PL88368B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zwiekszania swietinosci spektrometru neutronowego przy równoczesnym zachowaniu jego zdolnosci rozdzielczej, co ma szczególne znaczenie przy prowadzeniu badan w dziedzinie fizyki fazy skondensowanej z zastosowaniem neutronów termicznych, gdzie zachodzi koniecznosc maksymalnego wykorzystania wiazek neutronowych z reaktorów jadrowych.Znane jest urzadzenie do zwiekszania swietinosci typowego spektrometru neutronowego polegajace na zastosowaniu zakrzywionych cylindrycznie monochromatorów z grafitu pyrolitycznego ustawianych tak, ze os cylindra znajduje sie w plaszczyznie eksperymentu i umieszczonych badz w polozeniu monochromatora badz w polozeniu analizatora. Ze wzgledu na staly dla danego monochromatora grafitu promien krzywizny nadaje sie on do stosowania tylko w waskim zakresie parametrów eksperymentalnych. Pokrycie wystepujacego zwykle zakresu pomiarowego wymaga posiadania kompletu okolo 4*5 monochromatorów o róznych promieniach krzywizny, co przy wysokim koszcie jednostkowym jest rozwiazaniem bardzo kosztownym. Zastosowanie imnochromatorów grafitowych zakrzywionych cylindrycznie jest ograniczone w przypadku monochromatora spektrometru do energii neutronów wynoszac^najwyzaj 50 meV zas w ^rzypadk^anaiizatora do okolo 15 meV zaleznie od wymogów konkretne Urzadzenie wedlug wynalazku ma monokrysztaly o duzej zdolnosci odbijania neutronów, wykonane w ksztalcie waskich pasków o szerokosci 5 do 12 mm, ulozone w stosunku do siebie w taki sposób, by ich powierzchnie odbijajace tworzyly powierzchnie lamana, zblizona do wycinka powierzchni cylindrycznej o dowolnym promieniu krzywizny, przy czym poszczególne plytki monokrysztalów zwiazane sa z korpusem urzadzenia w sposób znany, umozliwiajacy zmiane promienia krzywizny.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia zatamowanie dowolnego materialu monokrystalicznego, uwlasz¬ cza monokrysztalów metali, dzieki ciemu uzytkuja sie znacznie wydajniejsze monochromatory w zakresie, w którym nie mozna stosowac grafitu pyrolitycznogo ze wzgledu na jego charakterystyki strukturalne.Zwiekszenie swietinosci spektrometru w wyniku zastosowania proponowanych urzadzen jest równowazne zwiekszeniu strumienia w reaktorze co jest przedsiewzieciem technicznie bardzo trudnym i kosztownym.2 88368 Zwiekszenie wydajnosci monochromatora I analizatora spektrometru trójbsiowego o 30% oznacza zwiekszenie swietlnosci spektrometru o wspólczynnik 1.84. Aby uzyskac taki wzrost przy uzyciu normalnych monochroma- torów nalezaloby zwiekszyc moc reaktora np. z 10 MW na 18.4 MW.' Mozliwosc uzyskania dowolnego promienia krzywizny powierzchni odbijajacej w urzadzeniu wedlug wynalazku pozwala na indywidualno dopasowanie jej do konkretnego ukladu geometrycznego kanalu ekspery¬ mentalnego reaktora jadrowego i spektrometru, a ponadto stwarza korzystne warunki do badania bardzo malych próbek.• Wynalazek zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia w widoku z boku, a fig. 2 - zespól monokrysztalów w widoku od przodu.Monokrysztaly 1 wykonane w ksztalcie waskich pasków o szerokosci 4 do 12 mm ulozone sa obok siebie na elastycznym podlozu, w taki sposób by ich powierzchnie odbijajace tworzyly powierzchnie lamana zblizona do wycinka powierzchni cylindrycznej. Monokrysztaly 1 umocowane sa w korpusie 2, który wraz z zespolem regulacyjnym 3 sluzacym do regulacji promienia krzywizny R spoczywa na podstawie 4 przymocowanej do stolika goniometru 5 sluzacego do zmiany nachylenia zespolu -plytek monokrysztalów 1 w plaszczyznie pionowej przechodzacej przez os pomiarowa urzadzenia. Regulacja krzywizny powierzchni odbijajacej o promie¬ niu R odbywa sie za pomoca zespolu regulacyjnego 3, otrzymujacego naped z zespolu napedowego 6 poprzez element obrotowy 7. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do zwiekszania swictlnosci spektrometru neutronowego, w którym wykorzystuje sie zjawisko sprezystego spójnego odbicia wiazek neutronowych od monokryszt? lów, znamienne tym, ze monokrysz¬ taly (1) p duzej zdolnosci odbijania neutronów wykonane sa w ksztalcie waskich pasków, ulozonych w stosunku do siebie w taki sposób, by ich powierzchnie odbijajace tworzyly powierzchnie lamana, zblizona do wycinka powierzchni cylindrycznej, przy czym poszczególne plytki monokrysztalów (1) polaczone sa z korpusem (2 urzadzenia w sposób umozliwiajacy zmiane promienia krzywizny (R). L L L Fig.

2. Prac. Poligraf. UP PRL Nhklad 120 + 18 egz. PL