Przedmiotem wynalazku jest tranzystorowy przekaznik uplywowy do kontroli rezystancji izolacji, zwlaszcza dla kopalnianych sieci trójfazowych z izolowanym lub uzie¬ mionym punktem zerowym transformatora, zasilajacego siec kontrolowana.Znane rozwiazania zabezpieczen uplywowych, posiada¬ ja elektromagnetyczny przekaznik wykonawczy w obwo¬ dzie zródla napiecia pomiarowego, badz tez obwód elek¬ tromagnetyczny przekaznika wykonawczego i obwód po¬ miarowy zasilane z dwóch odrebnych zródel przy czym obwody te sa najczesciej sprzezone impulsowymi elemen¬ tami magnetycznymi.Rozwiazania' te charakteryzuja sie mala stabilnoscia pracy, wrazliwoscia na zmiany napiecia zasilania oraz duzym wspólczynnikiem powrotu. Dla realizacji kontroli rezystancji izolacji sieci z izolowanym punktem zerowym dla sieci bedacej pod napieciem lub bez napiecia sa stoso¬ wane odmienne uklady przekazników uplywowych.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu przekaznika uplywowego zapewniajacego stabilna prace zabezpiecze¬ nia w szerokich przedzialach zmian napiecia zasilania, o wspólczynniku powrotu zblizonym do jednosci iprzysto¬ sowanego do pracy w sieciach z izolowanym lub uziemio¬ nym punktem zerowym transformatora, kontrolujacego siec pod napieciem lub bez napiecia i umozliwiajacego uniwersalne jego zastosowanie dla szeregu znormalizowa¬ nych napiec do 1000 V.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze inwenterowy obwód elektromagnetycznego przekaznika i obwód po¬ miarowy z potencjometrem przekaznika wedlug wynalaz¬ lo ku sa zasilane z jednego transformatora spelniajacego warunki iskrobezpieczenstwa, przy czym zaciski wyjscio¬ we oraz zacisk uziemiajacy przekaznika sa zbocznikowane dwiema diodami, które eliminujawplywzaklócennapiecia sieci na obwód pomiarowy.W zaleznosci od wymaganej wartosci rezystancji kryty¬ cznej sieci, w obwód pomiarowy jestwlaczony odpowiedni zespól rezystorów, przy czym jeden z tych rezystorów jest jednoczesnie wykorzystywany do kontroli dzialania prze¬ kaznika.Przedmiot wynalazkujest przedstawiony wprzykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat prze¬ kaznika.Uklad przekaznika wedlug wynalazku zlozony zinwen- tora z tranzystorem Tl, wyjsciowego wzmacniacza z tran¬ zystorem T2 i elektromagnetycznym przekaznikiem 5, ob¬ wodu pomiarowego z potencjometrem R5 jest zasilany z zacisków a, b transformatora 7 spelniajacegowymagania iskrobezpieczenstwa poprzez stabilizowanyzasilacz 6 pra¬ du stalego.Diody Dl i D2 sluza do eliminowania wplywu zaklócen napiecia sieci na obwód pomiarowy zabezpieczenia. Re¬ zystory Rl do Rn umozliwiaja uniwersalne zastosowanie przekaznika, a przez odpowiedni dobór wartosci ich rezys¬ tancji mozna ustalic jeden wspólny punkt pracytranzysto¬ ra Tl i kontrolowac wymagane wartosci rezystancji kryty¬ cznych ustalonych dla szeregu napiec znamionowych sieci do 1000 V. Odpowiednio do napiecia znamionowego sieci, zaciski d, e lub n przekaznika sa przylaczone do gwiazdy diodowej 3. 8834788347 Dobórpunktu pracy ustalasie za pomoca potencjometru R5, tak aby przy zadanej rezystancji Rx izolacji sieci tranzystor Tl byl zablokowany, a jezeli rezystancja Rx nieco sie obnizy przeszedl w stan przewodzenia.Przeplywajacy wobwodzietranzystoraTl prad kolekto¬ rowy powoduje spadek napiecia na rezystorze R3."Zmie¬ niony potencjal zostaje podany poprzez rezystor R4 na baze tranzystora T2, który zostaje zablokowanyi zwalnia elektromagnetyczny przekaznik 5. Diody D3 i D4 sluza do ochrony zlacza baza - emiter tranzystorów Tl i T2 przed uszkodzeniem.Pomiar rezystancji izolacji sieci z izolowanym punktem zerowym transformatora i znajdujacej sie pod napieciem odbywa sie w obwodzie pomiarowym jak nastepuje: lewy biegun zasilacza 6, dioda D2, zaciskuziemiajacy cprzekaz¬ nika, rezystancja Rx izolacji sieci, zalaczone styki styczni¬ ka 2, punkt zerowy transformatora 1, odpowiednio do wartosci napieciasieci zaciskd, e lub ni rezystor Rl, R2 lub Rn przekaznika uplywowego, potencjometr R5, zwarte zaciski f, g oraz prawy biegun zasilacza 6.W przypadku gdy transformator 1 znajduje sie w znacz¬ nej odleglosci od przekaznika uplywowego, odpowiednie zaciski d, e lub n przekaznikamozna podlaczycbezposred¬ nio do jednej z faz sieci. W stanie beznapieciowym sieci, gdy stycznik 2 ma styki otwarte, przekaznik uplywowy pracuje jako zabezpieczenie blokujace uklad sterowania przed zalaczeniem sieci pod napiecie. Jako zabezpieczenie blokujace, przekaznik uplywowy moze równiez pracowac w sieci z uziemionym punktem zerowym transformatora.Pomiar rezystancji izolacji sieci z uziemio.iym punktem zerowym i znajdujacej sie pod napieciem odbywa sie w sposób nastepujacy. Z chwila uszkodzenia izolacji sieci, na potencjometrze R6 ukladu 10 wytwarza sie spadek napiecia proporcjonalny do pradu uplywu sieci i napiecia strony wtórnej przekladnika Ferrantiego 8. Mostkowy uklad prostowników 9 z kondensatorem c podaje napiecie stale do zacisków f, g, które w obwodzie diody D3 i poten¬ cjometru R5 wytwarza potencjal odblokowujacy tranzys¬ tor Tl powodujac zablokowanie bazy tranzystora T2 i zwolnienie przekaznika 5.Do kontroli dzialania przekaznika wedlug wynalazku sluzy astabilny przycisk 4 przylaczony odpowiednio do zacisków d, e lub n. PL