Przedmiotem wynalazku jest tranzystorowy uklad czasowy, majacy zastosowanie zwlaszcza w ukladach nadmiarowych i niedomiarowych, zwlocznych zabezpieczen elektroenergetycznych i automatyki przemyslowej.Znany tranzystorowy uklad czasowy sklada sie z wejsciowego tranzystora, którego kolektor polaczony jest poprzez rezystor z kolektorem drugiego tranzystora, oraz bezposrednio z baza drugiego tranzystora. Baza wejsciowego tranzystora polaczona jest z rezystorem wejsciowym, poprzez który podawany jest sygnal wejsciowy. Miedzy kolektor i emiter wejsciowego tranzystora wlaczony jest kondensator, a emiter drugiego tranzystora polaczony jest poprzez diode Zenera i rezystor z emiterem wejsciowego tranzystora. Sygnal wejsciowy podawany jest poprzez wejsciowy tranzystor na kondensator, który w stanie spoczynkowym jest rozladowany poprzez rezystor wlaczony w obwód kolektora tranzystora wejsciowego. Napiecie na kondensato¬ rze jest nieliniowo zalezne od czasu, co znacznie ogranicza dokladnosc pracy ukladu, oraz zakres uzyskiwanych opóznien. Uklad stwarza trudnosci przy stosowaniu go do wspólpracy z wieksza iloscia wejsciowych sygnalów sterujacych, gdyz przeznaczony jest do pracy z jednym sygnalem sterujacym.Wynalazek dotyczy tranzystorowego ukladu czasowego, skladajacego sie z tranzystora wejsciowego, którego baza jest polaczona z diodami, kolektor z baza tranzystora wyjsciowego, a zlacze emiter-kolektor jest polaczone równolegle z kondensatorem, zas w obwód emitera tranzystora wyjsciowego jest wlaczona dioda Zenera. istota wynalazku polega na wyposazeniu ukladu w dodatkowy tranzystor, pracujacy w ukladzie regulowanego zródla pradu stalego o ustalonym przez dzielnik potencjale. Tranzystor dodatkowy jest polaczony szeregowo z tranzystorem wejsciowym, a kolektor tranzystora dodatkowego jest polaczony z kondensatorem.Dzieki temu uzyskuje sie ladowanie kondensatora pradem kolektorowym dodatkowego tranzystora, przy czym napiecie na kondensatorze zalezy liniowo od czasu i jest porównywane z napieciem diody Zenera.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania tranzystorowego ukladu czasowego, sterowanego trzema sygnalami wejsciowymi. Uklad ten pokazany jest na rysunku, który przedstawia jego schemat elektryczny.2 84 825 Tranzystorowy uklad czasowy wedlug wynalazku wyposazony jest w wejsciowy tranzystor 1, którego kolektor polaczony jest z kolektorem drugiego tranzystora 2, pracujacego w ukladzie zródla pradu stalego.Kolektory tych tranzystorów 1 i 2 polaczone sa z baza wyjsciowego tranzystora 3, oraz poprzez kondensator 4 z dioda 6, wlaczona w obwód emitera wejsciowego tranzystora 1. Baza wejsciowego tranzystora 1 polaczona jest 2 anodami trzech wejsciowych diod 6, oraz poprze? pierwszy rezystor 7 z regulowanym rezystorem 8, wlaczonym w obwód emitera drugiego tranzystora 2. Baza drugiego tranzystora 2 polaczona jest poprzez drugi rezystor 9 z katoda diody 5, oraz poprzez druga diode 10 i trzeci rezystor 11 z pierwszym rezystorem 7.Regulowany rezystor 8 polaczony jest z kolektorem wyjsciowego tranzystora 3, a emiter tego tranzystora 3 polaczony jest poprzez diode Zenera 12 i wyjsciowy rezystor 13 z kondensatorem 4.W stanie niepobudzonym wejsciowy tranzystor 1 jest nasycony dzieki polaryzacji przez pierwszy rezystor 7. Wejsciowe diody 6 nie przewodza i separuja od siebie zródla sygnalów wejsciowych. Drugi tranzystor 2 pracuje w ukladzie zródla pradu stalego, którego wartosc regulowana jest za pomoca regulowanego rezystora 8.Baza drugiego tranzystora 2 jest zasilana z dzielnika utworzonego przez drugi rezystor 9, druga diode 10 i trzeci ; rezystor ,11. Prad kolektora drugiego tranzystora 2 plynie przez nasycony wejsciowy tranzystor 1. Pojawienie sie |na jednym z wejsc diod 6, sygnalu o ujemnej polaryzacji powoduje zatkanie sie wejsciowego tranzystora 1, i jSjJynJky (czegp prad kolektorowy drugiego tranzystora 2 laduje kondensator 4. Napiecie na kondensatorze 4 Siarasta liniowo z czasem, a szybkosc narastania zalezy od wartosci pradu kolektorowego drugiego tranzystora 2.Gdy napiecie na kondensatorze 4 osiaga wartosc równa napieciu diody Zenera 12, to na wyjsciowym rezystorze 13 pojawia sie napiecie, które jest sygnalem wyjsciowym ukladu, umozliwiajacym sterowanie nastepnego stopnia. Wyjsciowy tranzystor 3 spelnia role wzmacniacza pradowego, zapewniajac odpowiedni punkt pracy diody Zenera. Miara uzyskiwanego w ukladzie opóznienia jest czas jaki uplywa od momentu pojawienia sie pierwszego sygnalu wejsciowego do momentu zrównania sie napiec na kondensatorze 4 i diodzie Zenera.+ Prac. Poligraf. UP PHL naklad 120+18 Cena 4S zk PL