach i ciezarze, pozada¬ ne opóznienie i pasmo przenoszenia w zakresie do 35 kilku gigaherców.Sciezka przewodu wewnetrznego linii naniesiona w ksztalcie prostokatnej spirali 'bifilarnej zapew¬ nia wyeliminowanie sprzezen magnetycznych po¬ miedzy sasiednimi sciezkami, przy czym ilosc za- 40 laman sciezki przypadajaca na calkowita dlugosc linii opózniajacej jest stosunkowo mala przy rów¬ noczesnie bardzo dobrym wykorzystaniu powierz¬ chni laminatu.Uzyskanie jednostronnej sciezki przewodu wew¬ netrznego linii jest technologicznie latwe, a zwarta, plaska konstrukcja linii opózniajacej zapewnia nieskomplikowany i szybki montaz oraz praktycz¬ nie rzecz biorac, eliminuje mozliwosc uszkodzenia sciezki. Dodatkowa zaleta przedmiotu wynalazku jest to, ze ttinia taka stanowi calkowicie niezailez- 50 ny zespól, który moze pracowac samodzielnie lub moze byc wmontowany do urzadzenia, z kórym ma wspólpracowac.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony na podstawie przykladu wykonania przedstawionego 55 na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia szeroko¬ pasmowa linie opózniajaca w widoku z góry, fig. 2 przedstawia przekrój poprzeczny szerokopasmowej linii opózniajacej wzdluz osi B—B poprzez gniazdo wyjsciowe a fig. 3 — przekrój poprzeczny szeroko- 60 pasmowej linii opózniajacej wzdluz osi A—A po¬ przez gniazdo wejsciowe.Szerokopasmowa linia opózniajaca wedlug wyna¬ lazku sklada sie z dwóch plaskich plyt sciskaja¬ cych 1 i 13 z wyfrezowaniami 3, pomiedzy który- 65 45 mi umieszczone sa warstwy laminatu jednostron¬ nie foliowanego miedzia 9 i dwustronnie foliowa¬ nego miedzia 11. Na jednej stronie laminatu dwu¬ stronnie foliowanego miedzia jest wykonana (na¬ niesiona) sciezka 7 stanowiaca przewód wewnetrz¬ ny linii; zas druga strona tego laminatu 12 oraz foliowana strona 10 laminatu jednostronnie folio¬ wanego 9 przylegaja scisle do plyt sciskajacych 1 i 13. Obie wspomniane warstwy laminatu 9 i 11 oraz plyty sciskajace 1 i 13 sa wzajemnie polaczo¬ ne za pomoca wkretów 2 przy jednej z krawedzi plyt sciskajacych 1 i 13 umieszczone sa: gniazdo wejsciowe 5 i gniazdo wyjsciowe 4, które zawie¬ raja rozgalezienia typu T. Jedne z ramion tych rozgalezien typu T zakonczone sa wtykami 17 i 18, które sa wprowadzone w miniaturowe gniazda 8 i 19 dolaczone bezposrednio do sciezki przewodu wewnetrznego linii 7, przy czym wtyk 17 jest do¬ laczony do kcnca sciezki, a wtyk 18 do jej s po¬ czatku.Drugie z ramion rozgalezienia typu T zakonczone jest gniazdami 14 i 16, przy czym do gniazda 16 dolaczony jest uklad synchronizacji i wyzwalania, a do gniazda 14 uklad dopasowania i korekcji 20 umieszczony w puszce ekranujacej 6 polaczonej z obudowa gniazda wyjsciowego 4. Sciezka prze¬ wodu wewnetrznego linii 7 biegnie poczatkowo od gniazda wejsciowego 5 wzdluz wszystkich krawe¬ dzi obydwu warstw laminatu 9 i 11, a nastepnie w miare zblizania sie do srodka geometrycznego tych warstw laminatu przybiera ksztalt zwezaja¬ cej sie spirali prostokatnej, po czym od tego srod¬ ka geometrycznego biegnie do gniazda wyjsciowe¬ go 4 przybierajac ksztalt rozszerzajacej sie spirali prostokatnej. Odleglosc miedzy osiami sasiednich, równoleglych wzgledem siebie odcinków sciezki przewodu wewnetrznego 7 tworzacych zawezajaca sie lub rozszerzajaca sie czesc spirali prostokatnej, wynosi D, zas odleglosc miedzy osiami równoleg¬ lych wzgledem siebie odcinków sciezki przewodu wewnetrznego 7 tworzacych zawezajaca sie czesc spirali prostokatnej, a osiami sasiednich odcinków tworzacych rozszerzajaca sie czesc spirali prosto¬ katnej wynosi d równe polowie wspomnianej wy¬ zej odleglosci D i w ostatecznym efekcie otrzymu¬ je sie przebieg sciezki przewodu wewnetrznego 7 o ksztalcie prostokatnej spirali bifilarnej.Dzialanie linii opózniajacej wedlug wynalazku jest nizej opisane. Sygnal podlegajacy opóznieniu przykladany jest do koncówki 15 gniazda wejscio¬ wego 5 o rezystancji falowej równej rezystancji falowej linii. Nastepnie, poprzez rozgalezienie typu T sygnal zostaje doprowadzony do gniazda 16 po¬ laczonego z ukladami synchronizacji i wyzwalania oraz poprzez miniaturowe gniazdo 19 do sciezki przewodu wewnetrznego linii 7. Wzdluz tej sciezki sygnal podlega opóznieniu, przy czym wielkosc opóznienia na jednostke dlugosci jest proporcjo¬ nalna do pierwiastka drugiego stopnia ze stalej dielektrycznej s materialu laminatu 9 i 11, zas re¬ zystancja falowa linii jest proporcjonalna do sto¬ sunku szerokosci sciezki przewodu wewnetrznego 7 i grubosci warstwy laminatu 9 i 11. Po przejsciu wzdluz sciezki przewodu wewnetrznego 7 opóznio¬ ny sygnal doprowadzony jest do gniazda 8, w któ¬ re wprowadzony jest wtyk 17 stanowiacy zakon-89 293 6 czenie jednego z ramion rozgalezienia typu T gniazda wyjsciowego 4. Nastepnie sygnal zostaje doprowadzony do koncówki 21 gniazda wyjsciowe¬ go 4 i równoczesnie do koncówki 14 tego gniazda, przy czym do koncówki 14 dolaczony jest uklad dopasowania i korekcji zwisu kablowego 20. Uklad ten umieszczony w puszce ekranujacej 6 zamyka linie na jej rezystancje falowa i jednoczesnie ko¬ ryguje charakterystyke czestotliwosciowa w zakre¬ sie niskich i wysokich czestotliwosci. PL