Uprawniony z patentu: Gosudarstvenny Ordena Trudovogo Krasmogo Znameni Proektno-Izyskatelsky Institut Metro- giprotrans Moskwa, (Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich) Wentylator osiowy rewersyjny Przedmiotem wynalazku jest wentylator osiowy rewersyjny, stosowany zwlaszcza w metro, kopal¬ niach i innych podziemnych i naziemnych budo¬ wlach, do przemieszczania duzych objetosci po¬ wietrza kolejno w kierunku prostym i rewersyj¬ nym.Najbardziej rozpowszechnionym systemem wen¬ tylacji w metro jest system rewersyjny. System ten polega na tym, ze w cieplym okresie roku po¬ wietrze podawane jest do tuneli, przez stacyjne in¬ stalacje wentylacyjne i usuwane przez instalacje przetlaczajace, natomiast w chlodnym okresie roku na skutek aktywnego oziebiania gruntów otaczaja¬ cych tunele, system pracuje rewersyjnie i zewne¬ trzne chlodne powietrze podawane jest do tuneli przez przetlaczajace instalacje wentylacyjne a usu¬ wane przez stacyjne. Rrzy tym wydajnosc wenty¬ latorów w chlodnym okresie roku, to jest przy pracy rewersyjnej, powinna wynosic nie mniej niz 80% wydajnosci prostego ruchu, czyli wydajnosci, jaka maja w cieplym okresie roku.Instalacje wentylacyjne w kopalniach wegla i rudy, zgodnie z wymaganiami techniki bezpie¬ czenstwa, powinny przy pracy rewersyjnej miec wydajnosc nie mniejsza niz 60% nominalnej wy¬ dajnosci przy ruchu prostym.Znane sa osiowe wielostopniowe wentylatory re- wersyjne dla wymiany powietrza w takich budo¬ wlach, skladajace sie z korpusu z rozmieszczony¬ mi w nim kolami roboczymi, których ilosc ustala 10 15 20 25 30 liczba stopni, oraz odpowiedniej ilosci urzadzen do ukierunkowywania i prostowania strumienia po¬ wietrza. Obracanie kól roboczych zapewnia czesc ruchowa wentylatora, napedzana silnikiem elek¬ trycznym poprzez przekladnie pasowa. Rewersja kierunku strumienia powietrza w tych wentylato¬ rach jest z reguly dokonywana przez zmiane kie¬ runku obrotu kól roboczych i skrecenie lopatek urzadzen do prostowania i ukierunkowywania stru¬ mienia powietrza lub przez obrócenie lopatek kól roboczych przy niezmiennym polozeniu lopatek urzadzen do prostowania i ukierunkowywania stru¬ mienia powietrza.Ten ostatni sposób jest stosowany rzadziej z po¬ wodu trudnosci, powstajacych na przyklad w razie koniecznosci jednoczesnego obrotu lopatek w przy¬ padku zdalnego sterowania.Mechanizm jednoczesnego obracania lopatek ukierunkowujacych i prostujacych strumien po¬ wietrza jest ogólnie znany i w szerokim zakresie stosowany w konstrukcjach osiowych wentylato¬ rów o duzej wydajnosci. Mechanizm ten sklada sie z zewnetrznego pierscienia zabierakowego, waha¬ jacego sie na rolkach dookola segmentu pierscie¬ niowego wentylatora i przegubowo zwiazanych z nim dzwigni obrotu, umocowanych na zewnetrz¬ nych osiach lopatek napedowych, wystajacych poza segment pierscieniowy wentylatora. Ilosc takich mechanizmów odpowiada liczbie urzadzen do pro- 82 5543 82 554 4 stowania i ukierunkowywania strumienia powie¬ trza.Znane sa równiez wentylatory, w których pier¬ scien zabierakowy umieszczony jest nie na zew¬ natrz wentylatora, lecz przed lopatkami.Przy podanym schemacie rewersji kierunku stru¬ mienia powietrza, jego faktyczna wydajnosc obni¬ za sie przy rewersji do 40—45°/o nominalnej wy¬ dajnosci przy ruchu prostym, co nie zaspokaja wy¬ magan wentylacji metro i kopaln i wskutek tego jest podstawowa wada podobnych wentylatorów.Dlatego tez, przy stosowaniu takich wentylato¬ rów W warunkach rewersyjnego systemu wentyla¬ cji z niezbedna wydajnoscia ruchu rewersyjnego ponad 45% nominalnej wydajnosci ruchu prostego, same wentylatory zazwyczaj nie podlegaja rewersji, a przy urzadzeniach wentylacyjnych buduje sie do¬ datkowo "obwodowe kanaly z zamykajacymi zasu¬ wami w celu rewersji pracy calej instalacji, lub stosuje sle w tym celu inne dodatkowe urzadzenia.Powoduje to jednak obnizenie sprawnosci instala¬ cji wentylacyjnych, zwiekszenie wymiarów Ebmór wentylacyjnych i w rezultacie zwiekszenie nakla- -dow inwestycyjnych i skomplikowanie eksploatacji.Jednym z czynników nie pozwalajacych na zwie¬ kszenie rewersyjnej wydajnosci samego wentylato¬ ra jest ograniczona mozliwosc obracania lopatek urzadzenia do prostowania kierunku strumienia powietrza na skutek niedokladnosci wspomnianego wyzej mechanizmu ich obracania.Z ukladu kinematycznego mechanizmów z zew¬ netrznym zabierakowym lub czolowym pierscie¬ niem wynika, ze mechanizmy te nie moga zapew¬ nic obrotu lopatek o kat ponad 90°. Bardziej celo¬ we jest natomiast obrócenie w kierunku aerodyna¬ micznie oplywajacego strumienia powietrza, opty¬ malnej strony profilu lopatek urzadzenia do pro¬ stowania i ukierunkowywania strumienia powiet¬ rza, to jest dokonanie przy rewersji strumienia powietrza obrotu lopatek o kat rzedu 180°.Celem uzyskania takiego lub podobnego rezulta¬ tu podjeto w oparciu o znany mechanizm obrotu próby zastosowania elastycznych (gumowych) lopa¬ tek, których przeprowadzenie poza martwy punkt przegiecia jest dokonywane za pomoca opisanego mechanizmu, po czyni lopatki pod dzialaniem stru¬ mienia powietrza ustawiaja sie same pod odpo¬ wiednim katem.Jednak eksploatacyjna kontrola wentylatora o takiej konstrukcji nie dala pozytywnych wyni¬ ków glównie z powodu powstajacych pod wply¬ wem strumienia powietrza wibracji plótna lopatek.Z powodu konstrukcyjnych trudnosci nie spraw¬ dzilo sie takze zalozenie o obróceniu czesci lopatki — wyjsciowej w urzadzeniu ukierunkowywujacym i wyjsciowej w urzadzeniu prostujacym, co mialo spelnic zasadniczo analogiczne zadanie za pomoca malych katów ich obrotu.Do liczby wad znanego mechanizmu obrotu lo¬ patek nalezy zaliczyc oprócz tego powodowane przezen zwiekszenie wymiarów wentylatora na skutek usytuowania zabierakowego pierscienia na zewnatrz korpusu, co utrudnia na przyklad zain¬ stalowanie równolegle dwóch wentylatorów w tu¬ nelowej komorze wentylacyjnej o ustalonych wy¬ miarach.Inna istotna wada osiowych wentylatorów re¬ wersyjnych, zwlaszcza przy ich równoleglym insta- 5 lowaniu w jednej komorze wentylacyjnej, co jest szeroko stosowane w metro, jest koniecznosc do¬ datkowego zainstalowania zaworów lub zasuw, umieszczonych na drodze strumienia powietrza w komorze wentylacyjnej. Te zawory lub zasuwy io sa instalowane w celu przesloniecia przekroju prze¬ plywowego kazdego z zainstalowanych wentylato¬ rów w celu zapobiegania przenikaniu powietrza w niepracujacych wentylatorach gdy pracuja po¬ zostale, jak równiez w celu zapobiegania samorzut- 15 nemu rozkrecaniu sie kól wylaczonych wentylato¬ rów na skutek dzialania drgan wytwarzanych przez przejezdzajace pociagi. .Duze wymiary przekroju, jak równiez koniecz¬ nosc zdalnego kierowania tymi zaworami lub za- 20 suwami, wymagaja zwiekszenia dlugosci komór wentylacyjnych, co podraza budowe i komplikuje eksploatacje; Poza tym, znane konstrukcje szczelinowych lub radialnych zasuw stosowanych do przeslaniania lub 25 regulowania strumienia powietrza wentylatorów róznego przeznaczenia, w tym równiez w syste¬ mach chlodzenia srodków transportowych np. sa¬ mochodów, smiglowców, nie maja profilu aerody¬ namicznego, obnizaja sprawnosc wentylatora 30 i uniemozliwiaja dokonywanie rewersji. Z tego po¬ wodu nie moga one byc stosowane w osiowych wentylatorach rewersyjnych.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wy¬ zej wymienionych wad. 35 Zadaniem wynalazku jest wykonanie wentylato¬ ra osiowego, który gwarantowalby przy rewersji do 80% nominalnej wydajnosci ruchu prostego i umozliwialby zasuwanie przekroju przeplywowe¬ go wentylatora, przy niepogarszaniu jego spraw- 40 nosci zarówno przy pracy prostej jak i rewersyjnej.Wentylator osiowy rewersyjny, zgodnie z wyna¬ lazkiem posiada rozmieszczone w korpusie kola ro¬ bocze wytwarzajace podczas obracania sie stru¬ mien powietrza, zgodnie z kierunkiem którego sa 45 zainstalowane urzadzenia do jego prostowania i ukierunkowywania z lopatkami obrotowymi, ste¬ rujacymi mechanizmem obrotu. Istota wynalazku polega na tym, ze lopatki obrotowe urzadzenia do prostowania i ukierunkowywania strumienia po- 50 wietrza maja wypuklo^wklesly aerodynamiczny profil w przekroju przeplywowym, a w przekroju nieprzeplywowym maja ksztalt trapezu, którego wieksza podstawa jest wykonana odpowiednio do 2HR promienia wentylatora, a cieciwy sa równe —«— 55 ^ gdzie R- promien, zmieniajacy sie w granicach dlugosci lopatki, Z — ilosc lopatek, przy czym lo¬ patki sa polaczone swymi trzpieniami z mechaniz¬ mem ich obracania zapewniajacym skrecenie lopa- 6o tek o kat bliski 180°.Jest celowe wykonanie trzpieni lopatek urzadze¬ nia do prostowania i ukierunkowywania strumie¬ nia powietrza, zabkowanego, a na jego koncu umieszczenie swobodnie obracajacej sie rolki opo^ 65 rowej.82 554 6 Poza tym, celowe jest napedzajacy wieniec zeba¬ tej przekladni w mechanizmie obrotu lopatek, umieszczony wewnatrz urzadzenia do prostowania i ukierunkowywania strumienia powietrza wyko¬ nac jako sprezysty i majacy swobode ruchu po¬ suwistego i obrotowego co najmniej w trzech pun¬ ktach oparcia razem ze zwiazanym z nim sprezy- nowo pierscieniem otaczajacym i klinujacym ze¬ bate trzpienie lopatek obrotowych.Takie wykonanie wentylatora pozwala na — do¬ konywanie obrotu lopatek o praktycznie dowolny kat, na przyklad o kat 195°, ustawiajac je zarów¬ no przy ruchu prostym jak i rewersyjnym wenty¬ latora aerodynamicznie korzystniejsza strona ich profilu, regulowanie pozycji lopatek i zmiany tym samym wydajnosci i cisnienia wentylatora w przy¬ padkach jego zastosowania w instalacjach wenty¬ lacyjnych ze zmiennym systemem pracy, zaleznym od czasu, miejsca lub procesu technologicznego, wybieranie luzu na kazdej z obrotowych lopatek urzadzenia do prostowania i ukierunkowywania strumienia powietrza, tak aby nie dopuscic tym sa¬ mym do ich drgan katowych w wyniku dzialania strumienia powietrza przy wentylatorze pracuja¬ cym, przesloniecie przy wylaczaniu wentylatora jego przekroju przeplywowego tymi samymi obro¬ towymi lopatkami urzadzenia do prostowania i ukierunkowywania strumienia powietrza i unik¬ niecie dzieki temu zainstalowania szeregu dodat¬ kowych urzadzen np. zasuwy, hamulca, w które zwykle sa wyposazone instalacje wentylacyjne, rozmieszczenie mechanizmu obrotu lopatek wew¬ natrz urzadzenia do prostowania i ukierunkowy¬ wania strumienia powietrza bez jednoczesnego zwiekszenia wymiarów wentylatora.Wszystkie te czynniki zwiekszaja techniczno-eko¬ nomiczne wskazniki wentylatora, na przyklad wy¬ dajnosc, cisnienie i sprawnosc przy ruchu prostym a zwlaszcza rewersyjnym, zapewniaja wlasciwy poziom szumu, przy zachowaniu podstawowych wymiarów gabarytowych i ciezar osiowego wenty¬ latora rewersyjnego na poziomie podobnych insta¬ lacji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia osiowy wentylator rewersyjny, w przekroju wzdluznym, fig. 2 — wentylator z fig. 1 w widoku z boku, fig. 3 — wentylator z fig. 1, w przekroju wzdluznym przez mechanizm obrotu lopatek, fig. 4 — wezel umocowania i obrotu lopa¬ tek urzadzenia do prostowania i ukierunkowywa¬ nia strumienia powietrza, w przekroju, fig. 5 — wentylator z fig. 3, w przekroju poprzecznym przez mechanizm obrotu lopatek, fig. 6 — wentylator z fig. 1, w przekroju poprzecznym przez urzadzenie do prostowania i ukierunkowywania strumienia powietrza przy zamknietym zasuwa przekroju przeplywowym wentylatora, fig. 7 — wentylator z fig. 3, w przekroju wzdluznym, fig. 8 — wenty¬ lator z fig. 1, w przekroju poprzecznym przez urza¬ dzenie do prostowania i ukierunkowywania stru¬ mienia powietrza przy prostym ruchu wentylatora, fig. 9 — wentylator z fig. 5, w przekroju wzdluz¬ nym, fig. 10 — wentylator z fig. 1, w przekroju poprzecznym przez urzadzenie do prostowania 10 15 i ukierunkowywania strumienia powietrza przy rewersyjnym ruchu wentylatora, fig. 11 — wentylator z fig. 7, w przekroju wzdluznym.Osiowy wentylator rewersyjny (fig. 1, 2) sklada sie z sekcyjnego korpusu 1, wewnatrz którego roz¬ mieszczone sa kola robocze 2, których ilosc jest okreslona przez aerodynamiczny schemat wentyla¬ tora i urzadzenia 3 do prostowania i ukierunkowy¬ wania strumienia powietrza, umiejscowione zgodnie z kierunkiem jego ruchu, których ilosc jest usta¬ lana przez ten sam schemat aerodynamiczny.Moment obrotowy jest przekazywany od kola roboczego 2 przez polaczony z nim wal 4, obraca¬ jacy sie w zespolach lozyskowych 5, opierajacych sie na korpusie 1. Jest on napedzany silnikiem elektrycznym 6 przez kolo ciegnowe 7, przeklad¬ nie pasowa 8 i umocowane na wale 4 kolo ciegno¬ we 9. 20 Osiowy wentylator rewersyjny jest wyposazony w kolektory wlotowe 10 z oslonami siatkowymi 11, a urzadzenia 3 do prostowania i ukierunkowywa¬ nia strumienia powietrza sa zamkniete od strony czolowej oslonami 12. 25 Kazde urzadzenie 3 do prostowania i ukierunko¬ wywania strumienia powietrza ma lopatki obroto¬ we 13 (fig. 3, 4 i 5), których podstawowe zadanie polega na prostowaniu odchylonego przez kola ro¬ bocze strumienia powietrza lub na skierowaniu te- so go strumienia na kolo robocze 2. Ilosc lopatek obro¬ towych 13 i uksztaltowanie ich profilu w pozycji przeplywowej zalezy od aerodynamicznego sche¬ matu osiowego wentylatora rewersyjnego.Dla spelnienia innej swojej funkcji — zamknie- 35 cia zasuwowego, lopatki obrotowe 13 przy wypu- klo-wkleslym profilu aerodynamicznym w przekro¬ ju przeplywowym maja w przekroju nieprzeply- wowym ksztalt trapezu, którego wieksza podstawa odpowiada promieniowi osiowego wentylatora re- 40 2IIR wersyjnego, a cieciwy sa równe b = —*— gdzie R — promien, zmieniajacy sie w granicach dlugosci lopatki, a Z — ilosc lopatek. 45 Na przyklad, przy srednicy osiowego wentylato¬ ra rewersyjnego równej 2,4 m i tulejach jego kól roboczych i urzadzen do prostowania i ukierunko¬ wywania strumienia powietrza o wielkosci równej 0,6 tej srednicy (tj. 1,44 m), dlugosc lopatek wy- so 2,4-1,44 ^ niesie ^ = 0,48 m. A wiec, gdy wie¬ ksza podstawa lopatki 13 jest okreslona jako R = ~2~ = 1,2 m i przy zalozonej w danym przy- 55 padiku ilosci lopatek w kazdym urzadzeniu do pro¬ stowania i ukierunkowywania strumienia powietrza równej czternascie, wymiary cieciw trapezowego ksztaltu lopatek tworza szereg liczb, zmieniajacych 2112,4 2111,44 sie od bmax = « 14 = 0»538 m do bmin = 2 14 — — 0,323 m w zaleznosci od promienia A, wedlug którego okresla sie cieciwe. Z kolei, promien R zmienia sie w granicach dlugosci lapatek od 2,4 1,44 65 Rmax = ~y~ = 1,2 m do Rmin = —^~ = 0,72 m.82 554 7 8 Taki ksztalt lopatek obrotowych 13 praktycznie umozliwia przeslanianie przez nie przekroju prze¬ plywowego osiowego wentylatora rewersyjnego.Kazda lopatka obrotowa 13 (fig. 4) posiada pro¬ mieniowo skierowany trzpien 14, za pomoca które¬ go przechodzi przez tuleje 15 urzadzenia 3 do pro¬ stowania i ukierunkowywania strumienia powiet¬ rza, jest w niej zamocowana przy zachowaniu mozliwosci obrotu i jest zaopatrzona w swojej kon¬ cowej czesci w kolo zebate 16 i luzno obracajaca sie rolke 17. Poza tym jedna z lopatek obrotowych 13 równiez posiada zewnetrzny trzpien 18 (fig. 3), wystajacy z korpusu 1 osiowego wentylatora re¬ wersyjnego z przeznaczonego do tego celu otworu.W celu obrócenia lopatek 13 (fig. 4 i 5) i usta¬ wienia ich pod wlasciwym katem w stosunku do strumienia powietrza, wewnatrz kazdego urzadze¬ nia 3 do prostowania i ukierunkowywania stru¬ mienia powietrza jest umieszczony mechanizm obrotu, skladajacy sie z zebatej, na przyklad stoz¬ kowej przekladni, na której kola zebate 16, umo¬ cowane na trzpieniach 14 lopatek obrotowych 13, obracaja sie na trzech podporach 19 o jednakowy kat za pomoca sprezystego i majacego swobode ru¬ chu posuwistego i obrotowego wienca zebatego 20.Wieniec zebaty jest uruchamiany przez jedna z lo¬ patek obrotowych 13 za pomoca jego zewnetrzne¬ go trzpienia 18, umieszczonego na zewnatrz osio¬ wego wentylatora rewersyjnego za pomoca serwo¬ mechanizmu 21 (fig. 3).W celu uproszczenia, wieniec zebaty 20 (fig. 4 i 5) moze byc wykonany w postaci oddzielnych se¬ ktorów, umocowanych na tarczy nosnej 22.Razem z pierscieniem 23 wieniec zebaty 20 obej¬ muje wewnetrzne trzpienia 14 i zaklinowuje umo¬ cowane na nich kola zebate 16, wybierajac tym samym luz lopatek obrotowych 13. Sila zaklinowa¬ nia przekladni zebateg jest regulowana naciagnie¬ ciem sprezyn 24 (fig. 4) podwieszki pierscienia 23, a reakcja przejmowana jest przez rolki 17.Centrowanie wienca zebatego 20 z jego tarcza nosna 22 w stosunku do osi wentylatora odbywa sie przez regulacje podpór 19, wykonanych na przyklad w postaci rolek.W zaleznosci od warunków zainstalowania osio¬ wego wentylatora rewersyjnego, serwomechanizm 21 tycznie z lopatek obrotowych 13 urzadzenia 3 do prostowania i ukierunkowywania strumienia po¬ wietrza (linia kropkowana na fig. 2).W sklad instalacji osiowego wentylatora rewer¬ syjnego wchodza pulpity miejscowego lub zdalne¬ go sterowania, automatyczne urzadzenie bezpie¬ czenstwa i kontroli pracy jego elementów, na przy¬ klad polozenia lopatek obrotowych 13, stanu zespo¬ lu lozysk 5, ukladu smarowania itp. (nie pokaza¬ ne).Osiowy wentylator rewersyjny jest instalowany w komorze wentylacyjnej na fundamencie i zosta¬ je na nim zamocowany do jego silników elektrycz¬ nych napedu obrotowego i obracania lopatek jest podlaczony prad elektryczny.Praca osiowa wentylatora rewersyjnego odbywa sie w sposób nastepujacy. Przy wlaczeniu wenty¬ latora na ruch prosty wlaczany jest najpierw kaz¬ dy serwomechanizm 21 (fig. 3), który za pomoca zewnetrznego trzpienia 18 jednej z lopatek obro¬ towych 13 obraca wieniec zebaty 20, przy jego po- 5 mocy przestawia lopatki obrotowe 13 (fig. 7) urza¬ dzenia 3 do ukierunkowywania i prostowania stru¬ mienia powietrza z polozenia zamknietego w po¬ zycje robocza przez ustawienie lopatek roboczych 13 (fig. 8, 9) w polozenie potrzebne w ruchu pro¬ stym wentylatora, a nastepnie silnik elektryczny 6 za posrednictwem kól ciegnowych 7, 9 i prze¬ kladni pasowej 8 obracajac wal 4 w zespolach lo¬ zyskowych 5 rozkreca do nominalnej szybkosci umocowane na nim kola robocze 2.Ruch obrotowy kól roboczych 2 (fig. 1) wytwa¬ rza strumien powietrza, prostowany i ukierunko¬ wywany przez lopatki obrotowe 13 i(fig. 3). Szyb¬ kosc i cisnienie tego strumienia — zalezne od predkosci obrotu kól roboczych 2 (fig. 1) — sa okreslane przez wyliczenie aerodynamiczne i regu¬ lowane stosunkiem przeniesienia kól ciegnowych 7, 9 przekladni pasowej 8.W wyniku dzialania sprezyn 24 (fig. 4) zeby spre¬ zystego i majacego swobode ruchu posuwistego i obrotowego wienca zebatego 20 zaklinowuja kolo zebate 16, likwidujac tym samym mozliwe waha¬ nia katowe lopatek 13 powodowane dzialaniem strumienia powietrza.Rewersja pracy wentylatora jest dokonywana przez zmiane kierunku obracania jego kól robo¬ czych 2 (fig. 1) po ich calkowitym zatrzymaniu, kosztem rewersji kierunku obrotu silnika elek¬ trycznego 6 i obrócenia lopatek 13 (fig. 3) urza¬ dzen 3 (fig. 1) do prostowania i ukierunkowywania strumienia powietrza w odwrotne polozenie przez mechanizm ich obracania w opisany wyzej sposób.W tym celu lopatki 13 (fig. 10, 11) przyjmuja teraz optymalne polozenie wzgledem rewersyjnego stru¬ mienia powietrza, obracajac sie o jednakowy kat bliski 180° (w danym przypadku o kat 195°). Wy¬ bieranie luzu lopatek 13 odbywa sie w analogicz¬ ny jak wyzej sposób.Przy wylaczeniu wentylatora wylacza sie jego silnik napedowy 6, obracajacy kola robocze 2 (fig. 1), nastepnie serwomechanizm 21 za pomoca urza¬ dzenia do obracania lopatek ustawia lopatki obro¬ towe 13 (fig. 3) w nieprzepuszczajace powietrza polozenie zamkniete, lub inaczej — zasloniete, przy którym dzieki trapezowemu ksztaltowi lopatek obrotowych 13, te ostatnie calkowicie przeslaniaja przekrój przeplywowy wentylatora.Na skutek zablokowania systemu sterowania wentylatorem, jego uruchomienie moze nastapic tylko w opisanej kolejnosci, a mianowicie, naj¬ pierw jest wlaczany serwomechanizm 21, który za pomoca mechanizmu obrotu przestawia lopatki obrotowe 13 z zamknietego (zaslonietego) poloze¬ nia w jedno z roboczych — proste lub rewersyjner w zaleznosci od potrzebnego kierunku strumienia powietrza, nastepnie jest wlaczany silnik elek¬ tryczny 6 (fig. 1) napedu obracajacego kola robo¬ cze 2.Zatrzymanie wentylatora przebiega w odwrot¬ nej kolejnosci, to jest, najpierw jest wylaczany sil- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6082 554 9 nik elektryczny 6 napedu obrotu kól roboczych 2, nastepnie jest wlaczany serwomechanizm 21, któ¬ ry za posrednictwem mechanizmu obrotu zawraca lopatki obrotowe 13 (fig. 3) z dowolnego polozenia w polozenie zamkniete (zasloniete).Rozpatrzono ponizej dane techniczne osiowego wentylatora rewersyjnego wedlug wynalazku.Wydajnosc przy ruchu pro¬ stym m8/godzine 70000—250000 Wydajnosc przy ruchu re- wersyjnym m8/godzine 60000—20000 Calkowite cisnienie ruchu prostego kg • sekunda/m8 80—60 Calkowite cisnienie ruchu rewersyjnego kg • sekunda/m2 45—42 Predkosc obrotu kól robo¬ czych obr/minute 320 Pobór mocy przy ruchu prostym {maksymalny) kW 54 Pobór mocy przy ruchu re¬ wersyjnym (maksymalny)kW 60 Sprawnosc ruchu prostego (maksymalna) % 84 Sprawnosc ruchu rewersyj¬ nego (maksymalna) % 52 Konstrukcja osiowego wentylatora rewersyjnego umozliwia jego eksploatacje przy predkosci obrotu kól roboczych do 500 obr/min.W tym przypadku, przy pracy osiowego wenty¬ latora rewersyjnego w ruchu prostym jego wydaj¬ nosc osiaga 310 000 m8/godzine, a calkowite cisnie¬ nie wytwarzane przez wentylator wynosi 190 kg • sekunda/m2.Te wskazniki odpowiednio zwiekszaja sie rów¬ niez przy rewersyjnym ruchu osiowego wentylato¬ ra rewersyjnego. 10 PL PL