Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.01.1974 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1976 83066 MKP B66b 5/18 Int. Cl.3 B66B 5/18 czytf.lnia| j Puluifl] togftWKM tara)-. 1 Twórcywynalazku: Witold Rybarczyk, Tadeusz Grzeczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Technologii Drewna, Poznan (Polska) Element hamujacy do wyhamowywania wózków szybowych Przedmiotem wynalazku jest drewniany element hamujacy do wyhamowywania wózków szybowych lub innych urzadzen o duzej energii kinetycznej, wykorzystywany w przypadku awarii, zwlaszcza w górnictwie.Znane elementy hamujace stanowia bryly o ksztalcie klina scietego, którego mniejsza prostokatna podstawa ma wymiary poprzeczne równe wymiarom prowadnika szybowego a wieksza podstawa, takze prostokatna oraz równolegla do mniejszej, ma wymiary poprzeczne wieksze od wymiarów prowadnika szybowego. Uksztaltowanie takiego elementu uzyskuje sie w ten sposób, ze jeden z jego wymiarów poprzecznych rosnie liniowo wraz z dlugoscia elementu hamujacego, a drugi z wymiarów poprzecznych moze badz takze rosnac badz przyjmowac wartosc stala na calej dlugosci elementu hamujacego.Niedogodnoscia znanych elementów hamujacych jest niebezpieczenstwo zwiazane z mozliwoscia niewyha- mowania wózka. Niebezpieczenstwo to wzrasta szczególnie przy wzroscie energii kinetycznej wózka lub tez przy zmaleniu zdolnosci hamujacych drewna spowodowanym np. wzrostem jego wilgotnosci. W miare hamowania gwaltownie wzrastaja sily rozrywajace szczeki, a w przypadku ich rozerwania nastepuje spadniecie wózka na dno szybu i zniszczenie obudowy calego szybu.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci znanych elementów hamujacych.Element hamujacy wedlug wynalazku stanowi drewniana bryla, której czesc górna ma ksztalt równole- gloscianu, najkorzystniej prostopadloscianu o wymiarach poprzecznych, lub jednym z wymiarów poprzecznych wiekszych od wymiarów poprzecznych prowadnika. Czesc dolna o ksztalcie najkorzystniej klina scietego jest czescia przejsciowa, o wymiarach dolnych równych wymiarom poprzecznym prowadnika i wymiarach górnych równych wymiarom poprzecznym górnej czesci elementu hamujacego.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia prawidlowe wyhamowywanie wózków szybowych i zabezpie¬ cza przed zniszczeniem obudowy szybu górniczego, które moze nastapic w przypadku awarii.W przypadku wzrostu energii kinetycznej wózka, lub zmalenia zdolnosci hamujacych drewna, np. na skutek wzrostu jego wilgotnosci, konstrukcja elementu umozliwia utrzymanie stalej wartosci sil rozrywajacych szczeki przez wydluzenie drogi hamowania. Ponadto dzieki zastosowaniu tego elementu mozna obnizyc wymagania wytrzymalosciowe dotyczace szczek.2 83 066 Element hamujacy wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jego przekrój pionowy w widoku z przodu, a fig. 2 -jego przekrój pionowy w widoku z boku.Element hamujacy uwidoczniony na fig. 1 ma czesc górna 1 o ksztalcie prostopadloscianu oraz czesc dolna 2, która stanowi przejscie od prowadnika 3 do czesci górnej 1 elementu. Czesc dolna 2 ma ksztalt scietego klina. Dzialanie elementu hamujacego jest nastepujace: wózek szybowy 5, zaopatrzony w szczeki 4 slizga sie po prowadniku szybowym 3. W przypadku awarii, szczeki 4 wózka 5 napotykaja element hamujacy z drewna; nastepuje wtedy zamiana energii kinetycznej wózka 5 na prace sciskania drewna i na cieplo, wynikle na skutek tarcia stalowych szczek 4 o element hamujacy, co powoduje wyhamowanie wózka 5. PL PL