Przedmiotem wynalazku jest uklad uszczelniajacy tlok silownika hydraulicznego o samoczynnym dzia¬ laniu doszczelniajacym.Ze wzoru uzytkowego zgloszonego do zarejestrowania w UP PRL pod numerem W. 45842 znany jest uklad uszczelniajacy tlok silownika hydraulicznego o samoczynnie regulowanym doszczelnieniu tloka w cylindrze przy pomocy gumowych uszczelek. Uklad ten ma w prostokatnym rowku tloka umieszczony dzielony pierscien wpustowy z dwoma pochylymi sciankami i dolegajace do niego dwa jednostronnie sciete pierscienie stykajace sie kazdy z osobna z jednej strony z pierscieniem wpustowym, a z drugiej z uszczelka.Uklad ten pracuje jednostronnie i na stosunkowo nieduzej powierzchni cylindra, tzn. przy ruchu tloka w góre do gladzi cylindra dociskana jest uszczelka gumowa i sciety pierscien znajdujacy sie pod pierscieniem wpustowym, a przy ruchu tloka w dól dociskana jest uszczelka gumowa i sciety pierscien znajdujacy sie nad pierscieniem wpustowym. Tak wiec prowadzenie tloka w cylindrze nastepuje tylko na obwodzie stosunkowo cienkiego pierscienia ze skosna powierzchnia. Poza tym prawidlowe prowadzenie cienkiego pierscienia w tloku moze byc utrudnione zakleszczaniem sie tego pierscienia miedzy powierzchnia tloka, a powierzchnia cylindra.Celem wynalazku jest zwiekszenie skutecznosci prowadzenia tloka w cylindrze oraz uproszczenie budowy ukladu uszczelniajacego. Cel ten osiagnieto w ukladzie uszczelniajacym wedlug wynalazku, który ma na tloku dzielony pierscien wpustowy o skosnych powierzchniach, osadzony w trapezowym rowku tloka. Na pierscien wpustowy nalozony jest pierscien poliamidowy, do którego przylegaja z dwu stron swoimi plaskimi po¬ wierzchniami uszczelki typu U. Kazda z tych dwóch uszczelek podtrzymywana jest pierscieniem podporowym.Caly zespól uszczelniajacy ograniczony je^t na obu koncach tloka ukladem dwóch pierscieni prowadzacych o takiej samej wielkosci i takim samym przekroju jak pierscienie srodkowe tzn. wpustowy i poliamidowy.W innym wykonaniu wynalazku obydwa pierscienie prowadzace stanowia jedna calosc wykonana z ma¬ terialu o malym wspólczynniku tarcia w szczególnosci z brazu lub poliamidu.Zaleta tego ukladu jest to, ze prowadzenie tloka w cylindrze nastepuje na zwiekszonej wysokosci pierscie¬ nia przy równoczesnie nie zwiekszonej ogólnej wysokosci ukladu uszczelniajacego tlok. Ma to szczególne znacze¬ nie zwlaszcza w niskich silownikach majacych zastosowanie w obudowach niskich wyrobisk górniczych gdzie istotnym jest aby wysokosc ukladu uszczelniajacego nie byla za duza w stosunku wysokosci calego silownika.2 84 803 Uklad ma równiez te zalete, ze wszystkie tizy pierscienie wpustowe moga byc jednakowego ksztaltu i wszystkie nakladane nan pierscienie poliamidowe moga byc równiez jednakowe. Zatem zespól elementów skladajacy sie na caly uklad uszczelniajacy sklada sie z niewielu rodzaji pierscieni. Ponadto wykonanie pierscieni 0 skosnych powierzchniach oraz rowków pod te pierscienie nie musi byc tak dokladne, jak to jest potrzebne przy wykonywaniu pierscieni i rowków prostych.Uklad wedlug wynalazku w przykladzie wykonania przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawiaja dwa rozwiazania uszczelnien tloka w przekroju pionowym.Uklad sluzy do uszczelniania tloka 2 w cylindrze 1. W rowkach o przekroju trapezowym wytoczonych na obwodzie tloka 2 tkwia pierscienie 3 rozciete na dwie lub wiecej czesci. Pierscienie 3 maja na czesci swych powierzchni bocznych skosne scianki o kacie równym katowi bocznych scianek trapezowych wytoczen w tloku.Na dzielone pierscienie 3 nalozone sa poliamidowe pierscienie 4, które w przekroju maja ksztalt litery C.Miedzy srodkowym pierscieniem 3 i skrajnymi pierscieniami 3 znajduja sie uszczelki elastyczne 5 o prze¬ kroju U oraz pierscienie podporowe 6. Uszczelki 5 zwrócone sa ich plaskimi powierzchniami w strone srodko¬ wego pierscienia 3. Gdy cisnienie oleju w cylindrze zacznie wzrastac np. w komorze od strony dna cylindra, wówczas nastepuje swobodny przeplyw medium miedzy dolnymi dzielonymi pierscieniami 3 i 4. Cisnienie to przenosi sie na elastyczna uszczelke 5 dociskajac jej wargi do scianki bocznej cylindra i do scianki bocznej tloka.Parcie oleju na uszczelke 5 spowoduje równiez przesuniecie sie srodkowego pierscienia 3 w rowku tloka 2, a to dlatego, ze boczne sciany pierscienia 3 wpuszczone w trapezowe rowki tloka 2 sa skosne.Przesuniecie pierscienia 3 po skosie 7 rozklada sie na przesuniecie w kierunku gladzi cylindra 1, przez co pierscien 4 zostanie do tej gladzi docisniety oraz na przesuniecie wzdluz osi tloka. Pierscien 4 spelnia role i pierscienia oporowego i prowadzacego dla obu uszczelek 5 równoczesnie.Takie samo dzialanie uszczelek i taki sam skutek nastepuje w przypadku nacisku medium na zespól uszczelek od góry. Takie dzialanie ukladu uszczelniajacego powoduje, ze uszczelniajace dzialanie pierscienia 4 jest tym wieksze im wyzsze cisnienie panuje w komorze uszczelnianej.Na lepsza skutecznosc uszczelniania wedlug wynalazku wplywa dwukrotnie zwiekszona wysokosc pierscie¬ nia poliamidowego 4 w porównaniu z takimi zespolami uszczelniajacymi, w których pierscienie uszczelniajace sa oddzielne dla kazdej uszczelki 5.Skutecznosc uszczelniania ukladu wedlug wynalazku w szczególnosci docisk pierscieni 4 do gladzi cylindra 1 zalezy od doboru wymiarów i ksztaltów poszczególnych elementów. PL