Przedmiotem wynalazku jest sposób adsorbo-1 wania niepolarnych rozpuszczainików oraz sub¬ stancji oleistych i smolowych.Jak wiadomo wraz z szerokim rozwojem prze¬ myslu wzrasta ma calym swiecie gwlatownie za¬ nieczyszczenie srodowiska. Notuje sie nie tylko burzliwy wzrost rozmiarów zanieczyszczen, lecz z dnia na dzien zwieksza sie takze ilosc substan¬ cji zanieczyszczajacych. W szczególnie duzym sto¬ pniu zanieczyszczane sa wody naturalne olejami i rozmaitymi produktami petrochemicznymi a wraz z rozwojem przemyslu chemicznego odpro¬ wadzane sa do scieków jako zanieczyszczenia szko¬ dliwe dla naturalnego otoczenia liczne rozpuszczal¬ niki.Dotychczas opracowano juz niezliczona ilosc róz¬ nych metod ochrony wód naturalnych i powie¬ trza przed zanieczyszczeniami. Poszczególne meto¬ dy nie moga byc oczywiscie uniwersalne, to zna¬ czy nie moga sie nadawac do eliminacji kazdego dowolnego zanieczyszczenia, lecz kazda metoda slu¬ zy do rozwiazania tylko jednego zadania. * Znane jest np. zastosowanie specznionego perli¬ tu do usuwania olejów zanieczyszczajacych wode.Speczniony perlit wiaze itrzykrotna ilosc oleju w stosunku do swojego wlasnego ciezaru.Znane sa takze sposoby, polegajace na doda¬ waniu odpowiednich substancji wchodzacych w. reakcje chemiczna z olejem i pozwalajacych ta droga usunac zanieczyszczenia. I wreszcie znano sa sposoby usuwania zanieczyszczen olejowych przy uzyciu substancji powierzchniowo czynnych — na drodze flotacji.Badacze amerykanscy opracowali sposób pole¬ gajacy na zastosowaniu tak zwanej „miekkiej" (typu 'estrowego) piany poliuretanowej. Sposób po¬ lega na tym, ze np. rozrzuca isie na powierzchni wody zanieczyszczonej olejeni paski (tej piany i usuwa zanieczyszczenia zaadsorbowane przez pia¬ ne usuwajac paski piany z wody (patenty St. Zjedn.Ameryki Nr Nr 3 617 551 i 3 617 552).Istote niniejszego wynalazku stanowi stwierdze¬ nie, ze piana poliuretanowa typu eterowego, czy¬ li tak zwana „krucha" piana 'poliuretanowa dosko¬ nale nadaje sie do adsorbowania niepolarnych zwiazków organicznych.Stwierdzono, ze przy wytwarzaniu piany o wy¬ sokiej jakosci substancje powierzchniowo czynne, grajace wazna role przy powstawaniu piany i wplywajace decydujaco na jej strukture, powo¬ duja na powierzchniach zamknietych porów ga¬ zowych powstanie hydrofobowo uksztaltowanego rozmieszczenia czasteczek.Ponadto stwierdzono^, ze najkorzystniejsze z pun¬ ktu widzenia adsorbcji rozmieszczenie czasteczek powstaje tylko wówczas, gdy podczas spieniania wytwarzaja sie zamkniete pory co najmniej w ilosci 100 sztuk na cm2. Wytworzenie piany tego 86090Ssódfi 6 Inna odmiane sposobu wedlug wynalazku poka¬ zano na rysunku w postaci urzadzenia umozliwia¬ jacego wszechstronne stosowanie adsorbentu. Gló¬ wna czescia skladowa urzadzenia jest wieza * ad- sorpcyjina 1. Sposób ulozenia adsorbentu w wiezy zalezy od tego czy nalezy usuwac niepolame za¬ nieczyszczenia z wody, czy nalezy odzyskiwac nie- polarne substancje z mieszaniny rozpuszczalników wzglednie czy nalezy usuwac pary lub mgle z powietrza. Przez nadanie wiezy odpowiednich wy¬ miarów oraz przez odpowiednie ulozenie adsorben¬ tu pianowego mozna uzyskac najkorzystniejsze wartosci oporów przeplywu lub przepustowosci wiezy.W wiezy 1 o czworokatnym przekroju, przedsta¬ wionej na rysunku, adsorbent umieszczony jest na tacach sitowych, które moga byc wysuwane z boku. Nad wieza umieszczony jest króciec odply¬ wowy oparów 3, przez który odprowadzane sa do chlodnicy 4 pary rozpuszczalnika odparowywane z adsorbentu. Do doprowadzania lub odprowadza¬ nia materialu sluza krócce 2. W celu umozliwie¬ nia .ewentualnego ogrzewania adsorbentu w wie¬ zy 1 doprowadza sie odpowiednio przez króciec pare lub przez podgrzewacz wstepny 6 powie¬ trze.Przykla d. Usuwanie smoly ze scieków zakla¬ du benzyny.Kolumna przedstawiona na rysunku posiada na¬ stepujace 'glówne wymiary: srednice 400 cm i wy¬ sokosc 10 m oraz zawiera 10 tac sitowych z ad¬ sorbentem. Na kazdej tacy znajduje sie 190 kg adsorbentu bedacego przedmiotem wynalazku, umieszczonego w warstwie o grubosci 30 cm.Z zakladu pirolizy benzyny odplywa 15 m3 scie¬ ków na godzine, zawierajacych 0,5—5,9 g smoly na litr w postaci emulsji. Z tego 25% stanowi lek¬ ka smole a 75% ciezka smole. Emulsja jest bar¬ dzo stabilna i nie mozna jej rozdzielic metodami fizyczno-oheimicznymi np. przez odwirowanie, se¬ paracje, chlodzenie lub koagulacje Zdolnosc ad- sorpcyjna adsorbentu znajdujacego sie w kolumnie wynosi 10—15 g smoly na 1 g adsorbentu. 40 Emulsja . doprowadzana jest do kolumny króc¬ cem 2 i przeplywa przez nia z przecietna szyb¬ koscia. 4,2 1/isek. Sciek odplywajacy z kolumny za¬ wiera jeszcze smole w ilosci 5 g/m3 co stanowi po¬ lowe dopuszczalnej przepisami ilosci 10 g/m3.Z liczb podanych w tabeli wynika, ze adsorbent poddany wstepnej obróbce w sposób bedacy przed-* miotem wynalazku, zawierajacy odpowiednio uksztaltowane i otwarte pory, adsorbuje bardzo dobrze i w ciagu stosunkowo krótkiego czasu nie¬ polame rozpuszczalniki.Sposób wedlug wynalazku mozna stosowac do takich operacji jak: — oczyszczanie scieków od niepolarnych rozpu¬ szczalników w przemysle chemicznym, — odolejanie scieków, otrzymywanych w zakla¬ dach zajmujacych sie obróbka powierzchna, — oczyszczanie scieków zanieczyszczonych oleja¬ mi i tluszczami, otrzymywanych z walca¬ rek — zgniataczy, oraz walcarek srednich i malych, — odolejanie scieków z urzadzen sluzacych do transportu ropy naftowej, — odolejanie scieków ze stacji benzynowych, — odolejanie wód chlodniczych w ukladach za¬ silania kotlów i w ukladach cyrkulacyjnych, — odsiorbowanie par niepolarnych rozpuszczal¬ ników. PLThe subject of the invention is a method of adsorbing nonpolar solvents as well as oily and tar substances. As we know, with the wide development of industry, environmental pollution rapidly increases all over the world. Not only is the size of pollutants growing rapidly, but also the amount of pollutants is increasing day by day. Natural waters are polluted to a particularly great extent with oils and various petrochemical products, and along with the development of the chemical industry, numerous solvents are discharged into the sewage as pollutants harmful to the natural environment. So far, countless various methods of protection have been developed. natural waters and air against pollution. The individual methods cannot, of course, be universal, that is, they cannot be suitable for the elimination of any pollutant, but each method is designed to solve only one task. * It is known, for example, to use fluffed perlite to remove oils that pollute water. Cured perlite binds three times the amount of oil in relation to its own weight. There are also methods by adding appropriate substances that chemically react with the oil and allow this way to remove impurities. Finally, there are known methods of removing oil contamination with the use of surfactants - by means of flotation. American researchers have developed a method based on the use of so-called "soft" (ester-type) polyurethane foam. it spreads the strips of oil on the surface of contaminated water (this foam and removes the contaminants adsorbed by the foams by removing the strips of foam from the water (US Pat. Nos. 3,617,551 and 3,617,552). The essence of the present invention is that that polyurethane foam of the ether type, i.e. the so-called "brittle" polyurethane foam, is excellently suited for adsorbing nonpolar organic compounds. It has been found that in the production of high-quality foam, surfactants, which play an important role in the formation of foam and having a decisive influence on its structure, they cause the formation of a hydrophobically shaped distribution on the surfaces of closed gas pores. Moreover, it has been found that the most advantageous particle distribution from the point of view of adsorption arises only when closed pores are produced during foaming of at least 100 pieces per cm2. Foam production of this 86090 Sodium 6 Another variation of the process according to the invention is shown in the drawing in the form of a device that enables the versatile use of the adsorbent. The main component of the device is the adsorption tower 1. The method of arranging the adsorbent in the tower depends on whether it is necessary to remove non-polar contaminants from the water, whether non-polar substances should be recovered from the solvent mixture, or whether vapors or mists should be removed from air. By appropriately dimensioning the tower and by appropriately arranging the foam adsorbent, it is possible to obtain the most advantageous values of the flow resistance or the flow capacity of the tower. In the square tower 1 shown in the figure, the adsorbent is placed on sieve trays which can be pushed out from the tower. side. Above the tower there is a vapor outlet 3, through which 4 vapors of the solvent evaporated from the adsorbent are discharged to the cooler. Ports 2 are used for supplying or removing the material. In order to enable possible heating of the adsorbent in the tower 1, steam is supplied through the port or through the preheater 6, respectively, with air. Example d. Removal of tar from the waste of the spell. The column shown in the drawing has the following main dimensions: 400 cm in diameter and 10 m in height, and it contains 10 sieve trays with an adsorbent. Each tray contains 190 kg of the adsorbent according to the invention, placed in a 30 cm thick layer. 15 m3 of wastewater per hour, containing 0.5-5.9 g of tar per liter in the form of an emulsion, flows from the gasoline pyrolysis plant. Of which 25% is light tar and 75% heavy tar. The emulsion is very stable and cannot be separated by physico-oheimic methods, for example by centrifugation, separation, cooling or coagulation. The adsorption capacity of the adsorbent in the column is 10-15 g of tar per 1 g of adsorbent. 40 Emulsion. it is fed to the column via port 2 and flows through it at an average speed. 4.2 1 / isek. The effluent flowing out of the column still contains 5 g / m3 of tar, which is half of the legal limit of 10 g / m3. The figures given in the table show that the adsorbent was pretreated in the manner of the invention, containing properly shaped and open pores, it adsorbs very well and in a relatively short time non-polished solvents. The method according to the invention can be used for such operations as: - cleaning of waste water from non-polar solvents in the chemical industry, - de-oiling of waste water obtained in spells dealing with surface treatment, - treatment of wastewater contaminated with oils and fats, obtained from rollers - crushers, and medium and small mills, - de-oiling of sewage from equipment used for the transport of crude oil, - de-oiling of sewage from gas stations, - cooling systems in boiler feed systems and circulation systems, - desorption of nonpolar solvents towels. PL