Przedmiotem wynalazku jest uklad centralnego sterowania urzadzen telekomunikacyjnych, zwlasz¬ cza lacznic telefonicznych.Znane sa uklady sterowania stosowane w insta¬ lacjach telefonicznych, w których wszystkie funk¬ cje sterujace spelnia jedno urzadzenie sterowania centralnego. Pomiedzy tym urzadzeniem, a teleko¬ mutacyjnymi urzadzeniami laczeniowymi istnieje lacze. Urzadzenia telekomutacyjne skonstruowane sa, stosownie do ich róznych zadan, funkcji i dzia¬ lania — jako elementy rozczlonowane i odosob¬ nione. Sa to takie urzadzenia jak na przyklad pola sprzegajace (sprzegacze), przylacza abonencie, iden¬ tyfikatory, zewnetrzne i wewnetrzne zespoly po¬ laczeniowe, odbiorniki impulsów, rejestry i tym podobne.Urzadzenie sterowania centralnego, wyposazone w centralna pamiec informacji i centralna pamiec programów, ma za zadanie odbiór informacji od wyzej wymienionych telekomutacyjnych urzadzen laczeniowych, logiczne ich opracowanie wedlug programu i przekazanie jako rozkazów sterujacych do odpowiednich telekomutacyjnych urzadzen la¬ czeniowych.Urzadzenie sterowania centralnego wedlug zna¬ nych rozwiazan jest zwykle tak skonstruowane, ze wyzej wymienione funkcje wykonuje kolejno w najkrótszych odstepach czasu. Rozwiazanie takie ma te zalete, ze pokrywa calkowity koszt urzadzen telekomutacyjnych dla wszystkich funkcji logicz- i» 90 nych instalacji telefonicznych oraz dzieki duzej szybkosci dzialania stanowi jedno urzadzenie lacz¬ nicy telefonicznej, co obniza znacznie koszty w po¬ równaniu z systemem sterowania zdecentralizowa¬ nego. Zaleta ta rekompensuje zastosowanie w urza¬ dzeniu sterowania centralnego kosztownych i wy¬ sokiej jakosci elektronicznych elementów laczenio¬ wych z ekstremalnie krótkimi czasami przelacza¬ nia.Wymagana duza szybkosc dzialania urzadzenia sterowania centralnego ulega jednak zredukowaniu przez czas trwania przesylu informacji z wyzej wymienionych urzadzen teletamuitacyjnych do urzadzen sterowania centralnego i z powrotem.Z tego powodu nalezy specjalnie starac sie o to, aby zastosowac wlasciwe lacza, dobrac prawidlowy sposób transmisji oraz wyselekcjonowac wlasciwe urzadzenia nadawcze i odbiorcze o odpowiednio krótkich czasach przelaczania, a telefcoinutacyjne urzadzenia laczeniowe dostosowac pod wzgledem szybkosci dzialania ido duzej szybkosc1! dzialania urzadzenia sterowania centralnego.Znany jest równiez sposób wykonywania lacz jako wielozylowych i transmisji informacji w oby¬ dwu kierunkach (od i do urzadzenia sterowania centralnego) z zastosowaniem kodów równoleglych.Zgodnie z innym znanym sposobem transmisji in¬ formacje przekazywane sa przez niewielka ilosc zyl lacza z zastosowaniem kodów szeregowych, przy odpowiednio duzej czestotliwosci przesylu. Uklady 83 7928OTto» 3 realizujace te sposoby zaopatrzone sa w zespoly przylaczajace, które przylaczaja poszczególnie tele- komutacyjne urzadzenia laczeniowe, jesli to ko¬ nieczne ^- jedno po drugim, do urzadzenia stero¬ wania centralnego. Znany jest równiez system, zgodnie z którym: zamiast wykorzystania takich ze- spolów dolaczajacych, jak wyzej, transmisja infor¬ macji w obydwu kierunkach odbywa sie teletrans¬ misyjnym systemem czasowym.Wymienione wyzej znane rozwiazania maja te wspólna wade, ze lacza i systemy transmisji oraz nadajniki, znajdujace sie w poszczególnych teleko- jmutacyjnych urzadzeniach laczeniowych, musza byc pod wzgledem ich szybkosci dzialania dostosowa¬ ne do pracy urzadzenia sterowania centralnego, a wiec odznaczac sie wysoka jakoscia, a zatem sa kosztowne.Znane sa równiez rozwiazania ukladu teletrans¬ misyjnego, w których pole laczeniowe jest ipodzie- lone na szereg czlonów indywidualnie wspólpra¬ cujacych iz pamiecia buforowa. Czlony te sa wy¬ konane na przyklad jako telekomutacyjne urzadze¬ nia laczeniowe. Pamieci buforowe wykorzystuje sie tam w tym celu, aby przejmowaly one oddawane przez urzadzenie sterowania centralnego informacje w znacznie krótszym czasie niz moglyby to zreali¬ zowac czlony indywidualne odnosnie pola laczenio¬ wego. Urzadzenie sterowania centralnego jest po¬ laczone z pamiecia buforów^ tylko w ciagu bardzo krótkiego czasu, podczas gdy dla transmisji prze¬ jetych informacji do pola laczeniowego niezbedny jest znacznie dluzszy czas, w którym urzadzenie sterowania centralnego jest polaczone w tym sa¬ mym celu z Wieloma innymi pamieciami buforo¬ wymi poszczególnych czlonów pola laczeniowego.Pamieci buforowe sa jednak drogie, tym bardziej, ze kazdy czlon pola laczeniowego musi byc wypo¬ sazony w pamiec.Siane sa równiez uklady teletranismis^j ne* posia¬ dajace pamieci wlaczone pomiedzy zespolami indy¬ widualnymi, wykonanymi jako urzadzenie teleko- mnitacyjne, a zespolem centralnym. Pamieci te slu¬ za do akumulowania i przetwarzania informacji i sa one wspólne dla Wielu zespolów indywidual¬ nych. W ukladzie istnieje jedno polaczenie pomie¬ dzy, zespolem centralnym i pamieciami oraz drugie polaczenie pomiedzy pamieciami i zespolami indy¬ widualnymi, przy czym polaczenia te sa realizowa¬ ne przez lacza pierwszego i drugiego rodzaju.Powszechnie znane sa i takie uklady teletransmi¬ syjne, które zawieraja' zespoly centralne i zespo¬ ly indywidualne, 'przy czym zes$ól centralny jsta- nowi zazwyczaj urzadzenie sterowania centralnego, a zespoly indywidualne — telekomutacyjne urza¬ dzenia laczeniowe, takie jak na przyklad pola sprzegajace (sprzegacze) z szukaczami liniowymi i urzadzeniami nastawczymi, przylacza abonenckie, identyfikatory, zewnetrzne i wewnetrzne zespoly polaczeniowe, odbiorniki impulsów, rejestry i tym pódobnel Z zespolami indywidualnymi polaczone sa ' urzadzenia buforujace i/lub przekodowujace, które posrednicza przy transmisji informacji w obydwu kierunkach pomiedzy zespolami centralnymi i in¬ dywidualnymi. W celu czasowego dopasowania wa¬ runków pracy zespoly indywidualne przekazuja in¬ formacje przez lacza pierwsz^g^ *ródtóju, a InfbiM macje od zespolów centralnych przenoszone sa przez lacza drugiego rodzaju.W ukladach omówionego wyzej typu zespolom indywidualnym pierwszego rodzaju (nadajnik im¬ pulsów zliczajacych) odpowiadaja pamieci robocze pierwszego rodzaju, a zespolem indywidualnym in¬ nych rodzajów (wybieraki przyporzadkowane róz¬ nym stopniom wybierania) odpowiadaja; indie urza- dzenia 'pelniace funkcje pamieci roboczych (zespoly nastawcze, przyporzadkowane poszczególnym stop¬ niom wybierania). Dla wielu grup zespolów indy¬ widualnych tego samego typu przewidziano w ukla¬ dzie wiele rodzajów centralnych pamieci buforo- wych, które sa przeznaczane do wybranej trans¬ misji informacji miedzy zespolem*centralnym i wy¬ branym zespolem indywidualnym.Centralne sterowanie znanych lacznic telefonicz¬ nych czyni niezbednym laczenie urzadzen teleko- monikacyjnych w mozliwie duze kompleksy. Ste¬ rowane centralnie lacznice powinny byc dogodnie rozmieszczone w miejscowosciach o duzej liczbie abonentów i duzej gestosci ruchoi, dzieki czemu jest oplacalne4 ponoszenie znacznych nakladów ziwia- zanych z instalacja urzadzen niezbednych dla wprowadzenia tego sterowania. Najbardziej eko¬ nomiczne sa takie rozwiazania, gdy abonenci w miejscowosciach o malym zageszczeniu sieci abo¬ nenckich ponosza * koszt obliczany dla przecietnie dlugich' laczyl abonenckich.Celem wynalazku jest zrealizowanie sterowania centralnego urzadzen^ telekomunikacyjnych, zwlasz¬ cza lacznic telefonicznych, które nadawaloby sie do sterowania' w znanych • systemach teletransmisyj- nycih oraz które odpowiadaloby warunkom pracy w warunkach rozgalezionego ukladu lacznosci te¬ lefonicznej.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie centralnego sterowania zwlaszcza lacznic telefonicznych, w któ- 40 rym indywidualne zespoly, najkorzystniej wszyst¬ kich rodzajów, zostaly skupione w zamknietych grupach lokalnych. Kazda z grup zespolów indyr Widualnych zaopatrzona jest w uniwersalne urza¬ dzenie buforujace i/lub przekodowujace. Grupy po- 45 siadaja równiez wlasne pola stykowe, które za po¬ srednictwem odpowiadajacych im lacz, umozliwia¬ ja polaczenie zarówno z laczami abonenckimi jak i polami stykowymi innych grup ta, ze lacza abo¬ nenckie i/lub posrednie, przylaczone do tego sa- so mego pola stykowego, przelaczane sa tylko przez te pola stykowe.Zgodnie z wynalazkiem urzadzenia buforujace iAub przekodowujace poszczególnych grup funk¬ cjonalnie podobnych zespolów indywidualnych po- 55 laczone sa z zespolami centralnymi, zwlaszcza' z urzadzeniem sterowania centralnego, przez od¬ dzielne linie przesylowe (zwlaszcza linie danych lub linie przesylowe w ruchu dalekosieznym).Dzieki wynalazkowi zatem mozliwe jest uzyska- 80 nie polaczenia'z zespolem centralnym kazdej z grup zespolów indywidualnych przez jedno wspólne dla inich wszystkich lacze drugiego rodzaju.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest, ze umozliwia ono podzielenie duzej centralnie stero- 65 warnej lacznicy telefonicznej na czesciowe laczni-5 83792 6 ce o mniejszych wymiarach i dzieki temu utworze¬ nie wzglednie wasko ograniczonych obszarów abo¬ nenckich z wzglednie niewielkimi przecietnymi dlugosciami laczy abonenckich. Podzial na male lacznice czesciowe jest dlatego tak ekonomiczny, ze urzadzenia buforujace i/lufo przekodowujace, sluzace do dopasowania zespolów indywidualnych i zespolu centralnego, sa przyporzadkowane okres¬ lonym grupom i zbudowane uniwersalnie, przez co wspólpraca miedzy zespolami kazdej grupy i ze¬ spolem centralnym wymaga tylko jednego wspól¬ nego przewodu transmisji danych. Przewód trans¬ misji danych jest czescia skladowa lacza drugiego rodzaju.Ilosciowe zwiekszenie lacznicy da sie nastepnie latwo przeprowadzic przez 'pózniejsze dolaczenie nowych lacznic czesciowych, gdyz kazda z mich, niezaleznie od innych, wspólpracuje z urzadzeniem sterowania centralnego. Mozna takze zwiekszyc funkcjonalnie lacznice na specjalne zadanie tylko czesciowo, to znaczy tylko w niektórych z jej lacznic czesciowych. W ten sposób -mozna na przy¬ klad wykonac w nich dodatkowe polaczenia kon¬ ferencyjne, polaczenia kolejne, polaczenia zwrot¬ ne, itp.Nalezy równiez podkreslic mala przydatnosc na zaklócenia lacznicy bedacej przedmiotem wynalaz¬ ku. Dzieki temu, ze nie 'utworzono grup indywi¬ dualnych zespolów tego samego rodzaju (na przy¬ klad grup identyfikatorów, rejestrów, itp.) z przy¬ porzadkowanymi kazdemu z nich urzadzeniem bu¬ forujacym i przekodowujacym, przy których awarii wszystkie indywidualne zespoly danej grupy byly¬ by unieruchomione, natomiast utworzono stosow¬ nie do funkcji uniwersalne grupy zespolów indy¬ widualnych róznego rodzaju, przy uszkodzeniu urzadzenia buforujacego i przekodowujacego, przy¬ porzadkowanego tej grupie, wypada z ruchu tylko lacznica czesciowa wchodzaca w sklad tej grupy.W ten sposób rozwiazano w szerokim zakresie pro¬ blem podatnosci na zaklócenia lacznic centralnie sterowanych, przy czym zaklócenia, które wyste¬ puja miedzy zespolami indywidualnymi a zespolem centralnym, odnosza sie tylko do malej czesci lacz¬ nicy centralnie sterowanej.Przyklad wykonania wynalazku zostal przedsta¬ wiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat lacznicy telefonicznej, a fig. 2 — schemat ideowy przedstawionego na fig. 1 urzadzenia ste¬ rujacego ASI pola roboczego AF1.Pola robocze AF1 do AFll przedstawione na fig. 1 isa czesciami skladowymi jednej wiekszej lacznicy. Kazdemu z nich jest indywidualnie przy¬ porzadkowane urzadzenie buforujace i przekodo¬ wujace ASI do AS11, nazywane dalej — „urza¬ dzeniem sterujacym pola roboczego".Urzadzenia sterujace pól roboczych ASI do AS11 lacznicy telefonicznej sa polaczone laczem drugiego rodzaju U2 z dwoma urzadzeniami centralnego sterowania ZS1 i ZS2. Uklad -podwójnego urzadze¬ nia centralnego sterowania sluzy w znany sposób nie tylko do zwiekszania niezawodnosci dzialania tej lacznicy, biorac pod uwage mozfliwosc zlego dzialania lub ewentualnie uszkodzenia jednego z urzadzen centralnego sterowania, ale takze do stwierdzania blednego dzialania przez porówna¬ nie obydwóch informacji, niezaleznych od siebie i doprowadzonych z dwóch róznych urzadzen cen¬ tralnego sterowania.Poniewaz nie ma to istotnego znaczenia dla zro¬ zumienia wynalazku, w dalszym ciagu opisu mówi sie tylko o pojedynczym urzadzeniu centralnego sterowania.Do laczy drugiego rodzaju sa przylaczone takze czlony transmisji danych Dl, D2 i tak dalej. Two¬ rza one kazdorazowo wraz z drugim, indywidualnie przyporzadkowanym czlonem transmisji danych, na przyklad Dl' i laczem sredniczacym, linie przesy¬ lania danych umozliwiajaca wymiane informacji pomiedzy pojedynczym oddalonym polem robo¬ czym, na przyklad AFF i urzadzeniem sterowania centralnego ZS1 i 2S2. Czlon transmisji danych D2 nalezy do jednego z dwóch torów przesylania da¬ nych i do jednego z dalszych nie zaznaczonych od¬ dalonych pól roboczych. Jest tez mozliwe stosowa¬ nie wspólnej linii przesylania danych dla szeregu pól roboczych znajdujacych sie w tej samej odda¬ lonej mniejscowosoi.Pole robocze w kazdym przypadku uklada sie z wielu róznego rodzaju urzadzen lokalnych, na przyklad skladajace sie z pojedynczych laczników krzyzowych sekcje KG1 do KG4, KGF1, KGF2 laczeniowe polaczone miedzy soba w stopniach la¬ czenia A i B lacznicy, która jest trzystopniowym polem stykowym. Kazdej sekcji laczeniowej, na przyklad KG1, jest przyporzadkowane wlasne urza¬ dzenie sterujace, na przyklad ST1, które wprowa¬ dza rozkazy odbierane z urzadzenia sterujacego pól roboczych.Urzadzenia lokalne skladaja -sie na zespól sprze¬ gacza stopnia O laczenia lacznicy z jego urzadze¬ niem sterujacym STc. Mozliwe jest takze zesta¬ wienie tych sprzegaczy z wlasnym urzadzeniem ste¬ rujacym pola roboczego z wiekszej ilosci urzadzen lokalnych. Urzadzenia lokalne sa nastepnie przy¬ porzadkowane pojedynczo nastepnym zespolom la¬ czeniowym, na przyklad VS1, dla zestawienia po¬ laczenia wewnatrz utworzonej z pól roboczych AF1 do AFll lacznicy a nastepnie zespolom przekazni¬ kowym, na przyklad RS 1 i ES2 i laczom posred¬ niczacym (miejscowym albo miedzymiastowym) po¬ miedzy lacznicami polozonymi w równych miej¬ scach dla polaczen wychodzacych lub przychodza¬ cych, albo tez dla jednych i drugich lacznie.Do tych urzadzen lokalnych zaliczaja sie takze od¬ biorniki sygnalów wybiorczych, na przyklad WSI, które sluza do przejmowania informacji wybiorczej wysylanej przez abonenta, wysuniete sekcje lacze¬ niowe, na przyklad KGv i wysuniete 'sprzegacze jednostopniowe, na przyfclad fct. Kazdy z nich wy¬ posazony jest we wlasne sterowanie, na przyklad STv i STt. Te wysuniete sekcje laczeniowe i isprze- gacze spelniaja role odpowiednio do dzialania wy¬ stepujacych w konwencjonalnych lacznicach wiek¬ szych i mniejszych reduktorów laczy abonenckich.Poza tym lokalne urzadzenia moga byc rozmiesz¬ czone jako pojedyncze lufo polaczone razem w gru¬ py, nie pokazane na rysunku, indywidualne dla kazdego abonenta uklady przelaczy abonenckich.Wszystkie te urzadzenia lokalne pola roboczego, 40 45 5083 7 na przyklad AF1, sa polaczone siecia laczy pierw¬ szego rodzaju, ina przyklad Uli z odpowiednim urzadzeniem sterujacym pola roboczego, na przy¬ klad ASI. Kazde urzadzenie lokalne zawiera urza¬ dzenie przylaczajace, które moze byc sterowane przez urzadzenie sterujace pola roboczego.Jezeli w urzadzeniu lokalnym zaistnieje potrzeba przylaczenia, urzadzenie przylaczajace podaje do urzadzenia sterowania pola roboczego impuls przy¬ laczenia, który po zidentyfikowaniu w tym urza¬ dzeniu powoduje przekazanie rozkazu przylaczenia do odpowiedzialnego urzadzenia lokalnego.Zespoly laczeniowe zlozone ze stopni laczenio¬ wych A, B i 0 wiekszej liczby pól roboczych AF1 do AF11 zgrupowanych w jednej miejscowosci two¬ rza jedno wspólne pole stykowe, które jedynie z powodów me pozostajacych w zwiazku przyczy¬ nowym z grupowaniem pól stykowych (jak na przyklad niezawodnosc, mozliwosc rozbudowy i za¬ gadnienie obciazen ruchowych) dzielone jest na za¬ kresy dzialania szeregu urzadzen sterujacych pól roboczych. To pole stykowe jest skonstruowane ze sprzegaczy polaczonych w kilka, zwykle w trzy stopnie powiazane ze soba laczami posredniczacy¬ mi. Do wejsc pierwszych stopni laczeniowych (fig. 1:A) sa przylaczone tego samego rodzaju lacza abonenckie, posredniczace, oraz wszystkie wejscia i wyjscia niezbednych dla zestawienia po¬ laczenia i ich kontrola czlonów laczeniowych. Wyj¬ scia sprzegaczy pierwszego az do przedostatniego stopnia, jakie sa przylaczone pojedynczo do wejsc sprzegaczy uszeregowanych kazdorazowo wedlug kolejnych stopni, sa ze soba polaczone parami w lych uszeregowanych stopniach laczeniowych.Charakterystyczna cecha uksztaltowania tego ro¬ dzaju pola stykowego jest to, ze z wejscia z pola stykowego sa osiagalne wyjscia kazdego sprzegacza poprzez co najwyzej jedna pojedyncza droge pola¬ czeniowa. Przez to, przy wyszukiwaniu dróg pola¬ czeniowych od wejsc pola stykowego, juz przez wybór jednego z tych wyjsc jest jednoznacznie okreslona droga polaczeniowa poprzez pola stykowe dla zadanego polaczenia. Pole stykowe, patrzac od strony wejsc w kierunku wyjsc jego sprzegaczy, jest uksztaltowane wachlarzowato. Prócz tego dwa wejscia pól stykowych moga byc polaczone ze soba alternatywnie róznymi drogami, przy czym dzieki kazdorazowym polaczeniom laczy posredniczacych, poczawszy od obu wejsc pola stykowego poprzez polaczone na stale wyjscia sprzegaczy, dostepne sa w coraz wiekszej liczbie wspólne wyjscia sprzega¬ czy, lub po dwa ostatnie stopnie laczenia, nalezace do róznych pól roboczych.Pola robocze, na przyklad AF1, maja wiec po trzy stopnie laczenia, których sprzegacze sa w ten sposób polaczone laczami posredniczacymi, ze kaz¬ demu wyjsciu sprzegacza od pierwszego do przed¬ ostatniego stopnia laczenia A i B jest pojedynczo trwale przyporzadkowane wejscie sprzegacza od drugiego do ostatniego stopnia laczenia B i C. We wszystkich polach roboczych AF1 do AF11 i AFF, wyjscia sprzegaczy stopnia laczenia C sa przynaj¬ mniej czzsciowo niepolaczone. W polach roboczych AFJ do AF11 czesc tych wyjsc jest polaczone po- 792 s ( jedynczymi parami z laczami posredniczacymi ZLC prowadzacymi do tego pola roboczego.Oba równolegle dzialajace urzadzenia sterowa¬ nia centralnego ZS1 i ZS2 maja przyporzadkowac ne po jednym rejestrze rozkazów FS1 i FS2. Urza¬ dzenie centralnego sterowania dowiaduje sie z ta¬ kiego rejestru rozkazów, wedlug jakiego programu ma byc przetwarzana informacja przekazana juz w urzadzeniu sterowania pola roboczego i odebra- na w urzadzeniu sterowania centralnego. Obu urza¬ dzeniom sterowania centralnego przyporzadkowany jest prócz tego wspólny akumulator informacji ZJS, którego laczna pojemnosc wykorzystywana jest przez obydwa urzadzenia sterowania central- nego, stosownie do kazdorazowego zapotrzebowania.Sieci laczy drugiego rodzaju U2 przyporzadko¬ wany jest zespól FS do wprowadzania i wyprowa¬ dzania informacji, poprzez który sa osiagalne bez¬ posrednio urzadzenia sterowania centralnego ZS1 i ZS2. Przy pomocy zespolu FS mozliwe jest zba¬ danie funkcjonowania urzadzenia centralnego i zmiana zawartosci pamieci rejestru rozkazów PSI i PS2 (wprowadzac albo gromadzic).Ponadto sieci laczy drugiego rodzaju przyporzad- M kowane jest urzadzenie sterowania pola roboczego ASE, które przy zaklóceniu pracy jednego z urza¬ dzen sterujacych pól roboczych ASI do AS11, przejsciowo moze byc przylaczone w ich miejsce.Urzadzenia sterowania pól roboczych sa wiec mie- dzy soba jednoczesnie i wzajemnie wymienialne.Na fig. 2 przedstawiono schemat szczególowy po¬ kazanego na fig. 1 urzadzenia sterujacego pola ro¬ boczego ASI. Urzadzenie to jest polaczone laczem pierwszgo rodzaju, na przyklad Uli z urzadzeniami lokalnymi, na przyklad z urzadzeniem sterujacym ST1 sekcji laczeniowej KG1, oraz laczem drugiego rodzaju U2 z pokazanym na fig. 1 urzadzeniem ste¬ rowania centralnego.Pokazane na fig. 2 urzadzenie sterowania po¬ la roboczego moze byc wlaczone przez urzadzenie lokalne, na przyklad przez urzadzenia sterowania ST1 sekcji laczeniowych. Przy pomocy identyfika¬ tora Jd urzadzenie sterujace pola roboczego jest w stanie pod wplywem kilku jednoczesnie nastepu- 45 jacych impulsów przylaczeniowych, które sa wla¬ czane poprzez styki 'przylaczajace, na przyklad .an, przekazac odpowiedni rozkaz przylaczenia na odpo¬ wiadajacym temu impulsowi przylaczeniowemu przekaznik przylaczajacy, na przyklad Mo. 50 Obwody przylaczajace sa doprowadzone pojedyn¬ czo do kazdego urzadzenia lokalnego do urzadze¬ nia sterowania pola roboczego. Styki przylaczajace, na przyklad an, urzadzen lokalnych, na przyklad ST1, moga byc wykonane w postaci matryc wspól- 55 rzednych. W ten sposób mozna zredukowac znacz¬ nie liczbe obwodów przylaczajacych, w korzystnym przypadku do dwukrotnego pierwiastka kwadra¬ towego z liczby indywidualnych zespolów obslugi¬ wanych przez urzadzenia sterujace pola roboczego. 99 Przekazniki przylaczajace, na przyklad Mo urza¬ dzen lokalnych sa ulozone wedlug matrycy stero¬ wania obejmujacej wszystkie urzadzenia lokalne.Pirzy pomocy styków mo odpowiednich przekaz¬ ników przylaczajacych Mo zostaja skutecznie po- 65 laczone zarówno zespoly nadawcze s, jak tez ze-9 88 702 spoly odbiorcze E urzadzen sterowania ST1 pól stykowych. W tym miejscu zwraca sie szczególna uwage na to, ze zespoly nadawcze s i zespoly od¬ biorcze E urzadzenia ST1 sterowania pól styko¬ wych sa wielokrotne oraz informacje z urzadzenia sterujacego pola roboczego i do tego urzadzenia przesylane sa poprzez lacza pierwszego rodzaju Uli przy pomocy kodu równoleglego. A wiec la¬ cza (polaczone z zespolami nadawczymi s i zespo¬ lami odbiorczymi E sa wielokanalowe. Wszystkie kazdorazowo przekazywane informacje sa równo¬ czesnie przykladane do przewodów wielokanalowe¬ go lacza Uli. Poniewaz lacza pierwszego rodzaju, na przyklad Uli, nie sa stosowane dla znacznych odleglosci i moga zostac wprowadzone wzglednie tanie zespoly nadawcze i odbiorcze ze wzgledu na wykorzystanie przesylu kodem równoleglym, przy którym zespoly te w pelni czynia zadosc wymaga¬ niom odnosnie predkosci przesylu informacji, sto¬ sunkowo znaczna Mczba nie tylko obwodów laczy pierwszego rodzaju, ale takze zespolów nadawczych i odbiorczych dla przylaczenia i przekazywania in¬ formacji nie powoduje zbyt wielkich nakladów na urzadzenia laczeniowe. W danym wypadku zespoly nadawcze i odbiorcze sa przekaznikami elektroma¬ gnetycznymi wzglednie ich stykami. Jest tez moz¬ liwe zastosowanie do tego celu innych urzadzen laczeniowych tego samego rodzaju.Rrzed opisem zasady dzialania urzadzenia stero¬ wania -pola roboczego powinny byc najpierw okres¬ lone definicje niektórych pojec. Informacje prze¬ kazywane sa zarówno od urzadzen lokalnych do urzadzenia sterowania centralnego, jak tez w kie¬ runku odwrotnym. W kazdym przypadku urzadze¬ nie sterowania centralnego sluzy tutaj jako czlon posredniczacy. Przekazywanie informacji od urza¬ dzenia lokalnego do urzadzenia sterowania cen¬ tralnego bedzie w dalszym ciagu opisu oznaczane jako „odczyt". Przekazywanie informacji w kierun¬ ku odwrotnym to znaczy od urzadzenia sterowa¬ nia centralnego do urzadzenia lokalnego bedzie oznaczone jako „zapis". Odpowiednio do tego, w urzadzeniu sterowania pola roboczego tworzy sie kryteria „odczyt" i „zapis". Kryterium „odczyt" od¬ powiada stanowi urzadzenia pola roboczego, kiedy nastapi wezwanie ze strony czlonu lokalnego, na -przyklad poprzez styki przylaczeniowe an od urza¬ dzenia sterowania ST1 sekcji laczeniowej i jesli sa zakonczone wszystkie przebiegi laczeniowe po¬ przednich przebiegów funkcjonalnych. W przeciw¬ nym przypadku, gdy nie ma miejsca wezwanie od strony urzadzenia lokalnego, stanowi urzadzenia po¬ la roboczego odpowiada kryterium „zapis", które wyraza gotowosc urzadzenia sterowania pola robo¬ czego do przyjecia informacji, iktóre w danym przypadku istnieja w urzadzeniu sterowania cen¬ tralnego i sa przekazywane do tego urzadzenia ste¬ rowania pola roboczego. - Poza tym moze wystapic przypadek, ze ani nie nastapilo wezwanie ze strony urzadzenia lokalne¬ go, ani urzadzenie sterowania pola roboczego nie jest gotowe do przyjecia informacji. Stan taki moze zaistniec wtedy, kiedy urzadzenie sterowania pola roboczego nie ukonczylo przetwarzania informacji.W tym przypadku urzadzenie sterowania pola ro¬ boczego nie jest gotowe do zadnej wymiany in¬ formacji z urzadzeniem sterowania centralnego.W urzadzeniu sterowania pola roboczego tworzy 9ie kryterium „blokada".Tak jak przedstawiono na fig. 1, i jak to juz bylo opisane, przewiduje sie dwa urzadzenia sterowania centralnego. Stosownie do tego przewiduje sie la¬ cze drugiego rodzaju równiez 'podwójne. Ponadto w urzadzeniach sterowania pól roboczych przewi¬ duje sie równiez w czesci podwójne urzadzenia i obwody pradowe, sluzace do przesylu informacji.Dla jasnosci nie zaznaczono tego na fig. 2. Poza tym przewidziane sa w róznych miejscach uklady porównawcze równiez nie pokazane na rysunku.Dzieki temu mozliwe jest nadzorowanie prawidlo¬ wosci przesylania i przetwarzania informacji.Ponadto przy wystapieniu zaklócenia w jakim¬ kolwiek miejscu w centralnych drogach przesylu informacji, praca lacznie moze byc mimo to wy¬ konywana. Poniewaz te zalety dublowania zespo¬ lów centralnych sa znane, stosowanie tej zasady zostalo wspomniane w opisie przykladu wykonania tylko w kilku miejscach.Od urzadzenia sterowania centralnego ZS1 prze¬ biega do wszystkich urzadzen sterujacych pól ro¬ boczych wspólne lacze U2. Wszystkie urzadzenia sterujace pól roboczych kolejno i cyklicznie podaja informacje czy kazdorazowo znajduje sie w stanie „odczyt", „zapis" czy tez „blokadia". Do tego kazde urzadzenie sterowania pola roboczego ma urzadze¬ nie przylaczajace GA. To urzadzenie przylaczaja¬ ce GA przyporzadkowane jest odbiornikowi adre¬ sów AjE. Aby wiec, przy cyklicznym sprawdzaniu stanu urzadzen sterowania pól roboczych przez urzadzenie sterowania centralnego, przylaczalo sie tylko jedno urzadzenie sterowania pola roboczego, kazde przylaczenie (powodowane jest przez wysy¬ lanie z urzadzenia sterowania centralnego odpo¬ wiedniego adresu (adres ten nie moze byc utozsa¬ miony z opisanymi dalej adresami urzadzen lokal¬ nych) kazdego urzadzenia sterowania pola robo¬ czego. Ten przesyl adresów z urzadzenia sterowa¬ nia centralnego do urzadzenia sterowania pola ro¬ boczego w celu tymczasowego przylaczenia tego ostatniego do lacza U2 drugiego rodzaju moze na¬ stepowac w róznoraki sposób. Mozliwe jest przy¬ porzadkowanie do lacza U2 linii adresowej. Urza¬ dzenie sterowania centralnego wysyla przez wyma¬ gany przeciag czasu przylaczenia adres odpowied¬ niego urzadzenia sterowania pola roboczego. Po¬ czatek i koniec przylaczenia sa stwierdzane w pro¬ sty sposób przez zapoczatkowanie i zakonczenie przesylania adresu przez te linie adresowa.Z drugiej strony mozliwe jest takze przysylanie adresu odpowiedniego urzadzenia sterowania pola roboczego, które ma byc przylaczone do lacza dru¬ giego rodzaju lub odlaczone od niego poprzez samo lacze. Odbiornik adresów kazdego urzadzenia ste¬ rowania pola roboczego musi pozostawac stale w polaczeniu z laczem U2 drugiego rodzaju. Przy¬ laczenie i odlaczenie urzadzenia sterowania pola roboczego przez jego urzadzenie przylaczajace GA jest ze strony urzadzenia sterowania centralnego w kazdym przypadku powodowane w taki sposób, ze adres odpowiedniego urzadzenia sterowania po- 21 40 45 50 55 6011 83 7W 12 Ja roboczego wysyliny jest z dodatkowym kryte¬ rium „laczenie" albo „odlaczenie" laczami U2 dru¬ giego rodzaju od urzadzenia sterowania centralnego do wszystkich urzadzen sterowania pól roboczych.Przy tym zapewnione jest, zeby adresy z kazdo¬ razowym kryterium dodatkowym nie byly zamie- nialne z pozostalymi informacjami przesylanymi laczami U2. Tylko urzadzenie przylaczajace odpo¬ wiedniego urzadzenia sterowania pola roboczego reaguje na nie w pozadany sposób.Jezeli spowodowane zostanie przylaczenie (wzglednie odlaczenie) do urzadzenia centralnego sterowania jakiegos urzadzenia isterowania pola roboczego poprzez lacze drugiego rodzaju U2, to reaguje tylko odbiornik adresów odpowiedniego urzadzenia sterowania pola roboczego i wystepuje (wzglednie wylacza) bramki koincydencyjne G16, G17, G18 i G19 urzadzenia przylaczajacego GA.Kryteria „odczyt", „zapis" i „'blokada" sa wy¬ twarzane w zespole AB sterowania programowego urzadzenia sterowania pola roboczego, kryterium „odczyt" jest przekazywane przez wyjscie L ze¬ spolem AB sterowania programowego, a kryterium „zapis" przez wyjscie S tego sterowania. Kryte¬ rium „blokada" polega na jednoczesnym przeka¬ zaniu obu kryteriów „odczyt" i „zapis". Jest takze mozliwe, by kryterium „blokada" znamionowalo brak obu kryteriów „odczyt" i „zapis", albo prze¬ widziany byl dla tego stanu trzeci obwód sygna¬ lowy.Te kryteria „odczyt", „zapis" i „blokada" sa po¬ dawane do urzadzenia sterowania centralnego.Zawsze kiedy urzadzenie sterowania centralnego poprzez urzadzenie przylaczajace GA powoduje przylaczenie urzadzenia sterowania pola roboczego do lacza U2 drugiego rodzaju, odbiera ono jedno z tych trzech kryteriów. Dla przesylania tych kry¬ teriów lacze U2 drugiego rodzaju moze byc wypo¬ sazone w oddzielne lacze. Jest jednak takze mozli¬ we podawanie tych kryteriów do urzadzenia stero¬ wania centralnego przez lacza U2 drugiego rodzaju.Na fig. 2 jest zaznaczony jeden z dwóch konco¬ wych podzespolów D toru przesylania danych. Jak wynika z fig. 1 mozliwe jest zdalne sterowanie urzadzenia sterowania pola roboczego AFF przez urzadzenie sterowania centralnego. W tym przy¬ padku jest celowe wlaczenie do galezi lacza U2 drugiego rodzaju, prowadzacej do sterowanego zdalnie urzadzenia sterowania pola roboczego, toru danych, którego koncowe podzespoly sa oznaczone na fig. 1 jako Dl i Dl\ Sam sposób dzialania la¬ czy przesylania danych nie jest przedmiotem wy¬ nalazku i nie bedzie dlatego dalej szczególowo omówiony.Jesli w urzadzeniu sterowania pola roboczego wystapi kryterium „zapis", to do urzadzenia ste¬ rowania centralnego przesylane jest odpowiednie kryterium skoro tylko urzadzenie sterowania cen¬ tralnego 'spowoduje w opisany juz sposób przyla¬ czenie urzadzenia sterowania pola roboczego po¬ przez jego urzadzenie przylaczajace GA. Jesli urza¬ dzenie sterowania centralnego w iswoiim akumula¬ torze informacji ma zgromadzona informacje, któ¬ ra ma byc przeslana do .odpowiedniego urzadze¬ nia sterowania pola roboczego, to podejmuje ono nastepnie jej przesyl do odpowiedniego urzadzenia sterowania pola roboczego w sposób opisany dalej szczególowo. Jezeli jednak nie wystepuje zadna tego rodzaju informacja, to urzadzenie sterowania pola roboczego znów odlaczone zostaje od lacza U2 drugiego rodzaju przez urzadzenie przylaczajace GA.Jesli natomiast w urzadzeniu sterowania pola roboczego wystapi kryterium „blokada", kiedy urzadzenie sterowania centralnego spowoduje przy¬ laczenie tego urzadzenia sterowania pola robocze- go, to niezaleznie od tego, czy do urzadzenia ste¬ rowania pola roboczego sa przeslane informacje z urzadzenia * sterowania centralnego czy tez nie, urzadzenie sterowania centralnego powoduje pod¬ laczenie w opisany sposób odpowiedniego urzadze¬ nia sterowania pola roboczego.Jesli natomiast w urzadzeniu sterowania pola ro¬ boczego wystapi kryterium „odczyt", to jest ono przesylane przy przylaczeniu urzadzenia sterowa¬ nia pola roboczego do urzadzenia sterowania cen¬ tralnego zarówno przez bramke G15 jak i G17.Wtedy urzadzenie sterowania centralnego zwraca kryterium do urzadzenia sterowania pola robo¬ czego, które rozpoczyna wysylanie odpowiednich informacji z urzadzenia sterowania pola roboczego poprzez lacze U2 do urzadzenia sterowania Cen¬ tralnego. Informacje sa przesylane w kilku odcin¬ kach. Kazda informacja czastkowa jest oddzielnie wprowadzana i potwierdzana przez osobne kry¬ teria. To, i polegajacy na dzieleniu na odcinki przesyl informacji zostanie nastepnie blizej wy¬ jasniony.Kazda informacja jest dzielona na kilka infor¬ macji czesciowych. Wszystkie informacje sa zako¬ dowane w systemie binarnym, to znaczy nie tylko informacje z jednej strony przesylane laczem Uli i z drugiej strony laczem U2, ale takze informacje zapamietywane i przetwarzane w urzadzeniu ste¬ rowania pola roboczego. Konwersja w urzadzeniu sterowania pola roboczego jest dokonywana w ce¬ lu dopasowania przesylu informacji laczami pierw¬ szego rodzaju, na przyklad Uli, kodem równole¬ glym, do przesylu informacji laczami drugiego ro¬ dzaju U2, kodem szeregowym.Informacje sa przesylane laczami pierwszego ro¬ dzaju przy pomocy przekazników elektromagne¬ tycznych i laczami drugiego rodzaju przy pomocy elektronicznych podzespolów laczeniowych, na przy¬ klad tranzystorów. Wielka szybkosc dzialania tych ostatnich pozwala nie tylko na zmniejszenie czasu przesylu centralnymi laczami U2 drugiego rodza¬ ju, ale takze umozliwia przesyl informacji kodem szeregowym, dzieki czemu potrzebna jest niewielka liczba kanalów przesylowych. Natomiast w laczach pierwszego rodzaju informacje sa przesylane linia¬ mi wielozylowymi. Poniewaz rozciagaja sie one na stosunkowo krótkie odleglosci i w zwiazku z tym nie powstaja wysokie koszty ze wzgledu na duza liczbe zyl mozna osiagnac odpowiednie czasy prze¬ sylu w wyniku przesylu informacji za pomoca ko¬ du równoleglego przy zastosowaniu przekazników elektromagnetycznych lub irównowaznyeh podzespo¬ lów laczeniowych. Przy uzyciu toru przesylania danych, lacza drugiego rodzaju rozciagaja sie na t% 40 45 50 55 6018 stosunkowo duze odleglosci, na przyklad w obre¬ bie duzego miasta lub obszaru cantralL wezlowej.Jednak ze wzgledu na zastosowanie elektronicz¬ nych organów wysylajacych i przyjmujacych, któ¬ rych czas laczenia jest mniejszy niz przy przekaz¬ nikach elektromagnetycznych 104 do IG5 razy, mozna w nich przesylac informacje kodem szeregowym, co pozwala w korzystniejszy sposób znacznie ogra- 'niczyc naklady na lacze U2 drugiego rodzaju, cho¬ ciaz ten sposób przesylu informacji jest powolniej¬ szy, anizeli sposób przesylu kodem równoleglym.Z powyzszego opisu wynika juz, ze informacje dzielone sa na szereg informacji czesciowych, któ¬ rych przesyl laczami U2 drugiego rodzaju podej¬ mowany jest wycinkami, przy pomocy sterowanych kryteriów. Przesyl informacji laczami pierwszego rodzaju, na przyklad Uli jest prowadzony przy uzyciu kodu równoleglego. Wszystkie informacje czesciowe sa jednoczesnie przesylane do urzadze¬ nia sterowania pola roboczego laczami wielozylo¬ wymi Uli. W akumulatorze informacji JS wydzie¬ lona jest dla kazdej z czterech informacji przej¬ sciowych czesc akumulatora JS1, JS2, JS3, 1S4. Tak samo w akumulatorze rozkazów BS przewiduje sie dla kazdej z czterech informacji czesciowych, czesc tego akumulatora BS1, BS2, BS3, BH4. Rózniace sie oznaczenia akumulatora informacji JS i aku¬ mulatora rozkazów BS oznacza takze to, ze w sto¬ sunku do urzadzenia sterowania centralnego chodzi w- pierwszym przypadku o informacje „odczytywa¬ ne" a w drugim o rozkazy „zapisywane". Pojecia te beda uzywane w dalszym ciagu opisu.Kazda informacja skladajaca sie z szeregu in¬ formacji czesciowych i kazdy rozkaz skladajacy sie z szeregu rozkazów czesciowych dla przesylu la¬ czem U2 drugiego rodzaju sa uzupelniane przez po¬ danie dlugosci i adresu (dotyczy to adresów urza¬ dzen lokalnych, które nie moga byc utozsamiane z adresami urzadzen sterowania pól roboczych).Na poczatku przesylania informacji lub rozka¬ zów jako pierwsze przesylane sa dane o dlugosci.Wyrazaja one jaki ilosciowy rozmiar ma przesyla¬ na nastepnie informacja lub rozkaz. Jezeli laczna zawartosc takiej informacji lub rozkazu zamiast w czterech informacjach lub rozkazach czescio¬ wych moze byc wyrazona w mniejszej ich liczbie, to przesyl informocji lub rozkazów ogranicza sie do mniejszej liczby informacji czesciowych lub roz¬ kazów. Przez uprzednie podanie dlugosci kazdora- rozowo odbiornik, a mianowicie urzadzenie stero¬ wania pola roboczego lub urzadzenia sterowania centralnego, dowiaduje sie kiedy przygotowany jest jakis przesyl informacji lub rozkazów.Prócz tego z kazdego rodzaju przesylu wynika¬ ja dane adresowe. Podaje sie wiec zawsze, z któ¬ rego urzadzenia lokalnego przychodzi informacja, lub dla którego urzadzenia lokalnego przeznaczony jest rozkaz.Bylo juz podane, ze kazda informacja dzieli sie na szereg informacji czesciowych. Najwiekszy za¬ kres informacji jest okreslony przez cztery infor¬ macje czesciowe. Wynikajace bezposredni z in¬ formacji czesciowych, przy przesylaniu ich laczem "K2 drugiego rodzaju, dane adresowe moga dodat- S792 14 kowo zajac okres odpowiadajacy zakresowi jednej lub dwóch informacji czesciowych. Dane dlugosci, poprzedzajace dane adresowe, zajmuja w przedsta¬ wionym przykladzie wykonawczym maksymalnie zakres taki jak jedna informacja czesciowa.Dane dlugosci, dane adresowe i maksymalnie cztery informacje lub rozkazy czesciowe sa aku- mulowane w równych grupach binarnych elemen¬ tów kodu w urzadzeniach sterowania pola robocze- go i przetwarzane oraz przesylane z tego urzadze¬ nia lub do tego urzadzenia. Przetwarzanie to moze sie ograniczac do zmiany kodu z równoleglego na szeregowy i odwrotnie i moze tworzyc jeden wspól¬ ny proces wraz z akumulowaniem. Wymieniona gru- pa binarnych elementów kodu jest w dalszym ciagu okreslona nazwa „bit". Pierwszy bit, zawierajacy dane dlugosci, drugi i trzeci — dane adresowe, oraz w podanym wyzej przykladzie wykonawczym mak¬ symalnie cztery — dalsze bity zawierajace infor- macje wzglednie rozkaz, tworza kazdorazowo wspólnie jedno „slowo". Przesyl slowa laczem U2 drugiego rodzaju jest sterowany przy pomocy kry¬ teriów pomocniczych. Te pomocnicze kryteria sa to „odczyt" L, „zapis", S, „blokada" L + S — jak to juz bylo opisane poprzednio oraz „potwierdze¬ nie" C.Zostal juz omówiony sposób w jaki informacja odczytywana dla urzadzenia sterowania centralnego jest przesylana od zespolu lokalnego, na przyklad *0 od urzadzenia ST1 sterowania pola stykowego do urzadzenia sterowania pola robaczego na fig. 2.Ten przesyl wyprzedza wezwanie poprzez styk przyzewowy an. Wezwanie to identyfikowane jest przy pomccy identyfikatora Jd. Wynikiem tego ** jest adres podzespolu lokalnego ST1. Adres ten jest zarówno utrzymywany przez identyfikator Jd w pogotowiu do przekazania przetwornikowi kodu CU1 jak tez wykorzystany do tego, aby wzbudzic przekaznik przylaczajacy Mo przyporzadkowany 40 podzespolowi lokalnemu ST1 poprzez matryce ste¬ rownicza w postaci wspólrzednych. Przy pomocy styku m/o tego przekaznika wlaczane sa zarówno zespoly nadawcze s jak tez zespoly odbiorcze E lokalnego podzespolu ST1. Przez wielka liczbe ob¬ li wodów pradowych laczy Uli pierwszego rodzaju sa podawane równoczesnie do akumulatora infor¬ macji JS urzadzenia sterowania pola roboczego wszystkie wystepujace w urzadzeniach lokalnych informacje, przy uzyciu kodu równoleglego. Infor- 50 macje te zostaja przyjete przez czesci JS1 do JS4 akumulatora informacji, na skutek czego, przez zwolnienie odpowiedniego przekaznika Mo, zostaje odlaczone ponownie sterowanie sekcji laczeniowej STl. 55 Informacja, odpowiednio do gromadzenia w cze¬ sciach JS1 do JS4 akumulatora informacji, jest dzielona na kilka bitów. Z akumulatorem infor¬ macji jest poza tym zwiazana informacja okresla¬ jaca ich ilosc — dane dlugosci przylozono do jed- 60 nego z dwóch wejsc bramki G4. Pojedyncze, zgra- madzone w akumulatorze informacji bity, sa po¬ dawane kazdy na jedno z wejsc bramek G5, G6r G7 i G8. Bramki G4 do G8 wyrazaja tutaj symbo¬ licznie, ze kazdorazowo wymieniona, doprowadzo- W na do ich wejsc informacja moze byc dopiero15 SS7fS 1« wtedy przekazana, kiedy do wejscia bramki, za kazdym razem drugiego, zostanie doprowadzony odpowiedni sygnal wysylki. Te sygnaly sa kolejno przy pomocy szczotki przelacznicy V przylaczone do róznych bramek od Gl do G12 tak, ze kolejno nastepuje przesylanie pojedynczych bitów, a mia¬ nowicie najpierw dane o dlugosci, nastepnie adresy (danych urzadzen lokalnych) i informacje wzgled¬ nie adresy.Przelacznica V jest sterowana przez zespól AB sterowania programowego. Od tego zespolu stero¬ wania programowego jest w stanie spoczynku po¬ przez bramki G15 i G17, 'podawane do urzadzenia sterowania centralnego kryterium ,^zapis" S. Jak juz wiadomo, oznaczo to dla 'urzadzania sterowa¬ nia centralnego, ze urzadzenie sterowania pola ro¬ boczego jest gotowe do odbioru rozkazów z urza¬ dzenia sterowania centralnego. Jezeli natomiast oprócz informacji w urzadzeniu sterowania pola roboczego znajduje sie adres urzadzenia lokalnego i dane dlugosci, to znaczy adres w identyfikatorze Jd a informacja wraz z dana dlugosci w akumu¬ latorze JS informacji, sa spelnione wszystkie wa¬ runki do przesylania informacji do urzadzenia ste¬ rowania centralnego. Przez zapamietanie adresu, danej dlugosci i informacji dostarczone sa wszyst¬ kie dane do sterowania zespolem AB sterowania programowego.Na podstawie tych danych zespól AB sterowa¬ nia programowego rozpoznaje, ze informacja moze byc przesylana z urzadzenia sterowania pola ro¬ boczego do urzadzenia sterowania centralnego. Od tego momentu przejmuje inicjatywe zespól AB ste¬ rowania programowego. Zglasza on do zespolu ste¬ rowania centralnego gotowosc przesylania infor¬ macji z urzadzenia sterowania pola roboczego do urzadzenia sterowania centralnego w ten sposób, ze przez bramki G15 i G17 wysyla do urzadzenia sterowania centralnego kryterium „odczyt". Powo¬ duje to w cyklu przylaczeniowym urzadzenia przy¬ laczajacego GA odpowiedniego urzadzenia stero¬ wania pola roboczego, przylaczonego do lacza U2 drugiego rodzaju, ze urzadzenie sterowania cen¬ tralnego odbioru najpierw kryterium „odczyt" L.Oznacza to dla urzadzenia sterowania centralne¬ go, ze powinno ono przejac informacje od dopiero co przylaczonego urzadzenia sterowania pola ro¬ boczego. Skoro tylko urzadzenie sterowania cen¬ tralnego przez przylaczenie do wolnego miejsca pamieci ZS jest gotowe do odbioru, to przejmuje ono dane dlugosci podane juz z urzadzenia stero¬ wania pola roboczego do lacza U2 drugiego rodza¬ ju. Bramka G4 urzadzenia sterowania pola robo¬ czego w celu przekazania dalej danych dlugosci, zostaje wprowadzona w stan przepuszczania, skoro tylko zespól AB sterowania programowego ustali, ze w urzadzeniu sterowania pola roboczego sa zgromadzone i gotowe do przekazania dane dlu¬ gosci, adresy i informacje czesciowe. A wiec dane dlugosci wystepuja juz w laczu U2 drugiego ro¬ dzaju, kiedy urzadzenie sterowania centralnego spowoduje, przy pomocy urzadzenia przylaczajace¬ go GA, 'przylaczenia urzadzenia sterowania oola roboczego.Urzadzenie sterowania centralnego odbiera prze¬ sylane z urzadzenia sterowania pola roboczego la¬ czem U2 drugiego rodzaju dane dlugosci. Skoro tylko je przyjmie, poprzez lacze U2 drugiego ro- dzaju, wzglednie przez oddzielne lacze przesylu kryteriów, urzadzenie sterowania centralnego prze¬ syla do urzadzenia sterowania pola roboczego kry¬ terium „potwierdzenie" Q. Na podstawie tego ze¬ spól AB sterowania programowego wysyla, w opi¬ sany juz sposób, kryterium „blokada" do urzadze¬ nia sterowania centralnego.Nastepnie zespól AB sterowania programowego podaje do przelacznicy V impuls zalaczajacy. Po¬ woduje to przelaczenie jej szczotki o jeden sto¬ pien. Przez to bramka G4 zostaje zablokowana dla przekazania dalej danych dlugosci, a bramka Gl jest wysterowana przepuszczajaco dla przekazania adresu z identyfikatora Jd do przetwornika kodu CU1. Skoro tylko laczenie jest zakonczone, zespól AB sterowania programowego wylacza kryterium „blokada i wlacza kryterium „odczyt". Powoduje to, ze urzadzenie sterowania centralnego przyjmu¬ je podane przez bramki Gl, G13 i GIS na lacze U2 drugiego rodzaju, dane adresowe. Bezposrednio po wykonaniu tej czynnosci urzadzenie sterowania centralnego przesyla potwierdzenie laczem U2 dru¬ giego rodzaju, przez przepuszczajaca bramke G16, do zespolu AB sterowania programowego. Urza¬ dzenie sterowania centralnego odebralo adres.Adres ten moze byc przesylany w postaci jednego albo dwóch bitów.W ten sposób z urzadzenia sterowania pola ro¬ boczego pola do urzadzenia sterowania centralne¬ go po adresie beda przekazywane, w postaci na¬ stepnych bitów, informacje czesciowe. Poniewaz da¬ ne dlugosci zostaly poprzednio zgromadzone w prze¬ lacznicy V, mozna ustalic wlasciwy koniec 'przesy¬ lu informacji w urzadzeniu sterowania pola robo¬ czego. Poniewaz dane dlugosci byly przesylane równiez do urzadzenia sterowania centralnego, to samo dotyczy urzadzenia sterowania centralnego.Po odbiorze ostatnich informacji czesciowych jed¬ nego slowa, urzadzenie sterowania centralnego zwraca po raz ostatni kryterium „potwierdzenie" do sterowania programowego urzadzenia sterowa¬ nia pola roboczego. Poniewaz przez przesyl na wstepie danych dlugosci ilosciowy rozmiar przesy¬ lanych informacji byl gromadzony nie tylko w urzadzeniu sterowania pola roboczego, ale takze w urzadzeniu sterowania centralnego, mozliwe jest w prosty sposób obserwowanie prawidlowego prze¬ biegu przekazywania informacji.Jesli po przeslaniu informacji czesciowej nie na¬ stapi przeslanie sygnalu potwierdzajacego z urza¬ dzenia sterowania centralnego do urzadzenia ste¬ rowania pola roboczego to, w sposób nie poka¬ zany, to ostatnie oglasza po uplywie okreslonego czasu alarm. Równiez w przypadku, gdy urzadze¬ nie sterowania centralnego otrzymalo w miejsce spodziewanego kryterium „odczyt", kryteria „za¬ pis" lub „blokada", mimo, ze urzadzenie sterowa¬ nia centralnego nie otrzymalo jeszcze wszystkich, okreslonych przez dane dlugosci, informacji cze¬ sciowych, zostanie ogloszony alarm. W pierwszym z tych dwóch przypadków byla zapotrzebowana za 40 45 50 55 6083 17 mala ilosc informacji z urzadzenia sterowania cen¬ tralnego, a w drugim przypadku byla do tego urza¬ dzenia podana za mala ilosc informacji.W podobny sposób jak informacje przekazywane sa rozkazy z urzadzenia sterowania centralnego do urzadzenia sterowania pola roboczego. Zostalo juz stwierdzone, ze urzadzenie sterowania pola ro¬ boczego, które jest gotowe do odbioru rozkazów, utrzymuje w stanie gotowosci przez bramke G15 kryterium „zapis" na bramce G17. Skoro tylko wiec urzadzenie sterowania centralnego powoduje opisa¬ nym juz sposobem poprzez urzadzenie przylacza¬ jace GA przylaczenie sie odpowiedniego urzadze¬ nia sterowania pola roboczego do lacza U2 drugie¬ go rodzaju, odbiera ono kryterium „zapis" S. Za¬ lozono, ze urzadzenie sterowania centralnego ma dla urzadzenia sterowania pola roboczego okreslo¬ ny rozkaz.Urzadzenie sterowania centralnego wysyla wiec przez bramke G16 sygnal potwierdzenia Q do ze¬ spolu AB sterowania programowego urzadzenia sterowania pola roboczego. Znak potwierdzenia odebrany przez bramke G16 przez zespól AB ste¬ rowania programowego jest przetwarzany przez ten zespól w celu utworzenia rozkazu, który jest przesylany do przelacznicy V. Ramie przelaczaja¬ ce v przelacznicy jest wtedy jeszcze w polozeniu spoczynkowym. Po rozkazie zostaje przeslany po¬ nownie bit danych o dlugosci, który jest kierowa¬ ny przez bramki G19 i G14 na prawe wejscie "bramki G3. Przewodzaca bramka G3 przesyla dane dlugosci do przelacznicy V. Dzieki temu zostaje w przelacznicy V zapamietana informacja, po ilu kolejnych przelaczeniach jej szczotki v powinno byc zakonczone przesylanie rozkazu.Skoro tylko zespól AB sterowania programowe¬ go odbierze kryterium „potwierdzenie" odlacza on kryterium „zapis,\ Urzadzenie sterowania pola ro¬ boczego najpierw przetwarza dane dlugosci, a na¬ stepnie podaje impuls zalaczajacy do przelacznicy V co (powoduje przelaczenie jej szczotki v o je¬ den stopien. Nastepnie zespól AB sterowania pro¬ gramowego wlacza ponownie kryterium „zapis".Kryterium to powoduje, ze zespól sterowania cen¬ tralnego zamiast danych dlugosci wysyla teraz la¬ czem U2 drugiego rodzaju do urzadzenia sterowa¬ nia pola roboczego adres tego urzadzenia lokal¬ nego dla którego jest przeznaczona dalsza infor¬ macja.Urzadzenie sterowania centralnego oddaje poza tym do zespolu AB sterowania programowego urzadzenia sterowania pola roboczego kryterium „potwierdzenie, przez co powoduje w sposób nie pokazany, przy pomocy przelacznicy V, ze bramka G2 zostaje wlaczona przepuszczajaco dla drugiego bitu, oczekiwanego z urzadzenia sterowania cen¬ tralnego poprzez bramki G19 i G14. Bit ten zawie¬ rajacy adres lub jego czesc, jest odbierany przez przetwornik kodu CU2 i przesylany przez bramke G2 do identyfikatora Jd. Jest on przy tym prze¬ twarzany przez przetwornik kodu CU2. Identyfika¬ tor Jd powoduje poprzez matryce sterownicza w postaci wspólrzednych wlaczanie przekaznika przelaczeniowego, na przyklad Mo, którego z in- 792 18 dywidualnych zespolów, na przyklad ST1, który jest okreslany adresem.W tatki sam sposób bity zawierajace przeznaczony do przeslania rozkaz beda teraz kolejno, przy po- mocy kryteriów „zapis" i „potwierdzenie", przyj¬ mowane przez bramki G9 do G12, odbierane i gro¬ madzone w czesciach BS1, BS2, BS3 i BS4 aku¬ mulatora rozkazów. Urzadzenie sterowania cen¬ tralnego powoduje nastepnie w znany juz, opisany sposób, ze przez urzadzenie przylaczajace GA od¬ powiednie urzadzenie sterowania pola roboczego jest ponownie odlaczone od lacza U2 drugiego ro¬ dzaju.Akumulator rozkazów BS przesyla zgromadzony rozkaz poprzez wielka liczbe obwodów pradowych laczy Uli do zespolów odbiorczych E zespolów lokalnych ST1 przy zastosowaniu przesylu kodem równoleglym. Przekaznik E stanowi jeden z wielu przewidzianych przekazników odbiorczych.Dla adresu urzadzenia lokalnego, który dotyczy informacji lub rozkazu, urzadzenie buforujace i przekodowujace stanowia przetwornik kodu CU1 lub CU2 w polaczeniu z identyfikatorem Jd. Dla dalszych bitów jednego slowa, zawierajacych in¬ formacje wzglednie rozkaz, jako urzadzenie bufo¬ rujace i konweter kodów sluza akumulator infor¬ macji JS wzglednie akumulator rozkazów BS.Konwersja ograniczac sie moze do przemiany kodu równoleglego na szeregowy lub odwrotnie, przy czym moze tworzyc jeden wspólny proces z akumulowaniem. Przetworniki kodu CU1 i CU2 zawieraja po stronie zwróconej do urzadzen przy¬ laczajacych GA elektroniczne zespoly nadawcze „_ i odbiorcze. To samo odnosi sie do akumulatora informacji JS i akumulatora rozkazów BS.Ponadto istnieje mozliwosc przesylania miedzy urzadzeniem sterowania centralnego i urzadzenia¬ mi sterowania pól roboczych i odwrotnie jeszcze 40 innych kryteriów poza kryterium „odczyt", „za¬ pis" i „potwierdzenie", przy pomocy których prze¬ syl bitów rozpoczyna sie, jest sterowrany i kon¬ czony.Przesyl informacji z urzadzenia sterowania pola 45 roboczego, na przyklad przesyl informacji okresla¬ jacy wybieranego abonenta, moze byc dokonywany rówTniez przy pomocy laczy U2 drugiego rodzaju i urzadzenia sterowania centralnego. Dana infor¬ macja jest wówczas przesylana z urzadzenia ste- 50 rowania pola roboczego do urzadzenia sterowania centralnego, w nim jest gromadzona i zaraz po¬ tem stad jako rozkaz przesylana dalej do drugiego urzadzenia sterowania pola roboczego.Urzadzenie sterowania centralnego — jak juz 55 wspomniano — przetwarza przeslane mu infor¬ macje przy pomocy zadajnika programowego. Te procesy nie maja istotnego znaczenia dla zrozu¬ mienia wynalazku i dlatego nie beda tutaj szcze¬ gólowo dalej omawiane. 60 Mozliwy jest jeszcze jeden wariant przykladu wykonania wynalazku, w którym przesyl informa¬ cji laczem U2 drugiego rodzaju moze byc doko¬ nywany w inny sposób. Ten drugi sposób przesylu informacji wykorzystuje kod szeregowy. Dane dlu- 65 gosci, adres i informacja wzglednie rozkaz sa prze-83 792 20 sylane w grupach skladajacych sie z elementów kodu 'binarnego. Dla danych dlugosci i adresu przewidziane jest ipo jednej takiej grupie. Infor¬ macja lub rozkaz sa natomiast dzielone na kilka grup binarnych. Zamiast przesylac elementy kodu binarnego jednej grupy laczem jeden po drugim, jest mozliwe we wspomnianym wariancie czynic to jednoczesnie. Przesyl elementów kodu binarnego jednej grupy odbywa sie wiec wtedy kodem rów¬ noleglym, przy czym rózne grupy sa przesylane ko¬ lejno po sobie. Przy przesyle grup laczem U2 mu¬ si byc mimo tej zmiany isposobu przesylu infor¬ macji, tak jak i poprzednio, mowa o sposobie prze¬ sylu kodem 'szeregowym. PL