Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do nagniatania otworów walcowych i stozkowych zgniotem plastycznym na zimno.Znane urzadzenie do nagniatania otworów sklada sie z trzpienia o okreslonej srednicy, z nacietym wzdluz linii srubowej rowkiem, którego poczatek i koniec laczy kanal wewnetrzny, tworzac obieg zamkniety elementów nagniatajacych, zabezpieczonych oslona przed wypadaniem z rowka. Nagniatanie odbywa sie przy jednoczesnym toczeniu i slizganiu sie elementów nagniatajacych, przykladowo kulek.Urzadzenie do nagniatania otworów stozkowych znane jest z polskiego opisu patentowego nr 56704, ki. 49 I, 12.Urzadzenie do nagniatania otworów walcowych i stozkowych wykonane jest w postaci trzpienia o róznych srednicach. Przejscie miedzy srednicami ma postac stozka, na powierzchni którego wzdluz tworzacej naciete sa rowki. Trzpien zaopatrzony jest w przemieszczajaca sie poosiowo tuleje, której powierzchnia boczna stanowi stozek, na którym wzdluz tworzacej naciete sa rowki. Na trzpieniu osadzone sa plytki, zaopatrzone w wpusty przemieszczajace sie wzdluz rowków trzpienia i tulei. Powierzchnie plytek, stykajace sie z trzpieniem i tuleja, wykonane sa w postaci luku. Zastosowanie elementów posrednich miedzy plytkami a powierzchniami stozkowy¬ mi trzpienia i tulei zapewnia zmniejszenie nacisków jednostkowych. W nacietych na zewnetrznych powierzch¬ niach plytek kanalkach osadzony jest element sprezysty w postaci sprezyny spiralnej, zaopatrzonej w rowki stanowiace bieznie dla elementów nagniatajacych. Koniec elementu sprezystego polaczony jest z plytka oraz z jednym koncem rurki, osadzonej w otworze wykonanym wzdluz osi trzpienia. Drugi koniec elementu sprezystego polaczony jest z drugim koncem rurki, stanowiac obieg zamkniety elementów nagniatajacych.Elementy nagniatajace zabezpieczone sa przed wypadnieciem oslona w postaci tasmy, polaczonej z elementem sprezystym.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia nagniatanie zarówno otworów walcowych jak i stozkowych.Urzadzenie, dzieki zastosowaniu przemieszczajacych sie plytek, zaopatrzonych w powierzchnie w ksztalcie luku, pozwala nagniatac otwory o róznych srednicach i umozliwia samoczynne nastawianie sie elementów2 87 615 nagniatajacyeh do zbieznosci otworu, co zabezpiecza przed zmiana ksztaltu otworu, wynikajaca z niezgodnosci pochylenia tworzacej elementów nagniatajacych z tworzaca otworu wzgledem ich wspólnej osi.Urzadzenie do nagniatania otworów walcowych i stozkowych przedstawione jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia wzdluz jego osi, a fig. 2 widok ogólny urzadzenia.Przejscie miedzy róznymi srednicami trzpienia 1 stanowi powierzchnie stozkowa, na której wzdluz tworzacej naciete sa rowki. Na koncu trzpienia 1 osadzona jest przesuwnie tuleja 2, zaopatrzona w powierzchnie robocza ( Apostaci stozka, na której wzdluz tworzacej naciete sa rowki. W rowkach trzpienia 1 i tulei 2 osadzone sa wpusty plytek 3, zaopatrzonych w wyciecia, w których osadzona jest sprezyna 4, stanowiac bieznie kulek 5.Powierzchnie robocze plytek 3 wykonane sa w postaci luku. Kulki 5 zabezpieczone sa przed wypadnieciem tasma 6 polaczona ze sprezyna 4. Sprezyna 4 jednym z konców polaczona jest nierozlacznie z jedna z plytek 3.W kanale trzpienia 1 osadzona jest rurka 7, która polaczona z koncami sprezyny 4 stanowi wraz ze sprezyna 4 bieznie kulek 5. Przemieszczajaca sie nakretka 8, wywierajac nacisk na plytki 3, przemieszcza je wzdluz rowków na trzpieniu 1 i tulei 2, zwiekszajac srednice urzadzenia. Osadzenie miedzy tuleja 2 a nakretka 8 sprezyny dociskajacej o niewielkiej stalej, zapewnia elastyczny docisk kulek 5 do obrabianej powierzchni otowru.W procesie nagniatania, urzadzeniu nadaje sie ruch obrotowy j posuwowy lub tylko obrotowy. PL