PL84091B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oznaczania zawartosci wody w ksantogenianach i ich miesza¬ ninach.Dotychczas stosowana metcda oznaczania zawar¬ tosci wody w ksantogenianach i ich mieszaninach jest miareczkowanie z dodatkiem indykatorów lub potencjometryczne zawiesiny ksantogenianu w bez¬ wodnym chloroformie, odczynnikiem sporzadzo¬ nym w ten sposób, ze pirydyne odwodniona przez destylacje azeotropowa z dodatkiem benzenu W ilosci l bezwodnikiem siarkowym w ilosci 56 centymetrów szesciennych cieklego bezwodnika siarkowego na litr pirydyny. Nastepnie w metanolu odwodnianym przez ogrzewanie nad suchymi wiórkami magnezo¬ wymi w obecnosci dwukrotnie sublimowanego jo¬ du i przedestylowanego, rozpuszcza sie suchy su- blimowany jod w ilosci 123 gramy jodu na 1 litr metanolu. Wlasciwy odczynnik sporzadza sie mie¬ szajac obydwa tak sporzadzone roztwory. Opisana ilosc roztworu wystarcza na odmiareczkowanie 7 gramów wody zawartej w analizowanych próbkach.Wada dotychczas stosowanej metody jest bardzo uciazliwy sposób przygotowania roztworów za¬ wierajacych silnie toksyczne i rakotwórcze {piry¬ dyna) skladniki. Dalsza niedogodnoscia jest ko¬ niecznosc operowania stosunkowo bardzo duzymi objetosciami roztworu co wynika z faktu, ze 1 centymetr szescienny roztworu wiaze zaledwie 3,5 miligramów wody w warunkach wymagajacych 2 calkowitego zabezpieczenia zarówno tego roztworu jak i oznaczanej próbki przed dostepem wilgoci z powietrza. W stosowanej metodzie oznaczania zawartosci wody w ksantogenianach konieczne jest s czeste oznaczanie miana roztworu, który jest malo trwaly. Ustalenie koncowego punktu miareczko* wania jest uciazliwe zarówno przy uzyciu indyka¬ torów (niewyrazne przejscia barwne) jak. przy uzyciu metody potencjometrycznej co powoduje czeste bledy analizy. Duza czasochlonnosc stosowa¬ nego sposobu uniemozliwia stosowanie tej metody w przypadku kontroli procesów produkcyjnych wymagajacych Wykonania duzej ilosci szybkich analiz.Celem wynalazku jest unikniecie wad dotych¬ czas stosowanego Sposobu Oznaczania wody w ksan¬ togenianach metoda miareczkowania.Sposób Wedlug wynalazku polega na tym, Ze próbke analizowanego ksantogenianu rozpuszcza sie w specjalnie dobranym rozpuszczalniku, w któ¬ rym latwo calkowicie rozpuszcza sie zarówno ksantogenian jak i wszystkie zanieczyszczenia, w tym woda. Rozpuszczalnikami takimi moga byc aceton lub odwodnione nizsze alkohole alifatyczne w szczególnosci metanol. Rozpuszczalnik powinien zawierac mozliwie malo wody lecz calkowita jej nieobecnosc nie jest konieczna.Znana objetosc roztworu o znanej zawartosci ksantogenianu poddaje sie analizie metoda chro- matografii gazowej w tak dobranych warunkach, 84 091WflW^if^ jtp» 84 091 3 by zarówno rozpuszczalnik jak i woda szybko i ilosciowo odparowaly, podczas gdy ksantogenian nie moze ulec rozkladowi termicznemu. Warunkom takim odpowiada temperatura odparownika chro¬ matografu gazowego w granicach 80—120°C. Chro¬ matograficzny rozdzial skladników najdogodniej przeprowadza sie na kolumnach wypelnianych po¬ rowata zywica stanowiaca kopolimer styrenowo- -dwuwinylo-benzenowy. Najkorzystniejsza tempe¬ ratura pracy kolumny o srednicy wewnetrznej od 2—6 mm i dlugosci od 1—2,8 m wynosi od 120— —160°C. Rozdzial chromatograficzny przeprowadza sie w znanej konstrukcji aparatach do chromato¬ grafii gazowej przy przeplywie znanych gazów nosnych jak wodór, argon, lub hel z zastosowa¬ niem detektorów czulych na wode, jak np. detek¬ tory przewodnictwa cieplnego.Otrzymane chromatogramy interpretuje sie w ogólnie znany sposób obliczajac powierzchnie pod krzywymi, dostepnymi metodami, np, planimetrycz- na lub z zastosowaniem elektronicznych lub elek¬ tromechanicznych integratorów. Obliczanie zawar¬ tosci wody najkorzystniej mozna przeprowadzic przy pomocy nastepujacego wzoru: % wagowych wody = 100 A-(Ml+M2)-cMl (Aa+ B) (Aa +B)M2 gdzie: A — powierzchnia piku wody B — powierzchnia piku metanolu a — wspólczynnik korekcyjny dla wody c — °/o zawartosc wody w metanolu obliczona na podstawie slepej próby Ml — masa metanolu M2 — masa próbki ksantogenianu. ników i ich obliczanie jest bardzo proste i moze byc wykonane w krótkim czasie, co w efekcie da¬ je okolo 10-krotne skrócenie czasu analizy w sto¬ sunku do dotychczas stosowanej metody miarecz¬ kowej. Ze wzgledu na krótki czas trwania ozna¬ czenia i mala wrazliwosc na ujemny wplyw wil¬ goci z otoczenia metoda wedlug wynalazku nada¬ je sie w wysokim stopniu do kontroli procesów technologicznych.Przyklad I. Odwaza sie z dokladnoscia do 0,0001 grama 0,2911 gramów ksantogenianu w wy¬ parowanej kolbce miarowej na 10 mililitrów i do¬ pelnia sie ja do kreski acetonem. Po zwazeniu kol- bki oblicza sie mase atomowa, która w tym przy¬ padku wynosi 7,6835 gramów. Zawartosc kolbki wstrzasa sie az do calkowitego rozpuszczenia prób¬ ki ksantogenianu. Z kolbki miarowej pobiera sie mikrolitrów próbki i dozuje na ustabilizowany chromatograf w temperaturze odparownika rów¬ nej 120°C, temperaturze kolumny równej 160°C przy natezeniu przeplywu gazu nosnego, którym jest wodór równym 60 centymetrów szesciennych na minute. Zastosowana jest kolumna o dlugosci 2,8 m o srednicy wewnetrznej 6 mm, wypelniona porowata zywica stanowiaca kopolimer styrenowo- -dwuwinylo-benzenowy.Z otrzymanych chromatogramów odczytuje sie za pomoca integratora elektronicznego powierz¬ chnie pików, która wynosi dla piku wody 12448 impulsów, a dla piku acetonu H73766 impulsów.Na podstawie otrzymanych danych po podstawie¬ niu ich do podanego wzoru otrzymuje sie procen¬ towa zawartosc wody w ksantogenianie, która wy¬ nosi 21,01% wagowych.Sposób wedlug wynalazku zapewnia latwe.i szyb¬ kie przygotowanie próbek do analizy, przy czym operuje sie malo toksycznymi rozpuszczalnikami, jak np. aceton, badz tez w przypadku stosowania bardziej toksycznych jak np. metanol uzywa sie bardzo malych objetosci, nie przekraczajacych 10 centymetrów szesciennych rozpuszczalnika na je¬ dna próbke analizowanego ksantogenianu. Uzywa¬ ne rozpuszczalniki sa stosunkowo malo higrosko- pijne wobec czego w czasie wykonywania analizy nie jest konieczne uciazliwe calkowite zabezpiecze¬ nie przed dostepem wilgoci z powietrza. W roz¬ puszczalnikach stosowanych w metodzie wedlug wynalazku wystarczy jednokrotne oznaczenie za¬ wartosci wody w calej partii uzywanego rozpusz¬ czalnika równiez metoda chromatografii gazowej.W sposobie wedlug wynalazku interpretacja wy- 45 50 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób oznaczania zawartosci wody w ksanto- genianach i ich mieszaninach metoda chromato¬ grafii gazowej, znamienny tym, ze próbke ksanto¬ genianu odwazona z dokladnoscia do 0,0001 gra¬ ma rozpuszcza sie w rozpuszczalniku, w którym calkowitemu rozpuszczeniu ulegaja zarówno ksan- togenian jak i pozostale zanieczyszczenia w tym woda, przy czym najkorzystniejszym rozpuszczal¬ nikiem jest alkohol metylowy lub aceton, nastep¬ nie dowolna odmierzona z dokladnoscia do 0,1 mi¬ krolitrów czesc uzyskanego roztworu wprowadza sie do odparownika chromatografu gazowego o temperaturze 80—120°C, po czym przeprowadza sie znanym sposobem analize chromatograficzna i okre¬ sla zawartosc wody. Errata W lamie 4, w wierszu 14 od góry jest: ... oblicza sie mase atomowa, która w tym ... powinno byc: ... oblicza sie mase acetonu, która w tym OZGraf. L.z. 1243 (125 egz.) Cena 10 zl PL