PL8756B1 - Mechanizm nawrotczy. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy mecha¬ nizmów nawrotczych, zaopatrzonych w przelaczniki.Wedlug wynalazku przelacznik mecha¬ nizmu nawrotczego powoduje ruch sprze¬ gla ciernego, sprzeganego z czescia nape¬ dzana zapomoca mechanizmu, przy umie¬ szczeniu przelacznika w polozeniu, odpo- wiedniem biegowi naprzód lub wstecz. Naj¬ lepiej stosowac w tym celu sprzeglo typu warstwowego, w którym jeden szereg tarcz sprzeglowych jest umocowany na czesci, polaczonej obrotowo z przelacznikiem i przesuwanej w kierunku osiowym zapomo¬ ca przelacznika, drugi zas szereg tarcz sprzeglowych umocowany jest na czesci napedzajacej.W jednym z przykladów wykonania wynalazku czesc napedzajaca jest zaopa¬ trzona w beben o dwóch bocznych scianach, a czesc mechanizmu, polaczona obrotowo z przelacznikiem i przesuwana osiowo, po¬ siada przesuwna tarcze, umieszczona po¬ miedzy bocznemi scianami bebna tak, ze przy przesuwaniu sie w jedna lub druga strone od polozenia srodkowego, przesuwna tarcza sciska tarcze sprzeglowe, znajdujace sie przed nia w kierunku jej ruchu, powo¬ dujac stopniowe sprzeganie sprzegla pod¬ czas zazebiania sie kól zebatych dla biegu naprzód lub wstecz. Wykonany w ten spo¬ sób mechanizm posiada wlasciwie dwa od¬ rebne sprzegla, znajdujace sie po obu stro¬ nach przesuwnej tarczy; jedno z tych sprzegiel dziala, gdy przelacznik jest prze¬ suniety w jednym z kierunków od poloze¬ nia srodkowego, a drugie dziala, gdy prze¬ lacznik przesuniety jest w odwrotnym kie-runku. Umieszczenie bebna oraz przesuw¬ nej tarczy moze byc tez odwrócone, to zna¬ czy, ze beben moze byc umocowany na czesci* polaczonej obrotowo z przelaczni¬ kiem, i przesuwany osiowo wraz z tako¬ wym, a przesuwna tarcza moze byc pola¬ czona z czescia napedzajaca.W innej odmianie wykonania wynalaz¬ ku przewidziane jest tylko jedno sprze¬ glo warstwowe, posiadajace urzadzenie, sprzegajace tarcze sprzeglowe za posred¬ nictwem przesuniecia przelacznika mecha¬ nizmu w dowolnym kierunku z polozenia srodkowego. W tym celu szereg tarcz sprzeglowych, umieszczonych na czesci, po¬ laczonej z przelacznikiem, umocowany jest przy bocznych scianach bebna, a wspo¬ mniana czesc posiada kolnierze, opierajace sie o zewnetrzna strone koncowych tarcz sprzegla tak, ze w razie przesuniecia prze¬ lacznika ze srodkowego polozenia w do¬ wolnym kierunku, jedna z koncowych tarcz sprzeglowych przesuwa sie wraz z naciskajacym na nia kolnierzem, a druga tarcza koncowa sprzegla pozostaje nieru¬ choma przy drugiej bocznej scianie bebna.Dwa szeregi tarcz sprzeglowych zostaja sprzezone ze soba niezaleznie od kierunku przesuniecia przelacznika.Celem ulatwienia zazebiania sie zeba¬ tych kól przekladni jest zastosowane od¬ powiednie urzadzenie, skladajace sie ze sprezyny, sciskajacej lekko tarcze sprze¬ gla, lub z dodatkowego zespolu kól cier¬ nych, ulatwiajacych przesuwanie przelacz¬ nika, wskutek utrzymania takowego w nie¬ przerwanym powolnym ruchu obrotowym.Znamienne cechy wynalazku oraz jego wykonanie wyjasnia szczególowo przyto¬ czony ponizej opis oraz rysunek, na któ¬ rym: Fig. 1 przedstawia w przekroju widok boczny jednej z odmian wykonania wyna¬ lazku, fig. 2—podobny widok innej odmia¬ ny mechanizmu nawrotczego, fig. 3—prze¬ krój innego przykladu wykonania wynalaz¬ ku, fig. 4—widok podobny do górnej cze¬ sci fig. 3, wskazujacy dodatkowy zespól kól ciernych, wprawiajacych przelacznik w powolny ruch obrotowy, fig. 5—przekrój odmiany urzadzenia, przedstawionego na fig. 4.We wszystkich powyzszych odmianach mechanizmu nawrotczego A Oznacza wal napedzajacy, B—wal, napedzany w jed¬ nym lub drugim kierunku zapomoca me¬ chanizmu nawrotczego, C — przelacznik przekladni nawrotczej, zaopatrzony w dwa kola zebate C1, C2. Kolo C1 zazebiac sie moze z kolem zebatem B1, zaklinowanem na wale B, a kolo G2 moze zazebiac sie z kolem zebatem posredniem C* (wskaza- nem na fig. 1 i 2, lecz nie wskazanem na fig. 3), stale zazebiajacem sie z zebatem kolem B2, zaklinowanem na wale B. Ten uklad przekladni nawrotczej jest po¬ wszechnie znany, a przelacznik C jest przesuwany ze srodkowego polozenia, wskazanego na fig. 1 i 2, do swych polo¬ zen krancowych zapomoca dzwigni recznej C3, wskazanej na fig. 1.Na fig. 1 wal A obraca zapomoca odpo¬ wiedniego urzadzenia (np. zazebien stoz¬ kowych, wskazanych na fig. 1 i 2) beben D, na którym umocowany jest jeden sze¬ reg tarcz sprzegla warstwowego. Beben ten zamkniety jest bocznemi scianami D1, D2.Drugi szereg tarcz sprzegla umocowany jest przesuwnie na nasadzie E, polaczonej z przelacznikiem C. Nasada E posiada przesuwna tarcze E1, umieszczona pomie¬ dzy bocznemi scianami D1, D2 bebna D ce¬ lem rozdzielenia tarcz sprzegla na dwie grupy, stanowiace wlasciwie dwa oddziel¬ ne sprzegla. Nasada E jest umocowana ob¬ rotowo na nieruchomej osi F i zaopatrzona jest w dwa kolnierze E2% E3: Kolnierze te sa umieszczone tak, ze w razie przesunie¬ cia przelacznika C w prawo (fig. 1) celem zazebienia kola C1 z kolem B1, w ostatnim okresie tego ruchu przelacznik C przyci¬ ska sie do kolnierza E2 i przesuwa nasade — 2 —£;wraz z przesuwna tarcza E1 w prawo, sprzegajac beben D z przesuwna tarcza E1, wskutek czego obrotowy ruch walu A u- dziela sie za posrednictwem nasady E przelacznikowi C, a nastepnie, zapomoca kól zebatych C1, B1 walu B. W podobny sposób przy przesuwaniu przelacznika C w lewo (fig. 1) celem zazebienia kola C2 z kolem C* , w ostatnim okresie tego ruchu przelacznik zostanie przycisniety do kol¬ nierza £3 i przesunie nastepnie nasade E wraz z przesuwna tarcza E1 w lewo, laczac wal A z tarcza is1 za posrednictwem sprze¬ glowych tarcz, znajdujacych sie z lewej strony przesuwnej tarczy E1, oraz zapo¬ moca nasady E i kól zebatych C2, Cx , B2 z walem B, powodujac obrót walu B w kie¬ runku, odwrotnym do poprzedniego.Budowa przekladni nawrotczej, wska¬ zanej na fig. 2, jest naogól podobna do przedstawionej na fig. 1, rózniac sie jedy¬ nie w wykonaniu bebna D, który jest pola¬ czony z nasada E, obracajac sie i przesu¬ wajac sie wraz z nia, przesuwna zas po¬ przednio tarcza E1 polaczona jest z zeba- tem kolem stozkowem D1, obracanem za¬ pomoca walu A, i nie moze przesuwac sie w kierunku osiowym.W razie potrzeby mozna w obydwóch powyzszych odmianach mechanizmu umie¬ scic pomiedzy przelacznikiem C i kolnie¬ rzami E2, £3 sprezyny, przekazujace osio¬ we przesuniecia przelacznika C nasadzie E. Sprezyny te moga posiadac jednakowa preznosc lub jedna ze sprezyn posiada wieksza preznosc celem utrzymania tarcz jednego ze sprzegiel (t. j. tarcz sprzeglo¬ wych, znajdujacych sie po jednej stronie tarczy E1) w stalem sprzezeniu celem ulatwienia przesuwania przelacznika C i zazebiania kól zebatych; do tego samego celu moze sluzyc jedna tylko sprezyna, dzialajaca na nasade E.W odmianie mechanizmu, przedstawio¬ nej na fig. 3, przelacznik C jest przesuw¬ nie polaczony z nasada E, posiadajaca kol¬ nierze e, e1, o które opieraja sie koncowe tarcze, nalezace do szeregu tarcz sprzeglo¬ wych, przesuwnie umocowanych na tej na¬ sadzie. Drugi szereg tarcz jest przesuwnie umocowany na bebnie D, zaopatrzonym w boczne sciany D1, D2, polozone przy wspo¬ mnianych tarczach koncowych. W razie przesuniecia przelacznika C w dowolnym kierunku ze swego polozenia srodkowego, - wskazanego na fig. 3, kolnierz e lub e1, za¬ leznie od kierunku przesuniecia, przesuwa koncowa tarcze sprzeglowa, opierajaca sie o ten kolnierz wraz z nasada, przyczem druga koncowa tarcza sprzeglowa nie prze¬ suwa sie w kierunku osiowym, pozostajac przy bocznej scianie bebna D. Obydwa sze¬ regi tarcz sa w ten sposób sprzezone nie¬ zaleznie od kierunku ruchu przelacznika C; wobec tego jedno tylko sprzeglo war¬ stwowe spelnia czynnosci dwu sprzegiel, u- widocznionych na fig. 1 i 2. Sprezyna e2 jest umieszczona pomiedzy boczna sciana D2 bebna D i tuleja e3, luzno wsunieta po¬ miedzy nasade E i wal A; tuleja e3 posia¬ da kolnierz e4, opierajacy sie o wystep na¬ sady E; wskutek tego sprezyna e2 sciska przy umieszczeniu przelacznika w poloze¬ niu srodkowem, wskazanem na fig. 3, oby¬ dwa szeregi tarcz sprzeglowych, wobec cze¬ go przelacznik obraca sie powoli. Obraca¬ nie sie przelacznika ulatwia zazebienie sie kól C1 i B1 oraz C2 i kola posredniego, za¬ zebiajacego sie z kolem B2.Przedstawiony na fig. 4 mechanizm sklada sie z malego kólka ciernego luB krazka a, stykajacego sie z kolem ciernem lub krazkiem a1, polaczonym trzpieniem a]x z malem kólkiem ciernem lub krazkiem a2, skojarzonem z kolem ciernem lub kraz¬ kiem a3, umocowanym na wspomnianej po¬ przednio nasadzie E. Zespól tych kólek ciernych ma na celu utrzymanie przelaczni¬ ka w stalym powolnym ruchu obrotowym, niezaleznie od tarcz sprzegla, celem ula- — 3 —twienia zazebienia sie kól zebatych prze¬ kladni w sposób opisany poprzednio.Trzpien alx obraca sie w krzyzulcu a*f przesuwajacym sie w powadnicach, pro¬ mieniowo umieszczonych w ramie, podtrzy¬ muj acej waly A i B i przyciskanej w kie¬ runku osi walu A zapomoca sprezyny a2*.Na fig. 5 powolny ruch obrotowy prze¬ lacznika C uskutecznia.sie zapomoca urza¬ dzenia, skladajacego sie z krazka a4, prze¬ suwnie umieszczanego w wystepie tarczy cr\ zaklinowanej na wale A i lekko przyci¬ skanej do tarczy a6, umocowanej na nasa¬ dzie E za posrednictwem sprezynujacego krazka a7. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Mechanizm nawrotczy, zaopatrzony w przesuwny przelacznik, znamienny tern, ze przelacznik (CJ, skojarzony z na- pedowemi kolami zebatemi (C1, C2J i u- mieszczony w krancowem polozeniu, wprawia w ruch obrotowy wal nape¬ dzany zapomoca wlaczenia sprzegla war¬ stwowego, przyczem kierunek ruchu obro¬ towego napedzanego walu zalezy od polo¬ zenia przelacznika.

2. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze posiada sprzeglo war¬ stwowe, jeden szereg tarcz którego jest u- mocowany na nasadzie (EJ, polaczonej obrotowo z przelacznikiem (CJ, i przesu¬ wa sie w kierunku osiowym wraz z prze¬ lacznikiem, drugi zas szereg tarcz sprze¬ glowych jest umocowany na bebnie nape¬ dzajacym.

3. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze napedzajaca czesc mechanizmu lub nasada (EJ, polaczona ob¬ rotowo z przelacznikiem i przesuwana wraz z takowym, posiada beben od dwu bocznych scianach (D1, D2), a druga z tych czesci zaopatrzona jest w tarcze (E1), umieszczo¬ na w polowie odleglosci pomiedzy bocznemi scianami bebna, 4. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz, 2, znamienny tern, ze posiada jedno tylko sprzeglo warstwowe, przekazujace naped przy przestawianiu przelacznika (CJ w po¬ lozenia krancowe. 5. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz, 4, znamienny tern, ze szereg tarcz sprze¬ glowych, osadzonych na nasadzie (EJ, po¬ laczonej obrotowo z przelacznikiem, i prze¬ suwanych wraz z nia w kierunku osiowym, umieszczony jest przy bocznych scianach (D1, D2J bebna (DJ, wspomniana zas nasa¬ da posiada kolnierze (e, e1), opierajace sie o koncowe tarcze sprzegla tak, ze po prze¬ sunieciu przelacznika w jedno z jego kran¬ cowych polozen, jedna z koncowych tarcz sprzegla przesuwa sie wraz z nasada, dru¬ ga zas tarcza koncowa nie przesuwa sie w kierunku osiowym, pozostajac przy bocz¬ nej scianie bebna, 6. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 1—5, znamienny tern, ze przelacznik (CJ utrzymywany jest w stalym powolnym ru¬ chu obrotowym w celu ulatwienia zazebia¬ nia sie kól zebatych mechanizmu, 7. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 5, znamienny tern, ze tarcze isprzegla sa sta¬ le leikko scisniete zapomoca sprezyny (C2)• 8. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 5, znamienny tem, ze posiada dodatkowy zespól kól ciernych celem powolnego i sta¬ lego obracania przelacznika (CJ. 9. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 8, znamienny tern, ze zespól kól ciernych, wyzej wspomniany, zlozony jest z malych kólek lub krazków (a, a1, a2, a3). 10. Mechanizm nawrotczy wedlug zastrz. 8, znamienny tem, ze zespól kól ciernych sklada sie z tarczy (a6), umie¬ szczonej na nasadzie, obracajacej sie wraz z przelacznikiem (CJ, oraz z krazka/a4), przesuwajacego sie w napedzajacej cze¬ sci mechanizmu, przyczem krazek ten jest lekko przycisniety zapomoca sprezyny (a1) do tarczy (aQ). VickersLimited. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 8756. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL