PL8500B1 - Sposób otrzymywania reprodukcyj fotograficznych. - Google Patents

Description

Wynalazek odnosi sie do fotograficznej reprodukcji, a przedmiotem jego jest wy¬ tworzenie powierzchni drukujacej, maja¬ cej na sobie fotograficzne odbicie swiatel i cieniów, z której nastepnie mozna robic od¬ bitki zapomoca stykowego sposobu odbija¬ nia farba lul} atramentem. Stykowy spo¬ sób odbijania farba ogloszono w patencie amerykanskim „Shepherd and Bartlett", Nr 728310, a sposób stykowego odbijania atramentem ogloszono „Cyclppaedia of Photography" (Cassell et Co., New York, 1912) pod naglówkiem „Collotype". W opi¬ sanych sposobach nie zastosowano plyt dru¬ kujacych majacych nowe i korzystne wla¬ sciwosci plyty drukujacej wedlug wynalaz¬ ku niniejszego.* Chociaz najwlasciwszym sposobem jest otrzymywanie odbicia dla powierzchni drukujacej z gotowego negaty¬ wu, mozna jednakze je*otrzymac równiez przez bezposrednie naswietlenie, np. w ka¬ merze, jak ponizej opisano. Powierzchnie drukujaca, napuszczona farba lub atramen¬ tem, mozna uzyc, jako pozytyw do oglada¬ nia wprost, lulb w swietle odbitem, lub tez w swietle przepuszczanem tak, jak to sie dzieje w aparacie projekcyjnym.Wynalazek mozna zastosowac do foto¬ grafji jednobarwnej, wielobarwnej lub w kolorach naturalnych dla przedmiotów nie¬ ruchomych, oraz do fotografji kinematogra¬ ficznej. Okreslenie „barwa" odnosi sie tak¬ ze do koloru „czarnego", który technicznie bywa czasami okreslany jako brak wszel- kiej barwy.Wedlug wynalazku naczulona emukje, np. z ,soli srebra, poddaje sie dzialaniu swia¬ tla przepuszczonego przez gotowy nfcg*-tyw, który ma byc reprodukowany. Emulsja z soli srebra moze byc naniesiona lub na¬ lozona na dowolny podklad nieprzezroczy¬ sty, przeswiecajacy, lub przezroczysty, lecz najkorzystniej bedzie nalozona na podklad przezroczysty taki, jak np. szklo lub ce¬ luloza, aby mogla byc (naswietlana przez swój przezroczysty podklad.Emulsje poddaje sie nastepnie dziala¬ niu plynu wywolujacego, zawierajacego czynnik, który stwardnia lub czyni nieroz- puszczalnemi, wzglednie niedajacemi sie usunac te czesci emulsji, które przylegaja bezposrednio do jej naswietlonego czu¬ lego na swiatlo skladnika. Dzialanie czyn¬ nika stwardzajacego mozna regulowac do¬ wolnie przez dodanie zmiennych ilosci czynnika zobojetniajacego. Niestw£rdzo~ ne lub rozpuszczalne, wzglednie dajace sie usunac, czesci emulsji mozna usunac do¬ wolnym sposobem, np. ciepla woda. Przy pewnych sposobach reprodukcji usuwa sie czesci rozpuszczalne, przy innych zas spo¬ sobach pozostawia -sie te czesci. Fanby i atramenty wymagaja naogól odmiennych sposobów postepowania.Wynikiem powyzszego postepowania jest wytworzenie powierzchni drukujacej o nowych i korzystnych wlasnosciach cha¬ rakterystycznych, z których najwazniej- szem jest to, ze powierzchnia drukujaca czyli odbijajaca zawiera ziarenka, wzgled¬ nie wielka ilosc, fotograficznie utworzo¬ nych nadzwyczajnie malych pojedynczych wynioslosci, które sa rozdzielone i ugrupo¬ wane niejednostajnie, tworzac fotograficz¬ ne swiatla i cienie.Tego rodzaju powierzchnia drukujaca poddana dzialaniu farby, atramentu lub in¬ nej barwnej substancji w przeciagu kilku sekund zaabsorbuje lub nasiaknie, wzgled¬ nie pokryje sie barwnikiem, a nastepnie, zetknieta z materjalem, na którym ma byc wykonana koncowa odbitka, np. zelatyna, odda swój barwnik, praktycznie biorac, na¬ tychmiast i wytworzy na wspomnianej ze¬ latynie dokladna i doskonala odbitke. Szyb¬ ki wynik, który byl nieosiagalny przed ni¬ niejszym wynalazkiem, ma pierwszorzedne znaczenie szczególnie przy wytwarzaniu kinematograficznych pozytywów z odpo¬ wiednich negatywów, gdyz rozlewania sie farby lub barwnika nie mozna zauwazyc na¬ wet przy dwudziestopieciokrotnem linear- nem powiekszeniu obrazu, wiec wiekszem, niz zwykle stosowane powiekszanie przy handlowem wytwarzaniu zywych obrazów.Odpowiedni plyn wywolujacy o zawar¬ tosci czynnika stwardzajacego czyli garbu¬ jacego, którego dzialanie reguluje sie do¬ wolnie przez dodatek zmiennych ilosci czynnika zobojetniajacego, moze byc przy* gotowany, np. wedlug nastepujacego prze¬ pisu I: Wody 241 g Kwasu pyrogallusowego 7,128 „ Metolu 5,832 „ Bromku potasu 2,592 „ Weglanu sodu 130 „ Siarczynu sodu 25 g do 38 „ W powyzszym przepicie kwas pyrogal- lusowy stanowi czynnik stwardzajacy lub garbujacy, a siarczyn sodowy, którego ilosc mozna zmieniac w podanych granicach do¬ wolnie dla otrzymania pozadanego wyniku, jest skladnikiem regulujacym. Jest rzecza dobrze znana, ze kwas pyrogallusowy jest takze czynnikiem wywolujacym, a siarczyn sodowy srodkiem ochronnym, zapobiegaja¬ cym utlenieniu sie kwasu pyrogallusowego w roztworze. Mozna zastosowac takze in¬ ne czynniki garbujace i inne czynniki zo¬ bojetniajace; powyzszy przepis stanowi tylko jeden z plynów wywolujacych, za- pomoca których mozna proces przeprowa¬ dzic. Bromek potasu np. wywiera równiez pewien wplyw regulujacy lub powstrzymu¬ jacy. Glówna róznica pomiedLy wzietym jako przyklad przepisrai a zwyklemi prze¬ pisami na wywolywacze polega na ilosci — 2 —uzytego siarczynu sodowego, W zwyklych przepisach uzyta ilosc siarczynu sodu tak dalece przewyzsza ilosc, zastosowana we wzietym, jako przyklad, przepisie, iz stwardzajace lub garbujace dzialanie kwa¬ su pyrogallusowego zostaje calkowicie zo¬ bojetnione, 0 ile ma sie do czynienia z gruba war¬ stwa emulsji, lub. tez jezeli naswietlano przez przezroczysty podklad, wtedy zale¬ ca sie, w celu przyspieszenia dzialania kwasu pyrogallusowego, uzycie wiekszych ilosci czynnika przyspieszajacego, tego ro¬ dzaju mp. jak weglan sodowy lub jego rów¬ nowazniki, anizeli wtedy, kiedy podklad emulsji jest cienki lub kiedy naswietlenie emulsji nastapilo od strony zewnetrznej.Przy uzyciu wiekszych ilosci weglanu so¬ dowego, trzeba zwiekszyc odpowiednio ilosc siarczynu slodowego. Powyzszy przepis od¬ nosi sie do wywolywania emulsji naswie¬ tlonej -przez jej przezroczysty podklad, za¬ wiera wiec z tego powodu stosunkowo wiel¬ ka ilosc weglanu sodowego i zwiekszona ilosc siarczynu sodowego. Jednakowoz, jak widac, ilosc siarczynu sodowego jest znacz¬ nie mniejsza, nizby sie uzylo w plynie wy¬ wolujacym do zwyklego wywolania pew¬ nych warstw emulsyj majacych ulec prze¬ róbce. Wygodniej jest wprawdzie wymie¬ rzony czynnik stwardzajacy zmieszac z ply¬ nem wywolujacym, czynnik ten jednakze moze byc na zadanie uzyty osobno, przy- czem plyn wywolujacy zmieni sie w taki sposób, ze zapobiegnie twardnieniu emul¬ sji w stopniu, jaki przeszkadza stwardza- niu, które ma byc osiagniete.Przypuszcza sie, iz stwardzajace, czyli garbujace dzialanie kwasu pyrogallusowego zaznacza sie najpierw przy tak zwanym obrazie utajonym, czyli na czesciach emul¬ sji, lezacych przy czastkach soli srebra na¬ swietlonych i zmienionych przez wywoly¬ wacz ha srebro metaliczne. W ten sposób we filmie brómosrdbrnym wydzielenie br^o^ mu z naswietlonego bromku srebra w cza¬ sie procesu wywolywania wraz z kwasem pyrogallusowym powoduje prawdopodobnie stwardzanie lub garbowanie przylegajace) emulsji, wzglednie czyni ja nierozpuszczal¬ na lub niedajaca sie usunac.Zasadniczym wynikiem jest stwardzo- na powierzchnia emulsji odpowiadajaca swiatlom i cieniom, jakie maja byc odbite i która przyjmie i odda dowolny barwnik w stosunkowo krótkim czasie. Wskutekpowyz¬ szego regulowania stwardzajacego lub* gar¬ bujacego dzialania kwasu pyrogallusowego, jedynie czastki emulsji, przylegajace do wspomnianych naswietlonych czastek soli srebra -twardnieja, przyczem wzgledny sto¬ sunek czynnika slwardzajacego, dzialaja¬ cego mniej lub wiecej energicznie, zaleznie od czynników przyspieszajacych reakcje do czynnika zobojetniajacego jest taki, ze re¬ guluje dowolnie skuteczny zakres wplywu czynnika stwardzajacego. Czesci niestwar- dzorie mozna nastepnie usunac, róp. przez umieszczenie emulsji w cieplej wódzie; Jest rzecza pozadana, przy wytwarzaniu powierzchni drukujacej, naczulona emulsje naswietlac raczej przez jej przezroczysty podklad, niz na jej powierzchni zewnetrz¬ nej, a to w tym celu; aby powierzchnia dru¬ kujaca byla mozliwie jak najblizej pod¬ kladu- Przy naswietlaniu emulsji na jej po¬ wierzchni zewnetrznej trzeba emulsje zdjac z podkladu, w celu usuniecia niestwardzo- nvch czesci przylegajacych do podkladu.Zdejmowanie emulsji nalezy do czynnosci delikatnych i moze byc dokonane jedynie przez sile fachowa, gdyz zachodzi prawdo¬ podobienstwo uszkodzenia obrazu.Jednakowoz jezeli emulsje naswietli sie przez jej przezroczysty podklad, powstaja newne trudnosci w uformowaniu powierzch¬ ni drukujacej, która, o ile moznosci, po¬ winna byc bardzo denka i przylegac do swego przezroczystego podkladu. Ponie¬ waz zwykla rynkowa naczulona emulsja jest nieco grubsza, niz 1/40 mm, wiec ja- snem jest, ze zostanie gleboko przeniknieta — 3 —swiatlem, na którego dzialanie j£§t wysta- wiona, zwlaszcza przez jego silniejsze i l±l- tensyWttlejsze pioniienie* dotrzymana osta¬ tecznie, po skonczeniu procesu, powierzch¬ nia drukujaca bedzie wzglednie za gruba w tych swych czesciach, które zostaly w po¬ wyzszy sposób za gleboko przenikniete przez swiatlo. Jest np. bardzo trudno otrzymac odpowiednie odbicie ciemniej¬ szych czesci negatywu, bez unikniecia tego, aby jasniejsze miejsca tegoz nie zostaly od¬ bite za ciezko i gleboko.W celu pokonania tych wad i trudnosci znaleziono, ze mozna osiagnac znakomite wyniki przez uzycie emulsji o barwie tizu- pelniajacej barwe swiatla naswietlajacego.W zastosowaniu do fotograficznego druko¬ wania barwa emulsji winna byc dopelniaja¬ ca do swiatla drukujacego, wiec np. elek¬ trycznej lampy zarowej, dajacej promienie niebieskie. Zólcien naftolowa lub równo wazne jej barwniki w roztworze wodnym w stostmku dziesieciu (10) gramów zólcie¬ ni naftolówej na 28 g plynu dadza zada- walniajace wyniki przy tego rodzaju swie¬ tle, zarówno jak wiele innych pomaranczo¬ wych i zóltych barwników.Znakomite Wyniki mozna takze osia¬ gnac, uzywajac swiatla drukujacego o kolo¬ rze, uzupelniaj acytti naHiralna barwe czu¬ lej na swiatlo emulsji, który, W przykla¬ dzie niniejszego wynalazku wybranym w cdlu Wyjasnienia, mozna okreslic jako lek¬ ko zólt<^ - zielony. Tego rodzaju swiatlo mozha znalezc lip. w krancowych widocz¬ nych fioletowych promieniach widma slo¬ necznego. Swiatlo barwy uzupelniajacej do lekko zielonawo - zóltej emulsji czulej na swiatlo mozna osiagnac dowolnym sposo¬ bem. Lukowa lampa z elektrodami z odpo¬ wiedniego wegla plomiennego lufo lampa rteciowa dadza wyniki zadawklftiajace, je¬ zeli Sie uzyje filtrów afesorbcyjnych do pfentetrzymanfa promieni niepozadanych prfcy kopjowairfu, jak np. nizsze niebieskie i fioletowe protofenie, zarówno jak wyzsze niewidzialne promienie Widma. Jako filtru mozna uzyc szkla pokrytego roztworem fio¬ letu metylowego w zelatynie. Przy swietle z pary rteci jest pozadane filtr, wzglednie szklo, zrobic tak grubym, aby wystarczal do pochloniecia promieni ultrafioletowych i wyzszych niewidzialnych.Jezeli zwykla emulsje dowolnej zada¬ nej grubosci, zabarwiona lub naswietlana, podda sie dzialaniu swiatla, zmienionego w jakikolwiek zadany sposób przez swiatla i ciemie, nalezace np. do negatywu, jaki na¬ lezy reprodukowac, wtedy swiatlo kopjufa- ce, przechodzace przez jasne swiatla nega^ tywu* zostanie pochloniete lub przytlumio¬ ne do tego stopnia, ze swiatlo kopjujace, przechodzace przez ciemne cienie negaty¬ wu, zostanie odbite w naczulonej emulsji, przyczem uniknie sie zbyt glebokiego prze¬ nikania swiatla przez jasne swiatla nega¬ tywu. Jezeli czula na swiatlo emulsje na¬ swietli sie przez jej przezroczysty podklad, wtedy cala drukujaca powierzchnia, otrzy¬ mana po ukonczeniu procesu, bedzie przy¬ legala do podkladu, co jest pozadanem, aby zapobiec zbyt wielkiej grubosci powierzch¬ ni drukujacej w miejscach, odpowiadaja¬ cych silnym swiatlom negatywu, gdyz skut¬ kiem tej nadmiernej grubosci powstaja zbyt wielkie kontrasty miedzy swiatlami i cie¬ niami.Znakomite wyniki mozna takze osiagnac przez zastosowanie emulsji znacznie cien¬ szej, niz którakolwiek z dotychczas uzy¬ wanych. Zamiast nakladac na podklad emulsje o grubosci 1l\o mm lub grubszej stosuje eie emulsje o grubosci tylko okolo 7*00 mm, czyli o takiej grubosci, ze zwykle jej naswietlenie zaznaczy najglebsze cie¬ nie negatywu w emulsji powierzchni dru¬ kujacej, lezacej tuz przy podkladzie, pod¬ czas gdy najwyzsze swiatla negatywu za¬ znacza sie na zewnetrzne} powierzchni emulsji, odleglej w przyblizeniu lylko na 1/4oo mm od wewnetrzej powierzchni pod- kladu. W ten sposób, po ukonczeniu proce- _ 4 _sti i otrzymaniu powierzchni drukujacej, powstaje doskonala reprodukcja negatywu w odwróceniu, przyczem znajduje sie ona w calosci tak blisko wewnetrznej powierzch¬ ni podkladu, ze nie otrzymuje sie zbyt kontrastowego wyniku, który powstaje skutkiem tego, ze pewna czesc powierzch¬ ni drukujacej posiada stosunkowo za wiel¬ ka grubosc.Stosownie do potrzeby, stwardzona e- miilsje mozna utrwalic w celu usuniecia so¬ li srebrnych niehaswietlonych i bielic w celu usuniecia czarnego metalicznego sre¬ bra. Mozna to osiagnac zapomoca znanych sposobów, a choc nie jest to koniecznie po¬ trzebne, to jednak jest korzystne, gdyz u- mozliwia pracujacemu sledzenie dzialania barwnika na powierzchnie drukujaca, na która barwnik naniesiono w celu wykony¬ wania procesu drukowania.Porzadek (topienia, bielenia i utrwalania nie ma znaczenia i mozna go wykonywac w dowolnej kolejnosci, choc naogól najwy¬ godniej jest utrwalac, wytapiac i bielic w porzadku podanym, \ Drukowanie pozytywów z powierzchni drukujacej mozna uskuteczniac przez bez¬ posrednie zetkniecie. Powierzchnie druku¬ jaca wystawia sie na dzialanie zadanego barwnika, umieszczajac ja lub przeciagajac przez kapiel barwnikowa lub tez zapomoca dowolnego, stosowanego zwykle sposobu.Nastepnie 'zabarwiona powierzchnie wpro¬ wadza sie w zetkniecie, najlepiej pod pew- nem cisnieniem, z materjalem, na którym ma byc zrobiony pozytyw, przyczem moz¬ na zastosowac walek lub nacisk. Jak po¬ wiedziano wyzej, powierzchnia drukujac* przygotowana, stosownie do niniejszego wynalazku, przyjmuje i oddaje barwnik niemal natychmiastowo, co stanowi rózni¬ ce w porównaniu z innemi sposobami po¬ stepowania, które potrzebuja dluzszego czasu.Wyniki w barwach naturalnych mozni osiagnac ziianym sposobem, np, zapomo¬ ca naswietlania przez Wwny filtr z naste¬ pujacym potem odpowiednim sposobem postepowania i zabiegami, albo tez przez bezposrednie naswietlanie plyty pozytyw¬ nej, zamiast od strony przezroczystego pod¬ kladu. Po wywolaniu mozna zdjac war¬ stwe czula z pokladu i zastosowac ja na ply cle miedzianej lub z innego materjalu, któ¬ ra sie wytrawia. Po wymyciu rozpuszczal¬ nych czesci zelatyny ciepla woda, jak wspomniano wyzej pozostaje wypukle od¬ wzorowanie, jako kwasoodporne pokrycie przy wytrawianiu plyty, Z pomiedzy róznych rodzajów zastoso¬ wania niniejszego wynalazku nalezy wspo¬ mniecosposobie reprodukcjizapomocadwu¬ chromianu potasu. Przy tym sposobie wy¬ woluje sie emulsje zwykla droga zapomoca dowolnego niestwardzajacego wywolywa¬ cza, az otrzyma sie zadany obraz w srebrze metalicznem, który najlepiej jest odpo¬ wiednio utrwalic, w celu usuniecia srebra niezredukowanego.Nastepnie poddaje sie emulsje dziala¬ niu roztworu zawierajacego czynnik, który powoduje nierozpuszczalnosc, wzglednie nieusuwalnosc jej czesci, przylegajacych do zawartych w niej czastek metalicznego srebra, a którego dzialanie reguluje lub ogranicza dowolnie dodatek zmiennych ilo¬ sci czynnika zobojetniajacego. Potem usu¬ wa sie rozpuszczalne, wzglednie dajace sie usunac czesci, dowolnym sposobem, np, wy¬ tapiajac je ciepla woda.Przyklad kapieli, zawierajacej czynnik stwardzajacy lub garbujacy, którego dzia¬ lanie reguluje dowolnie dodatek zmien¬ nych ilosci czynnika zobojetniajacego, daje nastepujacy przepis II: Wody 567 g Dwuchromianu potasu 664 „ Kwasu siarkowego 84 g do 113 „ Wody 908 „ Nalezy dodac 1134 g powyzszego roz- _ 5 —'tworu do 794 g wody. Uzywa sie pól - na- pól z woda.W powyzszym przepisie czynnik utwar¬ dzajacy lub garbujacy stanowi dwuchro¬ mian potasu, a czynnikiem regulujacym i ograniczajacym jest kwas siarkowy, którego ilosc mozna zmieniac, stosownie do potrze¬ by, w podanych granicach, w celu otrzy¬ mania pozadanego wyniku. Mozna uzywac równiez innych czynników stwardzajacych i garbujacych i innych skladników zobojet¬ niajacych* Powyzszy przepis przedstawia jedna z kapieli, zapomoca których mozna proces wykonac. Tak np. mozna stosowac kwas solny równie dobrze, jak i inne kwa¬ sy, Stwardzajace lub garbujace dzialanie dwuchromianu potasu na emulsje, otacza¬ jaca srebro metaliczne, jest znane, lecz spo¬ sobu regulowania stwairdzajacego lub gar¬ bujacego dzialania w ten sposób, aby usu¬ nac zbyt kontrastowe lub zbyt wypukle odwzorowanie i otrzymac zadana ziarni¬ sta powierzchnie drukujaca, nieznana przed niniejszym wynalazkiem. Tak wiec, jeze¬ li metaliczne srebro w emulsji poddaje sie dzialaniu dwuchromianu potasu bez dodatku lub tylko z bardzo malym do¬ datkiem kwasu siarkowego, dzialanie gar¬ bujace lub stwardzajace jest tak isilne, iz otrzymuje sie pólwypukle odwzoro¬ wanie zbyt kontrastowe lub zbyt wypukle.Jednakowoz w miare dodatku kwasu siar¬ kowego pólwypukle odwzorowanie staje sie coraz ciensze, az dochodzi sie do tego punktu, w którym ilosc dodanego kwasii wytwarza zadana ziarnista powierzchnie drukujaca. Przy dalszem dodaniu kwasu siarkowego nastapiloby zupelne zobojetnie¬ nie garbujacego czyli stwardzaj acego dzia¬ lania dwuchromianu potasu tak, iz cala emulsja oddzielilaby sie od podkladu pod wplywem cieplej wody.Inne zastosowanie wynalazku polega na utworzeniu odwzorowania drukujacego wprost z negatywu. W tym wypadku na¬ swietlona emulsje poddaje sie dzialaniu zwyklego wywolywacza, nie dzialajacego stwardzajace lub garbujace na emulsje, po- czem emulsje plócze sie dokladnie w zimnej wodzie i naswietla powtórnie, najlepiej od strony przezroczystego jej podkladu, swia¬ tlem dzialaj acem chemicznie. Dlatego w tym okresie nieutwardzona emulsja ma na sobie dwa obrazy — jednym z nich jest zwykly fotograficzny odwrócony negatyw w srebrze metalicznem, a drugim obraz utajony, skladajacy sie z czastek niewywo- lanych, naswietlonych i czulych na swiatlo, oddajjacy dokladnie fotografowany przed¬ miot, w ten sam sposób, jak pozytyw, wy¬ konany zapomoca negatywu. Pozostaje tyl¬ ko stwardzic emulsje, przylegajaca do nie- wywolanych, naswietlonych i czulych na swiatlo czastek, sposobem wyjasnionym powyzej i usunac niestwardzona emulsje, aby otrzymac zadana .powierzchnie druku¬ jaca na negatywie oryginalnym.Inny przyklad zastosowania wynalazku polega na wiekszem stopniowaniu tak, iz emulsje mozna badac w okresach posred¬ nich i pozostale jeszcze do wykonczenia etapy sposobu dostosowac do tego, aby otrzymac z widlka pewnoscia zadany wy¬ nik. W celu wyjasnienia, opisano ponizej dwustopniowy sposób postepowania.Pierwszy stopien obejmuje poddanie naswietlonej emulsji dzialaniu roztworu wywoluj acego, zawierajacego czynnik stwardzaj acy lub garbujacy, który powodu¬ je czesciowo nierozpuszczalna lub nieda- jaca sie usunac emulsje, przylegla do jej naswietlonej, czulej na swiatlo zawartosci, przyczem dzialanie tego czynnika reguluje sie lub ogranicza dowolnie przez domieszke zmiennych ilosci czynnika zobojetniaja¬ cego.Przyklad roztworu wywolujacego daje przepis I, wymieniony wyzej, z ta róznica, ze ilosc siarczynu godu wynosi 60 — 80 gramów.Drugi stopien obejmuje poddanie cze¬ sciowo stwardzonej einulsji dzialaniu roz- — 6 —tworu, zawierajacego czynnik, który powo¬ duje zupelnie nierozpuszczalna lub nieda- jaca sie usunac emulsje, przylegajaca do jej zawartosci srebra metalicznego, przy* czem dzialanie tego czynnika reguluje sie lub ogranicza, stosownie do potrzeby, przez domieszke zmiennych ilosci czynnika zobojetniajacego.Przyklad odpowiedniej kapieli da»je przepis II, wymieniony poprzednio.Nalezy dodac 113 g powyzszego roz¬ tworu do 794 g wody. Uzywa sie pól-na- pól z woda.Inny wielostopniowy sposób postepo¬ wania obejmuje wywolywanie naswietlonej emulsji calkowicie lub czesciowo zapomoca dowolnego nies!wardzajacego wywolywa¬ cza, az do otrzymania zadanego obrazu w srebrze metalicznem, który potem utrwala sie odpowiednio w celu usuniecia niezredu- kowanego srebra. Wyrazenia „wywolywacz nieslwardzajacy" uzywa sie w celu okre¬ slenia wywolywaczy, które wcale nie scina¬ ja emulsji, jak równiez i wywolywaczy, scinajacych emulsje tylko czesciowo.Emulsje poddaje sie nastepnie dzialaniu dowolnego dobrze znanego czynnika odwra¬ cajacego, jak np. roztworu: Dwuchromianu potasu 3,24 g Kwasu solnego 1 kropla Wody 28,35 g przemieniajac w ten sposób metaliczne sre¬ bro odwrotnie na chlorki, bromki lub jodki srebra, lub inne sole srebra, odpowiedni*; do wlasciwosci czynnika odwracajacego W iten sposób emulsja zawiera jedynie sole srebra w ilosciach, odpowiadajacych obr*- zowi odwzorowanemu fotograficznie.Emulsje naswietla sie nastepnie swia¬ tlem aktynicznem i poddaje dzialaniu ply¬ nu wywolujacego, dzialajacego podobnie do omawianych powyzej. Przy zastosowa¬ niu pewnych odczynników odwracajacych, takkh np, jak: roztwór: zelazosinku potasu bromku potasu wody potasu 3,88 „ 5,83 „ 28,35 ' ,, nie potrzeba naswietlac emulsji swiatlem aktynicznem po redukcji, gdyz dzialanie odczynnika odwracajacego pozostawia jej zawartosc w stanie odpowiednim do wywo¬ lania, a emulsje stwardza bez tego rodza]u dodatkowego naswietlania. Rozumie sie te¬ dy, ze przy przeprowadzaniu sposobu sto¬ suje sie dodatkowe naswietlanie, o ile to jest potrzebne w celu zapewnienia wlasci¬ wego oddzialywania przy stwardzaniu.Inne jeszcze zastosowanie wynalazku obejmuje uzycie roztworu wywolujacego, o zawartosci jodku potasu, który w pewnych granicach posiada widoczra wlasnosc za¬ trzymywania tonów jasniejszych, a jedno¬ czesnie utrzymania cieniów i ciemniejszych tonów na pozadanym pozioifrie, tak, iz obraz wytwarza sie tuz przy podkladzie i posiada wlasnosci pozadane dla powierzchni diru* kujacej przez przenoszenie stykowe. Poza tern osiaga sie miekkosc wyniku bez zbyt¬ nich kontrastów, które sa niepozadane., Przyklad roztworu wywolujacego, zar wierajacego jodek potasu, daje nastepuja¬ cy przepis III: A. kwasu pyrogallusówego 6,48 g wody do 28,4 1f B. weglanu sodu 175 ,, . jodku potasu 50 „ wody 141,75 „ Uzywa sie jedna czesc roztworu A na 5 czesci B.W peWnych granicach mozna uzywac siarczanu sodu z jodkiem potasu, którego dokladne ilosci oznacza sie w zaleznosci od poszczególnych robót, jakie sie ma wyko¬ nac. Przyklad kapieli wywolujacej, zawie¬ rajacej jodek potasu i siarczyn sodowy da¬ je przepis IV: — 7 —wody 241 g kwasu pyrogallusowego 7,128 ,f metolu 5,832 ,, bromku potasu 2,592 „ weglanu sodu 130 „ siarczynu sodu 25 do 38 (, ' jodku potasu 12,5 do 57 „ Przy wykonywaniu prac fotograficz¬ nych, a w szczególnosci prac, zwiazanych z z fotografja kinematograficzna, mozna re¬ gulowac jednostajnosc skonczonych odbi¬ tek zapomoca zmieniania ilosci swiatla naswietlajacego w rozmaitych okresach procesu fotograficznego. Jest to w szczegól¬ nosci pozadanem w fotografji kinematogra¬ ficznej. Zwój zwyklych obrazów kinemato¬ graficznych dlugosci 250 m sklada sie np. zazwyczaj z wielu rozmaitych scen, zdejmowanych w zmiennych warunkach swietlnych. Wykonywujac kopje z negaty¬ wu tego rodzaju obrazów mozna zmniej¬ szyc nierównosc swiatla przez zmiane cza¬ su naswietlania przy kopjowaniu. Oprócz zmniejszenia nierównosci swiatel mozna równiez zmniejszyc nierównosc stopniowa¬ nia pomiedzy ciemnemi a jasnemi czescia¬ mi obrazów +ak, ze wykonczony obraz ki¬ nematograficzny bedzie posiadac jednostaj¬ nosc wygladu bardzo mila dla oka. W celu osiagniecia tego wyniku wywoluje sie naj¬ pierw te czesci obrazu, które okazuja naj¬ mniejsze stopniowanie pomiedzy swiatlami a cieniami w roztworze wywolujacym, za¬ wierajacym najmniejsza ilosc jodku pota¬ su. Po wywolaniu tej czesci filmu dodaje sie wiecej jodku potasu i wywoluje te cze¬ sci filmu, w których stopniowanie pomiedzy swiatlami a cieniami jest wieksze, niz w czesci wywolanej przedtem. Ilosc jodku potasu zwieksza sie dalej coraz bardziej w miare tego, jak sie dochodzi do czesci filmu, majacych coraz to wieksze stopniowanie pomiedzy swiatlami a cieniami, az caly film aie skonczy. W wyniku otrzymuje sie skon¬ czony film, w którym bedzie nietylko jed¬ nostajnosc swiatel, lecz równiez i jedno¬ stajnosc w stopniowaniu pomiedzy ja¬ snemi i ciemnemi czesciami poszczególnych obrazów. Przy wykonywaniu fotografji przedmiotów nieruchomych mozna rozmai¬ te negatywy wywolywac tym samym spo¬ sobem.Jodek potasu posiada najwidoczniej wlasnosc zmniejszania glebokich cieniów naswietlonej emulsji, nie niszczac lekkich cieniów tak, iz osiaga sie obraz mniej kon¬ trastowy lub miekszy, w szczególnosci przy wytwarzaniu powierzchni drukujacej, na¬ dajacej sie do procesu przenoszenia styko¬ wego zapomoca farby lub atramentu. Nale¬ zy zauwazyc, iz gdyby sie zastosowalo ilosc siarczynu sodu, dostateczna do zmniejsze¬ nia glebokich cieniów, jasniejsze cienie zostalyby zniszczone. Ta wlasnosc jodku potasu, ze zmniejsza on glebokie cienie, nie naruszajac cieniów jasnych, umozliwia otrzymywanie wyniku jednostajnego za¬ równo, jak zadanej powierzchni dla druko¬ wania zapomoca przenoszenia stykowego.Czesto bywa korzystnem uzycie kapieli bielacej i utrwalajacej, w której polaczony jest roztwór bielacy z roztworem ufn*-^- jacym w takim stosunku, ze dzialanie czynników utrwalajacych i czynników bie¬ lacych odbywa sie w przyblizeniu w tym samym czasie.Przyklad na polaczone bielenie i utrwa¬ lanie daje przepis V: A. wody siarczanu miedzi amonjaku 26° wody do 16 1 2,25 kg 1,8 „ 20 1 B.Podsiarczynu sodowego 2,25 kg wodydo 20 1 Uzywa sie jedna czesc A na trzy cze¬ sci B.Powyzszy przepis i jemu podobne moz- — 8 -na stosowac do wskazanych celów bez szkodliwego wplywu na wywolany obraz. PL PL

Claims (21)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania reprodukcyj fotograficznych na plytach, umozliwiajacy otrzymywanie odbitek droga drukowania, znamienny tern, ze plyta fotograficzna jest pokryta emulsja zawierajaca skladnik stw&rdzajacy, skladnik swiatloczuly, od- czytnnik stwardzajacy emulsje przez reak¬ cje ze skladnikiem swiatloczulym, oraz odczynnik regulujacy dzialanie odczynnika stwardzajacego, przyczem ilosciowy stosu¬ nek wskazanych skladników w emulsji jest taki, iz reguluja dzialanie odczynnika stwardzajacego, lecz nie zobojetniaja go calkowicie.

2. Sposóbf wedlug zastrz, 1, znamien¬ ny tern, ze pozytyw pozostaje niewywola- nym przed jego stwardzeniem, przyczem stwardzanie oraz wywolywanie przepro¬ wadza sie zapomoca jednego roztworu,

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze pozytyw zostaje wywolany przed .stwardzeniem,

4. Sposób wedlug zastrz, 3, znamien¬ ny tern, ze naswietlana emulsja jest naj¬ pierw wywolywana i odrazu stopniowo stwardzana, a nastepnie stwardzanie zosta¬ je uzupelnione. •

5. Sposób wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze naswietlana emulsja wywoluje sie zapomoca roztworu niestwardzajacego nastepnie utrwala, przyczem wywolany obraz odwraca sie w ten sposób, iz staje sie on znów czulym na swiatlo, poczem wysta¬ wia sie go na dzialanie swiatla aktyniczne- go i poddaje emulsje postepowaniu stwar- dzajacemu,

6. Sposób wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze emulsje barwi sie barwa uzupel¬ niajaca swiatlo naswietlajace, lub uzywa sie swiatla naswietlajacego, które jest uzupel¬ nieniem naturalnej barwy emulsji, naprzy- klad zólcieni naftolowej w ilosci ló g na 28 g roztworu wodnego,

7. Sposób wedlug zastrz, 2, znamien¬ ny tem, ze czynnikiem stwardzajacym jest kwas pyrogallusowy, przyczem siarczyn so¬ du dodawany w stosunku 1 : 2 stanowi czynnik regulujacy.

8. , Sposób wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tein, ze czynnikiem stwardzajacym jest dwuchromian potasu, przyczem czynnikiem regulujacym jest dodatek kwasu, najlepiej kwasu siarczanego,

9. Sposób wedlug zastrz. 1 — 8, zna¬ mienny tem, ze odwzorowany pozytyw otrzymuje sie przez naswietlanie przez przezroczysty podklad.

10. , Sposób wedlug zastrz, 1, znamien¬ ny tem, ze otrzymana klisze odpowiednio zabarwia sie i wprowadza w styk z po¬ wierzchnia, mozliwie pod cisnieniem, nada¬ jaca sie do przyjecia barwnika od czesci stwardzonych,

11. , Sposób wedlug zastrz, 1, 2 i 5, znamienny tem, ze emulsje o naturalnej barwie zlekka zielonawo - zóltej naswietla sie swiatlem nie zawierajacym wyzszych i nizszych promieni aktynicznych, naprzy- klad wyzszych widzialnych promieni fiole¬ towych, jakie np. daje niebieski plomien wegli lukowych, albo lampa rteciowa po przepuszczeniu swiatla przez filtr, zatrzy¬ mujacy wszystkie promienie aktyniczne za wyjatkiem srednich i fioletowych.

12. , Sposób wedlug zastrz. 1 — 11, znamienny tem, ze grubosc emulsji wynosi okolo jednej czterechsetnej milimetra.

13. Sposób otrzymywania reprodukcyj wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze na powierzchni podkladu wytwarza sie wiek¬ sza ilosc naturalnie fotograficznie wytwo¬ rzonych nadzwyczaj malych pojedynczych stwardzonych wynioslosci, które przyjmu¬ ja i oddaja barwe i sa rozmieszczone i zgrupowane niejednomiemie tak, iz przed¬ stawiaja soba fotograficzne swiatla i cienie,,

14. Sposób otrzymywania reprodukcyj, — 9 —ay tern, ze polega na przenoszeniu zy odbierajacej barwnika wedlug do¬ wolnego z powyzszych sposobów,

15. Roztwór stwardzajacy emulsje, do przeprowadzenia sposobu wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze sklada sie z 240 g wody 7 ,, kwasu pyrogallusoTArego 5,8 ,, metolu 2,6 ,, bromku potasu 130 ,, weglanu sodu 26 — 39 ,, siarczynu sodu.

16. Roztwór do bielenia i utrwalania do uzycia przy sposobie wedlug zastrz. 3, znamienny tern, ze stosunek czynników bie¬ lacych i utrwalajacych jest laki, ze spelnia¬ ja one swoja role prawie jednoczesnie, np. pierws*za czesc roztworu sklada sie z wody siarczanu miedzi amonjaku 26° wody 16 1 20 1 1,8 kg 20 1 druga- zas czesc roztworu sklada sie z hyposulfitu wody 2,25 kg 20 1 przyczem przy uzyciu dodaje sie do jednej czesci roztworu pierwszego trzy czesci roz¬ tworu drugiego.

17. Roztwór do przeprowadzenia spo¬ sobu wedlug zastrz. 3, znamienny tern, ze sklada sie z wody 567 ^ dwuchromianu potasu 6666 ,, kwasu siarczanego 85 — 113 „ wody do 907 „ przyczem do 1134 g powyzszego roztworu dodaje sie 794 g wody i mieszanine te rozciencza sie równa iloscia wody.

18. Sposób wedlug zastrz. 1 — 12, zna¬ mienny tern, ze polega na stopniowem wy¬ wolywaniu czesci obrazu zaporiloca wywo¬ lywacza, zawierajacego zmienne ilosci jodku.

19. Roztwór do wywolywania i stwar- dzania do uzycia przy sposobie wedlug zastrz. 13, znamienny tern, ze czynnik zo¬ bojetniajacy zawarty w roztworze sklada sie z jodku potasu przyczem stosowane sa roztwory zawierajace jodek potasu.

20. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze polega na stosowaniu wywoly¬ wacza zawierajacego jodek potasu w ilo¬ sciach zmiennych, w zaleznosci od róznych naswietlan lub stopniowania róznych czesci szeregu dbrazów w celu otrzymywania obrazów jednolitych.

21. Sposób otrzymywania reprodukcyj wedlug zastrz. 1 — 20, znamienny tern, ze przy zastosowaniu go do filmów kinemato- grafiiczinych niedziurkowany film odbija sie z filmu dziurkowanego, przyczem ten pier¬ wszy drukuje sie wówczas, kiedy przylega do filmu dziurkowanego. Daylight Film C o r p o r a t i o n. Zastepca: I. Myszczynski, rzecznik patentowy, Druk L. Boguslawskiego, Wtirszawa. PL PL