Przedmiotem wynalazku jest ksztaltka ceramiczna w otulinie z blachy stalowej lub niezelaznej, której rdzen stanowi palona lub niepalona zasadowa masa ogniotrwala, zwlaszcza magnezytowa, magnezytowo-chromitowa lub wiazana chemicznie, sluzaca do wylozenia urzadzen cieplnych, szczególnie pieców metalurgicznych i cementowniczych.Stan techniki. Znane sa otulane ksztaltki ceramiczne, najczesciej prostki i kliny, skladajace sie z ceramicz¬ nego rdzenia oraz zewnetrznego i/lub wewnetrznego wielostronnego zbrojenia w postacijedno- lub wieloczescio- wej metalowej otuliny o grubosci ponad 0,2 mm wykonanej z blachy stalowej lub niezelaznej (doc.dr inz. Wie¬ slaw Piatkowski i mgr inz. Jerzy Piech, AGH, „Otuliny stalowe wyrobów zasadowych").Najczesciej ksztaltki pakuje sie recznie do uprzednio przygotowanych metalowych kaset, a nastepnie opasuje sie tasma dla zabezpieczenia przed rozginaniem otuliny wzglednie laczy sie stykajace sie brzegi zgietej blachy przez zgrzewanie. W celu uniemozliwienia wysuniecia rdzenia ksztaltki z otuliny po zgrzewaniu dodatko¬ wo wykonuje sie recznie w otulinie wgniecenia, które czesto staja sie przyczyna pekniecia ksztaltek. Wykonuje sie równiez ksztaltki z wglebieniami oraz odpowiadajacymi im wycieciami i zagieciami w otulinie (patent polski nr 67 464).Czesto stosuje sie otuline skladajaca sie z dwóch kaset w ksztalcie litery „U", zachodzacych na siebie i laczonych punktowo przez zgrzewanie. Wymaga ona jednak stosowanie stali glebokotlocznej ze wzgledu na koniecznosc dodatkowego zaciskania otulin przez zagiecie. Znane sa ksztaltki z otulina recznie naklejana, przy czym jedna czesc ma ksztalt litery „U", a druga stanowi plaska blache o wymiarach zbrojonej powierzchni.Otulina taka nie moze byc zatluszczona, co - poza pracochlonnoscia tej metody - stanowi dodatkowa jej niedogodnosc.Równiez znane sa ksztaltki z otulina perforowana na krawedziach, przy czym otwory tworzace perforacje, wykonane sa jako okragle, kwadratowe lub prostokatne, a najczesciej jako szereg wzdluz krawedzi biegnacych waskich wyciec protokatnych. Wada tego rozwiazania stanowi jego nieprzystosowanie do znacznych tolerancji wymiarowych ceramicznego rdzenia, zwlaszcza palonego, w wyniku czego otrzymuje sie ksztaltki o niezdecydo¬ wanych krawedziach i tym samym wymurówke o niezamierzonych i nieregularnych dylatacjach.2 87 239 . Istota wynalazku. Koniecznosc zmechanizowania wzglednie nawet zautomatyzowania procesu wytwarzania czterostronnie otulanych ksztaltek ceramicznych wymagalo rozwiazania problemu technicznego optymalnego uksztaltowania otuliny przy jednoczesnym usunieciu wad znanych rozwiazan, glównie koniecznosci przeprowa¬ dzenia uciazliwej recznej selekcji wymiarowej rdzeni ceramicznych przed otulaniem blacha oraz braku wzajemne¬ go zazebienia sie ksztaltek w wymurówce.Postawione zadanie techniczne spelnia w calosci rozwiazanie wedlug przedmiotowego wynalazku, polega¬ jace ha tym, ze perforacja otuliny sklada sie z otworów w ksztalcie trójkata lub trapezu o podstawach tworza¬ cych teoretyczna linie zagiecia otuliny oraz o wierzcholkach skierowanych w kierunku przeciwnym do osi sy¬ metrii otuliny wstanie rozwinietym, przy czym wysokosc trójkatów lub trapezów jest co najmniej równa sumie tolerancji wymiarowych ceramicznego rdzenia mierzonej po jego obwodzie.Takie rozmieszczenie, uksztaltowanie i wielkosci perforacji otuliny pozwolilo w odróznieniu od otulin z perforacja w postaci wyciec prostokatnych nie tylko na uniezaleznienie sie od wymiarów ceramicznego rdzenia, lecz przede wszystkim na latwe zaginanie blach bezposrednio przy krawedziach rdzenia, gdyz wraz ze wzrostem odleglosci od tej krawedzi wzrasta opór blachy z powodu wzrostu czynnego przekroju blachy, co jest nastep¬ stwem trójkatnego lub trapezowego ksztaltu otworów perforacji. Niespodziewanie okazalo sie, ze dodatkowo wieksza ilosc dluzszych — w stosunku do znanych perforacji — krawedzi poprzecznych otworów trójkatnych stanowiacych perforacje, w polaczeniu z dokladniejszym przyleganiem, zakleszcza korzystnie ceramiczny rdzen w otulinie.Podstawowym jednak skutkiem techniczno-uzytkowym takiego rozwiazania jest mozliwosc zmechanizowa¬ nia pelnego procesu wytwarzania ksztaltek, niemozliwego przy stosowaniu jakiejkolwiek konstrukcji otuliny wedlug znanego stanu techniki.W celu latwiejszego wzajemnego zazebiania sie ksztaltek, perforacje na poszczególnych krawedziach otu¬ liny ksztaltki sa wzgledem siebie naprzemianstronnie przesuniete. W dalszym korzystnym wykonaniu ksztaltki umieszczono co najmniej na jednej plaszczyznie bocznej wkladke z blachy, papieru, papy, azbestu lub elastycz¬ nego tworzywa ogniotrwalego miedzy ceramicznym rdzeniem a blaszana otulina, celem skompensowania rozsze¬ rzalnosci ksztaltek spowodowanej utlenianiem sie otuliny i rozszerzalnoscia cieplna ceramicznego rdzenia.Dzieki'rozwiazaniu wedlug przedmiotowego wynalazku jednoczesnie usunieto wszystkie podstawowe zna¬ ne niedogodnosci, a mianowicie: umozliwiono zaginanie blachy na krawedziach ceramicznego rdzenia z duza dokladnoscia niezaleznie od odchylek wymiarowych rdzenia przy uzyciu niewielkiej sily, zabezpieczono ten rdzen przed wysuwaniem sie z otuliny w czasie transportu lub montazu oraz ulatwiono wzajemne zazebienie sie . ksztaltek w czasie pracy w urzadzeniu cieplnym, co przeciwdziala ich wypadaniu z elementów murowych pieca i korzystnie wplywa na tworzenie sie monolitycznych elementów ogniotrwalej wymurówki.Rysunek wynalazku. Ksztaltka wedlug wynalazku jest przedstawiona w nieograniczajacym wynalazku przykladzie wykonania na rysunku, na którym pokazano na fig. 1 gotowa otulana ksztaltke w widoku perspek¬ tywicznym, a na fig. 2 — perforowana otuline tej ksztaltki w rozwinieciu.Przyklad realizacji wynalazku. Jak uwidoczniono na rysunku, ksztaltke 1 uzbrojono na czterech dluzszych bokach metalowa otulina 2, w której wykonano na wszystkich czterech krawedziach 3 ceramicznego rdzenia 1 perforacje 4 w postaci trójkatnych otworów 5. Wysokosc 6 trójkatów mierzona prostopadle do krawedzi 3 ceramicznego rdzenia 1 jest trzykrotnie wieksza od szerokosci podstawy trójkatów 7 otworów 5. Dwie sasiaduja¬ ce plaszczyzny boczne wyposazono dodatkowo we wkladki 8 z elastycznego tworzywa ogniotrwalego.Stosowanie wynalazku. Konstrukcja ksztaltki wedlug przedmiotowego wynalazku nadaje sie do wszech¬ stronnego stosowania niezaleznie od zastosowanego rodzaju tworzywa ceramicznego rdzenia, jak tez jego metalo¬ wej otuliny, do wszystkich ogniotrwalych wyrobów ksztaltowych przeznaczonych do wymurowania szczególnie pieców martenowskich, lukowych pieców elektrycznych i pieców obrotowych przemyslu cementowniczego. PL