Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczna stykowa glowica pomiarowa, wspólpracujaca z czujnikiem pneumatycznym, przeznaczona do pomiaru bicia oraz innych odchylek ksztaltu i polozenia, wyznaczanych jako róznica miedzy najwiekszym i najmniejszym wskazaniem.Znane pneumatyczne stykowe glowice pomiarowe, z trzpieniem mierniczym przesuwajacym sie wzdluz osi glowicy i z jedna dysza miernicza, zbudowane sa tak, ze dysza miernicza jest zwiazana z korpusem, a znajdujacy sie wewnatrz glowicy koniec trzpienia mierniczego lub popychany przez niego element pelni role przyslony.W rozwiazaniach tych podczas pomiaru dysza miernicza nie porusza sie wzgledem korpusu, a przyslona wzgledem trzpienia. Glowice takie sluza do pomiaru odchylek wymiarów liniowych. Pomiar bicia przy uzyciu tego typu glowic, wspólpracujacych z powszechnie stosowanymi czujnikami pneumatycznymi, jest utrudniony szczególnie wtedy, gdy którekolwiek ze wskazan granicznych przekracza jedna z granic zakresu wskazan czujnika, co zdarza sie nawet w przypadku gdy bicie jest mniejsze od dopuszczalnego. W takim przypadku nalezy kazdorazowo zmieniac polozenie glowicy wzgledem przedmiotu tak, aby wskazania graniczne miescily sie w zakresie wskazan czujnika, co powoduje wydluzenie czasu pomiaru. Wartosc bicia jest odliczana przez dokonujacego pomiar.Celem wynalazku jest umozliwienie pomiaru bicia mniejszego od zakresu pomiarowego ukladu skladajace¬ go sie z glowicy pomiarowej i czujnika pneumatycznego, bez koniecznosci kazdorazowego ustawiania glowicy i obliczania wartosci bicia.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie pneumatycznej stykowej glowicy pomiarowej, w której dysza miernicza jest szczelnie dopasowana do otworu korpusu i umieszczona jest przesuwnie, oraz zatrzymywana przez elementy sprezyste z nia zwiazane. Dysza wspólpracuje z trzpieniem mierniczym za posrednictwem zderzaków, przy czym jeden zderzak zapewnia stala odleglosc miedzy powierzchnia trzpienia mierniczego, pelniaca role przyslony, i powierzchnia czola mierniczej dyszy, a drugi zderzak ogranicza najwieksza odleglosc miedzy tymi powierzchniami, równa co najmniej zakresowi pomiarowemu glowicy.Odmiana pneumatycznej stykowej glowicy pomiarowej wyposazona jest w przesuwna przyslone, umiesz¬ czona na prowadnicy trzpienia mierniczego i zatrzymywana przez element sprezysty z nia zwiazany. Ruch przyslony wzgledem dyszy mierniczej jest ograniczony zderzakami, przy czym jeden zderzak zapewnia stala2 85 844 najmniejsza odleglosc miedzy powierzchnie przyslony i powierzchnia czola dyszy mierniczej, a drugi zderzak ogranicza najwieksza odleglosc miedzy tymi powierzchniami, równa co najmniej zakresowi pomiarowemu glowicy. Sila nacisku elementów sprezystych jest taka, ze s\U tarcia jaka one wywoluja jest mniejsza od sily sprezyny, utrzymujacej trzpien.Zasadnicza korzyscia techniczna, wynikajaca ze stosowania pneumatycznej stykowej glowicy wedlug , wynalazku, jest wyeliminowanie czynnosci kazdorazowego ustawiania glowicy ieb!io:ania wartosci mierzonej.Ponadto dopuszczalny zakres zmiennosci polozen powierzchni kolejno mierzonych przedmiotów wzgledem glowicy jest kilkakrotnie wiekszy od zakresu pomiarowego glowicy Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia pneumatyczna stykowa glowice pomiarowa z poruszajaca sie wzgledem korpusu dysza miernicza w przekroju osiowym, a fig. 2 — pneumatyczna glowice pomiarowa z poruszajaca sie wzgledem trzpienia mierni czego przyslona w przekroju osiowym.Przyklad 1. Glowica pomiarowa wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 w ksztalcie tulei, której poczatkowa czesc otworu.pelni role prowadnicy dla przesuwajacego sie w niej, utrzymywanego w polozeniu • wyjsciowym przez sprezyne 2, mierniczego trzpienia 3. Mierniczy trzpien 3 zakonczony jest od wnetrza glowicy plaska powierzchnia, pelniaca role przyslony oraz wystepem spelniajacym role zderzaka, zapewniajacego stala najmniejsza odleglosc miedzy powierzchnia przyslony a znajdujacym sie za nia czolem mierniczej dyszy 4.Miernicza dysza 4 jest szczelnie dopasowana do otworu korpusu 1 i umieszczona jest przesuwnie, natomiast zatrzymywana jest w dowolnym miejscu przez sprezyste elementy 5, naciskajace na powierzchnie otworu, zawarta miedzy miernicza dysza 4 a króccem 6, który uszczelniony jest uszczelka 7. Wzgledny przesuw mierniczego trzpienia-3 i mierniczej dyszy 4 jest ograniczony przez przetyczke 8, umocowana na stale w wystepach na czole mierniczej dyszy 4 i przechodzaca przez otwór w mierniczym trzpieniu 3, usytuowanym ponizej powierzchni przyslony tak, ze najwieksza odleglosc miedzy powierzchnia przyslony a czolem mierni¬ czej dyszy 4 jest równa co najmniej zakresowi pomiarowemu glowicy. Sila nacisku sprezystych elementów 5 jest taka, ze sila tarcia jaka one wywoluja jest mniejsza od sily sprezyny 2.W polozeniu wyjsciowym mierniczy trzpien 3 jest najdalej wysuniety na zewnatrz, a odleglosc miedzy czolem mierniczej dyszy 4 i powierzchnia przyslony jest najwieksza, na jaka pozwala zderzak w postaci przetyczki 8. Pomiar bicia odbywa sie po zblizeniu glowicy do powierzchni przedmiotu tak, aby powierzchnia przyslony zblizyla sie do czola mierniczej dyszy 4 na odleglosc, która zapewnia zderzak w postaci wystepu na mierniczym trzpieniu 3. Podczas wolnego obracania przedmiotu wokól jego osi, mierniczy trzpien 3 natrafia na punkt powierzchni przedmiotu lezacy najblizej glowicy i odsuwa miernicza dysze 4 w polozenie graniczne, w którym dysza pozostaje, zatrzymana sila tarcia sprezystych elementów 5. Wskazanie czujnika pneumatyczne¬ go, odpowiadajace takiemu polozeniu trzpienia 3 jest równe zeru. Wskazanie czujnika pneumatycznego, odpowiadajace polozeniu, w którym mierniczy trzpien 3 styka sie z najdalszym punktem powierzchni przedmio¬ tu jest równe biciu. Po usunieciu przedmiotu nastepuje samoczynne powrócenie czesci ruchomych glowicy do polozenia wyjsciowego. Powodowane to jest tym, ze sila sprezyny 2 jest wieksza od sily tarcia sprezystych elemsntów 5 o powierzchnie otworu korpusu 1.Przyklad II. Odmiana pneumatycznej stykowej glowicy pomiarowej sklada sie z korpusu 1 w ksztal¬ cie tulei, której poczatkowa czesc otworu pelni role prowadnicy dla przesuwajacego siew niej, utrzymywanego w palozeniu wyjsciowym przez sprezyne 2, mierniczego trzpienia 3. Mierniczy trzpien 3 zakonczony jest od wewnatrz glowicy prowadnica, po której przesuwa sie przyslona 9, zatrzymywana w dowolnym miejscu przez sprezysty element 10, naciskajacy na powierzchnie prowadnicy i zwiazany z przyslona 9. Za przyslona 9 umieszczona jest miernicza dysza 11 wtloczona w otwór korpusu 1, przy czym otwór zamkniety jest króccem 6 uszczelnionym uszczelka 7. Ruch przyslony 9 wzgledem mierniczej dyszy 11 jest ograniczony zderzakami, z których jeden wykonany jest jako wystep na czole mierniczej dyszy 11 i zapewnia stala, najmniejsza odleglosc miedzy powierzchnia przyslony 9 a czolem mierniczej dyszy 11, natomiast drugi zderzak stanowi pierscien 12, zwiazany z korpusem 1. Pierscien 12 ogranicza najwieksza odleglosc miedzy powierzchnia przyslony 9 i czolem mierniczej dyszy 11 równa co najmniej zakresowi pomiarowemu glowicy.Dzialanie odmiany glowicy pomiarowej jest analogiczne jak w przykladzie L PL