Pierwszenstwo: 16.02.1973 (P. 160782) Zgloszenie ogloszono: 01.04.1974 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1975 82490 Ki. 21e,27/26 MKP GOIr 27/26 CZYTELNIA Twórcawynalazku.: Edmund Andrzejczak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Radiowe „Eltra", Bydgoszcz (Polska) Sposób pomiaru podatnosci kondensatorów o zmiennej pojemnosci na mikrofonówanie Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru podatnosci kondensatorów o zmiennej pojemnosci na mikrofonowanie przeznaczonych do stosowania w odbiornikach radiofonicznych.W odbiornikach radiofonicznych wystepuje czesto zjawisko mikrofonowania, które spowodowane jest zmianami pojemnosci kondensatora na skutek drgan mechanicznych, które na ogól powstaja od drgan glosnika.Kondensatory obrotowe w celu unikniecia tego zjawiska wyposazone sa w róznego rodzaju srodki zabezpieczaja¬ ce. Na ogól jednak nie produkuje sie kondensatorów, które byly w pelni odporne na mikrofonowanie.W zwiazku z tym zachodzi koniecznosc w praktyce sprawdzania ich podatnosci na mikrofonowanie.Znany sposób pomiaru podatnosci na mikrofonowanie polega na rejestrowaniu wartosci zmian pojemnosci kondensatora pod wplywem drgan mechanicznych. Zmiany pojemnosci AC powoduja zmiany czestotliwosci oznaczone przez Af w obwodzie rezonansowym generatora ukladu pomiarowego, który sklada sie na ogól z generatora samowzbudnego, mieszacza, wzmacniacza posredniej czestotliwosci, detektora i woltomierza. Zmia¬ ny czestotliwosci sa miernikiem podatnosci na mikrofonowanie.Wada znanego opisanego wyzej sposobu jest koniecznosc dostrojenia kazdorazowo sprawdzanego kondensa¬ tora do rezonansu ukladu. Wartosc zmiany czestotliwosci oznaczona przez A f odnosi sie wiec równiez tylko do danego ukladu i dlatego przy badaniu szeregu kondensatorów obrotowych wartosci te nie moga byc w pelni porównywalne, a co z tym sie wiaze trudno jest dokonac wlasciwej oceny badanych kondensatorów pod wzgledem ich odpornosci na zjawisko mikrofonowania, co szczególnie wazne jest przy ich produkcji masowej, badaniach na niezawodnosc dzialania jak równiez przy badaniach prototypów.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady przez opracowanie takiego sposobu pomiaru, który by umozliwial w koncowym efekcie dokonywanie porównania mierzonych wartosci, przy czym poszczególne wyniki pomiarów powinny scisle odzwierciedlac zjawisko podatnosci na mikrofonowanie bez wplywu samego sposobu pomiaru.Zadanie to wedlug wynalazku zostalo osiagniete w ten sposób, ze mierzony kondensator laczy sie szeregowo z opornikiem, zródlem napiecia i poddaje sie oddzialywaniu zmiennego cisnienia akustycznego, a jednoczesnie, mierzy sie wywolane tymi zmianami cisnienia zmiany napiecia na oporniku, powstale na skutek zmian pojemnosci kondensatora. Podatnosc na mikrofonowanie oblicza sie ze stosunku wartosci napiecia skutecznego powstalego na oporniku do wartospi skutecznej cisnienia akustycznego.2 82 490 Dzieki sposobowi pomiaru wedlug wynalazku podatnosc na mikrofonowanie moze byc wyrazona w postaci bezwzglednego wspólczynnika liczbowego, co ma powazne znaczenie przy ocenie jakosci kondensa¬ torów obrotowych w aspekcie stosowania ich w odbiornikach radiowych, zwlaszcza takich gdzie wystepuja znaczne drgania powodowane glosnikiem.Przyklad ukladu sluzacego do pomiaru podatnosci na mikrofonowanie przedstawiony jest na rysunku, który obrazuje przykladowy uklad elektryczny.Sposób pomiaru wedlug wynalazku polega na tym, ze zmienne cisnienie akustyczne, które oznaczamy litera P powoduje zmiany pojemnosci kondensatora C. W wyniku tych drgan pojemnosc kondensatora C bedzie zmieniac sie: C = Co + Cm sincot gdzie Co oznacza pojemnosc kondensatora w stanie spoczynku a Cm oznacza maksymalne zmiany pojemnosci kondensatora pod wplywem dzialania cisnienia akustycznego.Zmiany pojemnosci spowoduja zmiany ladunku Q a wiec i zmiany napiecia EC na oporniku R Q 1 przy czym Ec = EQ - R* i = - ^- / idt c u Napiecie Ec mierzymy woltomierzem. Znajac wartosc cisnienia akustycznego P podatnosc na mikrofono¬ wanie wyrazamy w postaci stosunku E cprzy czym stosunek ten moze byc przedstawiony jako mV mV .. ., ,. . ;) lub( ) czyli ( ) i ma wartosc bezwzglednego wspólczynnika liczbowego. 1 dyn/cm2 t? bar dyn/cm Przedstawiony uklad pomiaru, który zostal zbudowany w celu wykorzystania sposobu pomiaru jest podany przykladowo.Opisany sposób moze byc wykorzystany równiez do pomiaru innych elementów pojemnosciowych powodujacych mikrofonowanie. PL PL