Wynalazek niniejszy dotyczy lacznic wybierajacych czyli selekcyjnych, a w szczególnosci lacznic takich stosowanych w samoczynnych sieciach telefonicznych i skladajacych sie z pewnej ilosci wlaczni¬ ków elektromagnetycznych, jak np, prze¬ kazników poruszanych zapomoca impul¬ sów pradu elektrycznego, które wywoluja kolejne dzialanie poszczególnych przekaz¬ ników. Kolejnosc dzialania przekazników otrzymywana byla dotychczas droga kon¬ troli elektrycznej obwodu impulsowego, który przesuwano kolejno z jednego prze¬ kaznika na drugi zapomoca samych prze- kazników lub zapomoca specjalnych prze¬ kazników wlaczajacych. Wynalazek niniej¬ szy polega glównie na kontroli mechanicz¬ nej dzialania lacznicy, zastepujacej calko¬ wicie lub czesciowo kontrole elektryczna.Wynalazek opisany jest szczególowo odnosnie do zalaczonych rysunków ilustru¬ jacych poszczególne zrealizowania omawia¬ nej lacznicy selekcyjnej. Na rysunkach tych fig. 1 przedstawia widok zprzodu prze¬ kaznika wielokrotnego znanego typu, za¬ opatrzonego w urzadzenie wlacznikowe wy¬ konane wedlug wynalazku; fig. 2—widok zgóry tegoz przekaznika wielokrotnego; fig. 3—przekrój poprzeczny tegoz; fig. 4—u- rzadzenie magnesowe przekaznika; fig. 5-— szczegól wlacznika; fig. 6—schemat ukladu obwodów przekaznika; fig. 7 — odmiane wlacznika; fig. 8 i 9—przekaznik wielo¬ krotny ustroju odmiennego, przyczem fig*8 jest jego widokiem zgóry, a fig* 9—wido¬ kiem zboku w czesciowym przekroju.Przekaznik wielottrdtny, podany na fig. 1 do 5, posiada urzadzenie magnesowe wspól¬ ne dla pewnej ilosci kotwic przekaznikowych 1, przyczem ustrój tegoUrzadzenia magne¬ sowego uwidoczniony jest szczególowo na fig. 4. Kotwice 1 polaczone sa zapomoca srubek 2 z krawedzia dolna drazka ze¬ laznego 3 tworzacego czesc obwodu magne¬ sowego. Urzadzenie magnesowe zawiera ponadto dwa elektromagnesy 4, 5 i podluz¬ ny elektromagnes 6, którego rdzen zelaz¬ ny polaczony jest na koncach ze rdzenia¬ mi zelaznemi elektromagnesów 4A 5 zapo¬ moca laczników zelaznych 7, 8. Elektro¬ magnes podluzny 6 zaopatrzony jest w pewna ilosc nabiegunników 9, umieszczo¬ nych naprzeciw poszczególnych kotwic 1.W danym przykladzie przekaznik posiada 10 kotwie. Pomiedzy poszczególnemi nabie- gunnikami 9 umieszczone sa uzwojenia 10 nawiniete w jednym i tym samym kierun¬ ku i polaczone w szereg ze soba i z uzwo¬ jeniami 4, 5 w sposób, wskazany na fig. 6.Od punktów polaczenia poszczególnych u- zwojen biegna odgalezienia do kontaktów wlacznikowych 11, 12, 13, które moga byc polaczone z jednym biegunem baterji 14 (fig. 6) poprzez wysylacz impulsów 15.Drugi biegun rzeczonej baterji 14 polaczo¬ ny jest z wolnemi koncami uzwojen 4, 5.Jezeli przesylac impulsy pradu przez prze¬ kaznik, którego kontakty znajduja sie w pozycjach uwidocznionych na fig. 6, to prad przechodzi przez punkt polaczenia pierwszych dwóch uzwojen 10 i dzieli sie wskutek tego tak, iz jedna, czesc jego prze¬ biega przez pierwsze uzwojenie 10 i uzwo¬ jenie 4, a czesc druga — przez inne uzwo¬ jenia. Wskutek tego powstaja dwa prze¬ ciwne sobie strumienie magnetyczne, wy¬ twarzajace wyrazny biegun na nabiegun- niku umieszczonym pomiedzy dwoma pierwszemi uzwojeniami 10. Drugi biegun znajduje sie na drazku 3. Wobec powyzsze¬ go, kotwica 1, znajdujaca sie naprzeciw rzeczonego nabiegunnika, zostaje przycia¬ gnieta, a druga kotwica pozostaje bez ru¬ chu. W ten sposób mozna, oczywiscie, poru¬ szyc kazda inna kotwice, przepuszczajac prad przez punkty polaczenia tych uzwojen, które umieszczone sa po obu stronach od¬ powiedniego nabiegunnika. Na plycie pod¬ stawowej 16, przymocowanej do krawe¬ dzi górnej drazka 3, umieszczone sa spre¬ zyny kontaktowe przekaznika.. W danym razie kazda kotwica 1 sluzy do poruszania dwóch grup sprezyn kontaktowych, z któ¬ rych jedna grupa 11, 12, 13 odpowiada kontaktom oznaczonym temiz numerami na fig. 6, a druga oznaczona jest numerami 17, 18, 19. Pierwsza z tych grup sluzy do prze¬ noszenia obwodu impulsowego z jednego uzwojenia 10 do drugiego, a druga grupa— do wlaczania linij nalezacych do przekaz¬ nika. Sprezyny kontaktowe 17,18,19 wspól¬ dzialaja z taka sama iloscia listew kontak¬ towych 20, 21, 22, polaczonych z drutami linji zapomoca uszek lutowanych 23 (fig. 2). Pomiedzy listwami kontaktowemi 20, 21, 22 umieszczone sa listwy izolacyjne 24, na których opieraja sie wolne konce spre¬ zyn kontaktowych 17, 18, 19, gdy sa w po¬ zycjach normalnych. Listwy kontaktowe 20, 21, 22 oraz ich podkladki izolacyjne zmocowane sa ze soba po koncach zapomo¬ ca srubek 25 i przymocowane do krawedzi przedniej plyty 16 zapomoca srubek 26.Sprezyny U, 12, 13, 17, 18, 19 zmocowane sa ze soba i swemi podkladkami izolacyj- nemi zapomoca srubek 27 i przymocowane sa do krawedzi tylnej plyty 16 zapomoca srubek 28. Sprezyny 17, 18, 19 poruszane sa przez wlasciwe im kotwice za posred¬ nictwem koleczków izolacyjnych 29, prze¬ chodzacych przez otwory, utworzone w dwóch drazkach 30, 31 przymocowanych do plyty 16. Kazda kotwica 1 zawieszona jest swym koncem przednim na górnej sprezynie kontaktowej 13 za posrednic¬ twem preta pionowego 32 i ramienia e- — 2 —lasiycznego 33 £rzymooowaaego do kotwi¬ cy w sposób taki, iz kotwica 1 wspiera sie na slupku 34 umieszczonym na ramieniu 33. Wskutek dzialania sprezyny 13, ramie elastyczne 33 wspiera sie na precie 35 dzwi¬ ganym przez dwa ramiona 36, 37, przymo1- cowane do plyty 16. Polazenie sprezyn kontaktowych 13 i 12 wzgledem siebie, któ¬ re moga wchodzic w kontakt ze soba za posrednictwem koleczka kontaktowego 40, przymocowanego do rzeczonej sprezyny 12, mozna nastawiac zapomoca nakretek 38, 39, przyczem rzeczony koleczek kontakto¬ wy 40 przechodzi przez otwór, utworzony w sprezynie 11.Pionowe prety podwieszajace 32 posia¬ daja zgrubienia 41 wspóldzialajace z kra¬ wedzia dolna 42 zatrzasku elastycznego 43, umieszczonego za rzeczonym pretem 32.Zatrzask 43 ma postac plaskiej sprezyny przymocowanej zapomoca srubki 44 do li¬ stwy izolacyjnej 45, przymocowanej do krawedzi przedniej plyty 16. Zatrzask 43 dziala elastycznie w taki sposób, iz jego krawedz dolna 42 zaczepia, o zgrubienie 41 z chwila opuszczania sie preta 32 nadól, co ma miejsce w chwili zwolnienia kotwicy z jej pozycji przyciagnietej. Kotwica ude¬ rza nastepnie o slupek 34 i porusza sie na¬ dal, pod wplywem swej bezwladnosci, wbrew sprezynie 13, przechodzac poza po¬ zycje wskazana na fig. 3. Z chwila zwol¬ nienia kotwicy, pret 32 przytrzymany zo¬ staje w swej pozycji dolnej, a sprezyna 13 wchodzi w kontakt ze sprezyna 12, przyczem kontakt pomiedzy sprezynami 11 i 12 ulega przerwaniu. Polozenie zgrubie¬ nia 41 utworzonego na precie 32 mozna na¬ stawic wzgledem zatrzasku 43 zapomoca nakretki 46.Celem zwolnienia preta 32, wszystkie kotwice, za wyjatkiem ostatniej, zaopatrzo¬ ne sa zboku w koleczki 47 (na fig. 1 sa one po prawej stronie) wspóldzialajace z przedluzeniem 48 zatrzasku 43 umieszczo¬ nym po prawej stronie rzeczonego kolecz¬ ka 47. Z chwila przyciagniecia kotwicy, wlasciwy jej zatrzask 43 poruszony zosta¬ je przez koleczek 47, który naciska prze¬ dluzenie 48 w ten sposób, iz odpowiedni pret podwieszajacy 32 zostaje zwolniony i podnoszony nastepnie, wraz ze swa kotwi¬ ca, przez sprezyne 13 az do chwili zetknie¬ cia sie elastycznego ramienia 33 z pre¬ tem 35. Przedluzenie 48 zatrzasku 43, nalezacego do drugiej kotwicy, posia¬ da ksztalt rózny od ksztaltu pozosta¬ lych zatrzasków, a mianowicie uksztal¬ towane jest w sposób wskazany na fig. 5, czyli ze odpowiadajacy mu pret pod¬ wieszajacy 32 zostaje zwolniony dopiero po zwolnieniu pierwszej kotwicy i wów¬ czas koleczek 47 napiera na pochyla ku przodowi czesc przednia przedluzenia 48 w taki sposób, iz zatrzask 43 odczepia sie od zgrubienia 41. Zwolnienia zas pozosta¬ lych pretów podwieszajacych odbywa sie z chwila przyciagniecia kotwicy je poprze¬ dzajacej. Kotwica pierwsza nie posiada wiec takiego zatrzasku, a pret podwiesza¬ jacy 32, wraz z wlasciwa mu grupa spre¬ zyn kontaktowych 11, 12, 13, moze byc po¬ miniety.Przed uzyciem omawianego przekaznika nalezy wprowadzic wszystkie kotwice U prety podwieszajace 32 i grupy sprezyn 11, 12, 13 w pozycje wskazana na fig. 3. Je¬ zeli teraz trzeba wykonac polaczenie, np, z linja polaczona z czwarta grupa spre¬ zyn kontaktowych 17, 18, 19, to wówczas przekaznik puszcza sie w ruch w sposób na¬ stepujacy: obwód impulsowy zamyka sie na wysylaczu impulsów ifi (fig* 6), poczem obwód przerywa sie dwa razy. Po pierw- szem zamknieciu obwodu impulsowego, poruszona zostaje druga kotwica przekaz¬ nika w sposób juz opisany, przyczem ko¬ twica ta zostaje przyciagnieta ku swemu nabiegunnikowi. Pret podwieszajacy 32 i sprezyny 11, 12, 13 nie zmieniaja jednak przez to swej pozycji, poniewaz ramie e- lastyczne 33 przytrzymywane jest przez — 3 —pret 35. Wobec tego, uderzenie koleczka 47 o przedluzenie 48 wlasciwego zatrza¬ sku 43 pozostaje bez skutku dopóty, do¬ póki pret podwieszajacy 32 znajduje sie w swej pozycji rozszczepionej. Po pierw- szem przerwaniu rzeczonego pradu, ko¬ twica zwalnia sie i opada nadól pod wply¬ wem ciezaru wlasnego i elastycznosci spre¬ zyn kontaktowych 17, 18, 19. Krawedz ze¬ wnetrzna tej kotwicy uderza nastepnie w slupek 34, wskutek czego pret podwiesza¬ jacy 32 pociagniety zostaje ku dolowi i przytrzymany przez wlasciwy mu zatrzask 43. Jednoczesnie z tern, kontakty 11, 12, 13 zostaja wlaczone tak, iz prad, po po- nownem zamknieciu obwodu, przebiega po punktach laczacych najblizsza pare uzwo¬ jen 10 (fig- 6). W ten sposób zostaje przy¬ ciagnieta trzecia kotwica z tym skutkiem jedynie, ze sprezyny kontaktowe 17, 18,19 podnosza sie i wchodza w zetkniecie z li¬ stwami kontaktowemi 20, 21, 22. Z chwila powtórnego przerwania obwodu, pret pod¬ wieszajacy 32, wlasciwy trzeciej kotwicy, zaczyna dzialac w sposób juz opisany tak, iz przytrzymywany zostaje w pozycji na¬ cisnietej czyli dolnej, a wlasciwe mu spre¬ zyny kontaktowe 11, 12, 13 ulegaja prze¬ sunieciu. Jezeli nastepnie zamknac ponow¬ nie obwód, to prad przebiega przez punkt laczacy nastepna pare uzwojen 10, wsku¬ tek czego zostaje przyciagnieta czwarta kotwica i wówczas otrzymane zostaje pola¬ czenie z linja zadana za posrednictwem czwartej grupy kontaktów 17, 18, 19.Jezeli urzadzenie ma dzialac w roli wy- bieracza numerów, to trzeba droga nastepu¬ jacego potem szeregu impulsów pradu wprowadzic urzadzenie w pewna pozycje normalna, w której rozpoczyna ono swe dzialanie w chwili poslugiwania sie niem.Jezeli zas urzadzenie niniejsze stosuje sie w roli wybieracza nienumerowego, to mo¬ ze ono pozostac w pozycji, w która wpro¬ wadzone zostalo przez swe ostatnie dziala¬ nie i moze rozpoczynac swe dzialanie bedac w tej pozycji w chwili ponowne¬ go wziecia urzadzenia do uzytku. Po pu¬ szczeniu w ruch ostatniej kotwicy, obwód impulsowy zostaje przylaczony do punktu laczacego uzwojenia 4 z pierwszem uzwo- jeniem 10, jak to widac na fig. 6. Pierw¬ sza kotwica zostaje wiec przyciagnieta, nie wplywajac na sasiadujacy z nia zatrzask, poniewaz czesc górna przedluzenia 48 dru¬ giego zatrzasku 43 (fig. 5) nie moze byc dosiegnieta przez koleczek 47 tak, iz do¬ piero po zwolnieniu kotwicy drugi pret pod¬ wieszajacy 32 moze byc zwolniony przez koleczek 47 poruszajacy czesc 49 odpo¬ wiedniego zatrzasku 43 (fig. 5). Wobec po¬ wyzszego, nastepne zamkniecie obwodu pu¬ szcza w ruch druga kotwice, która po przy¬ ciagnieciu jej porusza przedluzenie 48 na¬ stepnego zatrzasku, przyczem odpowiedni pret podwieszajacy 32 zostaje zwolniony.Nastepny obwód impulsowy jest juz wiec przygotowany, wskutek tego, ze kontakty //, 12, 13 sa przesuniete jednoczesnie. Po zwolnieniu drugiej kotwicy wlasciwy jej pret podwieszajacy 32 zostaje przytrzymy¬ wany w sposób juz opisany, a odpowiednie sprezyny kontaktowe 11, 12, 13 przesuwa¬ ja sie tak, iz prad moze poruszyc znowu trzecia kotwice, która zkolei zwalnia wów¬ czas czwarty pret podwieszajacy, wskutek czego przygotowany zostaje obwód dla kotwicy czwartej, który to obwód za¬ mkniety zostaje na sprezynach kontakto¬ wych 11, 12, 13 trzeciej kotwicy i to z chwi¬ la gdy trzecia kotwica zostaje zwolniona, a wlasciwy jej pret podwieszajacy 32 przy¬ trzymany. W ten sposób przebiega wlacza¬ nie, przyczem kolejne^ zwalnianie kazdego nastepnego preta podwieszajacego i przy¬ trzymywanie kazdego poprzedniego preta laczacego odbywa sie wspólczesnie z kolej- nem wlaczaniem obwodu impulsowego.Zatrzask przytrzymujacy prety podwie¬ szajace 32 moze byc odmiennego rodzaju (fig. 7). Zatrzask elastyczny 43 wspóldzia¬ la tu bezposrednio z kotwica tak, iz moze — 4 —ja przytrzymywac w pozycji odciagnietej, Zwolnienie kazdego nastepnego preta la¬ czacego wykonywane jest wiec pod Wply¬ wem koleczka 47 umieszczonego na czesci 50 przedluzenia 48 nastepnego zatrzasku i to w chwili, gdy kotwica znajduje sie w swej pozycji najnizszej. W danyin razie przedluzenia 48 posiadaja jednakowy ksztalt dla wszystkich zatrzasków 43, któ¬ re dzialaja w sposób nastepujacy: jezeli przypuscic, ze wszystkie prety podwiesza¬ jace 32 znajduja sie w pozycji przytrzy¬ mywanej, to pierwszy impuls pradu wytwa¬ rza biegun naprzeciw pierwszej kotwicy, która jest jfedyna kotwica nieprzytrzyma- na. Po przyciagnieciu tej kotwicy, naste¬ puje jedynie podniesienie grupy sprezyn 17, 18, 19 do pozycji czynnej- Jezeli na¬ stepnie zwolnic te kotwice, to po dojsciu jej do pozycji najnizszej, koleczek 47 po¬ rusza zatrzask 43, odpowiadajacy drugiej kotwicy w sposób podany nastepnie, tak iz ta ostatnia kotwica zwalnia sie i wcho¬ dzi w pozycje wskazana na fig. 7. Naste¬ puje potem przesuniecie grupy sprezyn 11, l2, 13, wskutek czego nastepny impuls pra¬ du puszcza w ruch druga kotwice. Po zwol¬ nieniu tej ostatniej, wlasciwy jej zatrzask 43 przytrzymuje ja w pozycji odciagnietej, a jednoczesnie nastepuje zwolnienie kotwi¬ cy nastepnej, która zostaje potem przycia¬ gnieta przez trzeci impuls pradu i t. d.Przekaznik wielokrotny podany na fig. 8 i 9 odznacza sie tern, iz posiada tylko jed¬ no uzwojenie magnesowe 51 i tylko jeden obwód magnesowy, wspólny dla wszystkich kotwic 52. Kotwice rozmieszczone sa wo¬ kolo kolistego nabiegunnika 53, na którego szczycie umieszczona jest plyta 54, zaopa¬ trzona w pewna ilosc zatrzasków w postar- ci plytek 55, mogacych wspóldzialac z kon¬ cami kotwic 52, wsuwajacych sie przez otwory 56 do plyty 54. Wszystkie kotwice, za wyjatkiem jednej, sa normalnie biorac przytrzymane w pozycji odciagnietej przez krawedz 57 odpowiedniej plytki 55. Na fig. 9 widzimy, ze lewa kotwica znajduje iie w pozycji zwolnionej i jest przytrzymywa¬ na w pewnej odleglosci od nabiegunnika 53 zapomoca ramienia elastycznego 58 przy* mocowanego do kotwicy, które wspiera sie na krawedzi zewnetrznej plyty 54 pod wplywem sprezyny 60, przymocowanej do slupka srodkowego 59, oraz opiera si4 za posrednictwem koleczka 61 na górnym kon¬ cu kotwicy 52. Plytki zatrzaskowe 55, z których kazda poruszana jest przez jeden listek sprezyny 62 umieszczonej posrodku i posiadajacej ksztalt gwiazdy, zaopatrzone sa w dwa ramiona 63, 64, wspóldzialajace kazde z jedna z dwóch sasiednich kotwic, przyczem ramie 63 spelnia role zatrzasku dla wlasciwej mu kotwicy, a ramie 64 spel¬ nia role narzadu zwalniajacego kotwice sa¬ siednia.Jezeli przez uzwojenie magnesowe 61 przebiega impuls pradu, to kotwica, która w tym czasie nie jest przytrzymywana, zo¬ staje przyciagnieta do nabiegunnika 53, a wlasciwa mu grupa sprezyn kontaktowych (nieuwidocznionych na rysunku) zostaje po¬ ruszona. Po zniknieciu impulsu pradu, ko¬ twica odskakuje zpowrotem i zostaje przy¬ trzymana przez ramie 63 wlasciwej jej plytki zatrzaskowej. Jednoczesnie z tern, ramie 64 sasiedniej plytki zatrzaskowej po¬ ruszone zostaje tak, iz ulega zwolnieniu nastepna kotwica. Nastepny impuls pradu puszcza wiec w ruch te ostatnia kotwice, która zkolei zwalnia kotwice nastepna, bei- dac jednoczesnie sama przytrzymana w pozycji odciagnietej. Jak widzimy wiec, w urzadzeniu niniejszem nie moga nastapic zadne polaczenia wskutek utworzenia sie jakiegokolwiek obwodu impulsowego. PL