PL87308B1 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 15.12.1976 87308 MKP E21b 47/00 Int. Cl2. E21B 47/00 Twórcywynalazku: Stanislaw Marek, Krzysztof Orczyk Uprawniony z patentu: Instytut Naftowy, Kraków (Polska) Sposób i przyrzad do pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych sonda akustyczna Dziedzina techniki. Sposób pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertni¬ czych sonda akustyczna oraz przyrzad do stosowania tego sposobu znajduje zastosowanie przy profilowaniu akustycznym otworów wiertniczych, wykonywanym w celu pelniejszego rozpoznania przekroju geologicznego.

Stan techniki. W dotychczasowym sposobie pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych sonda akustyczna, czas róznicowy mierzy sie w ten sposób, ze odejmuje sie napiecie scalkowane odpowiadajace przejsciu sygnalu na drodze krótszej od napiecia odpowiadajacego przejsciu sygnalu na drodze dluzszej, lub mierzy sie a nastepnie calkuje sie czas od przyjscia sygnalu na drodze krótszej do czasu przyjscia sygnalu na drodze dluzszej.

Czas sumaryczny mierzy sie w ten sposób, ze calkuje sie w ukladzie calkujacym RC co okreslony odcinek drogi próbki czasu róznicowego. Amplitudy sygnalu przechodzacego na drodze krótszej oraz na drodze dluzszej mierzy sie calkujac pierwsze amplitudy sygnalu akustycznego.4 Przy dokonywaniu tym sposobem pomiaru czasu sumarycznego, dokladnosc pomiaru jest uzalezniona od predkosci przesuwu sondy i w duzym stopniu od stabilnosci ukladu calkujacego RC. Przy pomiarze amplitud sygnalu uzyskuje sie bardzo male wartosci napiecia pomiarowego z uwagi na maly wspólczynnik wypelnienia.

Stosowane przyrzady nie posiadaja ukladów imitujacych sygnal z sondy umozliwiajacy cechowanie czasów i amplitud. Ponadto uklady sa synchronizowane czestotliwoscia sieci, co zmniejsza dokladnosc pomiaru.

Istota wynalazku. Sposób pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertni¬ czych sonda akustyczna polega na tym, ze przebieg pomiaru i wyzwalanie nadajnika sondy steruje sie impulsami o stabilizowanej czestotliwosci, a czas róznicowy mierzy sie przez cyfrowe odjecie czasu przejscia sygnalu na drodze krótszej od czasu przejscia sygnalu na drodze dluzszej, natomiast czas sumaryczny oblicza sie cyfrowo przez sumowanie czasu róznicowego co okreslony odcinek drogi sondy, przy czym obraz falowy sygnalu akustycznego rejestruje sie na tasmie filmowej równiez co okreslony odcinek drogi sondy, a w celu cechowania przyrzadu podaje sie na jego wejscie sygnal z generatora wzorcowego imitujacy sygnal z sondy.

Przyrzad do pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych-sonda akustyczna wedlug wynalazku sklada sie z przetworników amplitudowo-czasowych umieszczonych miedzy2 87308 wzmacniaczami a integratorami, rejestratora przebiegu falowego sterowanego z ukladu znaków glebokosci oraz z generatora sygnalu wzorcowego sterowanego z ukladu sterowania.

Efekty techniczno-uzytkowe. Wynalazek pozwala na zwiekszenie dokladnosci pomiaru czasów i amplitud, uniezalezniajac pomiar czasu sumarycznego od predkosci przesuwu sondy, zwiekszenia dynamiki pomiaru amplitudy oraz wprowadzenie rejestracji obrazu falowego sygnalu akustycznego. Powyzsze umozliwia przeprowa¬ dzenie ilosciowej interpretacji danych otrzymanych z profilowania akustycznego, a rejestracja na tasmie filmowej obrazu falowego sygnalu akustycznego dostarcza dodatkowych informacji geofizycznych.

Objasnienie rysunku. Przyrzad wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1.» przedstawia schemat blokowy przyrzadu, zas fig. 2 przedstawia obraz falowy sygnalu pochodzacego z sondy akustycznej podawanego na wejscie tego przyrzadu.

Przykladowe wykonanie. Przyrzad do pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych sonda akustyczna wedlug fig. 1 zawiera uklad sterowania 1, który steruje ukladem zasilania sondy 2, generatorem sygnalu wzorcowego 3 oraz ukladem przelaczajacym 4, a takze ukladem pomiaru czasu sumarycznego 5 z wyjsciem Wy1 i ukladem pomiaru czasu róznicowego 6. «*«*»<* Ufclad przelaczajacy 4 jest polaczony ze wzmacniaczami 7, 7a, które z kolei sa polaczone z przetwórni- . kahtf^mfclltlidowo-czasowymi 8, 8a oraz z ukladami pomiaru czasu 9, 9a, które sa polaczone równoczesnie z ukladem przelaczajacym 4.

Uklad pomiaru czasu 9 jest polaczony z ukladem pomiaru czasu 6, do którego dolaczony jest uklad pomiaru czasu sumarycznego 5 i integrator 10 z wyjsciem Wy2 oraz integrator 11 z wyjsciem Wy3, a takze przetwornik amplitudowo-czasowy 8a, do którego dolaczony jest integrator 12 z wyjsciem Wy4.

Uklad pomiaru czasu 9a jest polaczony z ukladem pomiaru czasu róznicowego 6, integratorem 13 z wyjsciem Wy5 oraz z przetwornikiem amplitudowo-czasowym 8 polaczonym z integratorem 14 z wyjsciem Wy6. Ponadto przyrzad zawiera uklad znaków glebokosci 15 z wejsciem We polaczony z ukladem pomiaru czasu sumarycznego 5 i rejestratorem przebiegu falowego 16.

Stosowanie. Przyrzad wedlug wynalazKu wspólpracuje z sonda akustyczna zapuszczana do otworu wiertniczego przy pomocy kabla karotazowego. Sonda zasilana jest z ukladu zasilania sondy 2 przyrzadu poprzez wyjscie W, które jest równoczesnie wejsciem ukladu przelaczajacego 4.

Impulsy X1, X2 momentu wyzwolenia przychodzace z nadajnika sondy poprzez uklad przelaczajacy 4 sa podawane do ukladów pomiaru czasu 9, 9a i tym samym rozpoczynaja pomiar czasu przyjscia sygnalu na drodze krótszej t1 i na drodze dluzszej t2 jak to przykladowo uwidoczniono na fig. 2 w formie wykresu amplitudowo- czasowego, gdzie A oznacza os amplitud, zas t os czasów. Sygnal S1, S2 z sondy jest podawany poprzez uklad przelaczajacy 4 i wzmacniacze 7, 7a na wejscie przetworników amplitudowo-czasowy eh 8, 8a oraz do ukladów pomiaru czasu 9, 9a, w których konczy pomiar czasu t1, t2. Wytworzone impulsy w ukladach pomiaru czasu 9, 9a sa podawane do ukladu pomiaru czasu róznicowego 6 oraz do integratorów 11, 13, w których zostaja scalkowane i na wyjsciu Wy5 otrzymuje sie sygnal proporcjonalny do wielkosci czasu t1, natomiast na wyjsciu Wy3 otrzymuje sie sygnal proporcjonalny do wielkosci czasu t2. W momencie zakonczenia pomiaru czasu t1 i t2 rozpoczyna sie w przetwornikach amplitudowo-czasowyeh 8, 8a zamiana amplitudy fragmentu sygnalu S1, S2 wycietego bramka selekcyjna na impuls o czasie trwania proporcjonalnym do maksymalnej amplitudy tego wycinka sygnalu. Otrzymane impulsy z przetworników amplitudowo-czasowyeh 8, 8a sa podayyane na wejscie integratorów 12, 14 i po scalkowaniu na wyjsciach Wy4, Wy6 otrzymuje sie przebieg wolozmienny, proporcjo¬ nalny do maksymalnych wartosci mierzonych amplitud.

Wyliczenie czasu róznicowego odbywa sie cyfrowo w ukladzie pomiaru czasu róznicowego 6, sterowanego przez uklad sterowania 1. Wytworzony impuls w ukladzie pomiaru czasu róznicowego 6 jest podawany do integratora 10, na którego wyjsciu Wy2 otrzymuje sie sygnal proporcjonalny .do wielkosci czasu róznicowego, który w formie cyfrowej jest podawany na wejscie ukladu pomiaru czasu sumarycznego 5.

Sumowanie do zadanej wartosci czasu próbek czasu róznicowego pobieranych co pewien odcinek drogi sondy odbywa sie cyfrowo i jest sterowane ukladem sterowania 1 oraz z ukladu znaków glebokosciowych 15.

Osiagniecie przez sume próbek czasów róznicowych zadanej wartosci sygnalizowane jest impulsem na wyjsciu Wy1. Rejestracja sygnalu z sondy akustycznej na tasmie filmowej odbywa sie automatycznie w rejestratorze przebiegu falowego 16 co pewien odcinek drogi sondy i sterowana jest poprzez uklad znaków glebokosciowych , który jest z kolei sterowany sygnalem z selsyna rolki przychodzacym na wejscie We.

Do kontroli i cechowania przyrzadu sluzy wzorcowy sygnal akustyczny podawany na wejscie W z generatora sygnalu wzorcowego 3 imitujacego sygnal z sondy i sterowanego ukladem sterowania 1.87308 3

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. 9posób pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych sonda akustyczna, znamienny tym, ze przebieg pomiaru i wyzwalanie nadajnika sondy steruje sie impulsami o stabilizowanej czestotliwosci, a czas róznicowy mierzy sie przez cyfrowe odjecie czasu przejscia sygnalu na drodze krótszej od czasu przejscia sygnalu na drodze dluzszej, natomiast czas sumaryczny oblicza sie cyfrowo przez sumowanie czasu róznicowego co okreslony odcinek drogi sondy, przy czym obraz falowy sygnalu akustycznego rejestruje sie na tasmie filmowej równiez co okreslony odcinek drogi sondy, a w celu cechowania przyrzadu podaje sie na jego wejscie sygnal z generatora wzorcowego imitujacy sygnal z sondy.

2. Przyrzad do pomiaru parametrów sygnalu pochodzacego z profilowania otworów wiertniczych sonda akustyczna, znamienny tym, ze sklada sie z przetworników amplitudowo-czasowych (8,8a) umieszczo¬ nych miedzy wzmacniaczami (7, 7a), a integratorami (12, 14), rejestratora przebiegu falowego (16) sterowanego z ukladu znaków glebokosci (15) oraz z generatora sygnalu wzorcowego (3) sterowanego z ukladu sterowa¬ nia (1). . riQ.2