Przedmiotem wynalazku jest sposób sygnalizacji zatrzymania przyrzadu wglebnego w otworze wiertniczym oraz urzadzenie do sygnalizacji zatrzymania tego przyrzadu w otworze wiertniczym w czasie zapuszczania go do otworu w celu wykonania pomiarów geofizycznych.Dotychczas nie jest znany sposób, jak równiez brak jest urzadzen, które sygnalizowalyby zatrzymanie sie przyrzadów wglebnych zapuszczanych do otworu wiertniczego. W przypadku plytkich otworów do okolo 3 000 m, doswiadczony operator wyciagu kablowego jest w stanie zorientowac sie, czy zapuszczany przyrzad schodzi na pozadana glebokosc bez zaklócen, czy tez nastapilo zatrzymanie jego z powodu zaistnialych przeszkód w otworze wiertniczym. W otworach glebszych, na skutek duzego ciezaru kabla w stosunku do zbyt malej wagi przyrzadu, nie jest mozliwym natychmiastowe stwierdzenie zatrzymania sie tego przyrzadu. Skutkiem zatrzymania sie przyrzadu, kabel opada swobodnie w dól otworu, mijajac przyrzad. Po stwierdzeniu tego faktu, operator podciaga kabel w góre i wówczas istnieje mozliwosc powstawania wezlów na kablu, powodujac czesto jego uszkodzenie oraz przedluzenie czasu pracy przy wykonywaniu pomiarów geofizycznych w otworze wiertniczym.Celem wynalazku jest zasygnalizowanie niepozadanego zatrzymania sie przyrzadu zapuszczanego do otworu wiertniczego. Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie opracowania sposobu oraz skonstruowanie urzadzenia, które natychmiast w sposób jednoznaczny zasygnalizuje kazde, nawet krótkotrwale, zatrzymanie sie przyrzadu w otworze wiertniczym w czasie jego zapuszczania.Istota wynalazku polega na tym, ze najkorzystniej pomiedzy przyrzadem wglebnym a kablem zapuszcza¬ nym do otworu wiertniczego umieszcza sie urzadzenie sygnalizujace, przy czym zmniejszenie lub ustanie dzialania sily pochodzacej od ciezaru zapuszczanego przyrzadu wglebnego na kabel wykorzystuje sie do rozlaczania ukladu pomiarowego i pradowego przyrzadu.Istota urzadzenia sygnalizujacego zatrzymanie przyrzadu wglebnego w otworze wiertniczym jest to, ze urzadzenie to zawiera elastyczny lacznik, który stanowi najkorzystniej karbowana rura gumowa, osadzony hermetycznie jednym koncem na korpusie ukladu sygnalizujacego a drugim koncem na koncówce urzadzenia, przy czym elastyczny lacznik wraz z ukladem sygnalizujacym wypelniony jest wewnatrz olejem.2 87 307 Wynalazek rozwiazuje zagadnienie z zakresu wykonywania pomiarów geofizycznych w glebokich otworach wiertniczych, przy zastosowaniu stosunkowo prostego pod wzgledem konstrukcyjnym urzadzenia sygnalizujace¬ go. Ponadto, urzadzenie to pozwala równiez na mozliwosc skontrolowania stanu izolacji kabla pomiarowego w warunkach cisnienia i temperatury panujacej w otworze wiertniczym. Dokonac tego mozna w czasie krótko¬ trwalego zatrzymania przyrzadu wglebnego na dnie otworu wiertniczego przed rozpoczeciem pomiarów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny urzadzenia, fig. 2 — rozwiazanie ukladu sygnalizacyjnego, fig. 3 — uklad elektryczny zestyków ukladu sygnalizujacego w przypadku zapuszczania przyrzadu wglebnego do otworu, a fig. 4 — uklad elektryczny zestyków ukladu sygnalizujacego w przypadku zatrzymania sie przyrzadu w otworze wiertniczym.Urzadzenie sygnalizujace wedlug fig. 1 ma uklad sygnalizujacy 1, który z jednej strony wyposazony jest w elastyczny lacznik 2 oraz koncówke 3 laczaca uklad sygnalizujacy 1 z glowica kabla, a z drugiej strony w koncówke 4 laczaca uklad sygnalizujacy z przyrzadem wglebnym, przy czym koncówki 3,4 umozliwiaja latwosc stosowania i wymiany urzadzenia sygnalizujacego.Uklad sygnalizujacy wedlug fig. 2 umieszczony w hermetycznej obudowie 5 wypelnionej olejem sklada sie z zewnetrznego pierscieniowego korpusu izolacyjnego 6, na którym znajduja sie pierscienie kontaktowe 7, 8,9, wyposazone kazdy w trzy styki zbierajace 10, 11, 12 rozmieszczone co 120° na obwodzie pierscieni 7, 8, 9, oraz wewnetrznego pierscieniowego korpusu izolacyjnego 14, na którym rozmieszczone sa pierscienie slizgowe 15,16, 17. Pierscienie kontaktowe 7, 8, 9 posiadaja przewodowe polaczenie przez koncówke 4 z przyrzadem wglebnym, natomiast pierscienie slizgowe 15, 16, 17 polaczone sa poprzez elastyczny lacznik 2 i koncówke 3 z kablem.Zewnetrzny pierscieniowy korpus izolacyjny 6 posiada mechaniczne polaczenie z koncówka 4, natomiast wewnetrzny pierscieniowy korpus izolacyjny 14 osadzony jest mechanicznie w tulei 18 wyposazonej w sprezyne rozpierajaca 19.Elastyczny lacznik 2, który stanowi najkorzystniej karbowana rura gumowa hermetycznie osadzona jednym koncem na korpusie ukladu sygnalizujacego 1 a drugim na koncówce 3 umozliwia suwliwe przemieszcza¬ nie sie tulei 18 zamocowanej na sztywno z koncówka 3 wzgledem obudowy 5, która jest mechanicznie polaczona z koncówka 4. Uklad sygnalizacyjny 1 i elastyczny lacznik 2 wypelnione sa olejem, zapewniajac tym samym latwosc i niezawodnosc przesuwnego ruchu koncówki 3 wzgledem ukladu sygnalizujacego 1.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w ten spasób, ze w czasie zapuszczania przyrzadu wglebnego do otworu, w wyniku dzialania wlasnego ciezaru przyrzadu, obudowa 5 wraz z zewnetrznym pierscieniowym korpusem izolacyjnym 6 ukladu sygnalizujacego 1 przyjmuje takie polozenie, ze styki zbierajace 10, 11,12, jak to pokazano na fig. 3,kontaktuja z pierscieniami slizgowymi 15, 16, 17 w wyniku czego wlaczony jest uklad zasilajacy i pomiarowy przyrzadu wglebnego. W przypadku zatrzymania sie przyrzadu wglebnego w otworze, nastepuje przesuniecie obudowy 5 wraz z zewnetrznym pierscieniowym korpusem izolacyjnym 6 ukladu sygnalizujacego 1 w kierunku koncówki 3 wspomaganego przez sprezyne rozpierajaca 19, w wyniku czego styki zbierajace 10, 11, 12, jak to pokazano na fig. 4, traca kontakt z pierscieniami slizgowymi 15, 16, 17, przemieszczajac sie na czesc izolacyjna wewnetrznego pierscieniowego korpusu izolacyjnego 14, powodujac tym samym calkowita przerwe w obwodach zasilajacym i pomiarowym.Fakt wystepowania przerwy w obwodach zasilajacym i pomiarowym moze byc sygnalizowany dowolnie, akustycznie ub optycznie, np. przez obserwacje wskaznika zasilania umieszczonego w aparaturze pomiarowej. PL