Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru parametrów obwodu zwarciowego w ukladach elektroenerge¬ tycznych, znajdujacy zastosowanie przy badaniach skutecznosci ochrony przeciwporazeniowej osób obslugi urzadzen elektrycznych. Sposób pomiaru wedlug wynalazku stosowany moze byc we wszystkich znanych miernikach skutecznosci zerowania i uziemien ochronnych. « Dotychczas w miernikach skutecznosci ochrony przeciwporazeniowej jako opór sztucznego zwarcia stosowano dwa rozwiazania.Pierwsze z nich znane jest z artykulu, Metoda pomiaru opornosci i reaktancji petli zwarciowej zerowania i uziemienia, Energetyka 1965 nr 6 i 7, z zastosowaniem sztucznego zwarcia wykonywanego dwukrotnie, raz przez rezystancje, a nastepnie przez reaktancje, to jest przy impedancji o argumencie ^ = 0 i ^ = 90 .Pomiar ten pozwala wyznaczyc rezystancje i reaktancje obwodu zwarciowego, które jednak sa wieksze od rezystancji i reaktancji rzeczywistego obwodu zwarciowego. Obie wyznaczone wielkosci sumowane geometrycznie daja impedancje obwodu zwarciowego ale o module duzo wiekszym od modulu rzeczywistego impedancji badanego obwodu zwarciowego.Blad pomiaru przy tej metodzie osiaga wartosc do 20% niezaleznie od uchybu przyrzadu pomiarowego i uchybu wynikajacego z niedoskonalosci stosowanych ukladów pamieci.Drugie rozwiazanie jest znane z artykulu, Kompensacyjna metoda pomiaru impedancji petli zwarciowych w sieciach o napieciu do 1 kV, Prace Naukowe Instytutu Energoelektryki Politechniki Wroclawskiej 1972 nr 1, z zastosowaniem sztucznego zwarcia przez impedancje zespolona o argumencie ustalonym e = 40°, przyjetym jako najczesciej stosowany w obwodach zwarciowych zerowania lub uziemienia ochronnego. W danym przypad¬ ku blad pomiaru wynikajacy z rozbieznosci miedzy zalozonym charakterem impedancji sztucznego zwarcia a charakterem impedancji badanych obwodów zwarciowych dochodzi do okolo 6%.W znanych rozwiazaniach, pomiar impedancji obwodu zwarciowego przebiega w sposób podobny i polega na dwukrotnym pomiarze napiec, to jest mierzenia napiecia fazowego pomiedzy siecia a obudowa chronionego urzadzenia oraz mierzeniu napiecia na stalej impedancji sztucznego zwarcia, badz rezystancji i reaktancji.Napiecie na impedancji zwarcia w czasie sztucznego zwarcia posiada wartosc od kilku do kilkunastu woltów2 89157 mniejsza od napiecia fazowego sieci i jest zalezne od impedancji obwodu zwarciowego i ukladu pomiarowego.Zmierzone w ten sposób wartosci napiec Uf i Uz wraz ze stala wartoscia modulu impedancji sztucznego zwarcia Zz podstawia sie dowzoru . . . . ^ -—irer^"12*1 i wylicza modul impedancji badanego obwodu zwarciowego.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu zapewniajacego dokladny pomiar modulu I argumentu impedancji obwodu zwarciowego zerowania lub uziemienia pozbawionego wad znanych rozwiazan. Cel ten zostal osiagniety w sposobie wedlug wynalazku, który charakteryzuje sie tym, ze napiecie zwarcia na impedancji sztucznego zwarcia, ustala sie przez regulacje argumentu impedancji sztucznego zwarcia do wartosci argumentu, przy której napiecie na impedancji sztucznego zwarcia osiagnie wartosc minimalna.Sposób pomiaru impedancji obwodu zwarciowego zerowania lub uziemienia ochronnego wedlug wynalazku umozliwia dokladne wyznaczenie modulu i argumentu impedancji badanego obwodu zwarciowego, a tym samym precyzyjne okreslenie skutecznosci ochrony przeciwporazeniowej osób obslugi urzadzen elektrycznych. Pomiar impedancji obwodu zwarciowego wedlug wynalazku nie jest obciazony bledami wynikajacymi z niedopasowania argumentu impedancji sztucznego zwarcia do argumentu impedancji badanego obwodu zwarciowego. Wyelimino¬ wany tu jest wynoszacy okolo 6% blad wystepujacy w przypadku przyjecia argumentu Impedancji sztucznego zwarcia jako sredni najczesciej spotykany w obwodach zwarciowych.Przedmiot wynalazku jest blizej omówiony na podstawie schematu ideowego przykladowego wykonania ukladu do stasowania sposobu. Do zródla 1 napiecia trójfazowego polaczonego w gwiazde o napieciu fazowym Uff z uziemionym punktem zerowym, za pomoca przewodów fazowych 2 jest dolaczony silnik 4 lub inne podobne urzadzenia. Do korpusu silnika dolaczony jest równiez przewód zerowy 3 jako ochronny. Do silnika, przewodami 5 dolaczona jest impedancja sztucznego zwarcia Zz wraz ze zwieraczem S, a za pomoca przewodów 6 do tych samych punktów jest dolaczony woltomierz lub odpowiadajacy jemu uklad pomiarowy 7.Pomiar impedancji obwodu zwarciowego z zastosowaniem sposobu wedlug wynalazku jest objasniony w oparciu o opisany wyzej uklad. Zamkniecie zwieracza S puwoduje przeplyw pradu sztucznego zwarcia przez impedancje sztucznego zwarcia Zz, na której wystapi napiecie Uz. Nastepnie zmieniajac argument impedancji Zz od wartosci 0° do wartosci 90°, to znaczy zmieniajac charakter impedancji sztucznego zwarcia od rezystancyj- nego do reaktancyjnego, przy zachowaniu stalego jej modulu, obserwuje sie wskazanie ukladu pomiarowego 7.W czasie tej operacji mozna zaobserwowac zmiane napiecia Uz na impedancji sztucznego zwarcia Zz, poczatkowo jego zmniejszenie do wartosci minimalnej a potem wzrost.Regulujac w obu kierunkach zmian, argument impedancji sztucznego zwarcia Zz, ustala sie taka wartosc argumentu korzystnie niezmiennej wartosci zasilajacego napiecia fazowego Uf. W ten sposób ustalona wartosc argumentu impedancji Zz jest równa argumentowi impedancji badanego obwodu zwarciowego, a wiec sztuczne zwarcie dokonane jest impedancja o takim samym charakterze jak impedancja badanego obwodu zwarciowego. W tym przypadku dopuszczalne jest odejmowanie modulów napiec, a wiec modulu napiecia Uz na impedancji sztucznego zwarcia Zz w czasie zwarcia, od modulu napiecia fazowego Uf zmierzonego po odlaczeniu impedancji Zz zwieraczem S. Nastepnie pomierzone napiecia Uf i Uz oraz modul impedancji sztucznego zwarcia Zz podstawia sie do wzoru i wylicza modul impedancji badanego obwodu zwarciowego Zp I7„l - I Uf I — I, Uzi i- ." 1 zp ' —ron— • i zz i Porównanie wyznaczonego w ten sposób modulu impedancji badanego obwodu zwarciowego z impedancja obwodu zwarciowego, dopuszczalna ze wzgledu na zastosowane zabezpieczenia, daje mozliwosc okreslenia skutecznosci ochrony przeciwporazeniowej badanego urzadzenia elektrycznego. PL