Opis patentowy opublikowano: 30.10.1978 MKP B23f 21/10 Int. Cl2. B23F 21/10 Twórcawynalazku: Kazimierz Wieczorowski Uprawniony z patentu : Politechnika Poznanska, Poznan (Polska) Nóz krazkowy do dlutowania kól zebatych Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy noza krazkowego do dlutowania kól zebatych, zwanego nozem Fellows'a. ' Stan techniki. Znane noze do obróbki kól zebatych walcowych Fellows'a, na przyklad wedlug J. Wegnera „Teoretycznaanaliza wplywu korekcji na stan obciazenia zebów kól wykonanych nozem Fellows'a, PTPN — Po¬ znan 1971 r. maja ksztalt stozkowy, a geometria ostrza kazdego zeba okreslona jest przez katy przylozenia i natarcia na wierzcholku oraz na bokach zeba, jak równiez przez kat przyporu. Katy przylozenia na bocznych powierzchniach zeba sa funkcjami katów przylozenia i natarcia na wierzcholku oraz kata przyporu. Wielkosc bocznego kata przylozenia jest ograniczona i waha sie w granicach 2 stopni. Powoduje to czeste zatarcia na powierzchniach obrabianych. Takie uksztaltowanie ostrza zebów, nastepuje w wyniku procesu technologicznego.Istnieje szereg odmian powierzchni natarcia o ksztalcie „stozka lub inne, ksztaltowane wzdluz promienia. Ich wykonanie nie nastrecza wiekszych trudnosci technologicznych. Zarys przekroju zeba ku wierzcholkowi jest zmienny, a powierzchnie przylozenia uksztaltowane sa w postaci trzech powierzchni stozkowych, z których dwie powierzchnie sa ewolwentowo-stozkowe. Ksztaltowanie tych powierzchni jest technologicznie trudne do poprawnego wykonania i wymaga specjalnych obrabiarek. Powyzsze potwierdza równiez K. Wieczorowski „Badania trwalosci i zuzycia ostrzy nozy Fellows'a przy obróbce kól, zebatych walcowych - - -", PTPN — Poz¬ nan, 1968r. stwierdzajac, ze geometria istniejacych nozy Fellows'a jest technologicznie trudna, gdyz boczne powierzchnie ostrzy sa ewolwentowo-srubowymi. Ponadto dobór wartosci kata natarcia i kata przylozenia ma bezposredni wplyw na zmiane kata zarysu. Powyzsze sprawia, ze liczba zebów noza zalezna jest od modulu i jego srednicy okreslonej w calach i nie moze przyjmowac ilosci zebów równej ilosci zebów kola obrabianego.Na przyklad nóz o srednicy 3 cale i module 3 moze miec tylko 25 zebów. Nierówna ilosc zebów kola obrabianego i noza ma zasadniczy wplyw na wystepowanie podciec lub niedociec zebów kola obrabianego i nie gwarantuje tym samym poprawnego wykonania kola.Istota wynalazku i skutki techniczne. Nóz krazkowy do dlutowania kól zebatych z nacietymi na obwodzie ksztaltowymi zebami skrawajacymi, przy których wystepuja powierzchnie natarcia, przylozenia2 88 596 i przyporu oraz kat natarcia, ma ksztalt walcowy, a zarys przekroju kazdego zeba na calej dlugosci jest prosty, przy czym katy przylozenia i przyporu uzyskuje sie z pochylenia osi noza wzgledem osi kola obrabianego tak, ze utworzony miedzy tymi osiami kat, odpowiada wartosci kcjta przylozenia.Tak uksztaltowany nóz krazkowy Fellows'a jest technologicznie prosty do wykonania, a przede wszystkim umozliwia wykonywanie nozy o ilosci zebów równej ilosci zebów kola obrabianego, co zapewnia poprawnosc wykonania kola obrabianego bez podciec lub niedociec. Ponadto boczne katy przylozenia przyjmuja wartosci wieksze od 2, co eliminuje zatarcia na powierzchniach obrabianych.Objasnienie figur na rysunku. Przedmiot wedlug wynalazku uwidoczniono w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy noza krazkowego, fig. 2 — przekrój zeba wzdluz linii A—A, fig, 3 — polozenie noza w przekroju wzgledem kola obrabianego, a fig. 4 — przekrój zeba w linii B-B dla zobrazowania bocznych katów przylozenia i kata przyporu.Opis przykladu wykonania wynalazku. Nóz krazkowy ma naciety w osi wspólsrodkowy otwór ksztaltowy do mocowania noza w uchwycie dlutownicy i powierzchnie 1 natarcia uksztaltowana na przyklad stozkowo ku osi 2. Tworzaca tego stozka tworzy z plaszczyzna podstawy kat natarcie, którego wartosc powiekszona jest o wartosc czolowego kata przylozenia d okreslonego pochyleniem osi noza wzgledem osi 3 obrabianego kola 4.Korpus noza ma ksztalt walcowy, a naciete na obwodzie ksztaltowe zeby 5 skrawajace maja zarys przekroju 6 zeba w Unii A—A, prosty na calej dlugosci. Katy przylozenia: czolowy a i boczne ab oraz kat przyporu uzyskuje sre z pochylenia osi noza wzgledem osi kola obrabianego, w suwaku, lub wraz z suwakiem narzedziowym dlutownicy Fellows'a. PL