Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru wspólczynnika filtracji gruntu i skal w powierzchnio wych i dolowych malosrednicowych otworach badawczych.Niniejszym urzadzeniem mozna wykonywac pomiary wspólczynnika filtracji w otworach pionowych wierconych w spagu wyrobisk górniczych, w powierzchniowych otworach rozpoznawczych na obiektach inzy¬ nierskich hydrotechnicznych.Badanie wspólczynnika filtracji odbywa sie w otworach wierconych z powierzchni terenu przez próbne zatapianie otworów przez sciany boczne lub tloczenie wody pod cisnieniem. Badanie polega na zalewaniu otworu woda a nastepnie na pomiarze czasu opadania lustra wody w otworze. Zmiane glebokosci opadajacego lustra wody w otworze mierzono swistawka. Z uwagi na mozliwosc popelnienia bledu pomiaru opadajacego zwierciad¬ la wody w otworze, czynnosc te wykonuje sie kilkakrotnie. Poniewaz wysokosc slupa wody w otworze zmienia sie w czasie na skutek jej infiltracji w badana warstwe, predkosc infiltracji uzalezniona jest od wysokosci tego slupa wody, przy czym okreslenie stalego wydatku wody nie jest mozliwe tym sposobem pomiaru. W zwiazku z tym, uzyskiwano wartosci przyblizone wspólczynnika filtracji, które przy stosowaniu slupa wody o róznej wysokosci byly w zasadzienieporównywalne. , Celem wynalazku jest umozliwienie okreslenia wielkosci wspólczynnika filtracji przy ustalonym wydatku Q wody w podziemnych wyrobiskach górniczych oraz na powierzchniowych obiektach hydrotechnicznych.Zgodnie z wynalazkiem, znany filtr, w postaci sztywnej perforowanej rury, jest zaopatrzony w jedna badz dwie napelniane pneumatycznie, elastyczne i pierscieniowo go otaczajace uszczelki i jest podlaczony do zestawu zlozonego z umieszczonych jeden nad drugim dwóch zbiorników sprzegnietych ze soba na zasadzie naczyn polaczonych, przy czym zestaw ten ma organ do utrzymywania stalego poziomu wody w zbiorniku dolnym.Takie rozwiazanie konstrukcyjne urzadzenia umozliwia realizacje pomiaru wspólczynnika filtracji na zasadzie zmiany poziomu wody w zbiorniku górnym w jednostce czasu przy stalym nadcisnieniu wody i ustalonym wydatku w badanej strefie gruntu lub skaly, utrzymanym w zbiorniku dolnym. Dobrane odpowied¬ nio wymiary zbiornika dolnego umozliwiaja pomiar, przy kilku stalych nadcisnleniach poprzez zmiane polozenia zaworu plywakowego wewnatrz tego zbiornika.2 86460 Zastosowanie uszczelek pneumatycznych na obu koncach filtra, sprezanych przed pomiarem w malosredni- cowym otworze, umozliwia przy znacznie zmiennym skladzie granulometrycznym gruntu pomiar wspólczynnika filtracji na okreslonej dowolnie glebokosci. Ponadto sprezanie uszczelek w otworze powoduje zageszczenie gruntu sypkiego na dlugosci styku uszczelki z powierzchnia otworu co zabezpiecza go przed zasypaniem.Urzadzenie przedstawiono na rysunku w widoku na stanowisku pomiarowym. Urzadzenie sklada sie z pieciu zasadniczych czesci: mniejszego dozujacego zbiornika górnego 1, wiekszego wyrównawczego zbiornika dolnego 2, zaworu plywakowego 3, filtra 4 z uszczelkami pneumatycznymi 5 oraz pompki 6 do napelnienia powietrzem tych uszczelek.Zbiornik górny 1, dozujacy zbudowany jest w ksztalcie cylindra najkorzystniej z cienkiej blachy nierdzew¬ nej, do którego na bocznej scianie przytwierdzona jest rurka wodowskazowa 7. W czesci dolnej zbiornika znajduje sie zawór 8.Wyrównawczy zbiornik dolny 2 zbudowany jest równiez w ksztalcie cylindra z nierdzewnej blachy, do którego bocznej sciany przytwierdzona jest równiez rurka wodowskazowa 7. W czesci dolnej zbiornika znajduje sie zawór 9. Wewnatrz zbiornika do jego bocznej sciany jest przytwierdzona prowadnica 10 na której suwliwie zamocowany jest zawór plywakowy 3. Zawór plywakowy 3 samoregulujacy poziom wody przy pomocy plywaka 11 w zbiorniku dolnym 2 polaczony jest za pomoca gietkiego przewodu rurowego 12 ze zbiornikiem górnym 1.Filtr stalowy 4 z umieszczonymi na obu jego koncach uszczelkami pneumatycznymi 5, polaczony jest za pomoca gietkiego przewodu rurowego 13 zdolnym zbiornikiem 2 a uszczelki pneumatyczne 5 osobnym zbrojonym przewodem rurowym 14 z butla sprezonego powietrza lub pompka pneumatyczna 6.Dolny zbiornik 2 stoi na podstawie, która stanowi równoczesnie jego pokrywe 15 w czasie transportu. Do pokrywy tej mocowane sa rozlacznie trzy nogi 16 przy pomocy uchwytów 17. Dolny zbiornik 2 ma ponadto dzielona pokrywe 18 stanowiaca podstawe dla zbiornika górnego 1.Dzialanie i korzystanie z urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujace. W otwór badawczy 19 odwierco¬ ny z powierzchni terenu lub w spagu wyrobiska górniczego zapuszcza sie filtr 4 z uszczelkami 5 na okreslona glebokosc po czym spreza sie uszczelki przy pomocy pompki pneumatycznej 15 lub sprezonego powietrza z butli (niepokazanej na rysunku). Czynnosc te wykonuje sie do momentu az uszczelki 5 beda scisle przylegac do scian otworu 19.Po wykonaniu tych czynnosci nalezy do zawieszonego w otworze 19 filtra 4 podlaczyc zbiornik dolny 2, w którym za pomoca zaworu plywakowego 3 ustala sie wielkosc slupa wody w tym zbiorniku wyznaczajaca nadcisnienie w badanej strefie otworu 19. Zawór plywakowy 3 podlacza sie za pomoca gietkiego przewodu rurowego 12 ze zbiornikiem górnym 1, z którego wyplywa woda do otworu badawczego 19 poprzez wyrównawczy zbiornik dofny 1.Po otwarciu zaworu 8 mierzy sie ilosc wody wyplywajacej ze zbiornika górnego 1 przy co najmniej trzech róznych polozeniach zaworu plywakowego 3, to jest przy trzech róznych nadcisnieniach wody w badanej strefie gruntu lub skaly. W ten sposób wciagu krótkiego okresu czasu, okolo 6—10 godzin, mozna wyznaczyc wartosc wspólczynnika filtracji w calym profilu malosrednicowego otworu rozpoznawczego.Urzadzenie wedlug wynalazku mozna stosowac w warunkach wystepowania wody gruntowej w osrodku porowatym lub suchym, na projektowanych zbiornikach poflotacyjnych jak i w wyrobiskach górniczych.Urzadzenie ma prosta konstrukcje, male wymiary oraz niewielki ciezar. Jest latwe w montazu i demontazu oraz w uzytkowaniu. PL