Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycznego równowazenia strat mierzonego elementu w czterora¬ miennym mostku pomiarowym do pomiaru pojemnosci i indukcyjnosci, w którym uklad automatyki steruje ukladem o zmiennej rezystancji wlaczonej równolegle ze wzorcem.Znany jest uklad automatycznego równowazenia strat mierzonego elementu typu kondensator lub cewka, stosowany w czteroramiennym mostku pomiarowym, opisany w pracy nr NP-V-83/72 Przemyslowego Instytutu Automatyki i Pomiarów- Wroclaw. W ukladzie tym do pierwszego wezla mostka, stanowiacego polaczenie elementu mierzonego i rezystora zmiany zakresów, dolaczony jest wzmacniacz selektywny, przesuwajacy faze podawanego na jego wejscie napiecia niezrównowazenia mostka o staly kat $i. Wyjscie wzmacniacza selektywnego polaczone jest z wejsciem sterujacym pierwszego detektora fazowego wydzielajacego informacje o niezrównowa-' zeniu skladowej reaktancyjnej mierzonej wielkosci oraz z wejsciem sterujacym drugiego detektora fazowego, wydzielajacego informacje o niezrównowazeniu skladowej rzeczywistej mierzonej wielkosci czyli strat mierzone¬ go elementu. Wyjscie drugiego detektora polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu o zmiennej rezystancji wlaczonej równolegle do pojemnosci wzorcowej mostka. Do drugiego wezla mostka stanowiacego polaczenie elementu mierzonego, kondensatora wzorcowego, ukladu o zmiennej rezystancji i zródla napiecia zasilajacego mostek oraz do trzeciego wezla mostka stanowiacego polaczenie rezystora zmiany zakresów, rezystora równowazenia zasadniczego i zródla napiecia zasilajacego mostek, dolaczony jest uklad wytwarzania napiec kluczujacych detektory fazowe. W ukladzie tym, do drugiego wezla mostka dolaczony jest wzmacniacz o wzmocnieniu równym jednosci i duzej impedancji wejsciowej, zmieniajacy faze podawanego na jego wejscie napiecia panujacego na pojemnosci wzorcowej na przeciwna, zas do trzeciego wezla mostka dolaczony jest wzmacniacz o wzmocnieniu równym jednosci i duzej impedancji wejsciowej, transmitujacy podawane na jego wejscie napiecie panujace na rezystancji równowazenia zasadniczego z ta sama faza. Wyjscia wzmacniaczy dolaczonych do drugiego i trzeciego wezla mostka polaczone sa z wejsciem wzmacniacza sumacyjnego. Wyjscie wzmacniacza sumacyjnego polaczone jest z wejsciem wzmacniacza przesuwajacego faze podawanego napiecia ostaly kat 02, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem kluczujacym pierwszego detektora fazowego oraz poprzez wzmacniacz przesuwajacy faze podawanego napiecia o kat równy 90°, z wejsciem kluczujacym drugiego2 • 86 080 detektora fazowego. Róznica przesuniec fazowych x i 0 2 jest tak dobrana, aby w calym zakresie zmiany wartosci rezystancji równowazenia zasadniczego uzyskac z drugiego detektora fazowego prawidlowa informacje o kierun¬ ku równowazenia strat mierzonego elementu.Istota wynalazku polega na zbudowaniu ukladu, zawierajacego wzmacniacz selektywny przesuwajacy faze napiecia niezrównowazenia ostaly kat 01# dolaczony do pierwszego wezla mostka, którego wyjscie polaczone jest z wejsciami sterujacymi detektorów fazowych pierwszego i drugiego wydzielajacych informacje o niezrówno- wazeniu skladowych reaktancyjnej i rzeczywistej mierzonej wielkosci, przy czym wyjscie drugiego detektora polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu o zmiennej rezystancji wlaczonej równolegle do pojemnosci wzorcowej, w którym uklad wytwarzania napiec kluczujacych detektory fazowe dolaczony jest do drugiego wezla mostka. W ukladzie wytwarzania napiec kluczujacych detektory, z drugim wezlem mostka polaczone jest wejscie wzmacniacza przesuwajacego faze napiecia panujacego na pojemnosci wzorcowej o staly kat tego wzmacniacza polaczone jest z wejsciem kluczujacym drugiego detektora fazowego i poprzez wzmacniacz przesuwajacy faze podawanego napiecia o kat równy 90°, z wejsciem kluczujacym pierwszego detektora.W ukladzie wedlug wynalazku, w calym zakresie zmiany wartosci rezystancji równowazenia zasadniczego przesuniecia fazowe napiec kluczujacych detektory zmieniaja sie w odniesieniu do napiecia zasilajacego mostek.Zapewnia to lepsze wydzielenie z napiecia niezrównowazenia informacji o niezrównowazeniu strat mierzonego elementu. '¦ Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowo—blokowy ukladu automatycznego równowazenia strat mierzonej pojemnosci w czteroramiennym most¬ ku pomiarowym. ~ Znany czteroramienny mostek pomiarowy, w przypadku pomiaru pojemnosci, zawiera w ramieniu A—B kondensator mierzony Cx, w ramieniu A—C przelaczany rezystor zmiany zakresów R1, w ramieniu C—D regulowany rezystor równowazenia zasadniczego R2, zas w ramieniu B—D kondensator wzorcowy Cw. Równole¬ gle do kondensatora wzorcowego Cw wlaczony jest uklad o zmiennej rezystancji A'. Zródlo napiecia zasilajacego E wlaczone jest miedzy wezlami drugim B i trzecim C mostka. Do pierwszego wezla A dolaczony jest wzmacniacz selektywny W1 przesuwajacy faze podawanego na jego wejscie napiecia niezrównowazenia mostka ostaly kat i. Wyjscie wzmacniacza selektywnego W1 polaczone jest z wejsciem sterujacym 1 pierwszego detektora fazowego D1 wydzielajacego informacje o niezrównowazeniu skladowej reaktancyjnej mierzonej pojemnosci Cx oraz z wejsciem sterujacym 1 drugiego detektora fazowego D2 wydzielajacego informacje o niezrównowazeniu skladowej rzeczywistej mierzonej pojemnosci Cx czyli strat kondensatora. Wyjscie 3 pierwszego detektora fazowego D1 polaczone jest ze wskaznikiem M stanu niezrównowazenia mostka. Wyjscie 3 drugiego detektora fazowego D2 polaczone jest z wejsciem sterujacym 1 ukladu o zmiennej rezystancji A' wlaczonej równolegle do pojemnosci wzorcowej Cw mostka. Do drugiego wezla B mostka dolaczony jest uklad wytwarzania napiec kluczujacych detektory fazowe D1 i D2. W ukladzie tym, z drugim wezlem B polaczone jest wejscie wzmacniacza W2 przesuwajacego faze napiecia panujacego na pojemnosci wzorcowej Cw o staly kat 02- Wyjscie wzmacniacza W2 polaczone jest z wejsciem kluczujacym 2 drugiego detektora fazowego D2 i poprzez wzmacniacz W3 przesuwajacy faze podawanego na jego wejscie napiecia o kat równy 90°, z wejsciem kluczujacym 2 pierwszego detektora fazowego Dl.Przy wzroscie strat kondensatora mierzonego Cx, uklad o zmiennej rezystancji A' dziala tak, ze wlaczona równolegle z kondensatorem wzorcowym Cw, rezystancja tego ukladu A' maleje. Przy maleniu strat kondensato¬ ra mierzonego Cx, rezystancja ukladu A' rosnie. Dla poprawnej pracy ukladu automatycznego równowazenia strat, skok jednostkowy na pierwszej, najbardziej znaczacej dekadzie regulowanego rezystora równowazenia zasadniczego R2 wynosi: 211 AR2 max= 100coCw Przy pomiarze elementu o charakterze indukcyjnym, mierzona cewka wlaczona jest w ramie A—C mostka, a rezystor zmiany zakresów R1 w ramie A—B mostka. PL