Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do trans¬ portu (przedmiotów poddawanych radiacji, zwla¬ szcza materialów napromienianych w celach po¬ miarowych, zmiany ich struktur, sterylizacji iltp.Kazdy proces napromieniania wymaga prze¬ mieszczania przedmiotów w strefe radiacji i wy¬ cofania ich z tej strefy po napromieniowaniu w sposób (bezpieczny dla personelu obslugujacego* Proces taki przeprowadza sde zazwyczaj przez umieszczanie przedmiotów poddawanych radiacji w odpowiednich stojakach wewnsjtez pomieszcze¬ nia zawierajacego ftródfto promieniowania np. fbeta- tron, w czasie gdy zródlo (to ftest nieczynne, a na¬ stepnie zabezpiecza sde pomieszczenie prze** doste¬ pem z zewnatrz i uruchamia sie zródlo promienio¬ wania. Po zakonczonymi procesie radiacji wynosi sie lut) wywozi przedmioty napromieniowane.W przypadkach, gdy zachodzi koniecznosc bez¬ piecznego i szybkiego napromienienia przedmiotu np. do celów pomiarowych ¦— stosuje sie urzadze¬ nia transportujace przedmiot ze strefy bezpiecznej do strefy radiacyjnej, a nastepnie do strefy po¬ miarowej.Znane jest urzadzenie sftudace do wyzej wymie¬ nionego celu, które stanowi poczta pneumatyczna skladajaca sie ze stacji zaladowczych i rozladow¬ czych polaczonych szczelnymi przewodami, który¬ mi za pomoca róznicy cisnien powietrza transpor¬ towany jest .pojemnik z odipowiednim materialem poddawanym napromienianiu. (Poczta pneumatyczna if li wymaga dostosowania ksztaltu przedmiotów do specjalnego zasobnika. Umieszczanie takiego za¬ sobnika w strefie radiacji jest utrudnione ze wzgle¬ du na zlozona budowe stacji koncowych, które maja zazwyczaj znaczne rozmiary. Czynnik nosny poczty pneumatycznej;, jakim jest zazwyczaj sprezone po¬ wietrze, moze powodowac rozprzestrzenienie sie py¬ lów radioaktywnych poza sitrefe radiacji. Ponadto zasobniki poczty, czesto skomplikowane w budo¬ wie, musza stale przemieszczac sie pomiedzy stre¬ fami o róznym natezeniu promieniowania co po¬ garsza ibezpieczenfltwo personelu.Urzadzenie wedtkujg wynalazku zawiera podajnik, którego otwór wiotowyy umieszczony w strefie wejscia, polaczony jest rynna spadowa z urzadze¬ niem dozujafcym a otwór wylotowy, umieszczony w strefie wyjscia, znajduje sie nad transporterem odprowadzajacym 'pojemniki z praedmdotami na¬ promieniowanymi do imiejsca ich odbioru, przy czym otwór wylotowy podajnika znajduje sie poza rzutom pionowym otworu wlotowego tego podaj¬ nika* Podajnik ma klatke dostosowana do wymia¬ rów transportowanego pojemnika, luib porcji po¬ jemników* Klatka ta umieszczona Jest siwliwie wzdluz drogi pojemnika od strefy aktywacji przez strefe wejscia, do strefy wyjscia i jest polaczona mechanizmem sprzegajacym z napedem. W klatce tej nastepuje przemieszczanie pojemników ze strefy wejscia, do strefy radiacji oraz po napromieniowaniu ze strefy 86 89186 891 radiacji przez strefe wejscia, do otworu wylotowe¬ go znajdujacego sie w strefie wyjscia. Urzadzenie dozujace umieszczone na wejsciu rynny spadowej ma wymienny zasobnik z otworem wejsciowym ko¬ rzystnie dostosowanyim ido |jedne(ji tylko pozycji wkladanego pojemnika^ jezeli pojemnlik jest niesy¬ metryczny. Zasobnik jest zabezpieczony wyzwaia- czem uniemozliwiajacym wypadanie umieszczonych w nim pojemników przed wlozeniem napelnionego zasobnika' do urzadzenia dozujacego. Uirzadzenie do¬ zujace ma zdalnie sterowany mechanizm urucha¬ miania wyzwalacza, pozwalajacy na wprowadzanie do rynny spadowej pojedynczych pojemników.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia umie¬ szczenie podajnika w oddzielnym pomieszczeniu podziemnym,, a uirzadzenie dozujace i miejsce od¬ bioru w pomieszczeniach nadziemnych. Kierunek rynny spadowej i transportera odbiorczego moze byc latwo dostosowany ido miejscowych wymagan procesu radiacji.Zastosowanie w urzadzeniu wedlug wynalazku rynny spadowej stwarza dogodne warunki trans¬ portu pojemników o róznych rozmiarach bez ko¬ niecznosci zmian konstrukcyjnych. Umieszczenie otworu wylotowego podajnika, poza rzutem piono¬ wym otworu wlotowego umozliwia zastosowanie prostej, pólotwairtej klatki transportowej, pozwala¬ jacej na efektywne wykorzystanie strefy radiacji, co jest szczególnie istotne przy stosowaniu beta- tronu gdzie okienko wejsciowe do strefy radiacji ma ograniczona powierzchnie otworu.Wprowadzenie powrotnego ruchu podajnika przez strefe wlotowa, przy czasowej blokadzie urzadze¬ nia dozujacego umieszczonego na wejsciu rynny spadowej umozliwia stosowanie prostej konstrukcji Matki transportowej podajnika, równiez i w takim przypadku, gdy przedmiot poddawany radiacji nie moze przechodzic przez cala strefe aktywacji, lecz musi byc wycofywany z tej strefy ta saima droga jaka zostal wprowadzony. Przypadki takie maja miejsce w szczególnosci przy zostosowaniu betatro- nu, lub przy radiacji wewnatrz luib w kanale ro¬ boczym reaktora jadrowego.Glówna jednak zaleta urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest brak wszelkich czesci ruchomych, poza pojemnikiem stanowiacym opakowanie przedmiotu poddawanego radiacji, które musialyby w czasie transportu znajdowac sie bezposrednio w strefie radiacji i w strefie nadania lub odbioru tych przed¬ miotów. W przypadku sporzadzenia pojemnika z materialów nieaktywujacych sie, zetkniecie sie bezposrednie personelu obslugi z przedmiotami ska¬ zonymi jest ograniczone do minimum, przy za¬ chowaniu ciaglosci eksploatacji zródla promienio¬ wania.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wy¬ razny podzial calego obszaru transportu na strefe nadawcza, gdzie znajduje sie poczatek rynny spa¬ dowej z urzadzeniem dozujacym nadawane pojem¬ niki; strefe radiacji o silnym promieniowaniu szko¬ dliwym dla otoczenia biologicznego; strefe bezpo¬ srednio przylegajaca do strefy radiacji o slabym promieniowaniu, w którym umieszczony jest po¬ czatek transportera odprowadzajacego pojemniki i strefe odbioru.Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste w uzy¬ ciu i latwe ido konserwacji oraz nie wymaga sto¬ sowania róznicy cisnien powietrza wlasciwej wszel¬ kim odmianom poczty pneumatycznej, w której moze nastapic przemieszczanie sie pylów radio¬ aktywnych ze strefy radiacji do -punktów od¬ bioru.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przy¬ kladzie wykonania uwidocznionym na rysunku, na kltórym fig. 1 przedstawia calosc urzadzeniia, fig. 2 podajnik, fig. 3 — urzadzenie dozujace, a fig. 4 — szczególnie 'korzystne rozmieszczenie urzadzenia wedlug wynalazku.Podajnik 1 zawiera strefe wlotowa 2, strefe ra- diacji 3 i strefe wylotowa 4. U góry strefy wloto¬ wej 2 znajidiuje sie otwór wlotowy 9, a u dolu stre¬ fy wylotowej 4 znajduje sie otwór wylotowy 10.Strefa wlotowa 2 polaczona jest poprzez otwór wlo¬ towy 9 i rynne spadowa 5 z urzadzeniem dozuja- cym 6, które wprowadza pojemniki 16 z materia¬ lem przeznaczonym ido napromieniania do rynny spadowej 5.(Pod otworem wylotowym 10 podajnika 1 znaj¬ duje sie foramsporter 7 podajacy napromieniowany material do zsypu 20, skad material ten trafia do stanowisk pomiarowych 8. w podajniku 1 znajdu¬ je sie klatka 11, sluzaca do trzymania pojemnika 16 i przemieszczanie go przez wszystkie strefy podaj¬ nika 1. Przesuw klatki 11 uzyskuje sie z chwila zadzialania napedu 12 przenoszacego ruch na kla¬ tke za pomoca mechanizmu sprzegajacego 21. iW urzadzeniu dozujacym 6 mocowany jest za¬ sobnik 13, do którego wprowadza sie przez otwór 19 pojemniki 16 z materialem napromienianym. Za- sobnifc 13 wyposazony jest w wyzwalacz 15 sluza¬ cy do pojedynczego wypuszczania pojemników 16 do rynny spadowej 5. Wyizwaiacz 15 sterowany jest impulsami elektrycznymi z mechanizmu dozujace¬ go 14. 40 Pojemnik 16 w czasie calego cyklu napromienia¬ nia przebywa droge z mechanizmu idozujacego 6 poprzez rynne spadowa 5 i otwór wlotowy 9 do strefy wlotowej 2 podajnika 1 znajdujacego sie w pomieszczeniu podziemnym 17, skad podawany jest 45 za pomoca klatki 11 do strefy aktywacji 3 i po napromienieniu podawany jest poprzez strefe wlo¬ towa 2. ido strefy wylotowej 4, skad zostaje wy¬ rzucany przez otwór wylotowy 10 na transporter 7.Transporter 7 podaje pojemnik 16 do stanowiska 50 pomiarowego 8 znajdujacego sie w pomieszczeniu nadziemnym 18.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia sku¬ teczniejsze wydobycie i przeróbke rud metali, zwla¬ szcza miedzi. Stosowane przy sterowaniu wydoby- 55 ciem przyspiesza eksploatacje kopalni, a uzyte do sterowania procesem flotacji zapewnia wieksza jego skutecznosc i ekonomike. 60 PL